Δημοκρατία ν. Onel Florea, Αρ. Υπόθεσης: 23649/15, 24/10/2017

(4)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, πρόσθεσε την κατηγορία της βαριάς σωματικής βλάβης στην οποία έκρινε ένοχο τον Κατηγορούμενο, ενώ αθωώθηκε και απαλλάχθηκε στην κατηγορία της ανθρωποκτονίας. Αγορεύοντας για μετριασμό της ποινής η ευπαίδευτη συνήγορος του Κατηγορούμενου έκανε αναφορά στους ακόλουθους μετριαστικούς παράγοντες: - Τις προσωπικές του συνθήκες, όπως προκύπτουν μέσα από την έκθεση του Γραφείου Κοινωνικής Ευημερίας που ετοιμάστηκε στα πλαίσια της αίτησης του για παροχή δωρεάν Νομικής Αρωγής. Με βάση την υπό αναφορά Έκθεση και τις διευκρινίσεις που δόθηκαν από τη συνήγορο, ο Κατηγορούμενος, ηλικίας σήμερα 60 ετών, κατάγεται από τη Ρουμανία και ήταν νυμφευμένος με την Μαριάνα από το έτος 1990. Τους τελευταίους μήνες, πριν από το θάνατο της Μαριάνας, βρίσκονταν σε διάσταση. Παρόλα αυτά, ανέφερε η συνήγορος, εξακολουθούσαν να ενδιαφέρονται ο ένας για τον άλλο και η Μαριάνα συνέχισε να τον φροντίζει. Οι γονείς και τα 4 αδέλφια του απεβίωσαν και τα μόνα συγγενικά πρόσωπα που έχει είναι τα ανίψια του που βρίσκονται όλα στη Ρουμανία. Ήρθε στην Κύπρο, όπου βρισκόταν ήδη η Μαριάνα, το έτος 2014 και εργαζόταν, μέχρι τη σύλληψη του, σε εταιρεία που ασχολείτο με κηπουρικές εργασίες. Στην Κύπρο, πρόσθεσε η συνήγορος, δεν έχει οποιοδήποτε συγγενικό πρόσωπο και ουδείς τον επισκέφθηκε στις φυλακές, όπου κρατείται από την ημέρα της σύλληψης του για την παρούσα υπόθεση (16/12/2015). - Τις συνέπειες από τη δίωξη και την καταδίκη του. Ανέφερε επί του προκειμένου η συνήγορος ότι ο Κατηγορούμενος απώλεσε την εργασία του και ένεκα της ηλικίας του είναι δύσκολο να εξεύρει άλλη εργασία μετά από την αποφυλάκιση του. - Το λευκό του μητρώο. Ο Κατηγορούμενος, επεσήμανε η συνήγορος, είναι φιλήσυχος άνθρωπος και δεν πρόκειται να επιδείξει οποιαδήποτε παραβατική συμπεριφορά στο μέλλον. Επέδειξε άψογη διαγωγή στις κεντρικές φυλακές καθόλη τη διάρκεια της κράτησης του. Την ίδια καλή συμπεριφορά, πρόσθεσε η συνήγορος, επέδειξε και κατά τις εμφανίσεις του ενώπιον του Δικαστηρίου. - Την αγωνία και τη συναισθηματική φόρτιση την οποία βίωσε ο Κατηγορούμενος, αντιμετωπίζοντας την κατηγορία της ανθρωποκτονίας, στην οποία εν τέλει αθωώθηκε. Επεσήμανε, συναφώς, ότι τελούσε κάτω από αυτή την αγωνία για 21 μήνες, ήτοι από την ημερομηνία της σύλληψης του (16/12/2015) μέχρι την ολοκλήρωση της δίκης (26/09/2017). - Αναγνωρίζοντας τη σοβαρότητα του αδικήματος στο οποίο κρίθηκε ένοχος ο Κατηγορούμενος, η συνήγορος κάλεσε το Δικαστήριο να επιδείξει τη μέγιστη δυνατή επιείκεια, λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη το γεγονός ότι, τα τραύματα, κατά την εισήγηση της, δεν ήταν ιδιαίτερα σοβαρά. Επικαλέστηκε προς τούτο τη διαπίστωση του Δικαστηρίου ότι τα τραύματα δεν ήταν θανατηφόρα καθώς και το γεγονός ότι δεν υπήρξαν κατάγματα στο πρόσωπο ή στην κεφαλή της Μαριάνας. Κατά την επιβολή της ποινής, εισηγήθηκε η κα Αγγελίδου, το Δικαστήριο θα πρέπει να αποσυνδέσει το θάνατο της Μαριάνας από την πρόκληση των κακώσεων για τις οποίες κρίθηκε ένοχος ο Κατηγορούμενος. Ο θάνατος της Μαριάνας, υπέδειξε η συνήγορος, επήλθε από άλλη ανεξάρτητη αιτία (έμφραγμα) στην οποία δεν συνέτειναν με οποιοδήποτε τρόπο οι ενέργειες του Κατηγορούμενου, για τις οποίες καταδικάστηκε. - Παραπέμποντας σε άλλες υποθέσεις πρόκλησης βαριάς σωματικής βλάβης, η συνήγορος εισηγήθηκε ότι οι ποινές που επιβάλλονται συνήθως από το Δικαστήριο για το συγκεκριμένο αδίκημα, κυμαίνονται μεταξύ 10 μηνών και 3 ετών, ανάλογα με τη σοβαρότητα των κακώσεων, ενώ δεν παρέλειψε να καλέσει το Δικαστήριο να εξετάσει και το ενδεχόμενο αναστολής της ποινής φυλάκισης που θα επιβάλει στον Κατηγορούμενο. Το αδίκημα της βαριάς σωματικής βλάβης στο οποίο βρέθηκε ένοχος ο Κατηγορούμενος είναι από τη φύση του σοβαρό. Αρκεί να υποδείξουμε την προβλεπόμενη από το Νόμο (άρθρο 231 Π.Κ.) ανώτατη ποινή που είναι η φυλάκιση μέχρι 7 χρόνια. Επί πλέον το υπό αναφορά αδίκημα και γενικότερα τα αδικήματα που σχετίζονται με τη χρήση βίας, ως μέσο επικράτησης, εκδίκησης, τιμωρίας ή άλλως πως, βρίσκονται σε έξαρση, γεγονός που διαπιστώθηκε από τα Δικαστήρια σε σωρεία υποθέσεων (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Τόκκαλλου

(2001)2 Α.Α.Δ. 95, Αχτάρ κ.ά. ν. Αστυνομίας

(2010)2 Α.Α.Δ. 397, Urgur v. Αστυνομίας

(2012)2 Α.Α.Δ. 189). Στην τελευταία πιο πάνω υπόθεση, το Ανώτατο Δικαστήριο, εκφράζοντας την αγωνία του για την έξαρση που παρουσιάζουν τα αδικήματα που σχετίζονται με την επίδειξη βίας, επεσήμανε και τα ακόλουθα: «Τα φαινόμενα βίας που συχνά παρατηρούνται τον τελευταίο καιρό σε διάφορες εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής, μας προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία. Η βία στα γήπεδα, στους δρόμους, στην οικογένεια ακόμη και στα σχολεία είναι πλέον θέματα της καθημερινότητας. Προτού αυτά τα φαινόμενα προσλάβουν μεγαλύτερες διαστάσεις και με ολέθριες συνέπειες, κάποιοι πρέπει να προβληματιστούν ώστε εγκαίρως και με τα κατάλληλα μέτρα να αντιμετωπιστεί όσο μπορεί πιο αποτελεσματικά η κατάσταση. Τα δικαστήρια από τη δική τους πλευρά, οφείλουν να μεριμνούν ώστε οι υποθέσεις αυτού του είδους να εκδικάζονται χωρίς καθυστέρηση και να επιβάλλονται στους δράστες αποτρεπτικές ποινές, στέλλοντας έτσι μήνυμα μηδενικής ανοχής.» Είναι δε νομολογημένο πως όπου διαπιστώνεται έξαρση, στη διάπραξη συγκεκριμένου αδικήματος, σε συνάρτηση βέβαια και με τη σοβαρότητα του εγκλήματος, προέχει η ανάγκη για επιβολή αποτρεπτικών ποινών (βλ. Χατζηπέτρου ν. Δημοκρατίας

(2007)2 Α.Α.Δ. 468, Πισκόπου ν. Δημοκρατίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 342, Abunazha v. Δημοκρατίας

(2009)2 Α.Α.Δ. 551 κ.α.). Τα Δικαστήρια, έχουν αντιμετωπίσει διαχρονικά με αυστηρότητα τα αδικήματα επίδειξης βίας εναντίον συνανθρώπων μας, τόσο γιατί πλήττεται το θεμελιώδες δικαίωμα της σωματικής ακεραιότητας του ατόμου, το οποίο κατοχυρώνεται από το Άρθρο 7

(1)του Συντάγματος, όσο και επειδή καταρρακώνεται η αξιοπρέπεια των θυμάτων. Στην Χαραλάμπους-άλλως Θέμης ν. Δημοκρατίας

(1996)2 Α.Α.Δ. 241, η ποινή φυλάκισης 4 ετών που επιβλήθηκε πρωτόδικα, μειώθηκε στα 3 χρόνια. Ο εκεί Εφεσείων είχε κτυπήσει το θύμα με σωλήνα στο κεφάλι προκαλώντας θλαστικά τραύματα στο πρόσωπο και ρωγμώδη κατάγματα στο κρανίο, χωρίς ωστόσο να τεθεί σε κίνδυνο η ζωή του. Το θύμα, τελώντας σε κατάσταση σύγχυσης, επιχείρησε να διασταυρώσει τον αυτοκινητόδρομο αλλά παρασύρθηκε από αυτοκίνητο και υπέστη σοβαρά τραύματα, συνεπεία των οποίων υπέκυψε λίγες μέρες μετά. Το Εφετείο, μειώνοντας την ποινή από 4 σε 3 χρόνια, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να επέδρασε στη σκέψη του Πρωτόδικου Δικαστηρίου ο επακόλουθος θάνατος του θύματος στον καθορισμό του ύψους της ποινής, παρά την ορθή αυτοκαθοδήγηση ότι αποτελούσε εξωγενές στοιχείο. Στην Χατζηπέτρου (ανωτέρω), επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης 3½ ετών που είχε επιβληθεί πρωτόδικα στον Εφεσείοντα, ο οποίος τραυμάτισε τον παραπονούμενο με μαχαίρι, προκαλώντας του κάκωση του παρεκχύματος του πνεύμονα, χωρίς να του αφήσει μόνιμη βλάβη. Το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίπτοντας την Έφεση, επεσήμανε ότι τα αδικήματα βίας που θέτουν σε κίνδυνο τη σωματική ακεραιότητα και υγεία των θυμάτων, πρέπει να αντιμετωπίζονται με την επιβολή αποτρεπτικών ποινών. Υποδεικνύεται, βεβαίως, ότι η κατηγορία που αντιμετώπισε ο Εφεσείων στην πιο πάνω υπόθεση εδραζόταν στο άρθρο 228(α) του Ποινικού Κώδικα, για την οποία προβλέπεται ποινή φυλάκισης μέχρι και δια βίου. Στην Αχτάρ (ανωτέρω),οι Εφεσείοντες αντιμετώπισαν το ίδιο πιο πάνω αδίκημα καθώς και σωρεία άλλων αδικημάτων και τους επιβλήθηκαν συντρέχουσες ποινές φυλάκισης με μεγαλύτερη την ποινή των 4½ ετών στον ένα εκ των τριών. Οι Εφεσείοντες είχαν τραυματίσει 4 αστυνομικούς που επιχείρησαν να εκτελέσουν ένταλμα έρευνας στην οικία τους. Σοβαρότερος υπήρξε ο τραυματισμός του ενός από τους 4 αστυνομικούς, ο οποίος είχε υποστεί πλήρη ρήξη των έσω πλαγίων συνδέσμων και της έσω πλευράς του θύλακα του αριστερού αγκώνα που του προκάλεσαν σοβαρής μορφής αστάθεια του αγκώνα και έχρηζε χειρουργικής επέμβασης για τη σταθεροποίηση του. Προς εκφοβισμό των αστυνομικών και αποτροπή της σύλληψης τους, οι κατηγορούμενοι είχαν προτάξει εναντίον τους σπαθιά. Το Εφετείο μείωσε τις μεγαλύτερες ποινές των 4½, 3½ και 2½ χρόνων που είχαν επιβληθεί στους 3 Εφεσείοντες σε 3½, 2½ χρόνια και 18 μήνες, αντίστοιχα, λαμβάνοντας κυρίως υπόψη τη συναισθηματική τους φόρτιση, το λευκό τους μητρώο και την έλλειψη προσχεδιασμού. Στη Σακαρίδης κ.ά. ν. Αστυνομίας

(2011)2 Α.Α.Δ. 272, η ποινή των 2½ ετών που είχε επιβληθεί πρωτόδικα στους Εφεσείοντες για το αδίκημα της πρόκλησης βαριάς σωματικής βλάβης, κατά παράβαση του άρθρου 231 Π.Κ., μειώθηκε από το Εφετείο σε 18 μήνες, λαμβάνοντας υπόψη την πρόκληση που είχε επιδειχθεί από τους παραπονούμενους. Είναι βέβαια γνωστό πως προηγούμενες αποφάσεις δεν προσδιορίζουν το ορθό μέτρο τιμωρίας σε κάθε μεταγενέστερη υπόθεση. Η αναφορά σε παρόμοιες υποθέσεις γίνεται για να υπάρχει, κατά το δυνατό, κοινή προσέγγιση στην αντιμετώπιση των παραβατών (βλ. Χαραλάμπους ν. Δημοκρατίας

(2000)2 Α.Α.Δ. 1 και Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας

(2003)2 Α.Α.Δ. 123). Όπως υποδεικνύεται στην υπόθεση Σάμπη ν. Δημοκρατίας

(2012)2 Α.Α.Δ. 100 «.δεν υπάρχει προκαθορισμένο πλαίσιο και ακριβής προσδιορισμός της επιβαλλόμενης ποινής αναλόγως των προηγούμενων αποφάσεων». Τούτο γιατί η ποινή που επιβάλλεται σε κάθε υπόθεση, είναι αλληλένδετη με τις ιδιαιτερότητες των γεγονότων που την συνθέτουν και με τις ιδιαιτερότητες των συνθηκών του παραβάτη. Θεωρούμε την κρινόμενη υπόθεση πολύ σοβαρή. Ο Κατηγορούμενος, όπως προέκυψε από τη μαρτυρία, εισήλθε στο πλυσταριό του γηροκομείου όπου βρισκόταν η Μαριάνα και εκτελούσε την εργασία της και εκεί της επιτέθηκε προκαλώντας της τις σοβαρές κακώσεις που αναφέρθηκαν πιο πάνω. Στη συνέχεια την εγκατέλειψε μόνη και αβοήθητη στο χώρο του πλυσταριού όπου εντοπίστηκε το επόμενο πρωινό νεκρή. Έχουμε βεβαίως διαπιστώσει ότι τα τραύματα που προκάλεσε ο Κατηγορούμενος στη Μαριάνα δεν συνδέονται με το θάνατο της, αφού διεφάνη ότι απεβίωσε από έμφραγμα και όχι από ισχαιμία, λόγω ασφυξίας από πίεση του λαιμού και των αεροφόρων οδών, ως ήταν η εκδοχή της Κατηγορούσας Αρχής. Δεν μπορούμε όμως να παραγνωρίσουμε ότι ο Κατηγορούμενος, αφού την τραυμάτισε, καταφέροντάς της πολλαπλά κτυπήματα στο πρόσωπο και στο κεφάλι, την άφησε εντελώς αβοήθητη, εγκαταλείποντας το χώρο και αδιαφορώντας πλήρως για τις τυχόν επιπτώσεις που θα μπορούσαν να είχαν οι κακώσεις στην υγεία της. Η όλη συμπεριφορά καθώς και οι μετέπειτα ενέργειες του Κατηγορουμένου, υποδηλώνουν πλήρη αδιαφορία για την υγεία και τη σωματική ακεραιότητα της Μαριάνας. Η ποινή, συνεπώς, που θα επιβληθεί στον Κατηγορούμενο θα πρέπει να είναι αυστηρή, ώστε να αντικατοπρίζεται η σοβαρότητα του αδικήματος και οι πιο πάνω περιστάσεις που περιβάλλουν την όλη υπόθεση. Παρά την ανάγκη για επιβολή αυστηρής τιμωρίας, λαμβάνουμε υπόψη το λευκό μητρώο του Κατηγορούμενου, τις προσωπικές του συνθήκες και τις δυσμενείς επιπτώσεις που θα έχει σε αυτόν η φυλάκιση, ενόψει και του γεγονότος ότι είναι αλλοδαπός και δεν υπάρχει οποιοδήποτε συγγενικό του πρόσωπο στην Κύπρο. Σταθμίζοντας όλα τα πιο πάνω, επιβάλλουμε στον Κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης 3½ χρόνων στη 2η κατηγορία. Η ποινή να αρχίζει από σήμερα, αλλά να μειωθεί κατά το διάστημα που ο Κατηγορούμενος τελεί υπό κράτηση, δηλαδή από τις 16/12/2015. (Υπ.) Λ. Καλογήρου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) Στ. Σταύρου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /κπ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο