Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α ν. Muhammad Talha Farooq κ.α., Υποθ. αρ.: 15044/16, 9/10/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEF:2017:35 ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟΥ: Ε. Εφραίμ, Π.Ε.Δ. Ν. Γερολέμου, Α.Ε.Δ. Σ. Χριστοδουλίδου - Μέσσιου, Α.Ε.Δ. Υποθ. αρ.: 15044/16 Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α v.
- Muhammad Talha Farooq
- Shoaib Afzal
- Zohaib Aslam
- Cristina - Michaela Iordache
- Samuel Scripcariuc
- Elena Duca
- Χρίστου Χριστοδουλίδη Κατηγορουμένων Ημερομηνία: 9 Οκτωβρίου 2017 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα Ε. Φλωρέντζου για Γενικό Εισαγγελέα Για τους Κατηγορούμενους 1, 2 και 4: κ. Ε. Χειμώνας Για τον Κατηγορούμενο 3: κ. Χ. Ιάσονος Για τον Κατηγορούμενο 5: κ. Ρ. Βραχίμης Για την Κατηγορουμένη 6: κ. Κ. Σαββίδης Για τον Κατηγορούμενο 7: κ. Χ. Χριστοδούλου Κατηγορούμενοι 1 - 7 παρόντες ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ (Δίκη εντός Δίκης) Η Κατηγορουμένη 6, μαζί με άλλους Κατηγορούμενους, αντιμετωπίζει συνολικά επτά κατηγορίες οι οποίες αφορούν τα αδικήματα της απόπειρας διάπραξης τέλεσης εικονικού γάμου (κατηγορίες 9 και 10), της απόπειρας υποβοήθησης υπηκόου τρίτης χώρας να παραμείνει παράνομα στη Δημοκρατία (κατηγορίες 11 και 12) και της εμπορίας ενήλικου προσώπου με σκοπό την εκμετάλλευση αυτού για τέλεση εικονικού γάμου (κατηγορίες 14, 15 και 16). Στα πλαίσια της ακρόασης της υπόθεσης, ενώ έδιδε μαρτυρία στο Δικαστήριο η Μ.Κ.16 Ντανιέλλα Ολντεάνου Ιωσήφ, ζητήθηκε από τη μάρτυρα να καταθέσει ως Τεκμήρια τις τρεις ανακριτικές καταθέσεις οι οποίες λήφθηκαν στην παρουσία της και με τη δική της βοήθεια ως διερμηνέα από την Κατηγορουμένη 6, Elena Duca, ημ. 8.7.16, 10.7.16 και 12.7.
- Η Κατηγορουμένη 6, η οποία σε εκείνο το στάδιο δεν εκπροσωπείτο από δικηγόρο και αντιπροσώπευε μόνη της τον εαυτό της, έφερε ένσταση στην κατάθεση τους για λόγους που άπτονται της θεληματικότητας τους. Ήταν συγκεκριμένα η θέση της ότι η κατάσταση της υγείας της δεν ήταν καλή όταν έδιδε τις εν λόγω καταθέσεις, ότι πάσχει από διαβήτη και είχε μεταβεί στο Νοσοκομείο και ότι της έβαλαν κάτι στις φλέβες της το οποίο επηρέασε τη νοητική της κατάσταση τη δεδομένη στιγμή. Ήταν η θέση της επίσης ότι πιέστηκε και απειλήθηκε από τον ανακριτή της υπόθεσης, Αστ. 530 Διονύση Διονυσίου, να δώσει αυτές τις καταθέσεις και μάλιστα ότι ο ανακριτής ήταν πολύ θυμωμένος, κτυπούσε με την μπουνιά του πάνω στο τραπέζι και θα κτυπούσε την ίδια και της έλεγε πως έχει τρία παιδιά και πως εάν δεν υπογράψει τις καταθέσεις θα χάσει ο ίδιος τη δουλειά του. Ισχυρίστηκε ακόμα ότι έδωσε τις καταθέσεις αυτές κατόπιν υποσχέσεων ότι θα χρησιμοποιείτο ως μάρτυρας κατηγορίας και ότι δεν θα καταχωρείτο ποινική υπόθεση εναντίον της. Επιπρόσθετα ισχυρίστηκε πως ενώ οι τρεις παραπονούμενες έδιναν κατάθεση, επιτέθηκαν στην ίδια και τότε η διερμηνέας την ηρέμησε, της είπε ότι θα είναι μάρτυρας και ότι το μόνο που είχε να κάνει ήταν να θέσει την υπογραφή της. Προέβαλε επίσης τη θέση ότι μετά τη λήψη των καταθέσεων, αυτές δεν της είχαν δοθεί για να τις διαβάσει και υπογράψει. Λόγω του ότι η ένσταση αναφορικά και με τις τρεις καταθέσεις βασιζόταν στους ίδιους λόγους, κρίθηκε σκόπιμο και διατάχθηκε η διεξαγωγή μιας ενιαίας Δίκης εντός Δίκης και για τις τρεις αυτές καταθέσεις. Για σκοπούς της διαδικασίας της Δίκης εντός Δίκης, κλήθηκαν από την Κατηγορούσα Αρχή έξι μάρτυρες κατηγορίας, συγκεκριμένα η διερμηνέας Ντανιέλλα Ολντεάνου Ιωσήφ (Μ.Κ.1), ο εξεταστής της υπόθεσης και το πρόσωπο που έλαβε τις ανακριτικές καταθέσεις Αστ. 530 Διονύσης Διονυσίου (Μ.Κ.2), η δικηγόρος Μόνικα Δαμιανού (Μ.Κ.3), η Γ./Αστ. 237 Έλενα Νικολάου (Μ.Κ.4) η οποία ήταν παρούσα στις 10.7.16 όταν λαμβανόταν η δεύτερη κατάθεση της Κατηγορουμένης 6, ο Δρ Χρίστος Χρίστου (Μ.Κ.5) Γενικός Ιατρός που υπηρετεί στις Κεντρικές Φυλακές και η Γ./Αστ. 3664 Γ. Νεοκλέους (Μ.Κ.6) η οποία ήταν παρούσα κατά τη λήψη της πρώτης κατάθεσης της Κατηγορουμένης 6 στις 8.7.
- Η Κατηγορουμένη 6 (Μ.Υ.1) έδωσε ένορκη μαρτυρία στα πλαίσια της διαδικασίας αυτής και κάλεσε επίσης ως μάρτυρα την Ιατρική Λειτουργό Δρα Αικατερίνη Χατζηβασιλείου (Μ.Υ.2). Σημειώνεται πως στα πλαίσια της Δίκης εντός Δίκης η Κατηγορουμένη 6 εμφανιζόταν αυτοπροσώπως μέχρι και την ολοκλήρωση της ένορκης της μαρτυρίας. Για σκοπούς της διαδικασίας της Δίκης εντός Δίκης, οι τρεις καταθέσεις της Κατηγορουμένης 6 ημ. 8.7.16, 10.7.16 και 12.7.16, σημειώθηκαν ως Τεκμήρια 1Α και 1Β, 2Α και 2Β και 3Α και 3Β στα Ρουμάνικα και στα Ελληνικά αντίστοιχα. Η Μ.Κ.1 αναγνώρισε τις εν λόγω καταθέσεις ως αυτές οι οποίες λήφθηκαν από την Κατηγορουμένη 6 στην παρουσία της και με τις υπηρεσίες της ως διερμηνέα. Σημειώνουμε πως η μάρτυρας ανέφερε πως είναι επαγγελματίας διερμηνέας και εκπαιδευτικός και δεχόμαστε για σκοπούς της παρούσας πως κατέχει τα προσόντα και έχει την ικανότητα να προβαίνει σε μεταφράσεις από τα Ελληνικά στα Ρουμάνικα και αντίστροφα. Η Μ.Κ.1 εξήγησε στο Δικαστήριο τον τρόπο με τον οποίο έγινε η λήψη των καταθέσεων, δηλαδή ο ανακριτής υπέβαλλε την ερώτηση του στα Ελληνικά, η ίδια τη μετέφραζε και την κατέγραφε στη Ρουμάνικη γλώσσα και την απηύθυνε προς την Κατηγορουμένη 6, η οποία απαντούσε στη Ρουμάνικη γλώσσα και η Μ.Κ.1 την ίδια στιγμή κατέγραφε την απάντηση της Κατηγορουμένης 6 στα Ρουμάνικα και τη μετέφραζε στα Ελληνικά, όπου την κατέγραφε ταυτόχρονα και ο ανακριτής. Είπε ότι σε όλες τις καταθέσεις που λήφθηκαν από την Κατηγορουμένη 6, υπάρχει η υπογραφή της τελευταίας, η δική της υπογραφή όπως και του ανακριτή. Περιέγραψε το κλίμα λήψης των καταθέσεων ως πάρα πολύ καλό. Η Μ.Κ.1 ανέφερε πως προτού να ξεκινήσει η κατάθεση στις 8.7.16 η Κατηγορουμένη 6 ζήτησε να συμβουλευθεί δικηγόρο. Ο ανακριτής τηλεφώνησε στη δικηγόρο την οποία η ίδια ζήτησε, εμφανίστηκε η κυρία Μόνικα Δαμιανού, συναντήθηκε με την Κατηγορουμένη 6 και ακολούθως η δικηγόρος έφυγε αφού προηγουμένως είπε ότι η Κατηγορουμένη 6 θα δώσει κατάθεση, θα συνεργαστεί και θα τα πει όλα. Ο ανακριτής ήταν πολύ ευγενικός, ρωτούσε την Κατηγορουμένη 6 για το πώς αισθάνεται, εάν ήθελε να πιεί κάτι και εάν ήταν καλά. Ο τύπος της κατάθεσης ήταν ερωτήσεις - απαντήσεις και όταν η Κατηγορουμένη 6 ζήτησε σε κάποιο σημείο να διακοπεί η κατάθεση της επειδή ήταν κουρασμένη, αυτό και έγινε. Δεν έδειχνε φοβισμένη ή εκφοβισμένη, ούτε θυμάται η μάρτυρας να είχε αναφέρει η Κατηγορουμένη 6 οποιοδήποτε ιατρικό πρόβλημα. Απ΄ ό,τι θυμάται, η Κατηγορουμένη 6 δεν έφυγε από τον Αστυνομικό Σταθμό για να πάει σε Νοσοκομείο ή κάπου άλλου για ιατρικούς λόγους. Αντεξεταζόμενη, αρνήθηκε τις υποβολές της Κατηγορουμένης 6 για εκφοβισμό της από τον ανακριτή, επανέλαβε ότι το κλίμα ήταν πάρα πολύ καλό και δεν δέχθηκε ότι η ίδια πίεσε την Κατηγορουμένη 6 να υπογράψει την κατάθεση της σε οποιοδήποτε στάδιο. Ειδικότερα αρνήθηκε τις θέσεις πως όταν οι παραπονούμενες αναγνώρισαν την Κατηγορουμένη 6 και παραδέχθηκαν ότι ήρθαν στην Κύπρο για να τελέσουν εικονικό γάμο έναντι αμοιβής, η Μ.Κ.1 την «έβαλε» να υπογράψει για να μην κλαίει επειδή δεν ένιωθε καλά, πως όταν η Κατηγορουμένη 6 δεν αισθάνθηκε καλά την πήραν Νοσοκομείο και πως όταν ο ανακριτής άρχισε να της φωνάζει και να την απειλεί η Μ.Κ.1 της είπε να μείνει ήσυχη και ότι δεν θα την κτυπούσε. Ήταν η θέση της Μ.Κ.1 πως ο ρόλος της δεν είναι να πιέζει κάποιον να υπογράφει και επέμενε ότι ουδέποτε η Κατηγορουμένη 6 πήγε στο Νοσοκομείο για ιατρικούς λόγους κατά το διάστημα της λήψης των καταθέσεων, τουλάχιστον με τη δική της συνοδεία. Αρνήθηκε ότι στην παρουσία της ο ανακριτής της υπόθεσης την απείλησε και κτύπησε το χέρι του στο γραφείο του. Ο Μ.Κ.2, ανακριτής της υπόθεσης, αναγνώρισε και τις τρεις καταθέσεις ως αυτές οι οποίες λήφθηκαν από τον ίδιο στην παρουσία της Μ.Κ.
- Σε ό,τι αφορά την πρώτη κατάθεση στις 8.7.16, παρούσα ήταν επίσης η Γ./Αστ. 3664 Γ. Νεοκλέους, ενώ σε ό,τι αφορά την κατάθεση ημ. 10.7.16 παρούσα ήταν η Γ./Αστ. 237 Ε. Νικολάου. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του Μ.Κ.2, και οι τρεις καταθέσεις ήταν ανακριτικού τύπου, είχε καταγράψει ο ίδιος στην αρχή το λεκτικό και την πληροφόρηση για τα αδικήματα που εξετάζει, όπως και την επίστηση της Κατηγορουμένης 6 (ύποπτης τότε) στον Νόμο, το οποίο μεταφράστηκε στα Ρουμάνικα από τη Μ.Κ.1, διαβάστηκε στην Κατηγορουμένη 6 η οποία και υπέγραψε το λεκτικό. Ακολούθως, γίνονταν από τον ίδιο οι ερωτήσεις στα Ελληνικά, ο οποίος και τις κατέγραφε στα Ελληνικά, η Μ.Κ.1 τις μετέφραζε και τις έγραφε στα Ρουμάνικα όπως επίσης κατέγραφε και την απάντηση της Κατηγορουμένης 6 στα Ρουμάνικα, τη μετέφραζε την ίδια ώρα στα Ελληνικά, και την κατέγραφε ο ίδιος. Σε ό,τι αφορά τα γεγονότα πριν τη λήψη των καταθέσεων, είπε ότι η Κατηγορουμένη 6 ήρθε στην Κύπρο στις 8.7.16 περί η ώρα 01:00 πρωινή κατόπιν εκτέλεσης Ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης από τη Ρουμανία και συνελήφθη με Κυπριακό ένταλμα σύλληψης. Το πρωί της 8.7.16, παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο το οποίο ενέκρινε αίτημα προφυλάκισης της. Ακολούθως πήγαν στο γραφείο του, όπου η Κατηγορουμένη 6 κρατούσε στο χέρι της ένα χαρτί στο οποίο αναφερόταν το όνομα «Μόνικα» και ένας αριθμός τηλεφώνου και του ζήτησε να τηλεφωνήσει στη δικηγόρο αυτή για να τη δει, πράγμα το οποίο ο Μ.Κ.2 έκανε και η δικηγόρος Μόνικα Δαμιανού ενημέρωσε ότι θα ερχόταν. Μέχρι να φθάσει η δικηγόρος, η Κατηγορουμένη 6 είπε στον ίδιο προφορικά γεγονότα παρόμοια με αυτά που επανέλαβε αργότερα στις καταθέσεις της. Ο ίδιος της ανέφερε ότι δεν πρόκειται να καταγράψει οτιδήποτε μέχρι να έρθει η δικηγόρος της. Ήρθε η κυρία Μόνικα Δαμιανού, τους παραχώρησε το γραφείο του όπου έμειναν μόνες και όταν τελείωσαν, η κυρία Δαμιανού του ανέφερε ότι η Κατηγορουμένη 6 θα συνεργαστεί και θα αναφέρει στην Αστυνομία όλα όσα γνωρίζει. Η κυρία Δαμιανού έφυγε λόγω άλλων υποχρεώσεων και αμέσως μετά προχώρησε ο ίδιος με τη λήψη της ανακριτικής κατάθεσης της Κατηγορουμένης 6, αφού τη ρώτησε ξανά εάν κατάλαβε τα δικαιώματα της και εάν ήθελε να συμβουλευθεί ξανά δικηγόρο. Αυτό, δηλαδή να την πληροφορήσει τα δικαιώματα της και να τη ρωτήσει εάν ήθελε να δει δικηγόρο, επαναλήφθηκε πριν την έναρξη και των τριών ανακριτικών καταθέσεων της Κατηγορουμένης
- Ήταν η θέση του ότι το κλίμα της ανάκρισης ήταν πάρα πολύ καλό, ουδέποτε εκνευρίστηκε, θύμωσε, απείλησε ή κτύπησε το χέρι του, ούτε και υπήρχε λόγος να κάνει κάτι τέτοιο, αφού υπήρχε πλήρης συνεργασία από την Κατηγορουμένη
- Όταν η Κατηγορουμένη 6 του ζήτησε να σταματήσουν τη λήψη της πρώτης κατάθεσης επειδή είχε κουραστεί, το σεβάστηκε πλήρως και την άφησε να ξεκουραστεί και συνέχισε με τη λήψη της δεύτερης κατάθεσης μετά από δύο μέρες. Ουδέποτε κατά το στάδιο της λήψης της κατάθεσης η Κατηγορουμένη 6 ανέφερε ότι είχε προβλήματα υγείας, ότι πάσχει από διαβήτη ή ζήτησε φαρμακευτική αγωγή. Δεν ζήτησε να νοσηλευτεί, ούτε και μεταφέρθηκε κατά εκείνο το χρονικό διάστημα για ιατρικούς λόγους εκτός των κρατητηρίων της Αστυνομίας. Ο ίδιος πληροφορήθηκε από την ίδια την Κατηγορουμένη 6 ότι έχει διαβήτη πολύ αργότερα, μετά που έγινε η παραπομπή στο Κακουργιοδικείο και πήγε ο ίδιος στις Κεντρικές Φυλακές κατόπιν δικής της επιθυμίας. Αντεξεταζόμενος δεν συμφώνησε ότι του είχαν δοθεί έγγραφα από τους αστυφύλακες που συνόδευσαν την Κατηγορουμένη 6 στην Κύπρο τα οποία καταδεικνύουν ότι αυτή πάσχει από διαβήτη, ούτε ότι έπαιρνε φαρμακευτική αγωγή. Δεν δέχθηκε ότι απείλησε την Κατηγορουμένη 6 καθ΄ οιονδήποτε τρόπο, ούτε ότι κτύπησε το χέρι του στο γραφείο, ούτε ότι της είπε πως εάν δεν δώσει κατάθεση, θα χάσει τη δουλειά του και έχει και τρία παιδιά. Αρνήθηκε την υποβολή ότι κατά την αναγνώριση της Κατηγορουμένης 6 από την παραπονούμενη, Adina Neacu, ο ίδιος έβαλε την Adina να τη δείρει. Θέση του ήταν ότι η Κατηγορουμένη 6 μόνη της άρχισε να μιλά για τα γεγονότα της υπόθεσης και μάλιστα ήταν από τότε που βρισκόταν στη Ρουμανία που έλεγε όσα αργότερα επανέλαβε στις καταθέσεις της. Ήταν επίσης η θέση του μάρτυρος ότι μετά τις αναφορές της Κατηγορουμένης 6 περί διαβήτη, έκανε έρευνα για το θέμα αυτό και η άποψη του Ιατρού των Κεντρικών Φυλακών ο οποίος την παρακολουθεί είναι ότι δεν πάσχει από διαβήτη. Αρνήθηκε επίσης ότι μέχρι και σήμερα η Αστυνομία συνεχίζει να απειλεί την Κατηγορουμένη 6 καθημερινά, ως ήταν η υποβολή της. Η Μ.Κ.3, Μόνικα Δαμιανού, ανέφερε πως μετά από τηλεφώνημα που έλαβε από Αστυνομικό του ΓΚΕΠ ότι η κρατούμενη Elena Duca ήθελε να τη δει, πήγε στον χώρο του ΓΚΕΠ όπου κρατείτο και την είδε. Αρχικά δεν ήταν μόνες τους, αλλά μετά τους παραχώρησαν δωμάτιο όπου έμειναν μόνες τους για περίπου 20 ‑ 30 λεπτά. Δεν ήταν παρούσα όταν ξεκίνησε η ανακριτική κατάθεση της Κατηγορουμένης 6, αλλά είχε χρόνο να της μιλήσει και να την συμβουλεύσει, και μάλιστα η επαφή τους ξεκίνησε από πριν να συλληφθεί η Κατηγορουμένη 6 για την παρούσα υπόθεση, όταν ακόμα η Κατηγορουμένη 6 βρισκόταν στη Ρουμανία. Η ίδια γνώριζε για την παρούσα υπόθεση αφού είχε εκπροσωπήσει την κόρη της Κατηγορουμένης 6 σε άλλη διαδικασία που σχετίζεται με την παρούσα υπόθεση, ως αποτέλεσμα της οποίας τελικά η κόρη της είχε αφεθεί ελεύθερη και δεν κατηγορήθηκε. Κατά την αντεξέταση της, είπε πως όταν πήγε στο ΓΚΕΠ της είχε αναφερθεί από τον ανακριτή ότι η Κατηγορουμένη 6 προφορικά είχε πει κάποια γεγονότα, αλλά σίγουρα δεν είχε δώσει γραπτή κατάθεση και επίσης πρόσθεσε πως ο ανακριτής είπε στην ίδια ότι εάν επαναλάβει η Κατηγορουμένη 6 και γραπτώς όλα όσα ανέφερε προφορικά, υπήρχε ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθεί ως μάρτυρας κατηγορίας. Το γεγονός αυτό το γνώριζε και η Κατηγορουμένη 6 γιατί η πρώτη της ερώτηση μόλις την επισκέφθηκε η ίδια ήταν κατά πόσο θα χρησιμοποιηθεί ως μάρτυρας κατηγορίας και η δικηγόρος της εξήγησε ότι αυτό είναι αποκλειστικά θέμα του Γενικού Εισαγγελέα, ότι ο ανακριτής έχει εκφράσει μια πρόθεση και προβαίνει μόνο σε εισήγηση αλλά ότι δεν είναι ο ίδιος που θα αποφασίσει. Η ίδια η Κατηγορουμένη 6 όμως φαινόταν πως είχε πεισθεί ότι θα χρησιμοποιείτο ως μάρτυρας κατηγορίας. Ήταν και της κυρίας Δαμιανού η θέση ότι το κλίμα σε εκείνο το στάδιο ήταν πολύ καλό εφόσον θα γινόταν εισήγηση να χρησιμοποιηθεί η Κατηγορουμένη 6 ως μάρτυρας κατηγορίας. Ήταν επίσης η θέση της κυρίας Δαμιανού ότι όταν η υπόθεση καταχωρήθηκε και η Κατηγορουμένη 6 είχε συμπεριληφθεί στο κατηγορητήριο ως κατηγορουμένη, ήταν ολοφάνερο ότι δεν θα χρησιμοποιείτο πλέον ως μάρτυρας κατηγορίας. Αρνήθηκε ότι η ίδια συμβούλευσε την Κατηγορουμένη 6 να μην μιλήσει στην Αστυνομία, ότι της είπε να μην έρθει στην Κύπρο να παραδοθεί γιατί θα πάει φυλακή για 10 χρόνια, αναφέροντας ότι αντίθετα οι δικές της συμβουλές προς την Κατηγορουμένη 6 ήταν να συγκατατεθεί στο Ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και να έρθει στην Κύπρο γιατί αυτό θα προσμετρούσε ευνοϊκά υπέρ της και θα είχε περισσότερες πιθανότητες να αφεθεί ελεύθερη μέχρι τη δίκη της. Αρνήθηκε υποβολές της Κατηγορουμένης 6 ότι της πήρε ένα μεγάλο ποσό χρημάτων χωρίς να την εκπροσωπήσει επάξια, εξηγώντας με λεπτομέρειες το θέμα της αμοιβής της. Ανέφερε πως ουδέποτε κατ΄ εκείνο το στάδιο η Κατηγορουμένη 6 της είπε ότι είχε ήδη δώσει κατάθεση και ήταν ξεκάθαρο από την συζήτηση τους πως η Κατηγορουμένη 6 δεν είχε δώσει κατάθεση μέχρι τότε. Τέλος επέμενε ότι δεν υπήρχαν απειλές ούτε η Αστυνομία προσπάθησε να την αναγκάσει να συνεργαστεί εφόσον υπήρχε καλό κλίμα. Επανέλαβε ότι η Αστυνομία ουδέποτε της υποσχέθηκε ότι θα χρησιμοποιείτο ως μάρτυρας κατηγορίας αλλά της εξήγησε πως επρόκειτο να γίνει εισήγηση προς τούτο και επομένως κάτι τέτοιο δεν ήταν σίγουρο, όμως η ίδια η Κατηγορουμένη 6 είχε πεισθεί ότι θα χρησιμοποιείτο ως μάρτυρας κατηγορίας στην υπόθεση. Κατά την επανεξέταση της διευκρίνισε ότι μιλούσε με την Κατηγορουμένη 6 στη Ρουμάνικη γλώσσα και ότι η Κατηγορουμένη 6 καταλάβαινε πλήρως όλα όσα η μάρτυρας της είχε εξηγήσει. Η Μ.Κ.4, Γ./Αστ. 237 Έλενα Νικολάου υπηρετεί στο ΤΑΕ Αρχηγείου Αστυνομίας και στις 10.7.16 ζητήθηκε η βοήθεια της να ήταν παρούσα σε ανακριτική κατάθεση που θα λαμβανόταν από γυναίκα ύποπτη στο ΓΚΕΠ, διευκρινίζοντας ότι τα δύο τμήματα, δηλαδή το ΓΚΕΠ και το ΤΑΕ Αρχηγείου, υπάγονται στο Τμήμα Καταπολέμησης Εγκλήματος και συνεργάζονται. Η κατάθεση λήφθηκε κανονικά, το κλίμα ήταν φιλικό και διευκρίνισε ότι εάν το κλίμα ήταν διαφορετικό θα το θυμόταν και σίγουρα θα λάμβανε μέτρα για να μην υπάρχει οποιοδήποτε θέμα. Αρνήθηκε την υποβολή της Κατηγορουμένης 6 ότι δεν ήταν παρούσα κατά τη λήψη της κατάθεσης της στις 10.7.16 επιβεβαιώνοντας ότι ήταν η ίδια παρούσα. Ο Μ.Κ.5, Ιατρός στις Κεντρικές Φυλακές, είδε για πρώτη φορά την Κατηγορουμένη 6 στις Κεντρικές Φυλακές στις 24.5.17, για να συζητήσουν το αποτέλεσμα ενός υπέρηχου που είχε κάνει στο Νοσοκομείο στις 23.5.
- Η ίδια του ανέφερε ότι είχε διαβήτη και ότι της διδόταν φαρμακευτική αγωγή με δισκία, αλλά του ζήτησε ινσουλίνη. Ο ίδιος την παρέπεμψε σε διαβητολόγο στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας και άρχισε να ψάχνει το θέμα του διαβήτη για να διερευνήσει τον ισχυρισμό της ότι η φαρμακευτική αγωγή δεν ήταν αποτελεσματική. Η θέση του είναι ότι η Κατηγορουμένη 6 δεν είναι διαβητική και κακώς παίρνει τα φάρμακα που λαμβάνει. Κατέθεσε αντίγραφο του προσωπικού Δελτίου Υγείας της Κατηγορουμένης 6 που τηρείται στις Κεντρικές Φυλακές, Τεκμήριο 4, και εξήγησε ότι ζήτησε και έγιναν κλινικές εξετάσεις, συγκεκριμένα έλεγχος για γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, εξέταση η οποία καλύπτει τον ασθενή μέχρι 3 μήνες προηγουμένως και οι τρεις εξετάσεις που έκανε δείχνουν πως δεν υπάρχει διαβήτης. Κατέθεσε σχετικά συγγράμματα για τον διαβήτη, Τεκμήριο 5, προς υποστήριξη της θέσης του. Είπε ότι το φαρμακευτικό σκεύασμα που λαμβάνει η Κατηγορουμένη 6, το Glucophage, δίνεται και σε γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες, οπόταν ίσως το παίρνει για άλλο λόγο. Ο Μ.Κ.5 ανέφερε πως έλαβε πληροφόρηση από την προηγούμενη γιατρό ότι η Κατηγορουμένη 6 μιλούσε για διατροφικές ενοχλήσεις, όμως ο ίδιος παρατήρησε πως η Κατηγορουμένη 6 παράγγελλε Farine Lactee το οποίο θα εκτόξευε το ζάχαρο της στα ύψη, κάτι το οποίο δεν παρατηρήθηκε. Ήταν η θέση του ότι κατά το χρονικό πλαίσιο λήψης των καταθέσεων η Κατηγορουμένη 6 δεν ήταν, ούτε και είναι διαβητική. Η Κατηγορουμένη 6 αμφισβήτησε έντονα τη θέση του, λέγοντας ότι δεν είναι ειδικός Ιατρός για να γνωρίζει για τον διαβήτη. Ο ίδιος ανέφερε ότι παρέπεμψε την Κατηγορουμένη 6 σε διαβητολόγο. Πρόσθεσε ότι η προηγούμενη Ιατρός των Φυλακών στις 23.1.17, είχε δώσει οδηγίες να ξεκινήσει η Κατηγορουμένη 6 φαρμακευτική αγωγή με ταυτόχρονη πενθήμερη μέτρηση της γλυκόζης υπό την εποπτεία δεσμοφυλάκων. Αυτό, κατά την άποψη του, καταδεικνύει πως υπήρχε και παλαιότερα κάποια συζήτηση για το θέμα του ζαχάρου, γι΄ αυτό και ζητήθηκε η εποπτεία των δεσμοφυλάκων για να παρακολουθούν τη διατροφή της, επιμένοντας πως κατά τον ίδιο η Κατηγορουμένη 6 δεν έχει διαβήτη. Δέχθηκε και κατατέθηκε ως Τεκμήριο 6 ένα έγγραφο στο οποίο καταγράφονται κάποιες μετρήσεις οι οποίες δείχνουν αυξημένη γλυκοζηλιωμένη, εξ ου και παραπέμφθηκε σε διαβητολόγο. Όπως είπε, λόγω της επιμονής της Κατηγορουμένης 6 για να της χορηγείται ινσουλίνη, όφειλαν να εξαντλήσουν κάθε δυνατότητα χορήγησης άλλων φαρμάκων, εξ ου και έγιναν διάφορες αναλύσεις οι οποίες κατέδειξαν ποσοστά τα οποία δεν αποκαλύπτουν διαβήτη. H τελευταία μάρτυρας της Κατηγορούσας Αρχής στη διαδικασία της Δίκης εντός Δίκης ήταν η Γ./Αστ. 3664 Γεωργία Νεοκλέους η οποία αναγνώρισε την πρώτη ανακριτική κατάθεση της Κατηγορουμένης 6 ημ. 8.7.16, Τεκμήρια 1Α και 1Β, ως κατάθεση που λήφθηκε από τον ανακριτή της υπόθεσης από την τότε ύποπτη Elena Duca στη δική της παρουσία. Ο τρόπος λήψης της κατάθεσης ήταν με ερωτοαπαντήσεις, η λήψη της κατάθεσης έγινε σε πολύ καλό και φιλικό κλίμα, ο ανακριτής ρωτούσε και η ύποπτη απαντούσε κανονικά, σε καμία περίπτωση δεν υπέπεσε στην αντίληψη της να ήταν εκφοβισμένη η ύποπτη η οποία ούτε ανέφερε ότι αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας ούτε και ζήτησε να πάει στο Νοσοκομείο ή να επισκεφθεί γιατρό. Η Κατηγορουμένη 6 υπέβαλε στη Μ.Κ.6 ότι όσα αναφέρει δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα καθότι δεν επικεντρώθηκε στο τι γινόταν όταν έδιδε την ανακριτική της κατάθεση παρά μόνο έβλεπε κάποιες φωτογραφίες στο κινητό της. Της υπέβαλε περαιτέρω ότι ξεκίνησε να της φωνάζει και της έλεγε να παραδεχθεί όλα όσα της αποδίδουν και ότι την απειλούσε μαζί με τον ανακριτή, θέσεις οι οποίες η μάρτυρας απέρριψε αναφέροντας ότι ουδέποτε φώναξε στην Κατηγορουμένη 6, ουδέποτε την απείλησε και σε καμία περίπτωση δεν ήταν απασχολημένη με το κινητό της τηλέφωνο την ώρα της λήψης της κατάθεσης της. Η Κατηγορουμένη 6 ενόρκως προέβαλε τη θέση ότι εκφοβίστηκε από τον εξεταστή της υπόθεσης Διονύση Διονυσίου (τον κύριο Σάκη, όπως τον αποκαλούσε) ο οποίος την απείλησε και κτυπούσε δυνατά το χέρι του στο τραπέζι. Η μεταφράστρια της είχε αναφέρει ότι ο Αστυνομικός είναι πολύ νευριασμένος και ότι θα την δείρει εάν δεν υπογράψει, ενώ η ίδια ζήτησε την κα Μόνικα Δαμιανού, εκείνη την ώρα δεν αισθανόταν καλά, ζήτησε τα χάπια της και την πήραν στο Νοσοκομείο όπου της έβαλαν κάποιες ενέσεις. Δεν θυμόταν πότε χρονικά είχε μεταβεί στο Νοσοκομείο, κατά πόσο ήταν πριν τη λήψη της πρώτης της κατάθεσης ή στο ενδιάμεσο των καταθέσεων της. Την επομένη τη μετέφεραν στον Σταθμό όπου οι τρεις παραπονούμενες οι οποίες κατ΄ ισχυρισμό την αναγνώρισαν, προσπάθησαν στην παρουσία του εξεταστή να την κτυπήσουν και όταν η ίδια ζήτησε από τον εξεταστή να το αναφέρει και να το διερευνήσει περαιτέρω, αυτός νευρίασε, άλλαξε συμπεριφορά και της απάντησε ότι «δεν είδα τίποτε από αυτά που λες και δεν μπορώ να γράψω τέτοια πράγματα». Σε ό,τι αφορά τη συνάντηση της με τη δικηγόρο Μόνικα Δαμιανού, η θέση της ήταν ότι αυτή ήρθε και την είδε μετά όμως που η ίδια είχε δώσει τις καταθέσεις της. Μίλησαν μαζί σε ένα γραφείο όπου της ανέφερε τα πάντα που γνώριζε και της ζήτησε να μείνει μαζί της γιατί φοβόταν τον κ. Σάκη. Η κα Δαμιανού όμως έφυγε, αφού είχε πάρει από την ίδια τα χρήματα που κρατούσε σαν αμοιβή και της είχε αναφέρει ότι η κατάσταση στην Κύπρο είναι διαφορετική από αυτή στη Ρουμανία. Θέση της ήταν επίσης, ότι μετά που παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο, ο κ. Σάκης μαζί με την κα Μόνικα Δαμιανού την επισκέφθηκαν στο κρατητήριο που κρατείτο και της είπαν ότι θα μείνει στην Κύπρο, για δύο μήνες περίπου, ότι θα δώσει τη μαρτυρία της στην υπόθεση και ότι θα φύγει. Ήταν επίσης η θέση της, ότι η Αστυνομία καθημερινά, αλλά και η Εισαγγελέας που χειρίζεται την υπόθεση, εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα, την επισκέφθηκαν στο κελί της και επανειλημμένα της είπαν να παραδεχθεί για να πάρει μικρή ποινή και ειδικά ο εξεταστής της υπόθεσης, ο κ. Σάκης, της είπε ότι περιμένει από την ίδια να μιλήσει, για να καταδικάσει τον Chris, (εννοεί προφανώς τον Κατηγορούμενο 7, Χρίστο Χριστοδουλίδη), γιατί εδώ και 10 χρόνια τον κυνηγά γι΄ αυτού του είδους τις υποθέσεις. Αντεξεταζόμενη επέμενε ότι οι τρεις ανακριτικές καταθέσεις που έδωσε ήταν πριν να συναντηθεί με τη δικηγόρο Μόνικα Δαμιανού, και είπε ότι δεν ήταν η ίδια που επιθυμούσε να την εκπροσωπήσει η κυρία Δαμιανού, αλλά της τηλεφώνησε ο κ. Σάκης ο οποίος τη γνώριζε. Ακολούθως είπε πως η ίδια είχε ζητήσει την κα Δαμιανού από την αρχή αλλά την έφεραν μετά που την έβαλαν να υπογράψει τις καταθέσεις της. Επέμενε ότι ο εξεταστής της υπόθεσης τη φόβισε, κτύπησε το χέρι του στο τραπέζι δυνατά και ήταν πολύ νευριασμένος και της έλεγε ότι εάν δεν υπογράψει θα χάσει τη δουλειά του και έχει τρία παιδιά. Είναι η θέση της ότι πάσχει από διαβήτη και είχε νοσηλευτεί σχετικά και ότι ο Μ.Κ.5 της απολογήθηκε για όλα όσα είχε αναφέρει στο Δικαστήριο. Ευχαρίστησε επίσης την κυρία ΄Αννα, Διευθύντρια των Κεντρικών Φυλακών, και την βοηθό της κυρία Αθηνά, επειδή είναι οι μόνες που της φέρονται καλά και την προσέχουν. Η Δρ Αικατερίνη Χατζηβασιλείου, Ιατρική Λειτουργός, εργαζόταν για εννέα χρόνια στις Κεντρικές Φυλακές. Όπως ανέφερε, γνωρίζει πολύ καλά την Κατηγορουμένη 6 γιατί εξεταζόταν πολύ συχνά στο Ιατρείο των Κεντρικών Φυλακών λόγω αυξημένων τιμών σακχάρου και όλα όσα την αφορούν βρίσκονται στον Ιατρικό της Φάκελο που τηρείται στις Κεντρικές Φυλακές. Η μάρτυρας πλέον δεν εργάζεται στις Κεντρικές Φύλακες, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, τον Φεβρουάριο του 2017 εκδιώχθηκε από τις Κεντρικές Φυλακές. Κατέθεσε στο Δικαστήριο έγγραφο το οποίο η ίδια συνέταξε με τίτλο «Ιατρική Συνταγή», Τεκμήριο 7, ημ. 14.11.
- Σε αυτό αναφέρονται τα ακόλουθα: «Η ανωτέρω προαναφερόμενη υπόδικος έχει ιστορικό σακχαρώδου διαβήτη και λαμβάνει την δέουσα φαρμακευτική αγωγή. Εξετάζεται συχνά στο ιατρείο των Κεντρικών Φυλακών». Κατά την αντεξέταση της συμφώνησε ότι το εν λόγω πιστοποιητικό εκδόθηκε από την ίδια όταν υπηρετούσε ως γιατρός στις Κεντρικές Φυλακές, δεν θυμόταν κατά πόσο η Κατηγορουμένη 6 είχε παρουσιάσει στην ίδια οποιαδήποτε ιατρικά πιστοποιητικά για την κατάσταση της υγείας της, όμως είπε πως θα υπάρχουν στον Ιατρικό Φάκελο που τηρείται στις Κεντρικές Φυλακές. Δεν θυμόταν κατά πόσο είχε ζητήσει να γίνουν αιματολογικές εξετάσεις για την Κατηγορουμένη 6, αναφέροντας όμως ότι όλοι οι ασθενείς υποβάλλονται σε εξετάσεις αίματος. Σε ό,τι αφορά τη διαδικασία είπε ότι η ίδια ήταν υπεύθυνη για τα παραπεμπτικά, οι λήψεις αιμάτων γίνονταν από λειτουργούς των Κεντρικών Φυλακών και τα δείγματα στέλλοντο στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Ήταν η θέση της πως η αναφορά της στο Τεκμήριο 7 ότι η Κατηγορουμένη 6 έχει «ιστορικό σακχαρώδου διαβήτη» προέρχεται από την προσωπική της γνώση ως γιατρός και σίγουρα το έχει διαγνώσει για να το γράψει. Όπως είπε επίσης, σίγουρα έχει κάνει αιματολογικές εξετάσεις στην Κατηγορουμένη 6 εξ ου και η τελεευταία λάμβανε φαρμακευτική αγωγή για την πάθηση της. Της υπεδείχθη το Τεκμήριο 4 και συμφώνησε ότι στην πρώτη σελίδα αναφέρεται ότι η Κατηγορουμένη 6 λαμβάνει Glugophage 500 mg πρωί και βράδυ, ακολουθεί διαιτολόγιο διαβητικού και υπάρχει και αντίγραφο αποτελεσμάτων αιματολογικής εξέτασης ημερομηνίας 2.11.16 που δείχνει πολύ καλή τιμή των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα της, το οποίο, σύμφωνα με τη μάρτυρα, καταδεικνύει ότι πολύ ορθά έπραξε η ίδια και της έδωσε το συγκεκριμένο ιατρικό σκεύασμα και μάλιστα σε πολύ καλή δόση σύμφωνα με το αποτέλεσμα. Όπως ανέφερε, δεν γνωρίζει κατά πόσο η αιματολογική εξέταση της 2.11.16 ήταν η πρώτη αναφορικά με την Kατηγορουμένη 6 και ενώ αρχικά κατά την κυρίως εξέταση της δήλωσε ότι όλα τα πιστοποιητικά που την αφορούν βρίσκονται στον Ιατρικό της Φάκελο που τηρείται στις Κεντρικές Φυλακές, κατά την αντεξέταση της ανέφερε ότι η ίδια ουδέποτε είχε τους φακέλους στην κατοχή της, αντίθετα ήταν στην κατοχή των δεσμοφυλάκων και πολύ εύκολα μπορούσαν να αφαιρεθούν έγγραφα από μέσα, είτε προς όφελος κάποιων όπως έχει γίνει πολλές φορές, είτε έγγραφα να έχουν παραπέσει. Θέση της ήταν ότι η ίδια προέβη σε όλες τις δέουσες εξετάσεις αναφορικά με την Κατηγορουμένη 6 την οποία παρακολουθούσε πολύ καιρό επί καθημερινής βάσης και ότι η διάγνωση της και οι διαπιστώσεις της δεν μπορούν να τύχουν αμφισβήτησης από πρόσωπο που δεν είναι γιατρός. Δεν συμφώνησε ότι χορήγησε φαρμακευτική αγωγή στην Κατηγορουμένη 6 χωρίς να έχει προηγουμένως προβεί στις δέουσες εξετάσεις με βάση μόνο τη δική της αναφορά ότι πάσχει από διαβήτη και εξήγησε πως τα έγγραφα που τηρούνται στους Ιατρικούς Φακέλους των υποδίκων στις Κεντρικές Φυλακές ουδέποτε αριθμούνται. Ανέφερε τέλος πως πιθανόν η Κατηγορουμένη 6 να της είχε αναφέρει πως λάμβανε τη φαρμακευτική αγωγή, πιθανόν να είχε η μάρτυρας ιατρικά πιστοποιητικά ή πιθανόν να της είχε κάνει τεστ (fasting) γλυκόζης, επιμένοντας πως η ίδια ως γιατρός γνώριζε τι έπρεπε να χορηγήσει. Κατά την αγόρευση του ο δικηγόρος της Κατηγορουμένης 6 εστιάστηκε στην κατάσταση της υγείας της και στις υποσχέσεις που της δόθηκαν, δεδομένα τα οποία εισηγήθηκε επηρέασαν την ελεύθερη βούληση της Κατηγορουμένης 6 κατά τη λήψη των καταθέσεων της και επομένως αυτές δεν πρέπει να γίνουν δεκτές. Αντίθετη ήταν η θέση της συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής, η οποία εισηγήθηκε πως η μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής είναι ικανή να καταδείξει πως οι καταθέσεις λήφθηκαν σε ένα φιλικό και καλό κλίμα κατόπιν πλήρους επεξήγησης των δικαιωμάτων της Κατηγορουμένης 6 τόσο από τον ανακριτή όσο και από τη δικηγόρο της, ενώ η μαρτυρία του Μ.Κ.5 είναι ικανή να καταδείξει πως η Κατηγορουμένη δεν πάσχει από διαβήτη ή κατ΄ ελάχιστον πως η κατάσταση της υγείας της δεν την επηρέασε με οποιονδήποτε τρόπο στη θεληματικότητα των καταθέσεων της. Είναι καθιερωμένη αρχή πως είναι ανεπίτρεπτη η προσαγωγή μαρτυρίας η οποία εξασφαλίζεται με παραβίαση Συνταγματικά κατοχυρωμένου ανθρώπινου δικαιώματος (βλ. Police v. Georghiades
(1983)2 C.L.R. 33). Το βασικό επίδικο θέμα είναι η διαπίστωση της θεληματικότητας της κατάθεσης, και οποτεδήποτε διαπιστωθεί ότι η λήψη αυτής αφήνει οιεσδήποτε υποψίες ως προς τις συνθήκες κάτω από τις οποίες δόθηκε, τα Δικαστήρια έχουν ευρεία διακριτική ευχέρεια να αποκλείσουν την κατάθεση αυτή. Οι αρχές αυτές πηγάζουν από τη δέσμευση του Κράτους για προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και για προστασία έναντι κατάχρησης εξουσίας εκ μέρους των Αστυνομικών οργάνων ως προϋπόθεση για την ύπαρξη του Κράτους δικαίου (βλ. μεταξύ άλλων Costas Andreou Kokkinos v. The Police
(1967)2 C.L.R. 217, Azinas ν. Police
(1981)2 C.L.R. 9, Fournides v. Republic
(1986)2 C.L.R. 73, Psaras v. Republic
(1987)2 C.L.R. 132, Πατούνας ν. Γενικός Εισαγγελέας
(2000)2 Α.Α.Δ. 457 και Σάκκος ν. Δημοκρατίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 510). Όταν η Κατηγορούσα Αρχή επιχειρεί να παρουσιάσει στο Δικαστήριο ως μαρτυρία μια κατάθεση κατηγορουμένου, τότε φέρει το βάρος απόδειξης ότι αυτή είναι θεληματική πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Επομένως, η Κατηγορούσα Αρχή οφείλει να αποδείξει ότι η ομολογία είναι το αποτέλεσμα της ελεύθερης βούλησης του κατηγορουμένου και ότι δεν λήφθηκε κάτω από συνθήκες που επέδρασαν δυσμενώς στη βούληση του κατηγορουμένου, όπως η άσκηση εξουσίας αστυνομικού οργάνου που έκδηλα θέτει τον κατηγορούμενο σε δυσμενή θέση έναντι αυτού, η άσκηση άμεσης ή έμμεσης βίας ή απειλής ή η άμεση ή έμμεση υπόσχεση για αποκόμιση πλεονεκτήματος. Ενδεικτικά παραπέμπουμε στις υποθέσεις R. v. Sfongaras 22 C.L.R. 113, Kokkinos v. Police
(1967)2 C.L.R. 217, Petri v. The Police
(1968)2 C.L.R. 1, Ioannides v. The Republic
(1968)2 C.L.R. 169 και Psaras & Another v. Police (ανωτέρω). Όπως λέχθηκε στην Ιbrahim v. R. (1914-15) All E.R. Rep.874, 877: «Ιt has long been established as a positive rule of English Criminal law, that no statement by an accused is admissible in evidence against him unless it is shown by the prosecution to have been a voluntary statement, in the sense that it has not been obtained from him either by fear of prejudice or hope of advantage exercised or held out by a person in authority.» H υπόθεση Fournides v. The Republic
(1986)2 C.L.R. 73, συνοψίζει τις αρχές που διέπουν τη δεκτότητα μιας κατάθεσης στο ακόλουθο χαρακτηριστικό απόσπασμα: «Είναι αλήθεια ότι σειρά αποφάσεων της Κυπριακής Νομολογίας αναγνωρίζει ευρεία διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο να απορρίψει μια κατάθεση αν λήφθηκε κάτω από ύποπτες συνθήκες. Η ουσία αυτών των αποφάσεων έγκειται εις το ότι ένα Δικαστήριο που καλείται να αποφασίσει τη δεκτότητα μιας κατάθεσης πρέπει να υιοθετεί μια ευρεία θεώρηση των γεγονότων που περιβάλλουν και συνθέτουν τη λήψη της κατάθεσης και δεν πρέπει να διστάζει να απορρίψει μια κατάθεση αν λήφθηκε κάτω από ύποπτες συνθήκες. Αυτές οι αρχές, αντανακλούν τη δέσμευση μας για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τη διατήρηση του κράτους δικαίου. Ωστόσο καμιά από αυτές τις αυθεντίες στοχεύει στην αλλαγή της βασικής αρχής ότι η θεληματικότητα είναι το κριτήριο της δεκτότητας. Αυτό επιβεβαιώθηκε στην υπόθεση Αζίνας ν. Δημοκρατίας
(1981)2 ΑΑΔ. Επίσης οι Δικαστικοί Κανόνες, όπως έχει τονισθεί, δεν αποτελούν από μόνοι τους Κανόνες Δικαίου, παράβαση των οποίων καθιστά μη αποδεκτή την κατάθεση. Αποτελούν, ωστόσο, σημαντικά βοηθήματα για να αποφασισθεί κατά πόσο μια κατάθεση είναι θεληματική.» Κατά την εξέταση του κατά πόσο μια κατάθεση είναι ή όχι αποτέλεσμα καταπίεσης πρέπει να λαμβάνονται υπόψιν διάφορα στοιχεία, όπως η διάρκεια της ανάκρισης, η κατάσταση υγείας και ο χαρακτήρας του υπόπτου, αν προκλήθηκε σ΄ αυτόν φόβος ή ελπίδα, ως επίσης ο τρόπος που γίνεται, αν δηλαδή δόθηκε στον ύποπτο η ευκαιρία να ανασάνει ή γίνεται με τέτοιο τρόπο που επηρεάζει το μυαλό του ώστε η ελεύθερη βούληση του να διαλύεται με αποτέλεσμα να μιλά εκεί όπου υπό διαφορετικές συνθήκες θα έμενε σιωπηλός. Σχετικά παραπέμπουμε στις υποθέσεις R. v. Priestley
(1965)51 Cr. App. Rep. 1, R. v. Prager
(1972)56 Cr. App. Rep.151, R. v. Houghton
(1978)68 Cr. App. Rep. 197, και στα Συγγράμματα Criminal Procedure in Cyprus των κ.κ. Λοΐζου και Πική σελ. 142 και Κακογιάννη Η ΑΠΟΔΕΙΞΗ
(1983)σελ.
- Αναπόφευκτα, η απόδειξη της θεληματικότητας μιας κατάθεσης συνεπάγεται τη διατύπωση ευρημάτων. Η αξιολόγηση, όμως, μαρτυρίας σε μια Δίκη εντός Δίκης πρέπει να περιορίζεται σε όσο το δυνατό στενότερα πλαίσια και μόνο στον βαθμό που κρίνεται απολύτως απαραίτητο για να αποφασιστούν τα επίδικα θέματα της Δίκης εντός Δίκης. Δεν πρέπει να εξάγονται συμπεράσματα που δυνατόν να επηρεάσουν δυσμενώς τον κατηγορούμενο στην υπεράσπιση του, όπως για παράδειγμα, γενικά συμπεράσματα αξιοπιστίας του κατηγορουμένου. Είναι πάγια νομολογημένο ότι κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας πρέπει να διατηρείται ανοικτό το γενικότερο θέμα αξιοπιστίας μαρτύρων και ιδιαίτερα του κατηγορουμένου. Σχετικές είναι οι υποθέσεις Petri v. The Police και Ioannides v. The Republic (ανωτέρω). Με γνώμονα τις πιο πάνω αρχές προσεγγίσαμε τη μαρτυρία έχοντας κάνει κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να διαφυλαχθεί ανοικτό το γενικότερο θέμα αξιοπιστίας των μαρτύρων. Θα διατυπώσουμε μόνο τα απολύτως απαραίτητα ευρήματα μας και στον βαθμό που αυτά είναι αρκετά για να καλύψουν τους περιορισμένους σκοπούς της ενδιάμεσης αυτής διαδικασίας της Δίκης εντός Δίκης και χωρίς να υπεισέλθουμε σε ζητήματα που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ουσία της υπεράσπισης της Κατηγορουμένης
- Αρχικά αναφέρουμε πως οι μάρτυρες που κατέθεσαν για την Κατηγορούσα Αρχή και ήταν άμεσα εμπλεκόμενοι στα γεγονότα τα οποία σχετίζονται με τη λήψη των τριών καταθέσεων της Κατηγορουμένης 6, ήτοι οι Αστυνομικοί, η διερμηνέας και η δικηγόρος, έδωσαν ο καθένας χωριστά μια σαφή, σταθερή και λεπτομερή αναφορά στα γεγονότα. Επίσης η μαρτυρία τους, ιδωμένη στο σύνολο της, παρουσιάζει συνοχή και συνέπεια. Πέραν του ότι όλοι οι μάρτυρες παρέμειναν σταθεροί στις θέσεις τους, οι όποιες υποβολές ή θέσεις της Κατηγορουμένης 6 στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας, είτε αναφορικά με τη συμπεριφορά των Μ.Κ.1 και Μ.Κ.2, είτε αναφορικά με τη συνομιλία της με τη δικηγόρο της, Μ.Κ.3, είτε ακόμα αναφορικά με την επίσκεψη της σε Νοσοκομείο παρέμειναν απλές τοποθετήσεις της Κατηγορουμένης 6 οι οποίες δεν τεκμηριώθηκαν με οποιονδήποτε τρόπο. Σημειώνουμε επίσης πως η ίδια η Κατηγορουμένη 6 κατά την ένορκη της μαρτυρία προέβαλε τις θέσεις της με γενικότητα, αοριστία, ασάφεια και κάποιες από αυτές παρέμειναν χωρίς συνοχή και συνέπεια μεταξύ τους. Κατ΄ αρχάς δεν ήταν σε θέση να τοποθετήσει και συσχετίσει χρονικά με τις καταθέσεις της, τον ισχυρισμό της για την επίσκεψη της στο Νοσοκομείο, θέση η οποία εν πάση περιπτώσει καταρρίπτεται από το γεγονός πως όταν η Κατηγορουμένη 6 αισθάνθηκε κουρασμένη κατά τη λήψη της πρώτης της κατάθεσης, αμέσως η διαδικασία διακόπηκε και συνεχίστηκε δύο μέρες αργότερα ικανοποιώντας άμεσα το αίτημα της και δίδοντας της επαρκή χρόνο να ξεκουραστεί. Εν πάση περιπτώσει η όποια επίσκεψη της στο Νοσοκομείο θα γινόταν με τη συνοδεία της διερμηνέα, Μ.Κ.1, και γυναίκας Αστυνομικού, οι οποίες δήλωσαν σαφώς πως κάτι τέτοιο δεν είχε γίνει. Δεν φαίνεται να υπάρχει λογική και νόημα στο να της αρνηθεί κάποιος ανακριτής ιατρική περίθαλψη από την στιγμή που έδιδε κατάθεση συνεργαζόμενη και από την άλλη να της παραχωρεί διακοπή δύο ημερών. Επίσης η Κατηγορουμένη 6 φάνηκε να προβάλλει ασυνεπείς θέσεις σε σχέση με το θέμα της δικηγόρου της, καθότι αφενός είπε πως είναι η ίδια που είχε ζητήσει να τη δει και αφετέρου ισχυρίστηκε πως είναι ο Μ.Κ.2 που την ειδοποίησε από μόνος του επειδή ήταν γνωστοί. Το γεγονός πως η Κατηγορουμένη 6 γνώριζε εκ των προτέρων τη Μ.Κ.3 επιβεβαιώνεται τόσο από τον Μ.Κ.2, ο οποίος παρέπεμψε σε χαρτί που κρατούσε η Κατηγορουμένη 6 με το όνομα της δικηγόρου, όσο και από την ίδια τη Μ.Κ.3 η οποία αναφέρθηκε σε επαφές της με την Κατηγορουμένη 6 και την κόρη της ενόσω ακόμα οι τελευταίες βρίσκονταν στη Ρουμανία αναφορικά με την παρούσα υπόθεση, θέσεις οι οποίες δεν αντικρούστηκαν ούτε αμφισβητήθηκαν από την Κατηγορουμένη
- Όσον αφορά τον βασικό ισχυρισμό της Κατηγορουμένης 6 πως πάσχει από διαβήτη, θεωρούμε πως ο Μ.Κ.5 έδωσε ολοκληρωμένη και τεκμηριωμένη εικόνα της όλης κατάστασης της Κατηγορουμένης 6 από την έναρξη παρακολούθησης της από τον ίδιο στις Κεντρικές Φυλακές, παραπέμποντας σε εξετάσεις, αναλύσεις και συγγράμματα. Βάσει αυτών των στοιχείων, διαφαίνεται πως το επίπεδο της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης της Κατηγορουμένης 6 ήταν σε φυσιολογικά επίπεδα, όπως άλλωστε αναγνώρισε και η Μ.Υ.2, η οποία εν πάση περιπτώσει ανέφερε πως η όποια πάθηση της Κατηγορουμένης 6 αντιμετωπίστηκε πολύ ικανοποιητικά από την ίδια με τη δέουσα φαρμακευτική κάλυψη η οποία είχε και τα επιθυμητά αποτελέσματα. Εδώ σημειώνουμε πως η μαρτυρία της Μ.Υ.2 παρέμεινε πολύ γενική και ασαφής. Ενώ από τη μια η Μ.Υ.2 παρέπεμψε στον Φάκελο της Κατηγορουμένης 6, ακολούθως εξέφραζε με γενικότητα τη θέση πως πιθανόν ο Φάκελος να μην είναι πλήρης, καθότι υπήρχαν κρούσματα παρέμβασης στους Φακέλους, χωρίς όμως να ήταν σε θέση να επιβεβαιώσει κάτι τέτοιο αναφορικά με την υπό κρίση περίπτωση. Επίσης ενώ η ίδια προέβαλε μια πολύ στενή και καθημερινή παρακολούθηση της Κατηγορουμένης 6, τελικώς η ίδια δεν ήταν σε θέση να αναφέρει κατά πόσο οι όποιες διαπιστώσεις της ή η χορήγηση φαρμάκων γινόταν μετά από παρουσίαση ιατρικών πιστοποιητικών από την Κατηγορουμένη 6, είτε μετά τη διενέργεια αναλύσεων από άλλους Λειτουργούς ή από την ίδια τη μάρτυρα. Σημειώνουμε επίσης πως η Μ.Υ.2 περιορίστηκε στην περιγραφή της κατάστασης της υγείας της Κατηγορουμένης 6, χωρίς όμως να ήταν σε θέση να τοποθετηθεί επί της κατάστασης της σε σχέση με τις συνθήκες λήψης των καταθέσεων της. Καμία από τις υπόλοιπες θέσεις της Κατηγορουμένης 6, δηλαδή η τυχόν επίπτωση που είχε ο προβληθείς σακχαρώδης διαβήτης στην ίδια κατά τη λήψη των ανακριτικών της καταθέσεων ή οι συνθήκες υπό τις οποίες αυτές ελήφθησαν σε σχέση με την ιατρική της κατάσταση δεν τέθηκαν στη μάρτυρα η οποία και βεβαίως δεν εξέφρασε καμία θέση επί αυτών των εισηγήσεων και των ισχυρισμών της Κατηγορουμένης
- Θεωρούμε πως για σκοπούς της παρούσας διαδικασίας, η μαρτυρία του Μ.Κ.5, με παραπομπή στον Φάκελο της Κατηγορουμένης 6 και στις διατροφικές της συνήθειες δεν καταδεικνύουν πως αυτή πάσχει από διαβήτη, ούτε επίσης πως σε οποιοδήποτε στάδιο κατά τον χρόνο λήψης των τριών καταθέσεων της αυτή έπασχε από τέτοιο πρόβλημα το οποίο μάλιστα να επηρέασε αρνητικά την κατάσταση της υγείας της ή τη νοητική της κατάσταση. Επομένως, θεωρούμε πως κατά τη λήψη και των τριών καταθέσεων της, η Κατηγορουμένη 6 δεν αντιμετώπισε οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας, ούτε και επικαλέστηκε τότε κάτι τέτοιο, ούτε και ζήτησε ή επισκέφθηκε γιατρό ή Νοσοκομείο. Αντιθέτως, κατά τη λήψη της πρώτης της κατάθεσης, μόλις αυτή εξέφρασε ότι ένιωθε κουρασμένη, αμέσως η διαδικασία διακόπηκε και η επόμενη της κατάθεση λήφθηκε δύο μέρες αργότερα, πράγμα το οποίο ενισχύει τη θέση πως υπήρχε ενδιαφέρον για την κατάσταση της και λαμβάνονταν όλα τα αναγκαία μέτρα ούτως ώστε να καταθέτει σε συνθήκες φυσικής άνεσης και πνευματικής διαύγειας. Δεχόμαστε επίσης πως πριν τη λήψη της πρώτης της κατάθεσης, καθώς επίσης και των άλλων δύο, ο Μ.Κ.2, με τη βοήθεια της Μ.Κ.1, προέβαινε στην αναγκαία επίστηση και πληροφόρηση, η Μ.Κ.1 τη διάβαζε προς την Κατηγορουμένη 6 η οποία ακολούθως την υπέγραφε. Δεχόμαστε ακόμα πως πριν τη λήψη της πρώτης της κατάθεσης, η Κατηγορουμένη 6 ζήτησε να δει τη δικηγόρο της, Μ.Κ.3, και ήταν γι΄ αυτό που ο Μ.Κ.2 την κάλεσε. Μάλιστα παρόλο που η Κατηγορουμένη 6 του είχε αναφέρει προφορικά κάποια πράγματα, αυτός της είπε ότι δεν θα κατέγραφε οτιδήποτε πριν η ίδια συμβουλευθεί τη δικηγόρο της. Η Κατηγορουμένη 6 είχε κατ΄ ιδίαν συνάντηση με τη Μ.Κ.3, στο τέλος της οποίας η Μ.Κ.3 πληροφόρησε τον Μ.Κ.2 πως η Κατηγορουμένη 6 θα συνεργαζόταν και θα τους έλεγε όσα ήξερε. Δεχόμαστε επίσης πως πριν τη λήψη των καταθέσεων της ο Μ.Κ.2 βεβαιώθηκε ότι η Κατηγορουμένη 6 κατάλαβε τα δικαιώματα της και δεν ήθελε να συμβουλευθεί ξανά δικηγόρο, πως το κλίμα και κατά τη λήψη των τριών καταθέσεων ήταν πολύ καλό, φιλικό, πως ο Μ.Κ.2 τη ρωτούσε εάν χρειαζόταν οτιδήποτε και πως ουδέποτε ήταν απειλητικός, βίαιος ή την εκφόβισε με οποιονδήποτε τρόπο. Μας φαίνεται δε πολύ λογική η θέση πως δεν υπήρχε καν τέτοια ανάγκη δεδομένου ότι ήδη είχε διαπιστωθεί η πρόθεση της για συνεργασία. Δεχόμαστε ακόμα πως μετά το πέρας της κάθε κατάθεσης και αφού της διαβάστηκε η κατάθεση και η σχετική πληροφόρηση, η Κατηγορουμένη 6 έθεσε την υπογραφή της. Το μοναδικό θέμα το οποίο παραμένει να εξεταστεί είναι αυτό που έχει εξηγήσει πλήρως στο Δικαστήριο η Μ.Κ.3, ότι η Κατηγορουμένη 6 είχε την πεποίθηση ότι θα χρησιμοποιείτο ως μάρτυρας κατηγορίας. Η μαρτυρία που υπάρχει ενώπιον μας από τον ανακριτή της υπόθεσης, αλλά και από την ίδια τη Μ.Κ.3, η οποία τη δεδομένη στιγμή ενεργούσε ως δικηγόρος της Κατηγορουμένης 6 και την συμβούλευε σχετικά, ήταν ότι το θέμα του κατά πόσο η Κατηγορουμένη 6 θα χρησιμοποιηθεί ως μάρτυρας κατηγορίας ήταν απλή προτιθέμενη να υποβληθεί δεόντως μελλοντικά εισήγηση του ανακριτή της υπόθεσης και σίγουρα δεν υπήρχε ειλημμένη απόφαση για το θέμα αυτό και ουδέποτε δόθηκε τέτοια υπόσχεση. Η Μ.Κ.3, στη γλώσσα που κατανοεί πλήρως η Κατηγορουμένη 6, δηλαδή τα Ρουμάνικα, τη μητρική της γλώσσα, της εξήγησε ότι αυτό ήταν μια πιθανότητα αλλά ότι εν τέλει θα ήταν απόφαση του Γενικού Εισαγγελέα και ότι μόνο αυτός (ο Γενικός Εισαγγελέας) θα μπορούσε να τη λάβει. Εάν η Κατηγορουμένη 6, όπως δήλωσε και η Μ.Κ.3, είχε πειστεί ότι αυτό θα γινόταν, δηλαδή ότι θα χρησιμοποιείτο ως μάρτυρας κατηγορίας, αυτό δεν οφείλεται είτε σε λανθασμένη νομική συμβουλή, είτε σε υπόσχεση που της έχει δοθεί, αλλά μόνο στη δική της αντίληψη. Σημειώνουμε επίσης τη θέση του ανακριτή της υπόθεσης, η οποία ενισχύθηκε και από τη Μ.Κ.3, ότι η Κατηγορουμένη 6 είχε ήδη πει προφορικά όλα σχεδόν όσα επανέλαβε και στις γραπτές της ανακριτικές καταθέσεις και μάλιστα είχε αναφέρει και αρκετά πράγματα από το στάδιο που βρισκόταν ακόμα στη Ρουμανία και σίγουρα κατ΄ εκείνο το στάδιο δεν μπορούσε να γνωρίζει οτιδήποτε περί πρόθεσης να χρησιμοποιηθεί ως μάρτυρας κατηγορίας η οποία να την οδήγησε να μιλήσει. Θεωρούμε πως τα δεδομένα είχαν τεθεί με σαφήνεια και ήταν πλήρως αντιληπτά στην Κατηγορουμένη 6, ήτοι πως ο ανακριτής θα έκανε εισήγηση να χρησιμοποιηθεί ως μάρτυρας κατηγορίας, χωρίς όμως ποτέ να της δοθεί τέτοια υπόσχεση, και πως η Κατηγορουμένη 6 γνώριζε πως αυτή ήταν απλώς μια εισήγηση και μόνο ο Γενικός Εισαγγελέας μπορούσε να λάβει την τελική απόφαση επί τούτου. Ως εκ τούτου η αντίληψη της Κατηγορουμένης 6 δεν προήλθε είτε από την Αστυνομία είτε από τη δικηγόρο της αλλά καθαρά από την ίδια ως αποκλειστική δική της απόφαση και επιλογή. Επομένως, δεν δεχόμαστε πως επί αυτού του ζητήματος η συμπεριφορά του ανακριτή οδήγησε ή επηρέασε με οποιονδήποτε τρόπο την Κατηγορουμένη 6 να προβεί στις καταθέσεις της αλλά αυτή η στάση της έγινε με τη δική της ελεύθερη βούληση, γνωρίζοντας όλα τα δεδομένα. Εν κατακλείδι, όλες οι ενστάσεις της Κατηγορουμένης 6 γύρω από το θέμα αποδεκτότητας των τριών ανακριτικών της καταθέσεων απορρίπτονται και οι τρεις ανακριτικές καταθέσεις που έχει δώσει στην Αστυνομία γίνονται δεκτές και κατατίθενται ως Τεκμήρια. (Υπ.) ........ Ε. Εφραίμ, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ....... Ν. Γερολέμου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) ........ Σ. Χριστοδουλίδου - Μέσσιου, Α.Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Ε.Ε./Α.Λ.Ο. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο