Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α ν. Md Mesbah Uddin κ.α., Υποθ. αρ.: 9292/15, 2/11/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEF:2017:45 ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟΥ: Ε. Εφραίμ, Π.Ε.Δ. Ν. Γερολέμου, Α.Ε.Δ. Σ. Χριστοδουλίδου - Μέσσιου, Α.Ε.Δ. Υποθ. αρ.: 9292/15 Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α v.
- Md Mesbah Uddin
- Ashraful Alam
- Mohammad Jahangir Hossain
- Βάσου Σωτηρίου
- ΄Αθου Πολυδώρου
- Δημήτριου Ιωάννου
- Ευανθίας Χριστοφή
- Μιχαήλ Χριστοφή Κατηγορουμένων Ημερομηνία: 2 Νοεμβρίου 2017 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα X. Καραολίδου για Γενικό Εισαγγελέα Για τον Κατηγορούμενο 1: Καμία εμφάνιση Για τον Κατηγορούμενο 2: κ. Α. Καρεκλάς Για τον Κατηγορούμενο 6: κ. Ν. Καψάλης Για την Κατηγορουμένη 7: κα Λ. Δήμου Για τον Κατηγορούμενο 8: κ. Α. Γεωργίου Κατηγορούμενος 1 απών Κατηγορούμενοι 2, 6, 7 και 8 παρόντες Π Ο Ι Ν Η Κατόπιν ακροαματικής διαδικασίας και με βάση την τελική απόφαση του Δικαστηρίου ημ. 29.9.17, οι Κατηγορούμενοι 1, 2, 6, 7 και 8 κρίθηκαν ένοχοι στις ακόλουθες κατηγορίες: i. Κατηγορούμενος 1 · Συνωμοσία προς διάπραξη κακουργήματος, ήτοι της εμπορίας ενήλικων προσώπων (κατηγορίες 1, 7 και 12) · Εμπορία ενήλικων προσώπων (κατηγορίες 2, 8 και 13) · Συνωμοσία προς διάπραξη κακουργήματος, ήτοι της κυκλοφορίας πλαστού εγγράφου (κατηγορία 24) · Κυκλοφορία πλαστού εγγράφου (κατηγορία 25) · Συνωμοσία προς διάπραξη κακουργήματος, ήτοι της πλαστογραφίας (κατηγορία 26) · Πλαστογραφία εγγράφου (κατηγορία 27) · Κυκλοφορία πλαστού εγγράφου (κατηγορίες 28 και 29) · Συνωμοσία προς διάπραξη πλημμελήματος, ήτοι της εξασφάλισης άδειας εισόδου αλλοδαπού διά ψευδών παραστάσεων (κατηγορία 30) · Εξασφάλιση άδειας παραμονής αλλοδαπού διά ψευδών παραστάσεων (κατηγορία 32) · Πλαστοπροσωπεία (κατηγορία 33) · Απαγορευμένος μετανάστης (κατηγορία 34) · Παρακράτηση προσωπικών εγγράφων (κατηγορία 45) · Νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (κατηγορία 46) ii. Κατηγορούμενοι 1 και 2 · Συνωμοσία προς διάπραξη κακουργήματος, ήτοι της εμπορίας ενήλικων προσώπων (κατηγορίες 9 και 10) · Εμπορία ενήλικων προσώπων (κατηγορία 11) iii. Κατηγορούμενος 2 · Παράνομη παραμονή στην Κυπριακή Δημοκρατία μετά την εκπνοή της προσωρινής άδειας διαμονής αλλοδαπού (κατηγορία 36) vi. Κατηγορούμενος 6 · Συνωμοσία προς διάπραξη κακουργήματος, ήτοι της εκμετάλλευσης προσώπου στην εργασία (κατηγορία 42) · Εκμετάλλευση προσώπου στην εργασία (κατηγορία 43) · Παρακράτηση προσωπικών εγγράφων (κατηγορία 44) iv. Κατηγορούμενοι 7 και 8 · Συνωμοσία προς διάπραξη κακουργήματος, ήτοι της εκμετάλλευσης προσώπου στην εργασία (κατηγορίες 38 και 39) · Εκμετάλλευση προσώπου στην εργασία (κατηγορίες 40 και 41) Σημειώνεται πως κατά τη διάρκεια της ακρόασης της υπόθεσης, ο Κατηγορούμενος 1 παρέλειψε να εμφανιστεί ενώπιον του Δικαστηρίου με αποτέλεσμα την έκδοση εντάλματος σύλληψης εναντίον του το οποίο δεν κατέστη δυνατό να εκτελεστεί. Κατόπιν απόσυρσης του δικηγόρου του, με ενδιάμεση απόφαση ημ. 23.2.17 το Δικαστήριο αποφάσισε τη συνέχιση της διαδικασίας και τη διεξαγωγή της δίκης στην απουσία του. Τα γεγονότα της υπόθεσης περιέχονται αναλυτικά στην τελική μας απόφαση ημ. 29.9.
- Για σκοπούς επιβολής ποινής θεωρούμε σκόπιμο να αναφέρουμε τα ακόλουθα: Οι τέσσερις παραπονούμενοι - αλλοδαποί από το Μπαγκλαντές, Yusuf Ali Khan (Μ.Κ.4), Mohammad Iqram Hossain (M.K.8), Hossain Nayem (Μ.Κ.2) και Mohammad Nadim Hossain (M.K.7), από το Μπαγκλαντές, κατά τα έτη 2013-2014 κατόπιν επικοινωνίας και συνεννόησης είτε απ΄ ευθείας με τον Κατηγορούμενο 1 είτε μέσω άλλων συνεργατών του στο Μπαγκλαντές, αποφάσισαν τη μετάβαση τους στην Κύπρο για εργασία. Συγκεκριμένα ο Κατηγορούμενος 1, είτε προσωπικά είτε μέσω των συνεργατών του στο Μπαγκλαντές, τους υποσχέθηκε εργασία στην Κύπρο σε εργοστάσια ή εστιατόρια με πολύ καλό εισόδημα και με πολύ ικανοποιητικούς όρους εργοδότησης, ήτοι εργασία έξι μέρες τη βδομάδα για επτά-οκτώ ώρες την ημέρα, επιπρόσθετη πληρωμή για υπερωρίες και παροχή δωρεάν στέγασης και σίτισης, έναντι χρηματικής αμοιβής, μεταξύ €8.000-€11.500, την οποία ο Κατηγορούμενος 1 γνώριζε πως οι αλλοδαποί είχαν τεράστια δυσκολία να εξεύρουν. Στηριζόμενοι σε αυτές τις υποσχέσεις, οι αλλοδαποί προέβησαν σε πώληση περιουσίας ή και σε λήψη δανείων για να καταφέρουν να μαζέψουν τα εν λόγω χρήματα τα οποία κατέβαλαν με δόσεις στον Κατηγορούμενο 1 ή και σε άλλα άτομα για λογαριασμό του. Μετά τη διεκπεραίωση της διαδικασίας, ήτοι τη λήψη των απαραίτητων εγγράφων και την έκδοση αεροπορικών εισιτηρίων, οι αλλοδαποί αφίχθησαν στην Κύπρο και τελικώς κατέληξαν να εργάζονται σε διαφορετικούς χώρους εργασίας με διαφορετικούς και δυσμενείς όρους εργοδότησης και υπό άθλιες συνθήκες. Παρά τα παράπονα και τη διαμαρτυρία τους προς τον Κατηγορούμενο 1, αυτός ουδέποτε ανταποκρίθηκε να τους βοηθήσει ή εκτελέσει τις υποσχέσεις του, με αποτέλεσμα σε κάποιο χρονικό στάδιο οι αλλοδαποί να εγκαταλείψουν την εργασία τους και τελικώς να προβούν σε καταγγελία στη Μη Κυβερνητική Οργάνωση ΚΙΣΑ η οποία ακολούθως αποτάθηκε στο Γραφείο Καταπολέμησης Εμπορίας Προσώπων (ΓΚΕΠ). Το ΓΚΕΠ με τη σειρά του προέβη σε σειρά συνεντεύξεων των αλλοδαπών και τους αναγνώρισε ως θύματα εμπορίας και εκμετάλλευσης και έτσι τελικώς καταχωρίστηκε η παρούσα ποινική υπόθεση. Αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου πως ο Κατηγορούμενος 1, σε συνεργασία με άλλα πρόσωπα, έναντι χρηματικής αμοιβής, εκμεταλλεύτηκε την ευπαθή και ευάλωτη θέση των αλλοδαπών, λόγω της δεινής οικονομικής τους κατάστασης και του χαμηλού μορφωτικού τους επιπέδου, και τους δελέασε να υποταχθούν και πεισθούν όπως έρθουν στην Κύπρο για εργασία ενώ γνώριζε τις οικονομικές τους δυσκολίες και πως οι υποσχέσεις του προς αυτούς ήταν ψεύτικες χωρίς πρόθεση τήρησης τους. Σε αυτά τα πλαίσια, ο Μ.Κ.4 κατέβαλε το ποσό των €8.000 και αντί να εργαστεί σε εργοστάσιο επεξεργασίας τροφίμων με €450 μηνιαίο εισόδημα, κατέληξε να εργάζεται σε φάρμα καλλιέργειας λαχανικών των Κατηγορουμένων 7 και 8, 12 ώρες ημερησίως για επτά μέρες τη βδομάδα, με πολύ μικρό διάλειμμα και πολύ χαμηλό μισθό και γενικά κάτω από άθλιες συνθήκες, εφόσον αντιμετώπιζε και τη βία και τις απειλές των Κατηγορουμένων 7 και
- Ο Μ.Κ.8 κατέβαλε το ποσό των €11.000 και αντί να εργαστεί σε γαλακτοκομείο με €1.000 μηνιαίο εισόδημα, εργάστηκε σε φάρμα ζώων για πέραν των 12 ωρών ημερησίως, επτά μέρες τη βδομάδα και διέμενε σε ένα σπίτι όπου σε ενιαίο χώρο βρίσκονταν το κρεβάτι, η κουζίνα, η τουαλέτα και το μπάνιο, χωρίς παροχή νερού για την τουαλέτα και χωρίς θέρμανση τον χειμώνα. Εκεί έμπαιναν έντομα, ποντίκια και νυφίτσες. Δεν του έδιναν ποτέ φαγητό και ο ίδιος επωμίζετο τα έξοδα για το φαγητό του. Ο Μ.Κ.2 κατέβαλε το ποσό των €11.500 και αντί να εργαστεί σε γαλακτοκομείο με €1.500 μηνιαίο εισόδημα, κατέληξε να εργάζεται σε φάρμα με τη ψεύτικη υπόσχεση πως μετά από ενάμιση μήνα θα άλλαζε εργασία. Συγκεκριμένα εργάστηκε σε φάρμα ζώων για έντεκα ώρες την ημέρα, επτά μέρες τη βδομάδα, χωρίς καταβολή ολόκληρου του μισθού του και σε άθλιες συνθήκες διαβίωσης, ήτοι σε ένα βρώμικο δωμάτιο με τρία κρεβάτια και χωρίς τουαλέτα, αντιμετωπίζοντας και τη βία του εργοδότη του. Ο Μ.Κ.7 κατέβαλε το ποσό των €8.500 και αντί να εργαστεί σε εστιατόριο με μηνιαίο εισόδημα €700, εργάστηκε σε πλυντήριο αυτοκινήτων, δώδεκα ώρες ημερησίως, έξι μέρες τη βδομάδα και με €300 μηνιαίο εισόδημα. Στην περίπτωση του Μ.Κ.7, εμπλέκεται και ο Κατηγορούμενος 2, ο οποίος σε συνεργασία με τον Κατηγορούμενο 1, συμμετείχε στη διαδικασία μετάβασης του αλλοδαπού στην Κύπρο, ήτοι διευθέτησε την έκδοση του εισιτηρίου του και παρέλαβε αυτόν κατά την άφιξη του στην Κύπρο. Σύμφωνα με τα ευρήματα μας, ούτε και ο Κατηγορούμενος 2 ανταποκρίθηκε ποτέ στα παράπονα του αλλοδαπού και στις εκκλήσεις του για βοήθεια και για αλλαγή της εργασίας του. Έτσι, ο Κατηγορούμενος 1 κρίθηκε ένοχος στις κατηγορίες 1 και 2 οι οποίες αφορούν τον Μ.Κ.4, στις κατηγορίες 7 και 8 οι οποίες αφορούν τον Μ.Κ.8 και στις κατηγορίες 12 και 13 οι οποίες αφορούν τον Μ.Κ.
- Οι Κατηγορούμενοι 1 και 2 κρίθηκαν ένοχοι στις κατηγορίες 9, 10 και 11 οι οποίες αφορούν τον Μ.Κ.
- Όσον αφορά τον Μ.Κ.7, ο Κατηγορούμενος 1 κρίθηκε επίσης ένοχος στην κατηγορία 45 εφόσον με την άφιξη του αλλοδαπού στην Κύπρο παρακράτησε το διαβατήριο του με την πρόφαση να του διευθετήσει την άδεια παραμονής του, χωρίς να είχε πρόθεση να πράξει κάτι τέτοιο, αλλά στα πλαίσια διάπραξης του αδικήματος της εμπορίας και με σκοπό να του περιορίσει παράνομα την ελευθερία του. Ο Κατηγορούμενος 1 κρίθηκε ένοχος και στην κατηγορία 46, εφόσον αυτός έλαβε το συνολικό χρηματικό ποσό των €29.000 από τους προαναφερόμενους τέσσερις αλλοδαπούς, το οποίο είναι το ποσό των €34.000 αφαιρουμένων των €5.000, οι οποίες επιστράφηκαν εξ ημισείας στις οικογένειες των Μ.Κ.2 και 8 στο Μπαγκλαντές κατόπιν της έντονης διαμαρτυρίας αυτών. Έχει γίνει αναφορά στις συνθήκες εργασίας του Μ.Κ.4 ο οποίος λάμβανε οδηγίες από τους Κατηγορούμενους 7 και 8, οι οποίοι είναι ανδρόγυνο και διατηρούσαν φάρμα καλλιέργειας λαχανικών στο Νικητάρι. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα ευρήματα του Δικαστηρίου μεταξύ Σεπτεμβρίου του 2013 και Σεπτεμβρίου του 2014, ο Μ.Κ.4 υποβάλλετο σε ένα εξαντλητικό ωράριο εργασίας, όπως περιγράφεται και πιο πάνω. Επιπλέον τον υποχρέωναν να εργάζεται και στο σπίτι το δικό τους αλλά και της κόρης τους. Του έδιναν πολύ λίγο φαγητό και μόνο ρύζι, ντομάτες και αγγούρια. Μια φορά που ο Μ.Κ.4 τους ζήτησε φαγητό, ο Κατηγορούμενος 8 θύμωσε και τον έσπρωξε στο στήθος με αποτέλεσμα να πέσει στο έδαφος και γενικά ο Κατηγορούμενος 8 ήταν αλκοολικός, αγενής και του θύμωνε και φώναζε συνεχώς. Η δε Κατηγορουμένη 7 κρατούσε μια ράβδο και τον εκφόβιζε κατά τη διάρκεια της εργασίας του, δεν του έδωσε ποτέ τα έγγραφα του παρά μόνο αυτός κρατούσε αντίγραφο της άδειας εισόδου του και η Κατηγορουμένη 7 τον απειλούσε πως αν δεν εργαζόταν θα ειδοποιούσε την Αστυνομία. Του κατέβαλλαν πολύ χαμηλότερο μισθό ενώ των ανάγκαζαν να υπογράφει πως λάμβανε το πλήρες ποσό, εκμεταλλευόμενοι έτσι τη δύσκολη οικονομική του κατάσταση και το χαμηλό μορφωτικό του επίπεδο, και με τη χρήση βίας και απειλών τον υποχρέωναν να υποκύπτει σε αυτή την εκμετάλλευση. Έτσι κρίθηκαν ένοχοι στις κατηγορίες 38, 39, 40 και
- Ο Κατηγορούμενος 6, εργοδότησε τον Mohammad Palus (Μ.Κ.10) στη φάρμα ζώων που διατηρεί στο χωριό Κανναβιού της Πάφου, μεταξύ Ιουνίου και Σεπτεμβρίου του
- Κατά την εν λόγω περίοδο, οι συνθήκες διαβίωσης του αλλοδαπού ήταν άθλιες. Όπως απεικονίζονται στις φωτογραφίες, Τεκμήριο 56, ο αλλοδαπός διέμενε βασικά σε υποστατικό - περιστερώνα, πολύ βρώμικο, δεν υπήρχε θέρμανση ούτε παράθυρα για εξαερισμό του χώρου, το δωμάτιο του διαχωρίζετο από ένα παλιό πλαίσιο κρεβατιού με δίκτυ από το δωμάτιο όπου ζούσαν πτηνά, και δίπλα από αυτό βρισκόταν το ντους και η τουαλέτα. Δεν υπήρχε παροχή ζεστού νερού και έκανε μπάνιο πάντα με κρύο νερό, το καζανάκι της τουαλέτας δεν εργαζόταν με αποτέλεσμα να φέρνει νερό από έξω για να το καθαρίζει, και τον πρώτο μήνα κοιμόταν στο πάτωμα πάνω σε ακάθαρτες κουβέρτες. Δεν του επιτρεπόταν να βλέπει τηλεόραση και δεν του παρείχετο ικανοποιητικό φαγητό παρά μόνο ρύζι και πατάτες. Ο Κατηγορούμενος 6 ήταν απειλητικός, λεκτικά βίαιος, θύμωνε και τον απειλούσε ότι θα τον δείρει, προκαλώντας του συνεχώς φόβο. Κάθε πρωί του φώναζε και τον κτυπούσε για να ξυπνήσει και σε τρεις περιπτώσεις τον κτύπησε στα γόνατα. Δεν τον πλήρωσε ποτέ, ούτε και τον άφησε ποτέ να φύγει από τη φάρμα, ενώ μετά τη λήξη της άδειας παραμονής του δεν διευθέτησε τα έγγραφα του λέγοντας του πως ήταν παράνομος. Ήταν εύρημα μας ότι ο Κατηγορούμενος 6 εκμεταλλεύτηκε την ευπαθή του θέση, ήτοι τη δύσκολη οικονομική του κατάσταση, τη χαμηλή του μόρφωση και το παράνομο καθεστώς του, και μέσω αυτής της κατάχρησης και της βίας τον εξανάγκασε να υποκύψει σε αυτή την εκμετάλλευση και έτσι κρίθηκε ένοχος στις κατηγορίες 42 και
- Ο Κατηγορούμενος 6 επίσης παρακρατούσε όλα τα προσωπικά έγγραφα του Μ.Κ.10 με σκοπό να περιορίσει παράνομα την ελευθερία του, και συναφώς κρίθηκε ένοχος και στην κατηγορία
- Ο Κατηγορούμενος 2 κρίθηκε ένοχος στην κατηγορία 36 καθότι, μεταξύ 9.5.14 και 17.5.15, ενώ ήταν αλλοδαπός του οποίου η άδεια προσωρινής διαμονής του ως φοιτητής είχε λήξει στις 30.6.13 και η αίτηση του για παραχώρηση ασύλου απορρίφθηκε από την Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων στις 9.5.14, αυτός παρέμεινε στη Δημοκρατία χωρίς να εξασφαλίσει άδεια του Διευθυντή του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης και έκτοτε θεωρείται ως αναζητούμενο πρόσωπο. Σύμφωνα με τα ευρήματα του Δικαστηρίου, στις 19.2.12 ο Κατηγορούμενος 1 κηρύχθηκε απαγορευμένος μετανάστης, απελάθηκε από την Κύπρο την 1.3.12 και έκτοτε η είσοδος του στη Δημοκρατία απαγορεύεται. Σύμφωνα με το περιεχόμενο του Φακέλου του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, Τεκμήριο 7, στις 28.5.14 ο Κατηγορούμενος 1 ήρθε στην Κύπρο με άδεια εισόδου ως οικιακός βοηθός στον Άθω Πολυδώρου (πρώην Κατηγορούμενο 5) και στις 4.6.14 υπέβαλε αίτηση για άδεια διαμονής. Προς τον σκοπό έλευσης του στην Κύπρο και εξασφάλισης άδειας εισόδου του, ο Κατηγορούμενος 1 παρουσίασε πλαστό διαβατήριο με άλλα στοιχεία και παρουσίασε Σύμβαση Απασχόλησης του φερόμενου MD. Pabel ως οικιακού βοηθού στον Άθω Πολυδώρου, στην οποία επισυνάπτετο αντίγραφο του διαβατηρίου του αλλοδαπού, ενώ ο Κατηγορούμενος 1 γνώριζε πως αυτή η Σύμβαση δεν ανταποκρίνετο στην πραγματικότητα. Με την παρουσίαση του πλαστού διαβατηρίου ο Κατηγορούμενος 1 εξασφάλισε την είσοδο του στη Δημοκρατία, ενώ μια βδομάδα αργότερα κλήθηκε στο Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης και παρουσίασε το πλαστό διαβατήριο, λέγοντας τους πως δεν είχε έρθει ξανά στην Κύπρο. Έτσι, κρίθηκε ένοχος και στις κατηγορίες 24-30 και 32-
- Οι Κατηγορούμενοι 1, 2, 6, 7 και 8 δεν βαρύνονται με προηγούμενες καταδίκες. Κατά την αγόρευση του για μετριασμό της ποινής ο συνήγορος του Κατηγορουμένου 2 αναφέρθηκε κυρίως στις προσωπικές συνθήκες του με ιδιαίτερη έμφαση στο ότι είναι πατέρας ενός παιδιού τεσσάρων ετών, και στο λευκό ποινικό μητρώο του. Κάλεσε το Δικαστήριο να συνυπολογίσει το χρονικό διάστημα κατά το οποίο ο Κατηγορούμενος 2 ήταν υπό κράτηση ως υπόδικος στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης και εισηγήθηκε ότι σε περίπτωση επιβολής ποινής φυλάκισης συντρέχουν οι προϋποθέσεις για αναστολή έκτισης αυτής. Ο συνήγορος του Κατηγορουμένου 6, στη δική του αγόρευση, επίσης εστιάστηκε στις προσωπικές συνθήκες του Κατηγορουμένου 6 και στα προβλήματα υγείας τόσο τα δικά του αλλά ειδικότερα της συζύγου του, καθώς επίσης και στις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει και στις οποίες απέδωσε την παράλειψη καταβολής του μισθού στον αλλοδαπό. Ήταν η θέση του κ. Καψάλη πως λόγω των πιο πάνω, του λευκού ποινικού μητρώου του και των καταστροφικών συνεπειών που τυχόν άμεση φυλάκιση του Κατηγορουμένου 6 θα έχει στην επαγγελματική του δραστηριότητα εφόσον είναι ο μοναδικός που συντηρεί οικονομικά την οικογένεια του, δικαιολογείται η αναστολή έκτισης ενδεχόμενης ποινής φυλάκισης. Η αγόρευση της συνηγόρου της Κατηγορουμένης 7 είχε ως επίκεντρο το μεγάλο χρονικό διάστημα που έχει παρέλθει από τη διάπραξη των αδικημάτων μέχρι και το στάδιο επιβολής ποινής, το λευκό ποινικό μητρώο της καθώς επίσης και τη διαγωγή της μετά τη διάπραξη των αδικημάτων. Η κα Δήμου απέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στις προσωπικές συνθήκες της Κατηγορουμένης 7, και κυρίως στα σοβαρά προβλήματα υγείας του συζύγου της, Κατηγορουμένου 8, ο οποίος χρήζει συνεχούς φροντίδας από την ίδια καθώς επίσης και τα ψυχικά προβλήματα της κόρης τους, Άντριας, για τα οποία η παρουσία της μητέρας της είναι άκρως βοηθητική και υποστηρικτική. Ως εκ τούτου εισηγήθηκε πως αυτές οι περιστάσεις δικαιολογούν την αναστολή έκτισης της ποινής φυλάκισης που ήθελε επιβληθεί σε αυτήν. Ο συνήγορος του Κατηγορουμένου 8, στη δική του αγόρευση, αναφέρθηκε στο λευκό ποινικό μητρώο του τελευταίου, επισημαίνοντας πως αυτός είναι 68 ετών και ενώ διατηρούν με τη σύζυγο του το αγρόκτημα από το 1993 αυτή είναι η πρώτη φορά που κάποιος εργοδοτούμενος του υπέβαλε καταγγελία εναντίον τους. Αναφέρθηκε εκτενώς στα προβλήματα υγείας που ο Κατηγορούμενος 8 αντιμετωπίζει και τα οποία, κατά την άποψη του, είναι τέτοιας φύσης που δικαιολογούν την αναστολή έκτισης ενδεχόμενης ποινής φυλάκισης. Το μέγιστο ύψος της ποινής που προβλέπεται από τον Νόμο είναι η βάση από την οποία ξεκινά το Δικαστήριο για να επιμετρήσει την ποινή, όπως λέχθηκε στις υποθέσεις Λεβέντης v. Αστυνομίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 632, Γενικός Εισαγγελέας v. Αριστοτέλους
(2004)2 Α.Α.Δ. 166 και Μαληκκίδη ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 40/15, ημ. 25.11.16. Το αδίκημα της εμπορίας προσώπων κατά παράβαση του άρθρου 5 (δ) και (ε) του περί της Καταπολέμησης της Εμπορίας και της Εκμετάλλευσης Προσώπων και της Προστασίας των Θυμάτων Ν.87(Ι)/07 είναι το σοβαρότερο της παρούσας υπόθεσης και επισύρει ποινή φυλάκισης 15 ετών. Για το ίδιο αδίκημα δυνάμει του άρθρου 6 (δ) και (ε) του νέου περί της Πρόληψης και της Καταπολέμησης της Εμπορίας και Εκμετάλλευσης Προσώπων και της Προστασίας των Θυμάτων Ν.60(Ι)/14, ο οποίος τέθηκε σε εφαρμογή από τις 15.4.14, προβλέπεται ποινή φυλάκισης 10 ετών. Το αδίκημα της νομιμοποίησης εσόδων δυνάμει του άρθρου 4
(1)του περί Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Ν.188(Ι)/07 επιφέρει ποινή φυλάκισης 14 ετών ή χρηματική ποινή μέχρι €500.000 ή και τις δύο αυτές ποινές. Για το αδίκημα της εκμετάλλευσης προσώπου στην εργασία το αντίστοιχο άρθρο 8(β) και (ε) τόσο του Ν.87(Ι)/07 όσο και του Ν.60(Ι)/14 προβλέπει ως ποινή φυλάκιση που δεν υπερβαίνει τα 6 έτη. Το άρθρο 16(γ) του Ν.60(Ι)/14 προνοεί για το αδίκημα της παρακράτησης προσωπικών εγγράφων ποινή φυλάκισης μέχρι 5 έτη ή χρηματική ποινή μέχρι €17.000 ή και τις δύο αυτές ποινές. Για το αδίκημα της συνωμοσίας προς διάπραξη κακουργήματος, ήτοι της εμπορίας και της εκμετάλλευσης στην εργασία, το άρθρο 371 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, προβλέπει ποινή φυλάκισης 7 ετών. Το αδίκημα της εμπορίας ενήλικων προσώπων με σκοπό την εκμετάλλευση τους στην εργασία είναι διεθνές υπό την έννοια ότι διαπράττεται με τη συμμετοχή οργανωμένων δικτύων από διάφορα άτομα σε διάφορες χώρες και αφορά αδύναμα και ευάλωτα άτομα τα οποία καθίστανται εύκολος στόχος για τους επίδοξους εγκληματίες και αντικείμενο εκμετάλλευσης από αυτούς. Δυστυχώς τέτοια αδικήματα εμπορίας έχουν πλέον λάβει διεθνώς μεγάλες διαστάσεις και τούτο καθότι αποτελούν πηγή τεράστιου και εύκολου χρηματικού κέρδους. Στην Έκθεση Eurostat Methodologies and Working Papers Trafficking in Ηuman Βeings
(2013)της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Europol εκτιμά πως η εμπορία προσώπων είναι η τρίτη πιο προσοδοφόρα εγκληματική δραστηριότητα μετά τη διακίνηση όπλων και ναρκωτικών. Στη δε πρόσφατη Έκθεση Situation Report Trafficking in Human Beings in the EU, Φεβρουάριος 2016, η Europol επισημαίνει τη συνεχή αυξανόμενη τάση διάπραξης αδικημάτων εμπορίας προσώπων και πως η εκμετάλλευση στην εργασία είναι η δεύτερη πιο συχνή μέθοδος εμπορίας προσώπων μετά τη σεξουαλική εκμετάλλευση. Είναι δε αξιοσημείωτο πως στην Έκθεση συγκαταλέγεται και η Κύπρος σαν μια χώρα στην οποία πλέον παρατηρείται το φαινόμενο αυτό. Στη σελ. 35 της Έκθεσης δίδεται μια χαρακτηριστική περιγραφή της φύσης τέτοιων αδικημάτων και κυρίως των συνεπειών στα θύματα: «Trafficking in human beings is one of the most detrimental crimes against persons, as it harms human dignity and the physical and psychological integrity of victims, which are indispensable rights protected by the Charter of Fundamental Rights of the European Union. The crime of THB involves violence, abuse and trauma, which often accompany victims from the beginning to the end of their exploitation. Vulnerable individuals, who were deceived through false promises may suffer further victimisation once the exploitation ends. Victims of trafficking may feel unable to return to their relatives, fearing their disapproval or misunderstanding. During their exploitation, victims run a high risk of being exposed to severe physical and/or psychological violence, and even death. In the worst cases, poor living conditions, food deprivation and not undergoing regular health checks not only increase the possibility of contracting serious illnesses without receiving the proper medicine, but also the risk to public health in general.» Η παρούσα περίπτωση εντάσσεται εντός αυτής της κατηγορίας αδικημάτων και παρουσιάζει αρκετά από τα προαναφερόμενα χαρακτηριστικά. Στα πλαίσια της υπό κρίση υπόθεσης ο Κατηγορούμενος 1 ήταν ο πρωταγωνιστής ενός οργανωμένου κυκλώματος εμπορίας αλλοδαπών από το Μπαγκλαντές για σκοπούς μετάβασης τους στην Κύπρο για εργασία, εκμεταλλευόμενος πλήρως την αδύναμη και ευπαθή τους θέση. Είτε ο ίδιος προσωπικά είτε μέσω συνεργατών του, έδιδε ψευδείς υποσχέσεις για καλή εργασία με ικανοποιητικούς όρους εργοδότησης στην Κύπρο, δελεάζοντας και ταυτόχρονα παραπλανώντας τους αλλοδαπούς για να έρθουν στην Κύπρο, με μοναδικό σκοπό την αποκόμιση μεγάλης χρηματικής αμοιβής και χωρίς οποιαδήποτε απολύτως έγνοια για την τήρηση των υποσχέσεων του και για την παροχή μιας αξιοπρεπούς διαβίωσης και εργασίας προς τους αλλοδαπούς, συνανθρώπους του, οι οποίοι με τόσες δυσκολίες και απεγνωσμένα ήλπιζαν πως θα έβρισκαν στην Κύπρο. Οι αλλοδαποί-παραπονούμενοι, ευρισκόμενοι σε ευπαθή θέση λόγω των οικονομικών δυσκολιών και της έλλειψης μόρφωσης, πίστεψαν και στηρίχθηκαν στις επανειλημμένες υποσχέσεις του Κατηγορουμένου 1 και με αρκετές δυσκολίες στην εξεύρεση της αμοιβής του τελευταίου, ήρθαν στην Κύπρο, ένα μακρινό και άγνωστο γι΄ αυτούς προορισμό, για ένα καλύτερο μέλλον τόσο για τους ίδιους όσο και για τις οικογένειες τους. Δυστυχώς, με την άφιξη τους εδώ, ήρθαν αμέσως αντιμέτωποι με την πραγματικότητα, εφόσον οδηγήθηκαν σε χώρους εργασίας και κάτω από συνθήκες οι οποίες ουδόλως έμοιαζαν με όσα τους είχαν υποσχεθεί. Παρά τα παράπονα και τη διαμαρτυρία τους προς τον Κατηγορούμενο 1, αυτός συνέχισε να τους δίνει ψεύτικες υποσχέσεις με αποτέλεσμα οι αλλοδαποί-παραπονούμενοι να συνεχίσουν να υπομένουν για όσο άντεχαν το τι βίωσαν, εφόσον η επιστροφή στη χώρα τους δεν ήταν μια εύκολη επιλογή για εκείνους λόγω των χρεών τους εκεί και χωρίς να γνωρίζουν τη διαδικασία υποβολής καταγγελίας σε μια χώρα όπου δεν μιλούσαν τη γλώσσα και δεν γνώριζαν πού μπορούσαν να αποταθούν για βοήθεια. Τα πιο πάνω γεγονότα δείχνουν με παραστατικότητα το στίγμα και χαρακτηριστικό γνώρισμα του αδικήματος της εμπορίας με θύματα μια ευάλωτη ομάδα και με μοναδικό σκοπό την εκμετάλλευση τους για οικονομικό όφελος. Θεωρούμε επίσης σημαντικό το γεγονός πως ο Κατηγορούμενος 1 εμπλέκεται σε συνολικά τέσσερις τέτοιες περιπτώσεις αλλοδαπών οι οποίοι, κατά την παραμονή τους στην Κύπρο, βίωσαν μια εξευτελιστική και καθόλα απαράδεκτη μεταχείριση χωρίς την επίδειξη σεβασμού προς αυτούς. Και οι τέσσερις αυτοί αλλοδαποί υπέστησαν σοβαρές συνέπειες από τις εγκληματικές ενέργειες του Κατηγορουμένου 1, οι οποίες συνίστανται τόσο σε οικονομική ζημιά καθώς επίσης και σε ψυχική και σε κάποιες περιπτώσεις και σωματική βία. Είναι αδιαμφισβήτητο πως η Κύπρος για τους παραπονούμενους αντί «παράδεισος» εργασίας και ευτυχίας μετατράπηκε σε ένα εφιάλτη μιας άκρως δυσάρεστης και άθλιας διαβίωσης τους, σπέρνωντας τον φόβο ο οποίος ήταν ακόμα εμφανής στα μάτια τους όταν έδιναν μαρτυρία στο Δικαστήριο και την αγωνία του πώς θα μπορούσαν να ξεπληρώσουν τα χρέη τους και να προσφέρουν στους δικούς τους στη χώρα τους. Η συστηματική αυτή εγκληματική δραστηριότητα έναντι συνολικά τεσσάρων αλλοδαπών, η εκμετάλλευση τους και η αποκόμιση σημαντικού κέρδους, ήτοι τελικώς του συνολικού ποσού των €29.000, οι άθλιες συνθήκες εργασίας και διαβίωσης τους και οι συνέπειες σε αυτούς από τις πράξεις του Κατηγορουμένου 1 αναμφίβολα προσδίδουν ιδιαίτερη σοβαρότητα στα συναφή αδικήματα της εμπορίας. Ακόμα συνεκτιμούμε πως στην περίπτωση του Μ.Κ.7 ο Κατηγορούμενος 1 παρακράτησε και τα προσωπικά του έγγραφα, με πρόθεση τη διάπραξη άλλων αδικημάτων και τον περιορισμό παράνομα της ελευθερίας του. Εδώ αξίζει να προσθέσουμε πως, στην περίπτωση του Μ.Κ.7, και ο ρόλος του Κατηγορουμένου 2, αν και περιορισμένος, έχει τη δική του σημασία σε τέτοιας φύσης αδικήματα εφόσον αυτά απαιτούν τη συμμετοχή διαφόρων ατόμων τα οποία, το καθένα με τη δική του συμβολή, ολοκληρώνουν το όλο φάσμα της εγκληματικής δραστηριότητας. Σε αυτό το πλαίσιο λαμβάνουμε υπόψιν πως ο Κατηγορούμενος 2 συνέδραμε στη μετάβαση του Μ.Κ.7 στην Κύπρο με την έκδοση του εισιτηρίου του και την παραλαβή του κατά την άφιξη του τελευταίου στην Κύπρο. Έτσι ο δικός του ρόλος αφορά το σημαντικό μέρος της στρατολόγησης, μεταφοράς και παραλαβής του Μ.Κ.7, το οποίο είναι αναπόσπαστο κομμάτι της τέλεσης του αδικήματος της εμπορίας προσώπων. Στο σημείο αυτό θεωρούμε σκόπιμο να αναφέρουμε πως η εμπλοκή του Κατηγορουμένου 2 σε μόνο μια περίπτωση και ο ρόλος αυτού διαφέρουν από την περίπτωση του Κατηγορουμένου 1 ούτως ώστε να δικαιολογείται διαφορετική και πιο επιεικής μεταχείριση του Κατηγορουμένου 2 σε σύγκριση με τον Κατηγορούμενο 1. Σχετικά με το θέμα αυτό παραπέμπουμε στην υπόθεση Θεοχάρους ν. Αστυνομίας
(1993)2 Α.Α.Δ.
- Όσον αφορά το αδίκημα της εκμετάλλευσης στην εργασία, λαμβάνουμε υπόψιν πως ο Μ.Κ.4 υπήρξε επίσης θύμα εκμετάλλευσης στην εργασία του από τους Κύπριους εργοδότες του, Κατηγορούμενους 7 και
- Οι Κατηγορούμενοι 7 και 8, χωρίς ίχνος σεβασμού προς τον εργοδοτούμενο τους, του παρείχαν άκρως απαράδεκτες και άθλιες συνθήκες εργασίας και διαβίωσης, καταχρώμενοι την εξουσία και επιρροή που είχαν σε αυτόν ο οποίος βρισκόταν σε δεινή οικονομική κατάσταση και δεν επιθυμούσε να επιστρέψει στη χώρα του και έτσι δεν μπορούσε να αντιδράσει ή αρνηθεί να υπακούσει στις εντολές τους. Η συμπεριφορά των Κατηγορουμένων 7 και 8 προς τον εργοδοτούμενο τους δεν αρμόζει σε οποιονδήποτε άνθρωπο. Ο Μ.Κ.4 υποβάλλετο σε ένα εξαντλητικό ωράριο εργασίας και βρισκόταν υπό τη συνεχή απειλή για χρήση σωματικής βίας καθώς επίσης και για επιστροφή στη χώρα του εκ μέρους της Κατηγορουμένης 7 ενώ αντιμετώπιζε τις φωνές, την αγένεια και τη χρήση βίας από τον Κατηγορούμενο
- Δεν του καταβάλλετο ολόκληρος ο μισθός του ενώ τον ανάγκαζαν να υπογράφει περί του αντιθέτου και δεν του παρείχαν ικανοποιητική σίτιση. Η δε άρνηση των Κατηγορουμένων 7 και 8 να καλέσουν γιατρό όταν ο Μ.Κ.4 τους ανέφερε ότι ήταν άρρωστος δείχνει το μέγεθος της απάνθρωπης συμπεριφοράς τους έναντι του Μ.Κ.4 και της παντελούς έλλειψης ενδιαφέροντος για την καλή υγεία του συνανθρώπου και εργοδοτούμενου τους. Συνεκτιμούμε επίσης το γεγονός πως η Κατηγορουμένη 7 κρατούσε τα έγγραφα του Μ.Κ.4 ο οποίος είχε πολύ περιορισμένες δυνατότητες διαφυγής από τη φάρμα. Πρόκειται για ένα άτομο χαμηλού μορφωτικού επιπέδου ο οποίος δεν γνώριζε τη γλώσσα και τη διαδικασία στην Κύπρο. Εύκολα δύναται κάποιος να αντιληφθεί το μέγεθος του φόβου και της αγωνίας που πέρασε αυτός ο αλλοδαπός ακόμα και μετά τη διαφυγή του από τη φάρμα καθότι διέμενε σε παγκάκι στον δρόμο μέχρι να ενημερωθεί για τη διαδικασία υποβολής καταγγελίας. Είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικό το γεγονός πως αυτή η κατάσταση διήρκησε για ένα ολόκληρο έτος και πως ο Μ.Κ.4 ήταν θύμα εκμετάλλευσης από δύο άτομα, εργοδότες του. Η ίδια παντελώς απαράδεκτη εικόνα παρουσιάζεται και αναφορικά με τον Μ.Κ.10 ο οποίος έτυχε εκμετάλλευσης στην εργασία του από τον Κατηγορούμενο
- Λαμβάνουμε υπόψιν πως για τρεις μήνες ο Μ.Κ.10 ζούσε υπό το καθεστώς συνεχούς φόβου λόγω των φωνών, των απειλών αλλά και της επίδειξης βίας από τον εργοδότη του. Εργαζόταν πολύ σκληρά για 14 ώρες την ημέρα όλη τη βδομάδα και δεν του παρείχετο ικανοποιητικό φαγητό αλλά ούτε και η δυνατότητα να αγοράσει κάτι ο ίδιος. Ο Μ.Κ.10 δεν δικαιούτο να φεύγει καθόλου από το κτήμα και μάλιστα ο Κατηγορούμενος 6 δεν είχε διευθετήσει τα έγγραφα παραμονής του με αποτέλεσμα ο αλλοδαπός να βρισκόταν παράνομα στην Κύπρο, στοιχείο το οποίο τον καθιστούσε σε πιο ευάλωτη και αδύναμη θέση για να αντιδράσει στις οδηγίες του εργοδότη του. Όπως αναφέρουμε χαρακτηριστικά και στην απόφαση μας, οι συνθήκες διαβίωσης του αλλοδαπού δεν αρμόζουν ούτε καν σε ζώα πόσω μάλλον σε άνθρωπο. Για τον πρώτο μήνα κοιμόταν στο πάτωμα, ζούσε βασικά σε ένα περιστερώνα υπό πολύ κακές συνθήκες υγιεινής και χωρίς παροχή ζεστού νερού για μπάνιο. Οι εικόνες του χώρου διαμονής του καταδεικνύουν αθλιότατες και πλήρως ανθυγιεινές συνθήκες, οι οποίες μόνο ντροπή προκαλούν. Σε αυτή την απάνθρωπη κατάσταση προστίθεται και η παντελής παράλειψη πληρωμής οποιουδήποτε ποσού του μισθού του Μ.Κ.
- Δεν διαφεύγει την προσοχή μας πως η πιο πάνω συμπεριφορά του Κατηγορουμένου 6 προκάλεσε οικονομική απώλεια αλλά και ψυχολογική βλάβη στον Μ.Κ.10, ο οποίος ήταν εμφανώς τρομοκρατημένος και ταραγμένος από την όλη εμπειρία του και δεν μπορούσε καν να αντικρίσει τον πρώην εργοδότη του στην αίθουσα του Δικαστηρίου ενόσω έδιδε τη μαρτυρία του. Αναμφίβολα τέτοιες συνέπειες σημαδεύουν το θύμα και παίρνουν χρόνο για επούλωση. Οι οικονομικές δυσκολίες του Κατηγορουμένου 6, οι οποίες προβλήθηκαν ως δικαιολογία για την παράλειψη καταβολής του μισθού του αλλοδαπού, δεν αποτελούν βάσιμη δικαιολογία για την καταφυγή σε αδίκημα. Εν πάση περιπτώσει οι όποιες οικονομικές δυσκολίες δεν μπορούσαν να ήταν εμπόδιο για τον Κατηγορούμενο 6 για να συμπεριφέρεται με αξιοπρέπεια και σεβασμό προς τον Μ.Κ.10, χωρίς επιθετική και βίαιη διάθεση, και κυρίως παρέχοντας του φαγητό και ικανοποιητικές συνθήκες διαβίωσης. Σημειώνουμε ακόμα πως ο Κατηγορούμενος 6 παρακρατούσε τα έγγραφα του Μ.Κ.10 με σκοπό να περιορίσει παράνομα την ελευθερία του και κυρίως την όποια δυνατότητα διαφυγής του. Χωρίς να παραγνωρίζουμε τις ιδιαίτερα άθλιες συνθήκες διαβίωσης του Μ.Κ.10 οι οποίες δεν παρατηρούνται στην ίδια έκταση στην περίπτωση του Μ.Κ.4, θεωρούμε πως στο σύνολο τους οι συνθήκες διάπραξης των αδικήματος της εκμετάλλευσης στην εργασία αναφορικά με τον Μ.Κ.4 καθιστούν την περίπτωση του πιο σοβαρή και ως τέτοια χρήζει πιο αυστηρής αντιμετώπισης. Ειδικότερα θεωρούμε πως τα στοιχεία τα οποία συνηγορούν υπέρ αυτής της διαπίστωσης μας είναι η χρονική διάρκεια της εκμετάλλευσης του Μ.Κ.4 και μάλιστα από δύο άτομα. Παραπέμπουμε και πάλι στην υπόθεση Θεοχάρους ν. Αστυνομίας (ανωτέρω). Από την έρευνα μας δεν έχουμε εντοπίσει οποιαδήποτε απόφαση είτε του Ανωτάτου Δικαστηρίου είτε πρωτόδικου Δικαστηρίου για αδικήματα όπως αυτά της παρούσας. Υπάρχουν κάποιες αποφάσεις οι οποίες όμως αφορούν αδικήματα εμπορίας και εκμετάλλευσης σχετιζόμενα με εκπόρνευση των θυμάτων της εμπορίας (βλ. Γενικός Εισαγγελέας κ.ά. v. Ismail, Ποιν. Έφ. 228-245/15 και 248-255/15, ημ. 17.10.16 και Δημοκρατία v. Naydenov, Υπ. Κακουργιοδικείου Αρ. 23706/13, ημ. 3.7.14), στοιχείο το οποίο διαφέρει από τη φύση της εργασίας στην προκειμένη περίπτωση. Έτσι κρίνουμε χρήσιμο να ανατρέξουμε σε νομολογία άλλων Ευρωπαϊκών κρατών στις οποίες έχουν επιβληθεί ποινές για παρόμοια με την παρούσα αδικήματα, οι οποίες είναι κατά κανόνα ποινές φυλάκισης, συνοδευόμενες σε κάποιες περιπτώσεις και με χρηματική ποινή. Συνοπτική αναφορά στις εν λόγω υποθέσεις αναφορικά με το αδίκημα της εμπορίας προσώπων με σκοπό την εκμετάλλευση στην εργασία γίνεται στην Έκθεση της Eurojust Prosecuting Trafficking in Human Beings for the purpose of Labour Exploitation ημ. 3.2.
- Στην Υπόθεση 1261/2013 του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Τσεχίας, ημ. 12.3.14, οι κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης 5 ετών για εμπορία Ρουμάνων υπηκόων. Συγκεκριμένα οι κατηγορούμενοι τους υποσχέθηκαν εργασία στην Τσεχία με πολύ καλές συνθήκες εργασίας και διαβίωσης ενώ, με την άφιξη τους στην Τσεχία, υπεβλήθησαν σε υπερβολικές ώρες εργασίας, χαμηλούς μισθούς, απειλές, σωματική βία και περιορισμό διακίνησης και ελευθερίας. Σημειώνεται πως η προβλεπόμενη ποινή στον σχετικό Νόμο της Τσεχίας είναι φυλάκιση μεταξύ 2-10 ετών. Στην Υπόθεση ECLI:NL:RBAMS:2013:8010 του Δικαστηρίου του Άμστερνταμ, ημ. 3.12.13, ο κατηγορούμενος καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης 21 μηνών για εμπορία του ανήλικου ξαδέλφου του, ηλικίας 14 ετών, από το Μαρόκο, για να εργαστεί σε εργοστάσιο υφασμάτων και ρουχισμού κάτω από άθλιες συνθήκες και χωρίς πληρωμή. Ο κατηγορούμενος εκμεταλλεύτηκε το παράνομο καθεστώς του θύματος, την έλλειψη γνώσης του θύματος της Ολλανδικής γλώσσας, την έλλειψη μόρφωσης του και τη μη δυνατότητα να ζει μόνος του. Η δε εκμετάλλευση διήρκησε για αρκετά έτη. Η προβλεπόμενη ποινή στον σχετικό Νόμο της Ολλανδίας κυμαίνεται μεταξύ 12-30 ετών (ήτοι ισόβια) φυλάκιση αναλόγως της σοβαρότητας του αδικήματος της εμπορίας. Στην Υπόθεση ECLI:NL:GHSHE:2012:BX0599 του Εφετείου της Ολλανδίας, ημ. 6.7.12, επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 3 ετών για εμπορία 60-70 εποχιακών εργατών σε φάρμα λαχανικών, όπου τους παρακρατήθηκαν τα προσωπικά έγγραφα, είχαν άθλιες συνθήκες διαμονής (μικρά δωμάτια χωρία παράθυρα, ανεπαρκείς και ανθυγιεινές τουαλέτες και ντους, έλλειψη παροχής ζεστού νερού), ανεπαρκές και κακής ποιότητος φαγητό, περιορισμό διακίνησης, πολλές ώρες εργασίας (10-14 ώρες την ημέρα, επτά μέρες τη βδομάδα) και πολύ χαμηλούς ή καθόλου μισθούς. Στην Υπόθεση 650, R 13/276 του Εφετείου της Φιλανδίας, ημ. 27.5.14, επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης 18 μηνών για εμπορία ενός Βιετναμέζου ο οποίος παραπλανήθηκε από τον κατηγορούμενο-εφεσείοντα ως προς τις συνθήκες εργασίας του. Ο εφεσείων του είχε υποσχεθεί διαμονή σε δωμάτιο μόνος και μηνιαίο εισόδημα €1.000, και τον εκμεταλλεύτηκε καθότι ο Βιετναμέζος δεν γνώριζε τη Φιλανδική γλώσσα, έστελνε όσα χρήματα λάμβανε στην οικογένεια του στη χώρα του για να τους συντηρεί και για να ξεπληρώσει το χρέος που είχε δημιουργήσει για να πάει στη Φιλανδία για εργασία και έπαιρνε το διαβατήριο του μόνο για να στείλει χρήματα. Η μέγιστη προβλεπόμενη ποινή για τέτοιο αδίκημα είναι φυλάκιση μεταξύ 4 μηνών και 6 ετών. Στην Υπόθεση 1210, R 13/309 του Εφετείου της Φιλανδίας, ημ. 20.11.13, το Εφετείο επικύρωσε ποινή φυλάκισης 3 ετών και 6 μηνών σε ένα εκ των κατηγορουμένων για εμπορία 26 προσώπων. Ενώ οι κατηγορούμενοι είχαν υποσχεθεί καλούς όρους εργασίας, τελικά τα θύματα εργάζονταν πολλές ώρες, τους παρακρατούντο τα προσωπικά έγγραφα, διέμεναν 7-8 άτομα σε ένα δωμάτιο με περιορισμό στη χρήση ζεστού νερού και ο μισθός του καταβάλλετο σε πολύ μικρές δόσεις για να αγοράζουν φαγητό. Στην Υπόθεση 1700, R 12/1529 του Εφετείου της Φιλανδίας, ημ. 30.9.13, το Εφετείο μείωσε την ποινή φυλάκισης των 6 ετών και 10 μηνών σε 5 έτη σε δύο κατηγορούμενους για εμπορία έξι συνολικά προσώπων με σκοπό την εκμετάλλευση στην εργασία ως μάγειρες και σερβιτόροι στα εστιατόρια τους, όπου εργάζονταν 10-12 ώρες την ημέρα, επτά μέρες τη βδομάδα με πολύ χαμηλό μισθό, χωρίς πληρωμή για υπερωρίες, και οι κατηγορούμενοι τους απειλούσαν ότι θα τους έστελναν πίσω στη χώρα τους ενώ γνώριζαν πως δανείστηκαν χρήματα για να διαμένουν στη Φιλανδία και πως έπρεπε να εργαστούν για να ενισχύσουν οικονομικά την οικογένεια τους στη χώρα τους. Το Εφετείο μείωσε την ποινή για τον λόγο ότι οι κατηγορούμενοι δεν εμπόδιζαν τη διακίνηση των θυμάτων τους. Σημειώνουμε πως το υπό κρίση αδίκημα της εμπορίας θεωρείται πιο σοβαρό λόγω της ύπαρξης απειλών και τιμωρείται με ποινή φυλάκισης μεταξύ 2-10 ετών. Όσον αφορά το αδίκημα της εκμετάλλευσης στην εργασία χρήσιμη παραπομπή γίνεται στην υπόθεση Public Ministry v. Wang Li Kang, No. 2007/245, του Εφετείου του Βελγίου, ημ. 24.1.07, στην οποία είχε επιβληθεί ποινή φυλάκισης ενός έτους και χρηματική ποινή €500 για απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης και εργοδότησης αλλοδαπών, και συγκεκριμένα για πρόσληψη τους με ακανόνιστο μισθό, εργασία 12-13 ώρες καθημερινά και διαμονή σε ανεγειρόμενη οικοδομή με μόνο ένα στρώμα, χωρίς τραπέζι, μπάνιο και ζεστό νερό. Οι αλλοδαποί αντιμετώπιζαν επίσης σωματική και ψυχολογική βία. Στην υπόθεση Public Minstry v. Cengiz Yonel, No. 69.98.954/06, του Ποινικού Δικαστηρίου του Βελγίου, ημ. 15.1.07, παράνομος αλλοδαπός είχε προσληφθεί σε αρτοποιείο, εργαζόταν υπό ανθυγιεινές συνθήκες με πολύ χαμηλότερο του κατωτάτου ορίου μισθό και με παροχή παλαιάς τροφής η οποία δεν επωλείτο. Κρίθηκε πως οι εργοδότες του εκμεταλλεύτηκαν το παράνομο καθεστώς του κα τη μεγάλη του ανάγκη για εισόδημα και τροφή και τους επιβλήθηκε στον ένα ποινή φυλάκισης 14 μηνών και στον άλλο ποινή φυλάκισης ενός έτους με αναστολή καθώς επίσης χρηματική ποινή €5.500 στον καθένα. Τέλος, χρήσιμη αναφορά γίνεται στην υπόθεση Procureur de la Republique v. Monsieur B., No. 97/8641, του Εφετείου της Γαλλίας, ημ. 26.2.01, στην οποία επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 2 ετών και χρηματική ποινή 100.000 Γαλλικών Φράγκων σε ιδιοκτήτη εργοστασίου ο οποίος εργοδοτούσε αρκετούς αλλοδαπούς, οι οποίοι δεν δικαιούντο να υψώνουν το κεφάλι, να μιλούν ή να χαμογελούν, εργάζονταν σε υπερβολική ζέστη το καλοκαίρι και σε πολύ κρύο τον χειμώνα και υπό την απειλή πως το εργοστάσιο θα έκλεινε και πως θα έχαναν την εργασία του αν δεν εργάζονταν σκληρά. Σημειώνουμε πως οι προαναφερόμενες αποφάσεις για το αδίκημα της εκμετάλλευσης στην εργασία περιέχονται και στο Εγχειρίδιο Forced Labour and Human Trafficking Casebook of Court Decisions, International Labour Office, Geneva,
- Το αδίκημα της παράνομης παραμονής μετά την εκπνοή της προσωρινής άδειας παραμονής αλλοδαπού, κατά παράβαση του άρθρου 19
(1)(λ) του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου, Κεφ. 105, προβλέπει ποινή φυλάκισης μέχρι δώδεκα μήνες ή χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις Λ.Κ.1.000 ή και τις δύο αυτές ποινές. Η σοβαρότητα τέτοιας φύσης αδικήματος έχει τονιστεί στην Tabrizi v. Αστυνομίας
(2004)2 Α.Α.Δ. σελ. 421, όπου λέχθηκε πως η έξαρση στη συχνότητα διάπραξης αδικημάτων παράνομης εισόδου αλλά και παράνομης παραμονής στη Δημοκρατία δημιουργεί «σοβαρά προβλήματα κοινωνικής και οικονομικής φύσεως αλλά και προβλήματα αστυνόμευσης» και επιβάλλει την αντιμετώπιση τους με αυστηρές και αποτρεπτικές ποινές. Ανασκόπηση της νομολογίας για τέτοιας φύσης αδίκημα όπως της παρούσας καταδεικνύει ότι αυτό αντιμετωπίζεται με ποινή φυλάκισης. Ενδεικτικά παραπέμπουμε στις υποθέσεις Mohamet v. Αστυνομίας
(1996)2 Α.Α.Δ. 295, Nazari ν. Αστυνομίας
(1996)2 Α.Α.Δ. 231, Soulimi v. Αστυνομίας
(1992)2 Α.Α.Δ. 248 και Al Jibouri κ.ά v. Αστυνομίας
(1992)2 A.A.Δ. 143, οι οποίες αφορούσαν το αδίκημα παραμονής στην Κυπριακή Δημοκρατία μετά τη λήξη άδειας προσωρινής διαμονής αλλοδαπού και στις οποίες επιβλήθηκαν ποινές φυλάκισης 5, 3, 4 και 1 μηνός αντίστοιχα. Η υπόθεση Mohamet v. Αστυνομίας (ανωτέρω) δίνει χαρακτηριστικά το στίγμα τέτοιων υποθέσεων μέσω του πιο κάτω αποσπάσματος: «..Έπειτα, το δικαστήριο εξήγησε ότι λόγω της παρατηρούμενης έξαρσης αυτών των αδικημάτων, με έκδηλες τις αρνητικές επιπτώσεις στη ζωή του τόπου, καθίστατο αναγκαία η επιβολή αποτρεπτικών ποινών όπως άλλωστε τονίστηκε και στις πρόσφατες αποφάσεις του Εφετείου στις υποθέσεις Mohamed El Feky και άλλοι ν. Αστυνομίας
(1996)2 Α.Α.Δ. 166, και Nazari v. Αστυνομίας
(1996)2 Α.Α.Δ.
- Τελευταία η Κύπρος αντιμετωπίζει πράγματι οξύ πρόβλημα τόσο από την παράνομη είσοδο στην Κύπρο αλλοδαπών όσο και από την παράνομη παραμονή αλλοδαπών που εισήλθαν νόμιμα. Έχει σημειωθεί μια κατακόρυφη αυξητική τάση και ο αριθμός του συνόλου των ευρισκομένων στην Κύπρο παράνομα έχει φτάσει σε επίπεδο τόσο ψηλό ώστε αφενός να καθίσταται δύσκολη η αποτελεσματική αστυνόμευση και αφετέρου να δημιουργούνται δυσμενείς επιπτώσεις σε διάφορους τομείς, οικονομικούς, κοινωνικούς αλλά και γενικότερα. Απηχούμε εδώ τα όσα ανέφερε το Εφετείο στην Mohamed El Feky και Άλλοι ν. Αστυνομίας (ανωτέρω): «Δυστυχώς το αδίκημα για το οποίο καταδικάστηκαν οι εφεσείοντες διαπράττεται τελευταία με εντεινόμενη συχνότητα. Ο πρωτόδικος δικαστής, εκφράζοντας τη βαθιά ανησυχία του για το φαινόμενο, το χαρακτήρισε ως επιδημία. Δε θα ήταν υπερβολικό να λεχθεί ότι από την άποψη αυτή η Κύπρος βρίσκεται σε κατάσταση πολιορκίας. Οι αρνητικές επιπτώσεις, κοινωνικές, οικονομικές και άλλες ήδη εκδηλώθηκαν και επηρεάζουν τη ζωή του τόπου.» Και στις δύο αναφερθείσες αποφάσεις υπογραμμίστηκε ότι τα φιλικά αισθήματα που τρέφει η Κύπρος προς τους πολίτες άλλων χωρών δε μειώνουν την αναγκαιότητα περιφρούρησης της επικράτειας της. Παραθέτουμε το ακόλουθο απόσπασμα από την Nazari v. Αστυνομίας (ανωτέρω): «Η Κύπρος, πρέπει να γίνει κατανοητό, είναι μια μικρή χώρα, με τεράστια προβλήματα. Η περιφρούρηση της Κυπριακής Επικράτειας αποτελεί θεμελειώδες καθήκον. Δεν υποτιμούμε την αγωνία των όπου γης ανθρώπων για την εξασφάλιση εργασίας και, γενικά, τη βελτίωση των συνθηκών της ζωής τους. Όμως, στην περίπτωση της Κύπρου, πρέπει να γίνει καθολικά σεβαστό ότι συντρέχουν ιδιαίτερα ισχυροί λόγοι για την αυστηρή εφαρμογή της αρχής του διεθνούς δικαίου που επιτρέπει τον αποκλεισμό αλλοδαπών προς διασφάλιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας.» Στην προκειμένη περίπτωση λαμβάνουμε υπόψιν πως, μετά τη λήξη της προσωρινής άδειας παραμονής του, ο Κατηγορούμενος 2 παρέμεινε παράνομα στη Δημοκρατία, επιδεικνύοντας παντελή έλλειψη σεβασμού προς τους νόμους της χώρας που τον υποδέχθηκε και φιλοξένησε και μάλιστα για μια μεγάλη χρονική περίοδο ενός έτους. Όσον αφορά τα αδικήματα των κατηγοριών 24-30 και 32-34, αυτά που επιφέρουν τη ψηλότερη ποινή, ήτοι φυλάκιση τριών ετών, είναι το αδίκημα της πλαστογραφίας διαβατηρίου και της Σύμβασης Απασχόλησης, δυνάμει του άρθρου 333(α) του Κεφ. 154, το οποίο θεωρείται κακούργημα, το αδίκημα της κυκλοφορίας των εν λόγω εγγράφων δυνάμει του άρθρου 339 του Κεφ. 154 και το αδίκημα της συνωμοσίας για τη διάπραξη του κακουργήματος της κυκλοφορίας αυτών, δυνάμει του άρθρο 371 του Κεφ.
- Το αδίκημα της εξασφάλισης άδειας εισόδου αλλοδαπού διά ψευδών παραστάσεων (άρθρο 305 του Κεφ. 154), το οποίο είναι πλημμέλημα τιμωρείται επίσης με ποινή φυλάκισης 3 ετών. Χαμηλότερη ποινή επιφέρουν το αδίκημα της συνωμοσίας προς διάπραξη πλημμελήματος, ήτοι της εξασφάλισης άδειας εισόδου αλλοδαπού διά ψευδών παραστάσεων (άρθρο 372 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154), και το αδίκημα της πλαστοπροσωπείας (άρθρο 360 του Κεφ. 154), τα οποία είναι πλημμελήματα και επιφέρουν ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα 2 έτη ή χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις Λ.Κ.1.500 ή και τις δύο αυτές ποινές. Όσον αφορά το αδίκημα του απαγορευμένου μετανάστη, το άρθρο 19
(2)του Κεφ. 105 προνοεί ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα 3 έτη ή χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις Λ.Κ.5.000 ή και τις 2 αυτές ποινές. Αν ανατρέξει κανείς στην πλούσια νομολογία που υπάρχει για τέτοιας φύσης υποθέσεις, θα παρατηρήσει την σταθερή προσέγγιση των Δικαστηρίων με την επιβολή ποινών φυλάκισης. Στην υπόθεση Bhatti v. Αστυνομίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 661, επιβλήθηκαν ποινές φυλάκισης 9 και 5 μηνών αντίστοιχα στις κατηγορίες για κυκλοφορία πλαστού εγγράφου, ήτοι διαβατηρίου, και πλαστοπροσωπεία, στην υπόθεση Δημητρίου v. Αστυνομίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 46, επιβλήθηκαν ποινές φυλάκισης 3, 6, 6, 3 και 4 μηνών αντίστοιχα για κλοπή, πλαστογραφία εγγράφου, κυκλοφορία πλαστού εγγράφου, απόσπαση περιουσίας διά ψευδών παραστάσεων και πλαστοπροσωπεία, ενώ στην Κουλλαπής v. Αστυνομίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 273, επιβλήθηκαν ποινές φυλάκισης 2 ετών για κατάρτιση πλαστού εγγράφου, ήτοι διαβατηρίου, 15 μηνών και 2 ετών σε δύο κατηγορίες για κυκλοφορία του εν λόγω πλαστού εγγράφου και 2 ετών για πλαστοπροσωπία. Χρήσιμη αναφορά γίνεται επίσης στις υποθέσεις Χριστοδούλου v. Αστυνομίας
(1992)2 Α.Α.Δ. 84, Kandiah v. Αστυνομίας
(1996)2 Α.Α.Δ. 324, Χαραλάμπους v. Δημοκρατίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 1 και Γενικός Εισαγγελέας v. Παντελή
(2000)2 Α.Α.Δ. 384. Αναφορικά με τα αδικήματα του απαγορευμένου μετανάστη και της παράνομης εισόδου στη Δημοκρατία, παραπέμπουμε στις υποθέσεις Khlef κ.ά. ν. Αστυνομίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 203, Tutunciyan ν. Αστυνομίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 524 και Al Najjar v. Αστυνομίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 828, στις οποίες καθιερώθηκε πως τέτοιας φύσης αδίκημα τιμωρείται με ποινή φυλάκισης λόγω της σοβαρότητας του αλλά και του στοιχείου της αποτροπής που προέχει εφόσον αυτό παρουσιάζει εντεινόμενη συχνότητα διάπραξης. Στην παρούσα υπόθεση, λαμβάνουμε υπόψιν πως ο Κατηγορούμενος 1 διέπραξε επίσης όλα τα προαναφερόμενα αδικήματα με μοναδικό σκοπό να επιτύχει την είσοδο του στην Κυπριακή Δημοκρατία, ενεργώντας οργανωμένα και παραπλανώντας τις Κυπριακές αρχές, επιδεικνύοντας έτσι παντελή περιφρόνηση στους νόμους της χώρας η οποία παλαιότερα τον φιλοξένησε. Σημειώνουμε ακόμα πως η είσοδος και παραμονή του στη Δημοκρατία αποσκοπούσε και εξυπηρετούσε την εκτέλεση της συντονισμένης επιχείρησης εμπορίας των αλλοδαπών με σκοπό την εκμετάλλευση τους στην εργασία. Αυτά τα δεδομένα καταδεικνύουν πως ο Κατηγορούμενος 1 είχε μοναδικό στόχο την υλοποίηση των παράνομων ενεργειών του εις βάρος συνανθρώπων του, και προς τούτο δεν δίστασε να βρει τον τρόπο που του παρείχε τη δυνατότητα να το πράξει, προβαίνοντας σε άλλες παράνομες ενέργειες για σκοπούς μετάβασης και παραμονής του στην Κύπρο. Είναι νομολογιακά αναγνωρισμένο πως παρά τη διαπιστωθείσα ανάγκη για επιβολή αυστηρών και αποτρεπτικών ποινών, εντούτοις το καθήκον του Δικαστηρίου για εξατομίκευση δεν ατονεί, νοουμένου ότι η εξατομίκευση δεν οδηγεί στην εξουδετέρωση του στοιχείου της αποτροπής που επιβάλλουν η φύση και τα περιστατικά της υπόθεσης. Σχετικές είναι οι υποθέσεις Φιλίππου ν. Αστυνομίας
(1996)2 Α.Α.Δ. 245 και Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 224. Σε αυτά τα πλαίσια λαμβάνουμε υπόψιν το λευκό ποινικό μητρώο όλων των Κατηγορουμένων, σε συνάρτηση και με την ηλικία τους (στην οποία θα γίνει αναφορά κατωτέρω) γεγονός που δείχνει την παλαιότερη στάση τους απέναντι στον Νόμο και τους δίδει το δικαίωμα να κριθούν με μεγαλύτερη επιείκεια. Σχετικά παραπέμπουμε στις υποθέσεις Χαραλάμπους ν. Αστυνομίας
(1994)2 Α.Α.Δ. 14 και Κολοκασίδης ν. Δημοκρατίας
(1992)2 Α.Α.Δ. 252. Όλοι οι Κατηγορούμενοι είχαν δηλώσει μη παραδοχή και έτσι η υπόθεση οδηγήθηκε σε πλήρη ακρόαση. Παρόλο που είναι αναφαίρετο δικαίωμα ενός κατηγορουμένου να μην παραδέχεται ενοχή, στάση η οποία ουδόλως εκλαμβάνεται ως επιβαρυντικός παράγοντας, εντούτοις θεωρούμε πως υπό τις ανωτέρω περιστάσεις οι Κατηγορούμενοι δεν δικαιούνται να τύχουν του ευεργετήματος της έκπτωσης της ποινής όπως θα αναμένετο σε περίπτωση εξαρχής παραδοχής (βλ. υπόθεση Ghafari v. Αστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 442). Δεν μας διαφεύγει επίσης το χρονικό διάστημα που έχει παρέλθει από τη διάπραξη των αδικημάτων μέχρι και το στάδιο επιβολής ποινής στους Κατηγορούμενους. Τα αδικήματα διαπράχθηκαν κατά τα έτη 2013 μέχρι και τον Μάιο του 2015, η υπόθεση ήρθε στην επιφάνεια αρχές του 2015 και η διερεύνηση αυτής απαιτούσε κάποιο χρόνο μέχρι και την ολοκλήρωση των συνεντεύξεων των αλλοδαπών και την αναγνώριση τους ως θύματα εμπορίας. Υπό το φως των πιο πάνω, θεωρούμε πως δεν παρατηρείται καθυστέρηση στην καταχώριση της παρούσας ποινικής υπόθεσης, ήτοι στις 5.6.15, και η οποία (υπόθεση) παραπέμφθηκε ενώπιον του Κακουργιοδικείου στις 8.7.
- Η ακρόαση της υπόθεσης ξεκίνησε στις 2.11.16, και πάλι δεν θεωρούμε πως υπήρξε μεγάλη καθυστέρηση στην έναρξη αυτής. Ούτε και υιοθετούμε τη θέση της Υπεράσπισης πως αυτή η καθυστέρηση δεν οφείλεται καθόλου στους Κατηγορούμενους. Θεωρούμε πως και οι Κατηγορούμενοι έχουν το μερίδιο ευθύνης τους για την προκληθείσα καθυστέρηση εφόσον αυτοί υπέβαλαν αιτήματα νομικής αρωγής για σκοπούς εκπροσώπησης τους στην παρούσα υπόθεση σε διάφορα στάδια στη διαδικασία και είχαν αλλάξει και δικηγόρους. Επιπλέον, σημειώνουμε πως η ακροαματική διαδικασία ήταν μακρά λόγω του ότι αφορούσε πολλούς Κατηγορούμενους και συνηγόρους Υπεράσπισης και κυρίως λόγω της ίδιας της φύσης της υπόθεσης και του μεγάλου αριθμού μαρτύρων Κατηγορίας. Αξίζει να αναφέρουμε πως κατέθεσαν συνολικά επτά αλλοδαποί, φερόμενοι ως παραπονούμενοι, και ακόμα ένας αλλοδαπός με άμεση ανάμειξη στα γεγονότα, με τη βοήθεια διερμηνέων και οι οποίοι (αλλοδαποί) υπέστησαν και σχετικά μακρά αντεξέταση. Ως εκ τούτου δεν θεωρούμε πως τα πιο πάνω δεδομένα αποκαλύπτουν πως υπήρξε καθυστέρηση όσον αφορά είτε τη συμπεριφορά της Αστυνομίας μέχρι και την καταχώριση της υπόθεσης είτε την όλη διαδικασία μέχρι και την ολοκλήρωση της ακρόασης αυτής. Περαιτέρω λαμβάνουμε υπόψιν τις προσωπικές συνθήκες εκάστου των Κατηγορουμένων. Παρόλο που ο Κατηγορούμενος 1 δεν εμφανίζεται ούτε εκπροσωπείται από δικηγόρο, εντούτοις οι προσωπικές του συνθήκες περιγράφονται στην Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας ημ. 9.11.15 η οποία είχε ετοιμαστεί στα πλαίσια Αίτησης Νομικής Αρωγής. Σύμφωνα με το περιεχόμενο αυτής, ο Κατηγορούμενος 1 ήταν τότε 26 ετών, άγαμος, χωρίς εισόδημα και με ένα χρέος €2.000 σε τράπεζα της χώρας του για να καλύψει ταξιδιωτικά έξοδα. Ο Κατηγορούμενος 1 κατάγεται από το Μπαγκλαντές και προέρχεται από οικογένεια χαμηλής κοινωνικό οικονομικής κατάστασης. Είναι ο δεύτερος από τα τέσσερα παιδιά της οικογένειας του. Ο πατέρας του, 60 ετών, είναι κτηνοτρόφος και η μητέρα του, 50 ετών, οικοκυρά. Οι δύο αδελφές του είναι έγγαμες και ζουν με τις οικογένειες τους στο Μπαγκλαντές ενώ η μικρότερη είναι μαθήτρια και διαμένει με τους γονείς της. Ο Κατηγορούμενος 1 είναι απόφοιτος Πανεπιστημίου της χώρας του στον κλάδο Διοίκησης Επιχειρήσεων. Το 2013 ήρθε στην Κύπρο για να εργαστεί και επιθυμεί να παραμείνει εδώ. Πριν τη σύλληψη του για την παρούσα υπόθεση, διέμενε σε συμπατριώτες του και εργαζόταν περιστασιακά και παράνομα ως καθαριστής ή ως κηπουρός. Αναφορικά με τον Κατηγορούμενο 2, στον φάκελο του Δικαστηρίου υπάρχουν τρεις Εκθέσεις του Γραφείου Ευημερίας ημ. 9.11.15, 27.9.16 και 17.10.
- Αυτές παρουσιάζουν κάπως διαφοροποιημένα κάποια στοιχεία και έτσι για σκοπούς επιβολής ποινής κρίνουμε ορθό και δίκαιο να λάβουμε υπόψιν την πιο πρόσφατη, η οποία ετοιμάστηκε κατόπιν οδηγιών του Δικαστηρίου για σκοπούς επιβολής ποινής και την οποία υιοθέτησε ο συνήγορος του κατά την αγόρευση για μετριασμό της ποινής. Ο Κατηγορούμενος 2 είναι ηλικίας 25 ετών. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Μπαγκλαντές και είναι μοναχοπαίδι. Ο πατέρας του απεβίωσε το 2005 από καρκίνο και η μητέρα του τον Δεκέμβριο του
- Μετά την αποφοίτηση του από το Λύκειο ο Κατηγορούμενος 2 ολοκλήρωσε τις σπουδές του στον κλάδο Οικονομικών σε Κολλέγιο στη χώρα του. Το 2008, με την οικονομική στήριξη της μητέρας του, ήρθε στην Κύπρο για συνέχιση των σπουδών του. Φοίτησε για 4 ½ έτη σε Ιδιωτικό Κολλέγιο ενώ παράλληλα εργαζόταν σε πρατήριο βενζίνης για να καλύψει τα έξοδα του. Αναγκάστηκε να διακόψει τις σπουδές του όταν η μητέρα του αντιμετώπισε δυσκολίες στην οικονομική του ενίσχυση. Το 2007 ο Κατηγορούμενος 2 τέλεσε γάμο με ομοεθνή του με την οποία απέκτησαν ένα γιο, 4 ετών σήμερα και διαμένουν στο Μπαγκλαντές. Ο Κατηγορούμενος 2 επιθυμεί όπως επιστρέψει στη χώρα του καθότι αναφέρει πως η σύζυγος και το παιδί του αντιμετωπίζουν δυσκολίες και χρειάζονται την οικονομική και ηθική του στήριξη. Σύμφωνα με το περιεχόμενο των Εκθέσεων του Γραφείου Ευημερίας ημ. 27.7.15, η οποία είχε ετοιμαστεί στα πλαίσια Αίτησης για Νομική Αρωγή, και ημ. 13.10.17 η οποία ετοιμάστηκε κατόπιν οδηγιών του Δικαστηρίου για σκοπούς επιβολής ποινής, ο Κατηγορούμενος 6 είναι 51 ετών, έκτακτος εποχιακός εργάτης στο Τμήμα Δασών και αυτοτελώς εργαζόμενος κτηνοτρόφος στο Κανναβιού. Διαμένει με τη σύζυγο του σε ιδιοκτήτη οικία στο Κανναβιού και έχουν τέσσερα παιδιά, δύο γιους, ηλικίας 28 και 27 ετών και δύο κόρες, ηλικίας 25 και 24 ετών. Ο μεγάλος γιος και η μικρή κόρη είναι άνεργοι ενώ ο δεύτερος γιος είναι φοιτητής στο Πανεπιστήμιο Νεάπολις και όλοι διαμένουν με τους γονείς τους. Η μεγάλη κόρη είναι αρραβωνιασμένη και διαμένει στη Λεμεσό. Το μηνιαίο εισόδημα του Κατηγορουμένου 6 από την εργασία του είναι €1.
- Ο Κατηγορούμενος 6 δεν καθόρισε το εισόδημα από τη φάρμα του στην οποία, σύμφωνα με Βεβαίωση των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, ημ. 17.10.17, διατηρεί 25 βοοειδή, 422 αίγες και 12 πρόβατα. Είναι ιδιοκτήτης οκτώ χωραφιών στην Παναγιά, τα οποία δεν είναι αξιοποιήσιμα, και ενός οχήματος. Όπως επιβεβαιώνεται και από σχετικές Βεβαιώσεις, ο Κατηγορούμενος 6 έχει δάνειο ύψους €40.638 στην Τράπεζα Κύπρου για το οποίο πληρώνει δόση κυρίως όταν εργάζεται ως εποχιακός εργάτης, και χρεωστικό υπόλοιπο €65.594 σε Βιομηχανία Ζωοτρόφων για αγορές ζωωοτροφών. Ο Κατηγορούμενος 6 κατάγεται από την Παναγιά. Είναι ο τρίτος στη σειρά από τα πέντε παιδιά της οικογένειας του. Οι γονείς του ασχολούνταν με την γεωργοκτηνοτροφία και ο ίδιος τους βοηθούσε από μικρή ηλικία. Αποφοίτησε από το Λύκειο και εκπλήρωσε τη στρατιωτική του θητεία. Ακολούθως ασχολήθηκε με διάφορες εργασίες ενώ από το 2004 εργάζεται ως εποχιακός εργάτης για τους μήνες Απρίλιο μέχρι και Νοέμβριο. Το 1989 παντρεύτηκε τη σύζυγο του με την οποία, λόγω οικονομικών δυσκολιών στο παρελθόν, ήρθαν σε διάσταση. Επανασυνδέθηκαν λόγω των παιδιών τους. Η σύζυγος του ασχολείτο με τη φροντίδα των παιδιών και βοηθούσε τον Κατηγορούμενο 6 στο αγρόκτημα. Όπως καταγράφεται σε Ιατρική Βεβαίωση του Ογκολογικού Κέντρου ημ. 6.10.17, τον Απρίλιο του 2016 η σύζυγος του Κατηγορουμένου 6 διαγνώστηκε με καρκίνο του τραχήλου μήτρας και υποβλήθηκε σε επέμβαση. Έκτοτε επισκέπτεται σε τακτά χρονικά διαστήματα το Κέντρο για εξετάσεις και ο Κατηγορούμενος 6 αναλαμβάνει τη μεταφορά της στη Λευκωσία. Στην Έκθεση αναφέρεται πως η σύζυγος του νιώθει αρκετή στήριξη και βοήθεια από τον σύζυγο της ο οποίος βρίσκεται κοντά της και τη βοηθά σε ό,τι χρειάζεται. Όπως αναγράφεται στην Ιατρική Βεβαίωση ημ. 8.10.17 του Γενικού Νοσοκομείου Πάφου, ο Κατηγορούμενος 6 παρουσιάζει χρόνια κολπική μαρμαρυγή και θρόμβωση στον αριστερό κόλπο καρδίας και παρακολουθείται από το Νοσοκομείο. Σύμφωνα με κοινοτικούς παράγοντες, ο Κατηγορούμενος 6 δεν δημιουργεί ιδιαίτερα προβλήματα στην κοινότητα. Στην Έκθεση αναφέρεται επίσης πως ο Κατηγορούμενος 6 έχει αντιληφθεί τη σοβαρότητα των αδικημάτων για τα οποία κρίθηκε ένοχος και ανησυχεί για την έκβαση της υπόθεσης. Για την Κατηγορουμένη 7 έχουν επίσης ετοιμαστεί δύο Εκθέσεις του Γραφείου Ευημερίας ημ. 15.7.15 και 13.10.
- Με βάση το περιεχόμενο τους, η Κατηγορουμένη 7 είναι 64 ετών και διαμένει με τον σύζυγο της, Κατηγορούμενο 8, και το ένα από τα πέντε παιδιά τους στο Νικητάρι. Ο πρώτος γιος, είναι 35 ετών, Γενετιστής και διαμένει στην Αγγλία, η δεύτερη κόρη είναι μονογονιός και διαμένει στη Λευκωσία, ο τέταρτος γιος είναι 24 ετών, φοιτητής Ωκεανολογίας στο Πανεπιστήμιο Μυτιλήνης και η πέμπτη κόρη, 22 ετών, είναι φοιτήτρια στον Κλάδο Ηλεκτρονικών Υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, παράλληλα εργάζεται στον Στρατό και διαμένει στο σπίτι της θείας της στη Λάρνακα. Η τρίτη κόρη είναι 25 ετών, φοιτήτρια Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας και λαμβάνει Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα λόγω προβλήματος υγείας. Όπως φαίνεται από διάφορα Πιστοποιητικά τα οποία κατατέθηκαν, ενώ είχε μεταβεί για σπουδές στα Ιωάννινα, το 2013 διαγνώστηκε με ψυχωτική διαταραχή η οποία την ανάγκασε να διακόψει τις σπουδές της και μάλιστα νοσηλεύτηκε στο Νοσοκομείο Αθαλάσσας μεταξύ 24.11.14-21.1.
- Λόγω της κατάστασης της και της φαρμακευτικής αγωγής που λαμβάνει, αυτή παρακολουθείται στα Εξωτερικά Ιατρεία Στροβόλου των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας και χρήζει βοηθείας για να μπορεί να συνεχίσει τις σπουδές της. Η φοίτηση της στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Λευκωσίας είναι εφικτή λόγω της βοήθειας και στήριξης της μητέρας της. Όπως αναφέρεται σε Ιατρική Βεβαίωση ημ. 24.4.17 των Εξωτερικών Ιατρείων, η παρουσία των γονιών της τη βοηθά στη σταθεροποίηση της ψυχικής της υγείας. Πέραν του εισοδήματος της κόρης τους, τα εισοδήματα των Κατηγορουμένων 7 και 8 είναι η σύνταξη του Κατηγορουμένου 8 και το επίδομα φροντίδας λόγω των προβλημάτων υγείας του τελευταίου, για τα οποία θα γίνει εκτενής αναφορά κατωτέρω. Κατέχουν ακίνητη περιουσία και ένα αναπηρικό όχημα, όμως έχουν και πολύ μεγαλύτερα χρέη. Αξίζει να σημειωθεί το χρέος των €580.000 στην Περιφερειακή ΣΠΕ Λευκωσίας, δύο φοιτητικά δάνεια της τάξης των €55.000 για τα οποία δεν καταβάλλονται δόσεις, εντάλματα στην Αστυνομία ύψους €6.000, οφειλή €1.500 στην ΑΗΚ, οφειλή €1.500 στο ίδρυμα Αγ. Ιωάννης Λαμπαδιστής για φυσιοθεραπείες του Κατηγορουμένου 8 και οφειλή €700 στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας για τα δίδακτρα της κόρης τους. Η Κατηγορουμένη 7 κατάγεται από τη Λευκωσία και προέρχεται από πολύτεκνη οικογένεια μέτριας κοινωνικο οικονομικής κατάστασης. Είναι απόφοιτος του Ιδιωτικού Σχολείου Grammar School και σε ηλικία 18 ετών μετέβη στην Αγγλία για σπουδές στον Κλάδο Ηλεκτρονικών Υπολογιστών. Λόγω ατυχήματος των γονιών της, κατά το οποίο απεβίωσε η μητέρα της, αναγκάστηκε μετά από δύο έτη να διακόψει τις σπουδές της. Το 1981 απέκτησε το πρώτο της παιδί με τον Κατηγορούμενο 8 με τον οποίο παντρεύτηκαν το
- Η οικογένεια διέμενε στη Λευκωσία μέχρι και το 1992 όταν μετακόμισαν στο Νικητάρι. Από το 1987 μέχρι και το 1992 διατηρούσε κατάστημα ένδυσης, καλλυντικών και κοσμημάτων, το οποίο έκλεισε ενώ πλέον ασχολείται αποκλειστικά με τη φροντίδα του συζύγου της ο οποίος δεν μπορεί να αυτοεξυπηρετείται. Σύμφωνα με Ιατρική Έκθεση ημ. 25.8.14 των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων η Κατηγορουμένη 7 αντιμετωπίζει δερματικές αλλεργίες, αλλεργικό βρογχικό άσθμα, υποθυρεοειδισμό και αυχεναλγία. Σύμφωνα με το περιεχόμενο των αντίστοιχων Εκθέσεων του Γραφείου Ευημερίας ημ. 15.7.15 και 12.10.17, ο Κατηγορούμενος 8 είναι 68 ετών και κατάγεται από την Αργάκα της Επαρχίας Πάφου. Προέρχεται από οικογένεια μέτριας κοινωνικο οικονομικής κατάστασης και είναι το έκτο από τα 12 παιδιά. Μετά την ολοκλήρωση της στρατιωτικής του θητείας ξεκίνησε τις σπουδές του στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης στο Τμήμα Δασολογίας, ενώ το 1974 ήρθε στην Κύπρο όπου υπηρέτησε ως έφεδρος στρατιώτης κατά της Τουρκικής Εισβολής. Ακολούθως ολοκλήρωσε τις σπουδές του. Συνέχισε σπουδές στην Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Θεσσαλονίκης στον Κλάδο Διοίκησης Επιχειρήσεων όμως δεν ολοκλήρωσε τις σπουδές του. Όταν επέστρεψε στην Κύπρο, εργάστηκε ως Επαρχιακός Λειτουργός στην Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας στην Πάφο για τρία έτη και μετά μετατέθηκε στη Λευκωσία. Λόγω καρδιακού επεισοδίου το 2016, υποβλήθηκε σε καρδιοχειρουργική επέμβαση κατά την οποία υπέστη αγγειακό επεισόδιο με αριστερή ημιπληγία και κατέστη εξ ολοκλήρου ανάπηρος με ολική κινητική αναπηρία. Μετά εισήχθη στο Μέλαθρον Αγωνιστών ΕΟΚΑ για αποκατάσταση. Έκτοτε λαμβάνει επίδομα αναπηρίας και μετακινείται με τροχοκάθισμα. Δεν μπορεί να αυτοεξυπηρετείται και χρήζει φροντίδας από άλλο άτομο για τις καθημερινές του ανάγκες. Συγκεκριμένα είναι πλήρως εξαρτώμενος από τη σύζυγο του επί 24ώρου βάσης για τη φροντίδα του και παρουσιάζει επίσης ευσιγκινησία, ανασφάλεια, μελαγχολική διάθεση και διαταραχές άγχους. Πάσχει επίσης από καρδιακά προβλήματα, διαβήτη και ασταθή στηθάγχη. Στο σημείο αυτό κρίνουμε σκόπιμο να αναφέρουμε πως το εύρημα μας ότι κατά τη διάρκεια απασχόλησης του Μ.Κ.4 στη φάρμα των Κατηγορουμένων 7 και 8, ο τελευταίος ήταν αλκοολικός βασίζεται στη μαρτυρία του αλλοδαπού, η οποία περιορίζεται στη δική του αντίληψη στο ότι ο Κατηγορούμενος 8 κατανάλωνε αλκοόλ, και την οποία κρίναμε πλήρως αξιόπιστη. Για το θέμα αυτό, συνεκτιμούμε όμως πως στο Ιατρικό Πιστοποιητικό ημ. 4.10.17 του Κέντρου Υγείας Ευρύχου, το οποίο έχει κατατεθεί, ο Δρ. Χ. Φούτας, Ιατρικός Λειτουργός, αναφέρει πως κατά τις εξετάσεις του ασθενούς από το 2005 δεν έχουν διαπιστωθεί κλινικά ή και εργαστηριακά ευρήματα αλκοολισμού. Συνεκτιμούμε τις προσωπικές συνθήκες όλων των Κατηγορουμένων και αποδίδουμε ιδιαίτερη σημασία στο γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος 2 είναι πατέρας ενός μικρού παιδιού το οποίο διαμένει με τη μητέρα του στο Μπαγκλαντές, καθώς επίσης ότι ο Κατηγορούμενος 6 είναι αυτός που απασχολείται και συντηρεί τη φάρμα του, τα προβλήματα υγείας της συζύγου του αλλά και του ιδίου και τις οικονομικές του δυσκολίες. Όσον αφορά τους Κατηγορούμενους 7 και 8, αποδίδουμε βαρύτητα στα προβλήματα υγείας του Κατηγορουμένου 8 τα οποία απαιτούν τη συνεχή φροντίδα της συζύγου του, τα προβλήματα υγείας της κόρης του τα οποία απαμβλύνονται με την παρουσία των γονιών της κοντά της και τις οικονομικές τους δυσκολίες. Συνεκτιμώντας αφενός την σοβαρότητα των αδικημάτων σε συνάρτηση με τις προβλεπόμενες ποινές, τις συνθήκες διάπραξης αυτών και τον ρόλο του καθενός και αφετέρου όλες τις προσωπικές και άλλες περιστάσεις των Κατηγορουμένων, σε συνδυασμό με όλους τους παράγοντες που έχουμε αναπτύξει πιο πάνω, και μη παραγνωρίζοντας την ανάγκη για αποτροπή, κρίνουμε ότι η μόνη αρμόζουσα ποινή για όλους τους Κατηγορούμενους είναι αυτή της φυλάκισης. Όλοι οι ελαφρυντικοί παράγοντες για τον καθένα θα αντανακλούνται στην έκταση της ποινής. Λαμβάνουμε επίσης υπόψιν το γεγονός πως οι Κατηγορούμενοι 1 και 2 παρέμειναν υπό κράτηση ως υπόδικοι στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης για περίοδο ενός έτους πριν αφεθούν ελεύθεροι με όρους, πριν την έναρξη της ακρόασης της υπόθεσης, στοιχείο το οποίο επίσης συνυπολογίζουμε στον καθορισμό της έκτασης της ποινής σε αυτούς. Όσον δε αφορά τα αδικήματα της εμπορίας σημειώνουμε επίσης πως λόγω του ότι η αξιόποινη συμπεριφορά του Κατηγορουμένου 1 αποτελεί μια ενιαία δραστηριότητα, κρίνεται δικαιολογημένη η επιβολή συντρέχουσων ποινών φυλάκισης - βλ. Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας
(2003)2 Α.Α.Δ.
- Η ίδια διαπίστωση ισχύει και αναφορικά με την αξιόποινη συμπεριφορά των Κατηγορουμένων 7 και 8 σχετικά με το αδίκημα της εκμετάλλευσης στην εργασία, καθότι πρόκειται και πάλι για μια ενιαία και συνεχή συμπεριφορά, και οι κατηγορίες διαχωρίζονται λόγω της ισχύος των δύο διαφορετικών Νόμων, του παλαιού Ν.87(Ι)/07και ακολούθως του μεταγενέστερου Ν.60(Ι)/
- Ως εκ τούτου στους Κατηγορούμενους επιβάλλονται οι ακόλουθες ποινές: Στον Κατηγορούμενο 1: Στην κατηγορία 1 κρίνουμε ορθό και δίκαιο όπως μην επιβληθεί ποινή καθότι θα επιβληθεί ποινή στο ουσιαστικό αδίκημα. Στην κατηγορία 2 ποινή φυλάκισης 5 ετών. Στην κατηγορία 7 κρίνουμε ορθό και δίκαιο όπως μην επιβληθεί ποινή καθότι θα επιβληθεί ποινή στο ουσιαστικό αδίκημα. Στην κατηγορία 8 ποινή φυλάκισης 5 ετών. Στην κατηγορία 9 κρίνουμε ορθό και δίκαιο όπως μην επιβληθεί ποινή καθότι θα επιβληθεί ποινή στο ουσιαστικό αδίκημα. Στην κατηγορία 10 κρίνουμε ορθό και δίκαιο όπως μην επιβληθεί ποινή καθότι θα επιβληθεί ποινή στο ουσιαστικό αδίκημα. Στην κατηγορία 11 ποινή φυλάκισης 5 ετών. Στην κατηγορία 12 κρίνουμε ορθό και δίκαιο όπως μην επιβληθεί ποινή καθότι θα επιβληθεί ποινή στο ουσιαστικό αδίκημα. Στην κατηγορία 13 ποινή φυλάκισης 5 ετών. Στην κατηγορία 24 κρίνουμε ορθό και δίκαιο όπως μην επιβληθεί ποινή καθότι θα επιβληθεί ποινή στο ουσιαστικό αδίκημα. Στην κατηγορία 25 ποινή φυλάκισης 15 μηνών. Στην κατηγορία 26 ποινή φυλάκισης κρίνουμε ορθό και δίκαιο όπως μην επιβληθεί ποινή καθότι θα επιβληθεί ποινή στο ουσιαστικό αδίκημα Στην κατηγορία 27 ποινή φυλάκισης 15 μηνών. Στην κατηγορία 28 ποινή φυλάκισης 15 μηνών. Στην κατηγορία 29 ποινή φυλάκισης 15 μηνών. Στην κατηγορία 30 κρίνουμε ορθό και δίκαιο όπως μην επιβληθεί ποινή καθότι θα επιβληθεί ποινή στο ουσιαστικό αδίκημα. Στην κατηγορία 32 ποινή φυλάκισης 15 μηνών. Στην κατηγορία 33 ποινή φυλάκισης 10 μηνών. Στην κατηγορία 34 ποινή φυλάκισης 15 μηνών. Στην κατηγορία 45 ποινή φυλάκισης 12 μηνών. Στην κατηγορία 46 ποινή φυλάκισης 5 ετών. Οι ποινές φυλάκισης για τον Κατηγορούμενο 1 να συντρέχουν. Λόγω της απουσίας του Κατηγορουμένου 1, δίδονται οδηγίες όπως το ένταλμα σύλληψης που έχει εκδοθεί εναντίον του παραμένει εν ισχύ μέχρι την εκτέλεση του και όπως ο Κατηγορούμενος 1 εκτίσει την ποινή του η οποία θα ενεργοποιηθεί αμέσως με τη σύλληψη του. Στον Κατηγορούμενο 2: Στην Κατηγορία 9 κρίνουμε ορθό και δίκαιο όπως μην επιβληθεί ποινή καθότι θα επιβληθεί ποινή στο ουσιαστικό αδίκημα. Στην Κατηγορία 10 κρίνουμε ορθό και δίκαιο όπως μην επιβληθεί ποινή καθότι θα επιβληθεί ποινή στο ουσιαστικό αδίκημα. Στην Κατηγορία 11 ποινή φυλάκισης 12 μήνες. Στην κατηγορία 36 ποινή φυλάκισης 6 μήνες. Οι ποινές φυλάκισης για τον Κατηγορούμενο 2 να συντρέχουν. Στον Κατηγορούμενο 6: Στην κατηγορία 42 κρίνουμε ορθό και δίκαιο όπως μην επιβληθεί ποινή καθότι θα επιβληθεί ποινή στο ουσιαστικό αδίκημα. Στην κατηγορία 43 ποινή φυλάκισης 12 μηνών. Στην κατηγορία 44 ποινή φυλάκισης 10 μηνών. Οι ποινές φυλάκισης για τον Κατηγορούμενο 6 να συντρέχουν. Στην Κατηγορουμένη 7: Στην κατηγορία 38 κρίνουμε ορθό και δίκαιο όπως μην επιβληθεί ποινή καθότι θα επιβληθεί ποινή στο ουσιαστικό αδίκημα. Στην κατηγορία 39 κρίνουμε ορθό και δίκαιο όπως μην επιβληθεί ποινή καθότι θα επιβληθεί ποινή στο ουσιαστικό αδίκημα. Στην κατηγορία 40 ποινή φυλάκισης 18 μηνών. Στην κατηγορία 41 ποινή φυλάκισης 18 μηνών. Οι ποινές φυλάκισης για την Κατηγορουμένη 7 να συντρέχουν. Στον Κατηγορούμενο 8: Στην κατηγορία 38 κρίνουμε ορθό και δίκαιο όπως μην επιβληθεί ποινή καθότι θα επιβληθεί ποινή στο ουσιαστικό αδίκημα. Στην κατηγορία 39 κρίνουμε ορθό και δίκαιο όπως μην επιβληθεί ποινή καθότι θα επιβληθεί ποινή στο ουσιαστικό αδίκημα. Στην κατηγορία 40 ποινή φυλάκισης 18 μηνών. Στην κατηγορία 41 ποινή φυλάκισης 18 μηνών. Οι ποινές φυλάκισης για τον Κατηγορούμενο 8 να συντρέχουν. Ενόψει του ύψους της επιβληθείσας ποινής στους Κατηγορούμενους 2, 6, 7 και 8, επιβάλλεται η εξέταση του κατά πόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις που να δικαιολογούν την αναστολή της άμεσης έκτισης της, ως ήταν και η εισήγηση της Υπεράσπισης. Η ευχέρεια του Δικαστηρίου για αναστολή εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης έχει διευρυνθεί από την τελευταία τροποποίηση του περί της Υφ Όρον Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλακίσεως εις Ωρισμένας Περιπτώσεις Ν.95/72 με τον τροποποιητικό Ν.186(Ι)/03, όπου το νέο άρθρο 3
(2)προνοεί τα ακόλουθα: «Το Δικαστήριο διατάσσει την αναστολή εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης, αν αυτό δικαιολογείται από το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης και τα προσωπικά περιστατικά του κατηγορούμενου.» Χρήσιμη καθοδήγηση αναφορικά με την εφαρμογή του εν λόγω άρθρου προσφέρουν οι υποθέσεις Παπαευσταθίου ν. Αστυνομίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 39, Τραλαλάς ν. Αστυνομίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 323, Χριστοφίδης ν. Δημοκρατίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 148 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Κανάρη (Αρ. 2)
(2005)2 Α.Α.Δ. 327. Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας v. Τζαουχάρη
(2005)2 Α.Α.Δ. 161 αναφέρθηκαν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: «Με βάση τα κριτήρια που ίσχυαν πριν τον περιορισμό της εξουσίας του δικαστηρίου όπως είχε επιβληθεί με το Ν. 41(Ι)/97(που τώρα έχει καταργηθεί), τα κριτήρια που μπορούσε να λάβει υπ' όψιν το δικαστήριο κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας να εκδώσει ή όχι τέτοιο διάταγμα ήσαν τα ακόλουθα: (α) η σοβαρότητα του αδικήματος και τα κίνητρα διάπραξης του (β) το ποινικό μητρώο του κατηγορουμένου δηλαδή αν είναι τέτοιο που υπάρχει η ανάγκη αποτροπής και (γ) η διαγωγή του κατηγορουμένου μετά τη διάπραξη του αδικήματος συμπεριλαμβανομένης και της μεταμέλειας. Ένας κατηγορούμενος με λευκό ποινικό μητρώο έχει καλύτερη απαίτηση για αναστολή (βλ. Sentencing In Cyprus του κ. Γ. Μ. Πική, σελ. 11-13, Γενικός Εισαγγελέας ν. Σατανά κ.ά.
(1996)2 Α.Α.Δ. 257 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Λ. Φανιέρου
(1996)2 Α.Α.Δ. 303).» Στην υπόθεση Ιωσήφ v. Δημοκρατίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 930, λέχθηκε πως το βασικό ερώτημα ήταν κατά πόσο οι προσωπικές περιστάσεις ήταν τέτοιες που ισοζυγίζοντας τις θα μπορούσε ή έπρεπε αυτοί οι παράγοντες να επενεργήσουν κατά τρόπο ο οποίος να δικαιολογεί το να δοθεί στον κατηγορούμενο μια δεύτερη ευκαιρία. Εναπόκειται στο Δικαστήριο να αποφασίσει και όπως έχει λεχθεί: «Αυτό βέβαια συνεπάγεται την εκ νέου θεώρηση των συνθηκών διάπραξης του αδικήματος και των προσωπικών περιστάσεων του κατηγορούμενου και την απόδοση «διπλής βαρύτητας» σε όλους τους σχετικούς με το αδίκημα και τον αδικοπραγούντα παράγοντες - είτε επιβαρυντικούς είτε μετριαστικούς - οι οποίοι μπορούν να επηρεάσουν την απόφαση του δικαστηρίου για την αναστολή ή όχι της ποινής. Θεωρούμε ότι κατά την εξέταση του ζητήματος, σημαντικό ερώτημα είναι κατά πόσο η ανασταλείσα ποινή θα αντικατοπτρίζει την αντικειμενική σοβαρότητα του αδικήματος και θα εξυπηρετήσει τους πολλαπλούς σκοπούς της τιμωρίας.» ( Η υπογράμμιση είναι του παρόντος Δικαστηρίου) Στην εν λόγω υπόθεση κρίθηκε κατ΄ έφεσιν πως η επιείκεια του Δικαστηρίου για βαριά σωματική βλάβη με πυροβολισμούς είχε εξαντληθεί στο ύψος της επιβληθείσας ποινής, τυχόν δε αναστολή θα έδιδε λανθασμένα μηνύματα για αυτού του είδους τη συμπεριφορά. Η υπόθεση Αργυρίδης κ.ά v. Αστυνομίας
(2013)2 Α.Α.Δ. 449 περιέχει το ακόλουθο διαφωτιστικό απόσπασμα: «Η καταλληλότητα της περίπτωσης εξετάζεται πρώτα βεβαίως σε συνάρτηση με το αν η ποινή εμπίπτει στα πλαίσια που ο Νόμος ορίζει, και σαφώς οι ποινές αυτές εμπίπτουν στα πλαίσια εκείνα ώστε να μπορούσε να είχε δοθεί η αναστολή αν ήταν πρέπουσα περίπτωση. Το Δικαστήριο φαίνεται όμως να περιόρισε εαυτό στο αποτρεπτικό, όπως το ίδιο ανέφερε, της ποινής που θα έπρεπε να επιβληθεί, επεκτείνοντας αυτό και στο γεγονός της αναστολής. Πέραν τούτου, περιόρισε εαυτό και όσον αφορά τη σημασία των ελαφρυντικών παραγόντων, και δη του νεαρού της ηλικίας, του λευκού ποινικού μητρώου και της δεδομένης, όπως το ίδιο διαπίστωσε, έμπρακτης μεταμέλειας. Θεώρησε δηλαδή ότι αυτοί οι παράγοντες ναι μεν είχαν σημασία ως προς τον καθορισμό της έκτασης της ποινής φυλάκισης αλλά δεν μπορούσαν να αλλάξουν τα δεδομένα της υπόθεσης στα πλαίσια της εξέτασης του θέματος αναστολής. Όμως ο ίδιος ο Νόμος του 2003, τροποποιώντας τον παλαιό Νόμο, αλλά και επιφέροντας ουσιαστικά αλλαγή στην καθιερωθείσα νομολογία η οποία έχει βασιστεί στον παλαιότερο Νόμο, θέλησε να εκφράσει τη θέση του Νομοθέτη ότι τα όρια της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου δεν περιορίζονται με αναφορά σε συγκεκριμένους παράγοντες και δη με αναφορά σε παράγοντες οι οποίοι έχουν ήδη ληφθεί υπ' όψιν κατά την επιμέτρηση της ποινής. Θέλησε δηλαδή ο Νομοθέτης να δώσει στο Δικαστήριο την ευχέρεια να δει αν η αναστολή θα δικαιολογείτο από το σύνολο των περιστατικών της υπόθεσης και τα προσωπικά δεδομένα του κάθε κατηγορούμενου, ορίζοντας ταύτα ως κατευθυντήριες γραμμές και μη περιορίζοντας το θέμα της αναστολής της επιβληθείσας ποινής στα κριτήρια που θα έπρεπε να υπάρχουν σύμφωνα με την παλαιότερη αντίληψη και δη μη περιορίζοντας την ευχέρεια του Δικαστηρίου να εξετάσει παράγοντες οι οποίοι μπορεί να έχουν σημασία και ως προς την αναστολή.» Τα ίδια λέχθηκαν επίσης στην πιο πρόσφατη υπόθεση Παπαπαντελή v. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 11/16, ημ. 17.10.16. Όσον αφορά τις συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων αναφορικά με τον Κατηγορούμενο 2, λαμβάνουμε υπόψιν τον περιορισμένο αλλά εξίσου σημαντικό ρόλο του στη στρατολόγηση, μεταφορά και παραλαβή του αλλοδαπού, θύματος εμπορίας. Ιδιαίτερα σοβαρό είναι και το αδίκημα της παράνομης παραμονής του στη Δημοκρατία μετά τη λήξη της προσωρινής άδειας παραμονής, εφόσον με αυτό τον τρόπο επιτεύχθηκε η παράταση της διαμονής του χωρίς να δείχνει σεβασμό προς τη χώρα η οποία τον υποδέχθηκε. Η σοβαρότητα τέτοιου αδικήματος και η έξαρση στη διάπραξη του δεν αφήνουν περιθώρια για αναστολή της έκτισης ποινής φυλάκισης, ειδικότερα εφόσον στην προκειμένη περίπτωση ούτε και οι προσωπικές συνθήκες του Κατηγορουμένου 2 είναι τέτοιες που να συνηγορούν υπέρ της αναστολής. Το γεγονός πως έχει ένα ανήλικο παιδί το οποίο διαμένει με τη μητέρα του στο Μπαγκλαντές δεν είναι τέτοια φύσης που να δικαιολογεί την αναστολή έκτισης της ποινής φυλάκισης που του έχει επιβληθεί. Αναφορικά με τον Κατηγορούμενο 6, οι συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων καταδεικνύουν μιαν άκρως σοβαρή, απαράδεκτη, απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση του αλλοδαπού, εργοδοτούμενου του, σε σχέση με τις συνθήκες τόσο της εργοδότησης του όσο και της διαβίωσης του. Ο αλλοδαπός εργαζόταν υπερβολικές ώρες, υπό τον συνεχή φόβο, τις απειλές αλλά και τη βία του εργοδότη του, δεν πληρώθηκε ποτέ για την εργασία του, ζούσε σε αθλιότατες και ανθυγιεινές συνθήκες διαβίωσης και χωρίς ικανοποιητική σίτιση. Επιπλέον ο Κατηγορούμενος 6 δεν προέβη στην εγγραφή του αλλοδαπού ο οποίος ήταν παράνομος καθώς επίσης παρακρατούσε τα έγγραφα του, περιορίζοντας έτσι την ελευθερία και τη δυνατότητα διαφυγής του. Αυτές οι περιστάσεις αναμφίβολα δεν είναι τέτοιες που να δικαιολογούν την αναστολή της έκτισης της ποινής φυλάκισης. Όσον αφορά τις προσωπικές συνθήκες του Κατηγορουμένου 6, δεν μας έχει τεθεί οτιδήποτε που να δείχνει πως τα προβλήματα υγείας του ιδίου χρήζουν κάποιας ειδικής μεταχείρισης και προσοχής και πως αυτά δεν μπορούν να τύχουν επαρκούς αντιμετώπισης από τις αρχές των Κεντρικών Φυλακών. Λαμβάνουμε υπόψιν την ασθένεια της συζύγου του και την ανάγκη μετάβασης της στη Λευκωσία για εξετάσεις και παρακολούθηση και πως η παρουσία του συζύγου της είναι βοηθητική στην ίδια τόσο ψυχολογικά όσο και για σκοπούς μεταφοράς της. Θεωρούμε πως η παρουσία και η συμβίωση των τριών ενήλικων παιδιών τους είναι ικανή να προσφέρει την αναγκαία βοήθεια και στήριξη στη μητέρα τους. Δεν μας διαφεύγει πως ο Κατηγορούμενος 6 διατηρεί φάρμα με αρκετό αριθμό ζώων τα οποία χρήζουν συνεχούς φροντίδας. Συνάμα όμως λαμβάνουμε υπόψιν τη διαμονή και παρουσία των τριών παιδιών του Κατηγορουμένου 6 στην κατοικία τους στο Κανναβιού και πως οι ανάγκες της φάρμας εξυπηρετούνται και χωρίς τη συνεχή παρουσία του Κατηγορουμένου 6 εκεί κατά τη σχετικά μεγάλη χρονική περίοδο που αυτός εργάζεται ως εποχιακός δασονόμος, ήτοι μεταξύ Απριλίου και Νοεμβρίου. Ως εκ τούτου, θεωρούμε πως ούτε και οι προσωπικές συνθήκες του Κατηγορουμένου 6 είναι τέτοιες που να συνηγορούν υπέρ της αναστολής. Όσον αφορά τους Κατηγορούμενους 7 και 8 και πάλι θεωρούμε πως οι συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων είναι πολύ σοβαρές. Στη δική τους περίπτωση, ο αλλοδαπός εργοδοτούμενος στη φάρμα τους, βίωσε για ένα ολόκληρο χρόνο τις φωνές, τις απειλές και τη χρήση βίας από αυτούς για να υποκύπτει και να εργάζεται υπερβολικές ώρες, με καταβολή λιγότερου μισθού αναγκάζοντας τον όμως να υπογράφει ότι λάμβανε ολόκληρο τον νόμιμο μισθό του. Επίσης δεν του παρείχετο ικανοποιητική σίτιση ούτε καν ειδοποίησαν γιατρό όταν αρρώστησε σοβαρά. Η Κατηγορουμένη 7 του κρατούσε τα έγγραφα του. Οι συνθήκες εργασίας και διαβίωσης του αλλοδαπού μόνο άθλιες, απαράδεκτες, απάνθρωπες και παντελώς ντροπιαστικές δύνανται να χαρακτηριστούν, χωρίς ίχνος σεβασμού ή εκτίμησης και έγνοιας προς τον συνάνθρωπο τους, ούτως ώστε να μην δικαιολογούν αφ΄ εαυτών την αναστολή των ποινών φυλάκισης που τους έχουν επιβληθεί. Όσον αφορά τις προσωπικές τους συνθήκες, ο Κατηγορούμενος 8 είναι 100% ανάπηρος, μετακινείται σε τροχοκάθισμα, δεν μπορεί να αυτοεξυπηρετείται και προς τούτο χρειάζεται 24ώρη φροντίδα. Επιπλέον, παρουσιάζει και προβλήματα στη ψυχική του κατάσταση. Όλα αυτά επιμαρτυρούνται με λεπτομερή τρόπο στη δέσμη εγγράφων, Τεκμήριο Στ, η οποία αποτελείται από Βεβαίωση των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων ημ. 25.9.17, Έντυπο του Τμήματος Κοινωνικής Ευημερίας Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες ημ. 19.1.17, Έκθεση Ολοκληρωμένου Πορίσματος Αξιολόγησης Αναπηρίας του ιδίου Τμήματος ημ. 30.9.16, δύο Ιατρικές Βεβαιώσεις των Ιατρικών Υπηρεσιών του Κέντρου Υγείας Ευρύχου ημ. 21.9.16 και 4.10.17, τρία Ιατρικά Πιστοποιητικά του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας ημ. 3.3.16, 7.3.16 και 4.10.17 και Πιστοποιητικό ημ. 6.4.16 από το Μέλαθρον Αγωνιστών ΕΟΚΑ. Θεωρούμε πως η ολική αναπηρία του Κατηγορουμένου 8, η αδυναμία αυτοεξυπηρέτησης του και η ανάγκη συνεχούς και απρόσκοπτης φροντίδας του, καθώς επίσης και τα λοιπά προβλήματα υγείας και ψυχικά, είναι τέτοια που δικαιολογούν την αναστολή της έκτισης της ποινής φυλάκισης που του έχει επιβληθεί. Όσον δε αφορά την Κατηγορουμένη 7, θεωρούμε πως τα δικά της προβλήματα υγείας δεν χρήζουν κάποιας ειδικής μεταχείρισης. Όμως λαμβάνουμε υπόψιν πως είναι αυτή η οποία προσφέρει την 24ώρη εξυπηρέτηση και φροντίδα στον σύζυγο της και πως η παρουσία της δίπλα στον σύζυγο της για τον σκοπό αυτό είναι άκρως απαραίτητη. Συνεκτιμούμε πως η παρουσία της ως μητέρα είναι επίσης ιδιαίτερα βοηθητική και υποστηρικτική στην κόρη της η οποία έχει διαγνωστεί με ψυχική διαταραχή και μάλιστα εισήχθη παλαιότερα στο Νοσοκομείο Αθαλάσσας. Λόγω αυτής της κατάστασης η ίδια η κόρη της παρακολουθείται και λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, όμως η βελτίωση της κατάστασης της και η συνέχιση της φοίτησης της δεν είναι δυνατή χωρίς την παρουσία και στήριξη της μητέρας της η οποία φαίνεται να είναι καταλυτική στη σταθεροποίηση της κατάστασης της κόρης της και στη δυνατότητα συνέχισης των σπουδών της και της ζωής της γενικότερα. Αυτές οι διαπιστώσεις μας υποστηρίζονται από τη δέσμη εγγράφων, Τεκμήριο Η, ήτοι Ιατρική Βεβαίωση ημ. 25.10.13 του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ιωαννίνων και δύο Ιατρικές Βεβαιώσεις ημ. 21.1.15 και 24.4.17 των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας. Θεωρούμε πως αυτές οι περιστάσεις καθιστούν την παρουσία της Κατηγορουμένης 7 άκρως απαραίτητη τόσο για τη φροντίδα του συζύγου της όσο και για τη στήριξη της κόρης της ούτως ώστε να δικαιολογείται η αναστολή έκτισης της ποινής φυλάκισης που έχει επιβληθεί σε αυτή. Ως εκ τούτου η έκτιση της ποινής φυλάκισης που έχει επιβληθεί στον καθένα των Κατηγορουμένων 7 και 8 αναστέλλεται για περίοδο τριών ετών από σήμερα. Στον χρόνο έκτισης της ποινής φυλάκισης του Κατηγορουμένου 2 να συνυπολογιστεί το χρονικό διάστημα που αυτός τελεί υπό κράτηση, ήτοι από τις 29.9.17 μέχρι σήμερα. Τα €410 έξοδα διαδικασίας να καταβληθούν από τη Δημοκρατία. Όσον αφορά τα Τεκμήρια, τα υπ΄ αρ. 1-11, 26, 27, 30, 31-36, 38, 41, 42, 60 και 61-63 να επιστραφούν στους νόμιμους δικαιούχους ενώ τα υπ΄ αρ. 13-25, 28, 29, 39, 40 και 43-46 κατάσχονται και να καταστραφούν. (Υπ.) ........ Ε. Εφραίμ, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ....... Ν. Γερολέμου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) ........ Σ. Χριστοδουλίδου - Μέσσιου, Α.Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Ε.Ε./Α.Λ.Ο. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο