← Κύπρος

Δημοκρατία ν. Τράπεζας Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 32370/14, 14/12/2017

Δημοκρατία ν. Τράπεζας Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 32370/14, 14/12/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEF:2017:51 ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟΥ: Λ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ - ΑΝΔΡΕΟΥ, Π.Ε.Δ. Χ. Β. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, A.Ε.Δ. M. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, Α.Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 32370/14 Δημοκρατία ν.

  1. Τράπεζας Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ
  2. Θεόδωρου Αριστοδήμου
  3. Αντρέα Αρτέμη
  4. Ανδρέα Ηλιάδη
  5. Γιάννη Πεχλιβανίδη
  6. Γιάννη Κυπρή Κατηγορουμένων Ημερομηνία: 14 Δεκεμβρίου 2017 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα Π. Ευθυβούλου για Γενικόν Εισαγγελέα Για την Κατηγορούμενη 1: κ. Π. Πολυβίου με κα Σ. Πολυβίου Για τον Κατηγορούμενο 2: κ. Δ. Αραούζος με κ. Ν. Μακρίδη και κ. Ν. Κωνσταντινίδη Για τον Κατηγορούμενο 3: κ. Χ. Τριανταφυλλίδης με κ. Δ. Αραούζο Για τον Κατηγορούμενο 4: κ. Ε. Ευσταθίου με κ. Π. Σταύρου Για τον Κατηγορούμενο 5: κ. Χ. Τριανταφυλλίδης Για τον Κατηγορούμενο 6: κ. Η. Στεφάνου Κατηγορούμενοι 2-6 παρόντες ΑΠΟΦΑΣΗ Μετά την αθώωση στο εκ πρώτης όψεως στάδιο των Κατηγορουμένων 1 έως 6 στην Κατηγορία 1 οι Κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν πλέον τις εξής Κατηγορίες: Kατηγορούμενοι 1-6: · Κατηγορία 2 για χειραγώγηση της αγοράς κατά παράβαση των Άρθρων 19, 20

(2)και
(23)
(3)του περί των Πράξεων Προσώπων που Kατέχουν Εμπιστευτικές Πληροφορίες και των Πράξεων Χειραγώγησης της Αγοράς (Κατάχρηση Αγοράς) Ν.116(Ι)/05(εφεξής «ο Νόμος»), του Άρθρου 4 (δ)(iv) της περί Μεθόδων Χειραγώγησης της Αγοράς Οδηγίας 0Δ116-2005-03 (εφεξής «η Οδηγία Κ.Δ.Π. 406/11») και του Άρθρου 20 του Ποινικού Κώδικα. Κατηγορούμενοι 1 και 2: · Κατηγορία 3 για χειραγώγηση της αγοράς κατά παράβαση των Άρθρων 19, 20
(1)(γ) και
(23)
(3)του Νόμου και του Άρθρου 20 του Ποινικού Κώδικα. Κατηγορούμενοι 1 και 4: · Κατηγορία 4 για χειραγώγηση της αγοράς κατά παράβαση των Άρθρων 19, 20
(1)(γ) και
(23)
(3)του Νόμου και του Άρθρου 20 του Ποινικού Κώδικα. Κατηγορούμενος 2: · Κατηγορία 5 για παράβαση υποχρέωσης του εκδότη κατά την παροχή πληροφορίας κατά παράβαση των Άρθρων 11
(1)
(2)(α)(β) και 15
(3)του Νόμου. Κατηγορούμενος 4: Κατηγορία 6 για παράβαση υποχρέωσης του εκδότη κατά την παροχή πληροφορίας κατά παράβαση των Άρθρων 11
(1)
(2)(α)(β) και 15
(3)του Νόμου. Με βάση τις λεπτομέρειες των αδικημάτων κατηγορούνται: Στην Κατηγορία 2 οι Κατηγορούμενοι 1-6: Ότι μεταξύ 14/6/12 και 26/6/12 χειραγώγησαν την αγορά, δηλαδή παρέλειψαν να προβούν στις δέουσες ενέργειες έτσι ώστε να εκδοθεί από την Κατηγορουμένη 1 δημόσια ανακοίνωση σημαντικού γεγονότος, δηλαδή ότι οι κεφαλαιουχικές ανάγκες της είχαν αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με το ποσό των €200εκ. που είχε ανακοινωθεί στις 10/5/
  1. Στην Κατηγορία 3 οι Κατηγορούμενοι 1 και 2 και στην Κατηγορία 4 οι Κατηγορούμενοι 1 και 4: Ότι μεταξύ 19/6/12 και 26/6/12 χειραγώγησαν την αγορά, δηλαδή στην Ετήσια Γ.Σ. της Κατηγορουμένης 1 στις 19/6/12 διέδωσαν πληροφορίες που έδιδαν παραπλανητικές ενδείξεις σχετικά με τα χρηματοοικονομικά μέσα, δηλαδή ενώπιον των μετόχων προέβηκαν σε παραπλανητικές δηλώσεις σε σχέση με το κεφαλαιουχικό έλλειμμα της Κατηγορουμένης
  2. Στην Κατηγορία 5 ο Κατηγορούμενος 2 και στην Κατηγορία 6 ο Κατηγορούμενος 4: Ότι στις 19/6/12 κατά την παροχή πληροφορίας σχετικά με την χρηματοοικονομική κατάσταση της Κατηγορουμένης 1 στην Ετήσια Γ.Σ. της Κατηγορουμένης 1 απέκρυψαν ουσιώδη στοιχεία που υπήρχαν σχετικά με το κεφαλαιουχικό έλλειμμα της εν λόγω εταιρείας. Μαρτυρία: Για να αποδείξει την υπόθεση της η Κατηγορούσα Αρχή κάλεσε συνολικά 22 μάρτυρες ως εξής:
  3. Λοχ. 1516 Χ. Χαριλάου - Mέλος Ανακριτικής Ομάδας
  4. Άλκης Πιερίδης - Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς
  5. Αργυρώ Προκοπίου - Κεντρική Τράπεζα
  6. Λοχ. 851 Χ. Αβρααμίδης - Μέλος Ανακριτικής Ομάδας
  7. Ελίζα Στασοπούλου - Λειτουργός Χ.Α.Κ.
  8. Μιχάλης Ολύμπιος - Πρόεδρος ΠΑ.Σ.Ε.Χ.Α.
  9. Σπύρος Σταυρινάκης - Κεντρική Τράπεζα
  10. Λοχ. 1383 Δήμητρα Παρασκευά - Ανακρίτρια
  11. Κωνσταντίνος Πιττάλης - Τράπεζα Κύπρου
  12. Ευγένιος Ευγενίου - Τράπεζα Κύπρου
  13. Μιράντα Λαζαρίδου - Τράπεζα Κύπρου
  14. Σταύρος Σταυρινίδης - Κέρμια Λτδ
  15. Χρίστος Χριστοδούλου - Trust I.C. (Cyprus) Ltd
  16. Στυλιανός Μπεκρής - Μέτοχος - Επενδυτής
  17. Γεωργία Δανού - Τράπεζα Κύπρου
  18. Μαριάννα Παντελίδου - Τράπεζα Κύπρου
  19. Αναστασία Ορφανού - Τράπεζα Κύπρου
  20. Δημήτρης Λόρδος (Άκης) - Μέτοχος - Επενδυτής
  21. Bάσος Σιαρλή - Πρώην Υπουργός Οικονομικών
  22. Αντρέας Δημητρίου - Ernst & Young
  23. Χρίστης Χατζημιτσής - Τράπεζα Κύπρου
  24. Ελίζα Λειβαδιώτου - Τράπεζα Κύπρου Οι γραπτές καταθέσεις των πιο πάνω παρουσιάστηκαν ως Έγγραφα 1 και 3-
  25. Πέραν αυτών κατατέθηκαν έγγραφα ως Τεκμήρια 1-285, ενώ δηλώθηκαν σε διάφορα στάδια και κάποια παραδεκτά γεγονότα, μεταξύ των οποίων οι γραπτές καταθέσεις των Ειρήνης Μυλωνά Χρυσοστόμου και Αλίκης Κετώνη (Μ.4 και Μ.26 στο κατηγορητήριο). Από πλευράς Υπεράσπισης μετά την κλήση τους σε απολογία και την επεξήγηση των δικαιωμάτων τους οι Κ.2, 3, 4, 5 και 6 επέλεξαν να καταθέσουν ενόρκως και περαιτέρω ο Κ.5 να καλέσει μάρτυρα. Η Κ.1 κάλεσε μία μάρτυρα. Οι γραπτές καταθέσεις των πιο πάνω παρουσιάστηκαν ως Έγγραφα 24-
  26. Κατά το στάδιο αυτό κατατέθηκαν περαιτέρω έγγραφα ως Τεκμήρια 286-
  27. Συγκεκριμένα η Κ.1 κάλεσε την Άννα Σωφρονίου Μ.Υ.1
(1)και ο Κ.5 κάλεσε τον Παναγιώτη Σταϊκούρα Μ.Υ.1
(5). Για ευνόητους λόγους εξοικονόμησης χώρου και χρόνου, από τούδε και στο εξής η Κατηγορούσα Αρχή θα περιγράφεται στο γραπτό κείμενο ως Κ.Α. ενώ οι Κατηγορούμενοι 1-6 ως «Κ.1, Κ.2, Κ.3, Κ.4, Κ.5, Κ.6» αντίστοιχα. Για παρόμοιους λόγους κρίνουμε πως εξυπηρετεί τις ανάγκες του κειμένου αυτού η χρήση αρκτικόλεξων και για κάποιες άλλες λέξεις ή φράσεις ως ακολούθως: Γ.Σ. για Γενική Συνέλευση Δ.Σ. για Διοικητικό Συμβούλιο Δ.Ν.Τ. για Διεθνές Νομισματικό Ταμείο Ε.Α.Τ. για Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (E.B.A.) Ε.Κ.Κ. για Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου Ε.Μ.Σ. για Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης (ESM) Κ.Ε.Δ. για Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης Κ.Τ.Κ. για Κεντρική Τράπεζα Κύπρου ΜΕΔ για Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια ΝΟΕΔ για Νέα Ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου ΟΕΔ για Ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου Χ.Α.Κ. για Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου CoCo για Contingent Convertible Bonds DG Comp για Directorate- General for Competition (Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ε.Ε.) E.B.A. για European Banking Authority Ε.Ε. για Ευρωπαϊκή Ένωση Κρίνουμε σκόπιμο όπως στο παρόν στάδιο περιοριστούμε σε σύνοψη της προφορικής μαρτυρίας με δεδομένο ότι αναφορά σε επιμέρους ζητήματα αυτής θα γίνει πιο κάτω στην παρούσα. Μ.Κ.1 - Λοχ. 1516 Χ. Χαριλάου Ο Μ.Κ.1 ήταν μέλος της Ομάδας διερεύνησης της παρούσας υπόθεσης. Περιέγραψε στο Δικαστήριο τις ενέργειες στις οποίες προέβη και κατέθεσε τα τεκμήρια που βρίσκονταν στην κατοχή του. Μ.Κ.2 - Άλκης Πιερίδης Είναι Ανώτερος Λειτουργός στην Ε.Κ.Κ., Υπεύθυνος του Τμήματος Ερευνών και Παρακολούθησης της Αγοράς. Μεταξύ των καθηκόντων του είναι και η διερεύνηση υποθέσεων που αφορούν την χειραγώγηση της αγοράς. Υπό την ιδιότητα του αυτή ενεπλάκη στη διερεύνηση της παρούσας υπόθεσης από την Ε.Κ.Κ., μετά την κατάληξη της οποίας έδωσε κατάθεση στην Αστυνομία. Ο Μ.Κ.2 έδωσε στο Δικαστήριο, υπό την ιδιότητα του εμπειρογνώμονα, τη δική του ερμηνεία των δεδομένων που είχε ενώπιον του το Δ.Σ. την 14/6/2012 και των παραμέτρων που ελέγχονται σε σχέση με ζητήματα χειραγώγησης της αγοράς. Η μαρτυρία του ήταν εκτενής και κάλυψε σχεδόν όλα τα επίδικα θέματα. Κρίνουμε σκόπιμο όπως οι θέσεις του όσον αφορά στα επιμέρους ζητήματα παρατεθούν στο στάδιο που θα εξεταστεί η κάθε παράμετρος. Επισημαίνεται απλώς ότι, όπως και ο ίδιος δέχτηκε, ο βασικός πυλώνας της υπόθεσης του είναι ότι στις 15/6/2012 η Κ.1 θα έπρεπε να είχε προβεί σε ανακοίνωση στην οποία να αναφέρεται ότι το έλλειμμα από €200εκ. που είχε ανακοινωθεί στις 10/5/2012 είχε αυξηθεί στα €400εκ. περίπου. Μ.Κ.3 - Αργυρώ Προκοπίου Η Μ.Κ.3 εργάζεται στην Κ.Τ.Κ. Κατά τα έτη 2011 και 2012 ήταν υπεύθυνη ομάδας για την εποπτεία τραπεζών, μεταξύ αυτών και της Κ.
  1. Αναφέρθηκε στην Ανακοίνωση του Euro Summit ημερ. 26/10/11, Τεκμήριο 125, όπου μεταξύ άλλων αποφασίστηκε και το κούρεμα των ΟΕΔ και η θέση ενός στόχου για την κεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Αναφέρθηκε επίσης στην Ανακοίνωση της Ε.Α.Τ. ημ. 8/12/11 με την οποία ανακοινώθηκαν τα ελλείμματα κεφαλαίου που είχαν υπολογιστεί από τις τράπεζες που συμμετείχαν στην Πανευρωπαϊκή Άσκηση προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων και στην ανάρτηση στην ιστοσελίδα της Κ.Τ.Κ. των αποτελεσμάτων της Άσκησης για κάθε τράπεζα ξεχωριστά (Τεκμήριο 139). Όπως είπε, ζητήθηκε από την Κ.1 να υποβάλει τα σχέδια της για ενίσχυση της κεφαλαιουχικής της θέσης (Τεκμήριο 140) πράγμα που η Κ.1 έπραξε την 20/1/12 με το Τεκμήριο
  2. Τα σχέδια αυτά κρίθηκαν αποδεκτά από την Κ.Τ.Κ. με επιστολή ημ. 9/3/12 (Τεκμήριο 142). Αναφορά έκανε επίσης σε επιστολές της Κ.Τ.Κ. που αφορούσαν τη διενέργεια εποπτικού ελέγχου όπου γινόταν μνεία στην ανάγκη για διενέργεια αυξημένων προβλέψεων όπως και σε επιστολές της Κ.1 που απαντούσαν σε αυτές (Τεκμήρια 159 και Τεκμήρια 163-166). Η Μ.Κ.3 παρέθεσε τις επαφές που είχε με την Κ.1 στο πλαίσιο εξέτασης από πλευράς Κ.Τ.Κ. της πιθανότητας έκδοσης CoCo το οποίο να έχει τέτοια χαρακτηριστικά ώστε να μπορεί η Ε.Α.Τ. να το υπολογίσει έναντι του ελλείμματος κεφαλαίου. Όπως εξήγησε έγινε ανταλλαγή πληροφόρησης της Κ.Τ.Κ. με την Ε.Α.Τ. (Τεκμήριο 169) και την 12/6/12 έλαβε χώρα τηλεδιάσκεψη του Συμβουλίου Εποπτών της Ε.Α.Τ. όπου συζητήθηκε το θέμα των CoCo (Τεκμήριο 170). Η τελική κατάληξη της τηλεδιάσκεψης ήταν ότι το εργαλείο αυτό θα μπορούσε να μετρήσει στα κεφάλαια για σκοπούς της Άσκησης της Ε.Α.Τ. μόνο εάν αγοράζετο από την Κυβέρνηση (Τεκμήριο 170). Η τελευταία ενασχόληση της Κ.Τ.Κ. με το ζήτημα ήταν την 12/6/12 όταν ενημέρωσαν την κα Σωφρονίου (Μ.Υ.1
(1)) για αυτήν την τοποθέτηση της Ε.Α.Τ. Μ.Κ.4 - Λοχ. 851 Χάρης Αβρααμίδης Ο Μ.Κ.4 ως μέλος της ανακριτικής ομάδας παρέλαβε ψηφιακούς οπτικούς δίσκους (DVD) και έγγραφα από υπαλλήλους της Κ.1 που αφορούσαν στην Γ.Σ. ημ. 19/6/12. Περιέγραψε το δωμάτιο οπτικογραφήσεων το οποίο και είχε επισκεφτεί. Τα δυο DVD (Τεκμήρια 216 και 217) προβλήθηκαν κατά τη διάρκεια της μαρτυρίας του. Ερωτώμενος σχετικά με το ότι η οπτικογράφηση στο Τεκμήριο 217 διακόπτεται απότομα (ενώ απαντούσε ερωτήσεις ο Κ.2), ο Μ.Κ.4 είπε πως και εκείνος είχε ερωτήσει σχετικά τον υπεύθυνο υπάλληλο της Κ.1, τον κ. Ευγενίου (Μ.Κ.10), ο οποίος του είχε πει πως κάποια στιγμή που επέστρεψε από το αποχωρητήριο είχε διαπιστώσει ότι είχε σταματήσει η καταγραφή για άγνωστο λόγο. M.K.5 - Ελίζα Στασοπούλου Η Μ.Κ.5, Λειτουργός στο Χ.Α.Κ., κατέθεσε τα Τεκμήρια 171 - 214 εκ των οποίων τα Τεκμήρια 172 - 212 και 214 ήταν Ανακοινώσεις που η Κ.1 είχε στείλει στο Χ.Α.Κ. (αυτό αποτέλεσε και παραδεκτό γεγονός). Κατέθεσε επίσης αντίγραφο της σελίδας αρ.1 της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης 2011 όπου καταγράφονται τα ονόματα της Ανώτατης Εκτελεστικής Διεύθυνσης της Κ.1 για την περίοδο 1/6/12 - 30/6/12 (Τεκμήριο 213). Μ.Κ.6 - Μιχάλης Ολύμπιος Είναι Σύμβουλος Επιχειρήσεων και από τον Σεπτέμβριο 2009 Πρόεδρος του Παγκυπρίου Συνδέσμου Επενδυτών Χρηματιστηριακών Αξιών (ΠΑ.Σ.Ε.Χ.Α). Ανέφερε ότι εκ της θέσεως του αυτής είχε κληθεί και παρευρέθηκε στην Ετήσια Γενική Συνέλευση της Κ.1 την 19/6/2012. Σε αυτήν οι Κ.2 και Κ.4 προέβησαν σε ομιλίες (Τεκμήρια 116 και 117), στο πλαίσιο των οποίων ο Κ.2 ζήτησε την κατανόηση των μετόχων, πράγμα το οποίο ο Μ.Κ.6 βρήκε προκλητικό. Πρόσθεσε ότι μετά τις ομιλίες ακολούθησε διαδικασία ερωτήσεων και ίδιος υπέβαλε πρώτος τρεις ερωτήσεις. Η πρώτη αφορούσε το κατά πόσο η Κ.1 θα χρειαζόταν κρατική στήριξη, η δεύτερη τη Uniastrum ενώ δεν ενθυμείτο το περιεχόμενο της τρίτης ερώτησης. Ήταν θέση του Μ.Κ.6 ότι δεν έλαβε απάντηση σε καμία εκ των ερωτήσεων του και ότι όταν ζήτησε ξανά τον λόγο δεν του έδωσαν σημασία. Ο Μ.Κ.6 ισχυρίστηκε ότι υπήρξε προσπάθεια να δοθούν γενικόλογες εξηγήσεις και σε κάποιο στάδιο προκλήθηκε εκνευρισμός εκ μέρους των επενδυτών. Περιέγραψε το κλίμα ως «εκρηκτικό». Σε κατάθεση που έδωσε στην Ε.Κ.Κ. ανέφερε ότι η ερώτηση την οποία υπέβαλε στη Γ.Σ. αναφορικά με την κρατική στήριξη δεν είχε απαντηθεί. Αργότερα έμαθε ότι μέρος της ηχογράφησης της Γ.Σ. είχε σβηστεί. Σε σχέση με το κεφαλαιακό κενό, ο Μ.Κ.6 ανέφερε ότι μέχρι και τη Γ.Σ. οι επενδυτές γνώριζαν μόνο τα όσα αναφέρονταν στην Ανακοίνωση ημερ. 10/5/12 (Τεκμήριο 198), η οποία μιλούσε για ένα κενό που περιορίζετο σε €200εκ., δηλαδή είχε αντιληφθεί ότι το ποσό αυτό αποτελούσε το μέγιστο έλλειμμα, ενώ είχε γίνει και μία Ανακοίνωση ότι επρόκειτο να πωληθούν οι ασφαλιστικές εταιρείες και με τον τρόπο αυτό θα καλύπτετο το κενό (Τεκμήριο 201). Ήταν η θέση του ότι δεν είχε ακούσει είτε από τον Κ.2, είτε από τον Κ.4 να λεχθεί ότι όλα προχωρούσαν σύμφωνα με την Ανακοίνωση ημερ. 10/5/12, ούτε και κατά πόσο η Κ.1 θα χρειάζετο κεφάλαια πέραν των €200εκ. εξ ου και υπέβαλε τα πιο πάνω ερωτήματα. Αποτέλεσε επίσης θέση του Μ.Κ.6 ότι τίποτα από τα όσα αναφέρονται στην Ανακοίνωση ημερ. 27/6/12 (Τεκμήριο 210), ήτοι ότι η Κ.1 δεν είχε καλύψει ούτε τα €200εκ., ότι το ποσό έχει ανέλθει στα €500εκ. ή ότι είχε ζητηθεί παράταση από την Κ.Τ.Κ., δεν είχε αναφερθεί στη Γ.Σ. Μ.Κ.7 - Σπύρος Σταυρινάκης Ο Μ.Κ.7 κατά τον επίδικο χρόνο υπηρετούσε στην Κ.Τ.Κ. ως Ανώτερος Διευθυντής και ήταν υπεύθυνος του Τμήματος Εποπτείας Τραπεζών, του Τμήματος Διασφάλισης Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και του Γραφείου Ευρωπαϊκών Υποθέσεων. Αναφέρθηκε σε σύσκεψη που έλαβε χώρα περί τα τέλη Μαΐου - αρχές Ιουνίου του 2012 στο γραφείο του Διοικητή της Κ.Τ.Κ. με τους Κ.2, 3 και 4 και στην επιστολή Τεκμήριο 19 ημ. 20/6/12 που απέστειλε η Κ.1 στον Διοικητή. Περαιτέρω αναγνώρισε χειρόγραφες του οδηγίες επί αλληλογραφίας, συγκεκριμένη αναφορά στην οποία θα γίνει πιο κάτω στην παρούσα. Όπως είπε, πριν από τη Γ.Σ. ημερ. 19/6/12 εκπρόσωποι του Δ.Σ. της Κ.1 είχαν συναντηθεί τρεις φορές με τον Διοικητή. Εξήγησε ότι λίγο πριν την εμφάνιση του στο Δικαστήριο για να μαρτυρήσει είχε εντοπίσει δικές του χειρόγραφες σημειώσεις τις οποίες τηρούσε τόσο κατά τις πιο πάνω τρεις συναντήσεις όσο και σε ακόμα μια με τον Κ.4, καθώς και σε άλλες μεταγενέστερες (Τεκμήριο 255) αναφορικά με τις οποίες προέβη σε επεξηγήσεις. Μ.Κ.8 - Λοχ. 1383 Δήμητρα Παρασκευά Η Μ.Κ.8 ανέφερε ότι ανέλαβε τη διερεύνηση της παρούσας υπόθεσης στις 2/6/14 και εξήγησε τις ενέργειες της μέχρι τις 25/11/14, οι οποίες περιλαμβάνουν τη λήψη καταθέσεων και σχετικών εγγράφων από μάρτυρες, καθώς και τη λήψη καταθέσεων από τους Κατηγορουμένους 2, 3, 4 και 6. M.K.9 - Κωνσταντίνος Πιττάλης Είναι επικεφαλής της Υπηρεσίας Επενδυτικών Σχέσεων της Κ.1 και επεξήγησε τη διαδικασία έκδοσης δημόσιας ανακοίνωσης. Ο Μ.Κ.9 ανέφερε ότι παρευρέθηκε στη Γ.Σ. στις 19/6/12 στην οποία υπεβλήθηκαν έντονες ερωτήσεις από τους μετόχους. Δεν θυμόταν να πει ποιος ήταν ο αριθμός των κεφαλαιακών αναγκών που δόθηκε σε ερώτηση μετόχου από τους Κ.2 και Κ.4, αλλά θυμόταν ότι είχε λεχθεί από έναν εκ των δύο ότι οι κεφαλαιακές ανάγκες αυτές είχαν καλυφθεί σε ποσοστό 80 - 90%. Μ.Κ.10 - Ευγένιος Ευγενίου Εργάζεται στις Τεχνικές Υπηρεσίες της Κ.1 και είναι υπεύθυνος της αίθουσας προβολών (control room) στην οποία χειρίζεται τα ηχητικά, το φωτισμό και τις οπτικογραφήσεις. Μετά το πέρας μίας οπτικογράφησης τα δεδομένα μεταφέρονται σε DVD και παραδίδονται στο ενδιαφερόμενο Τμήμα της Τράπεζας. Μεταξύ των εκδηλώσεων που ηχογραφήθηκαν ήταν και η Γ.Σ. της 19/6/12. Εξήγησε τις περιστάσεις υπό τις οποίες διαπίστωσε ότι είχε διακοπεί η οπτικογράφηση της Γ.Σ. στο στάδιο που ο Κ.2 είχε αρχίσει να απαντά τις πρώτες ερωτήσεις. Μ.Κ.11 - Μιράντα Λαζαρίδου Η Μ.Κ.11 ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι από το 1993 εργαζόταν στο γραφείο του Προέδρου της Κ.1 και μεταξύ των καθηκόντων της ήταν η ετοιμασία της ημερήσιας διάταξης του Δ.Σ., η αποστολή των σχετικών εγγράφων στους Συμβούλους και η τήρηση των πρακτικών σε χειρόγραφη μορφή κατά τις συνεδρίες του Δ.Σ. Εξήγησε τη διαδικασία επικύρωσης των πρακτικών και τον τρόπο φύλαξης τους. Στο πλαίσιο της μαρτυρίας της είδε και αναγνώρισε τα πρακτικά των συνεδριών ημ. 10/5/12, 14/6/12, 18/6/12 και 26/6/12, όπως και διάφορες υπογραφές σε αυτά, επεξηγώντας τα βασικά ζητήματα που είχαν απασχολήσει στην κάθε συνεδρία. Οι χειρόγραφες της σημειώσεις για τις πιο πάνω συνεδρίες κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 106 έως 109. Ως προς το κατά πόσον κατά την παρουσίαση Χατζημιτσή (Μ.Κ.21) στις 14/6/12 τέθηκε από οποιονδήποτε θέμα δημόσιας ανακοίνωσης ή προειδοποίησης κερδών (profit warning) είπε πως δεν ενθυμείτο κάτι τέτοιο προσθέτοντας, όμως, πως το ότι δεν υπάρχει σχετική καταγραφή στα πρακτικά δεν σημαίνει κατ΄ ανάγκη πως τέτοια αναφορά δεν είχε όντως γίνει κατά τη συνεδρία. Προσέθεσε πως ήταν παρούσα κατά τη Γ.Σ. ημ. 19/6/12 όπου οι μέτοχοι τοποθετήθηκαν έντονα για το θέμα των κεφαλαιακών αναγκών, ζητούσαν διαβεβαίωση για το πραγματικό έλλειμμα και κατά πόσον τα ποσά που λέχθηκαν ήταν τα πραγματικά. Μ.Κ.12 - Σταύρος Σταυρινίδης Ο Μ.Κ.12 είναι Γενικός Διευθυντής στην ΚΕΡΜΙΑ ΛΤΔ, θυγατρική εταιρεία του Συγκροτήματος της Κ.1 η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα της ανάπτυξης ακινήτων. Ανέφερε ότι περί τα τέλη της δεκαετίας του 1990 είχαν γίνει σκέψεις από τα εκάστοτε Δ.Σ. της Κ.1 για πιθανή πώληση του ξενοδοχειακού συγκροτήματος Kermia Beach Hotel αλλά ότι μέχρι το 2008, παρόλο που υπήρχε κατά καιρούς ανεπίσημο ενδιαφέρον, ουδέποτε λήφθηκε οποιαδήποτε σοβαρή πρόταση για αγορά του. Ο Μ.Κ. 12 αναφέρθηκε σε προσφορά που είχε υποβληθεί το 2008 από Ρωσική εταιρεία για την οποία δεν υπήρχε συνέχεια. Έγινε επίσης αναφορά σε ενδιαφέρον που επέδειξε το πρώτο εξάμηνο του 2012 κάποιος Ρώσος χωρίς, τελικά, να υποβληθεί συγκεκριμένη προσφορά. M.K.13 - Χρίστος Χριστοδούλου Ο Μ.Κ.13 εργάζεται ως Ανώτατος Εκτελεστικός Διευθυντής (CEO) στην ασφαλιστική εταιρεία Trust International Insurance Company (Cyprus) Ltd η οποία είναι θυγατρική της εταιρείας Nest Investment Holdings Ltd Jersey (Channel Islands), και η οποία κατά τον ουσιώδη χρόνο είχε επιδείξει ενδιαφέρον για αγορά των ασφαλιστικών εταιρειών της Κ.1 (Τεκμήριο 269 Χ.Χ.1). Ήταν η εκδοχή του ότι η διαδικασία που ακολουθήθηκε από την Κ.1 μέσω Data Room, και ειδικά το υλικό που παρεσχέθη μέσω αυτού, δεν ήταν ικανοποιητικό ώστε να μπορεί η Nest να προβεί σε δεσμευτική πρόταση. Για τον λόγο αυτό στις 11/6/12 στάληκε το e-mail Τεκμήριο 269 Χ.Χ.4/3 προς την Deutsche Bank ενημερώνοντας τους ότι η Nest δεν θα ήταν σε θέση να προβεί σε δεσμευτική προσφορά μέχρι την 14/6/12 ζητώντας παράλληλα τη διεξαγωγή κατ' ιδίαν συζήτησης με σκοπό την κατάληξη επί του θέματος μέχρι την 30/6/2012. Την 21/6/12 ο Μ.Κ.13 έλαβε e-mail (Τεκμήριο 269 Χ.Χ.5/3) από τον κ. Δαμαλίτη της Deutsche Bank με το οποίο πληροφορείτο ότι η Κ.1 είχε αποφασίσει την παράταση της περιόδου καταχώρησης προσφορών και ο Μ.Κ.13 απάντησε την 22/6/12 (Τεκμήριο 269 Χ.Χ.5/2) ότι, μεταξύ άλλων, η εταιρεία του δεν ήταν διατεθειμένη να υποβάλει προσφορά με τους όρους του Process Letter και των διαδικασιών που η Κ.1 είχε επιλέξει. Αυθημερόν ο Μ.Κ.13 έλαβε απάντηση μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος από τον κ. Nosek της Deutsche Bank όπου αναφερόταν ότι η παράταση θα ήταν πέραν της 30/6/12. Το εν λόγω ηλεκτρονικό μήνυμα έτυχε, πάλι την ίδια μέρα, της απάντησης του Μ.Κ.13. Μ.Κ.14 - Στυλιανός Μπεκρής Ο Μ.Κ.14 είναι χρηματιστής και παρευρέθηκε στη Γ.Σ. της 19/6/2012 υπό την ιδιότητα του ως μέτοχος και Πληρεξούσιος Αντιπρόσωπος άλλων μετόχων. Ανέφερε ότι εκεί έλαβαν χώρα ομιλίες από τους Κ.2 και 4 οι οποίοι διαβεβαίωσαν τους παρευρισκόμενους ότι η Κ.1 έχει επαρκή κεφάλαια και ότι ήταν πολύ κοντά στο να καλυφθούν οι μικρές κεφαλαιακές ανάγκες, σε περίπτωση που τέτοιες προέκυπταν. Πρόσθεσε ότι στις ομιλίες είχε λεχθεί ότι οι κεφαλαιακές ανάγκες δεν θα ξεπερνούσαν τα €200εκ. και ότι θα καλύπτονταν με ενέργειες της Διοίκησης της Κ.1 όπως π.χ. με την πώληση των ασφαλιστικών εταιρειών. Ήταν η θέση του Μ.Κ.14 ότι η Γ.Σ. διεξήχθη σε πολύ έντονο κλίμα με έντονες ανησυχίες των μελών, ειδικά ζητώντας ενημέρωση για τις κεφαλαιακές ανάγκες και την επαναγορά των ΟΕΔ. Τόνισε ότι σε επιμονή των μελών ο Κ.4 είπε ότι οι κεφαλαιακές ανάγκες δεν θα ξεπερνούσαν τα €200εκ. και ότι αυτές θα καλύπτονταν με ίδια κεφάλαια. Μ.Κ.15 - Γεωργία Δανού Κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν Προϊστάμενη του Τμήματος Νομικών Υπηρεσιών του Τμήματος Αναδιαρθρώσεων της Κ.1. Δηλώθηκε ως παραδεκτό γεγονός ότι τα Τεκμήρια 66 - 120 παραδόθηκαν από την ίδια στην Αστυνομία οπότε και κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. M.K.16 - Μαριάννα Παντελίδου-Νεοφύτου Η Μ.Κ.16 είναι Chartered Accountant και εργαζόταν, από το 2008 που προσλήφθηκε στην Κ.1 μέχρι και τον Σεπτέμβριο του 2012 που παραιτήθηκε, ως Διευθύντρια στην Υπηρεσία Εξαγορών και Συγχωνεύσεων. Όπως ανέφερε η Υπηρεσία της υπαγόταν στον Οικονομικό Διευθυντή του Συγκροτήματος Μ.Κ.21 και ανάμεσα στα καθήκοντα της ήταν οι διαδικασίες και αξιολογήσεις αγορών ή πωλήσεων εταιρειών στον Τραπεζικό και ασφαλιστικό κλάδο. Είπε ότι περί τον Μάρτιο - Απρίλιο του 2012 η Υπηρεσία της κατόπιν προφορικών οδηγιών ανέλαβε τη διεξαγωγή διαδικασίας πώλησης των δύο ασφαλιστικών εταιρειών του Συγκροτήματος Eurolife και Γενικών Ασφαλειών Κύπρου με σκοπό την ενίσχυση των κεφαλαίων της Κ.1 εν όψει της άσκησης της Ε.Α.Τ. Επεξήγησε τη διαδικασία που ακολουθήθηκε για τη διαδικασία υποβολής προσφορών με προθεσμία μέχρι τη 14/6/12. Όπως είπε, κατά τη λήξη της προθεσμίας δεν είχε υποβληθεί καμία προσφορά. Την επομένη μέρα έλαβε χώρα εσπευσμένα συνεδρία της Ad Hoc Επιτροπής στην οποία η ίδια με τον Μ.Κ.21 ενημέρωσαν τα υπόλοιπα μέλη για τις εξελίξεις και αποφασίστηκε όπως δοθεί παράταση στην προθεσμία στη διάρκεια της οποίας, μεταξύ άλλων: (
  1. i)προσεγγισθούν εκ νέου οι ενδιαφερόμενοι για να διαφανεί κατά πόσον θα άλλαζαν γνώμη και θα υπέβαλλαν προσφορά σε περίπτωση παράτασης της προθεσμίας, και (
  2. ii)η Deutsche Bank συνεχίσει την προσπάθεια της για εντοπισμό άλλων ενδιαφερόμενων αγοραστών. Μ.Κ.17 - Αναστασία Ορφανού Είναι Chartered Accountant και προσλήφθηκε στην Κ.1 στις 4/11/1992 ενώ από τον Ιανουάριο 2007 εργαζόταν ως Διευθύντρια στο γραφείο του Κ.2. Η Μ.Κ.17 αναγνώρισε την ομιλία του Κ.2 ημερ. 19/6/12 που επισυνάπτεται στο Τεκμήριο 80 αναφέροντας ότι τα περισσότερα θέματα που καταγράφονται είναι αυτά που της λέχθησαν από τον Κ.2 και τα οποία η ίδια κατέγραψε. Στη σελίδα 7 της ομιλίας γίνεται αναφορά στις κεφαλαιακές ανάγκες της Κ.1 και η Μ.Κ.17 είπε ότι δεν θυμόταν ποιος έδωσε τα στοιχεία που καταγράφονται και ούτε γνωρίζει συγκεκριμένους αριθμούς. Θυμόταν όμως ότι στην Κ.1 δεν υπήρχε ανησυχία γιατί «οι αρμόδιοι πίστευαν ότι θα επιτυγχάνετο ο στόχος κάλυψης των κεφαλαιακών αναγκών». Παρευρέθηκε στη Γ.Σ. αλλά θυμάται μόνο ότι υπήρχε ένταση και αντιδράσεις από διάφορους μετόχους προς το Δ.Σ. Μ.Κ.18 - Δημήτρης Λόρδος Είναι μέτοχος στην Κ.1 και, υπό αυτή του την ιδιότητα, παρευρέθηκε στην Γ.Σ. στις 19/6/2012 για τον λόγο ότι ήταν πλέον φανερό ότι η Τράπεζα αντιμετώπιζε προβλήματα και ήθελε να ενημερωθεί. Η αίθουσα ήταν γεμάτη. Αναφερόμενος στις ομιλίες των Κ.2 και Κ.4 επισήμανε ότι αυτοί αναφέρθηκαν στο δύσκολο κλίμα της οικονομίας, «ωραιοποιώντας» όμως, όπως το έθεσε, την κατάσταση λέγοντας ότι έχουν λάβει όλα τα μέτρα και βρίσκονται πολύ κοντά στην τελική κεφαλαιοποίηση αναφέροντας το ποσό των €200εκ. Ανέφερε ότι δεν δίδονταν σαφείς απαντήσεις ενώ το κλίμα στη Γ.Σ. ήταν εχθρικό και υβριστικό. Ήταν η θέση του ότι δεν επεξηγείτο η κατάσταση της Κ.1 στους μετόχους οι οποίοι αγωνιούσαν. Μ.Κ.19 - Βάσος Σιαρλή Ο Μ.Κ.19 διετέλεσε Υπουργός Οικονομικών από τον Μάρτιο 2012 μέχρι την 28/2/13. Την 25/6/12 η Κύπρος αποτάθηκε στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης και στο Δ.Ν.Τ. για χρηματοοικονομική στήριξη και την 29/11/12 κατέληξαν σε γραπτή συμφωνία γνωστή ως «Μνημόνιο Συναντίληψης» (εφεξής «το Μνημόνιο»). Ανέφερε ότι υπό την ιδιότητα του ως Υπουργός είχε κατά καιρούς επαφές με Ανώτερα Στελέχη της Κ.1 όπως τους Κ.4 και Κ.6 και τον Μ.Κ.21, με σκοπό την καταγραφή από αυτούς των κεφαλαιακών τους αναγκών ώστε το Υπουργείο να μπορεί να τις λάβει υπόψη στις επαφές που έκανε με αρμόδιες αρχές ως μέρος της συνολικής προσπάθειας για εξασφάλιση οικονομικής βοήθειας μέσω του Ε.Μ.Σ. Για το ζήτημα της παράτασης ο Μ.Κ.19 είπε ότι δεν θυμόταν να ζητήθηκε από το Υπουργείο Οικονομικών να παρέμβει, αλλά είπε ότι κανονικά ο αρμόδιος για τέτοιο θέμα είναι ο Διοικητής της Κ.Τ.Κ. και όχι ο Υπουργός Οικονομικών. Αναφορικά με την επιστολή ημερ. 20/6/12 του Κ.4 προς την Κ.Τ.Κ. Τεκμήριο 76 (με κοινοποίηση στον Υπουργό Οικονομικών), υπέθεσε ότι αυτή προέκυψε μετά από παράκληση είτε του Υπουργείου του, είτε της Κ.Τ.Κ. για καταγραφή και τεκμηρίωση με ακρίβεια των κεφαλαιακών αναγκών της Κ.1. Είπε ότι είναι πιθανόν αυτή να τη ζήτησε ο ίδιος ώστε να προσπαθήσει σε ταξίδι του στην Ε.Ε. να εξασφαλίσει παράταση για την ανακεφαλαιοποίηση της Κ.1 πέραν της 30/6/12, στο πλαίσιο όμως της καταγραφής των κεφαλαιουχικών αναγκών των τραπεζών που είχε ήδη πει. Ανέφερε ότι θυμόταν πως πριν από την 29/6/2012 είχαν γίνει αρκετές συναντήσεις με αξιωματούχους της Κ.1 με αντικείμενο το πώς θα μπορούσε να βοηθηθεί η Τράπεζα. Ο ίδιος έβλεπε, είπε, ότι υπήρχε το πρόβλημα με τις τράπεζες αλλά ήξερε ότι η επίλυση του θα έπρεπε να προέλθει από τις ενέργειες του Κράτους αφού οι Τράπεζες από μόνες τους δεν θα μπορούσαν να ανταπεξέλθουν - όποια τράπεζα και να ήταν. Μ.Κ.20 - Ανδρέας Δημητρίου Κατά τον ουσιώδη χρόνο ο Μ.Κ.20 ήταν Διευθυντής στον ελεγκτικό οίκο Ernst & Young οι οποίοι ενεργούσαν κατά το 2012 ως οι κατά νόμο εξωτερικοί ελεγκτές της Κ.1. Όπως εξήγησε υπό αυτή την ιδιότητα συζητούσαν από καιρού εις καιρό με την οικονομική διεύθυνση της Τράπεζας θέματα σχετικά με τον λογιστικό χειρισμό συναλλαγών σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (IFRS). Επεξήγησε τη δυσκολία που προέκυψε με την αποτίμηση των ΝΟΕΔ και αναφέρθηκε σε δύο e-mails (Τεκμήρια 13 και 230) που εξέφραζαν την προκαταρκτική και τελική θέση αντίστοιχα επί του ζητήματος. Επρόκειτο, όπως ανέφερε, για σχετικά πρωτόγνωρο θέμα που συζητείτο στο επίπεδο Τεχνικών Επιτροπών των μεγάλων λογιστικών οίκων στην Ευρώπη. Ο Μ.Κ.21 έκανε αναφορά και στην Έκθεση με τίτλο "Audit findings for the year ended 31 December 2011" ημερ. 20/4/12 (Τεκμήριο 65) και ειδικά σε λογιστική διαφορά που εντοπίστηκε σχετικά με την αποτίμηση των ΟΕΔ στις 31/12/11. Μ.Κ.21 - Χ. Χ" Μιτσής Ο Μ.Κ.21 κατά το έτος 2012 κατείχε τον τίτλο του Ανώτερου Γενικού Διευθυντή στην Κ.1 με ευθύνη, μεταξύ άλλων, του Τμήματος Οικονομικής Διεύθυνσης. Ανέφερε ότι από την πρώτη Ανακοίνωση της Κ.1 ημερ. 8/12/11 με την οποία ανακοινώθηκε το αποτέλεσμα της κεφαλαιακής Άσκησης της Ε.Α.Τ. υπήρχε συνεχής παρακολούθηση της εξέλιξης του κεφαλαιακού ελλείμματος και των ενεργειών για μείωση του. Για τον σκοπό αυτό το Τμήμα του Μ.Κ.21 ετοίμαζε σχετικές παρουσιάσεις με βάση τα στοιχεία που κατείχε αλλά και από στοιχεία που λάμβανε από άλλα Τμήματα. Είπε ότι στις 10/5/12 κλήθηκε και παρουσίασε ενώπιον του Δ.Σ. τα αποτελέσματα για την πρώτη τριμηνία του 2012. Όπως ανέφερε, το ποσό των €200εκ. που καταγράφεται στην Ανακοίνωση ημερ. 10/5/12 υπολογίστηκε από την Υπηρεσία του λαμβάνοντας υπόψιν στοιχεία από τα αρμόδια Τμήματα. Στις 12/6/12 ο Μ.Κ.21 είχε παρευρεθεί στη συνεδρία της Επιτροπής Midi Ελλάδας (Τεκμήριο 75 - Πρακτικά). Ανέφερε ότι με βάση την πιο πάνω συνεδρία και αντιλαμβανόμενος ότι υπήρχε επιδείνωση στο χαρτοφυλάκιο, κατά την επιστροφή του στην Κύπρο στις 13/6/12 ενημέρωσε τον Κ.4 κρίνοντας ότι υπήρχαν παράγοντες οι οποίοι πιθανόν να επηρέαζαν το έλλειμμα και άρα θα έπρεπε να ενημερωθεί το Δ.Σ. Αναφερόμενος στο Δ.Σ. της 14/6/12 είπε ότι, πέραν της παρουσίασης του για τα αποτελέσματα της 31/5/12, προέβη σε επιπρόσθετη παρουσίαση για τις πιθανές μεταβολές του κεφαλαιακού ελλείμματος και αναφέρθηκε στον Πίνακα "Revised EBA estimates (11/6/12)." Όπως εξήγησε, στον Πίνακα αυτό (εφεξής «ο Πίνακας Χατζημιτσή») γίνεται αναφορά στο ποσό του κεφαλαιακού ελλείμματος που είχε υπολογιστεί κατά τις 10/5/12 πριν τα κέρδη της β΄ τριμηνίας και ανερχόταν σε 293εκ. Ακολούθως το έλλειμμα μειώθηκε κατά 60εκ., ποσό που αποδίδεται στην εκτίμηση για τα κέρδη του β΄ τριμήνου. Τα επόμενα ποσά 37εκ. και 10εκ. αντίστοιχα αφορούν ζημιές από αποτίμηση μετοχών και επενδύσεων οι οποίες διαφάνηκαν μετά τις 10/5/12. Λαμβάνοντας υπόψιν αυτά τα ποσά οι εκτιμήσεις για το έλλειμμα ανέρχονταν στα 280εκ. Ακολούθως υπήρχαν κάποια θέματα για τα οποία δεν υπήρχε ακριβής προσδιορισμός της επίδρασης τους στο έλλειμμα και για αυτό το λόγο στη δεξιά στήλη του Πίνακα είχαν τεθεί ερωτηματικά, ενώ στην αριστερή στήλη δίδετο το εύρος της πιθανής επίδρασης στο έλλειμμα. · Ενδεχόμενη ζημιά από επανεκτίμηση των ΝΟΕΔ(-) 68-79εκ. · Πρόσθετες προβλέψεις(-) 50-150 · Πώληση ασφαλιστικών εταιρειών(+) 250-300 · Πώληση ξενοδοχείου Κέρμια(+) 35-40 · Ενδεχόμενη έκδοση CoCo(+) Ο Μ.Κ.21 ανέφερε ότι, αφού έκανε την παρουσίαση του και απάντησε σε ερωτήσεις από τους συμβούλους, κλείνοντας είπε ότι υπήρχε θέμα προειδοποίησης κερδών "profit warning" προς συζήτηση. Η επόμενη φορά που ετοιμάστηκε νέος Πίνακας ήταν στις 26/6/12 όπου, αφού κάποια ερωτηματικά που υπήρχαν ξεκαθάρισαν, το τελικό ποσό του κεφαλαιακού ελλείμματος προσδιορίστηκε σε €480εκ. Αναφέρθηκε επίσης στα αποτελέσματα των συνεδριών Midi Κύπρου στις 22/6/12 και Maxi Συγκροτήματος στις 26/6/12 στις οποίες παρευρέθηκε. M.K.22 - Ελίζα Λειβαδιώτου Η Μ.Κ.22 υπηρετούσε στην Κ.1 ως Προϊσταμένη του Τμήματος Οικονομικού και Φορολογικού Σχεδιασμού του Συγκροτήματος μέχρι το τέλος του 2013 και εξήγησε τη διαδικασία ετοιμασίας και ελέγχου των τριμηνιαίων αποτελεσμάτων. Αναφέρθηκε επίσης στο αρχικό έλλειμμα των €1.562 δισ. και στις παραμέτρους που επηρέασαν το εν λόγω αποτέλεσμα. Το δικό της Τμήμα επικαιροποιούσε το έλλειμμα κάθε φορά που είχαν νέα σχετική πληροφόρηση. Στις 12/6/12, η ίδια έλαβε μέρος στη Midi Committee Ελλάδος και ανησύχησε λόγω του ότι οι προβλέψεις της Ελλάδος ήταν πιο ψηλές από τον προϋπολογισμό. Επεξήγησε τον Πίνακα Χατζημιτσή, αναφέροντας ότι με βάση αυτόν το καλύτερο σενάριο ήταν η υπερκάλυψη του ελλείμματος κατά €10εκ. [ήτοι (300+40) - (280+50) = 10] και το χειρότερο η ύπαρξη κεφαλαιακού ελλείμματος €509εκ. (ήτοι 280+79+150=509). Μετά που η ίδια παρέλαβε κοινοποίηση του μηνύματος του Μ.Κ.20 ημ. 22/6/12 το προώθησε στον Μ.Κ.21 μαζί με ένα εύρος επιπτώσεων και δικών της υπολογισμών λόγω της ύπαρξης ενεργούς αγοράς. Μαρτυρία Κατηγορουμένων Άννα Σωφρονίου Μ.Υ.1
(1)Κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν Γενική Διευθύντρια της Cisco, θυγατρικής εταιρείας της Κ.1 η οποία ασχολείται με χρηματιστηριακές και επενδυτικές υπηρεσίες. Αναφέρθηκε εν εκτάσει στις προσπάθειες για έκδοση υβριδικού αξιογράφου CoCo με σκοπό την προσμέτρηση του στα κεφάλαια της Κ.
  1. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στις επαφές που είχε τόσο με την Κ.Τ.Κ. όσο και την Ανώτατη Διεύθυνση της Κ.1 αλλά και με το Υπουργείο Οικονομικών. Επεξήγησε τις διάφορες εκδοχές του εν λόγω χρηματοοικονομικού μέσου στο στάδιο επεξεργασίας του και την τελική θέση που λήφθηκε από πλευράς Ε.Α.Τ. στην τηλεδιάσκεψη 12/6/12 (Τεκμήριο 170) με βάση την οποία η Ε.Α.Τ. θα δεχόταν όπως το εργαλείο αυτό προσμετρήσει ως επιλέξιμη αξία στο κεφαλαιακό έλλειμμα νοουμένου ότι σε αυτό γινόταν εγγραφή (subscription) από την Κυβέρνηση, πράγμα για το οποίο η Κυβέρνηση ήταν θετική. Όπως είπε, παρά τα πιο πάνω, με την προσφυγή του Κράτους στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης την 25/6/12, τα δεδομένα άλλαξαν και δεν υπήρχε πλέον η ευχέρεια εγγραφής της Κυβέρνησης στην έκδοση χωρίς την έγκριση της Τρόικας. Το εργαλείο που τελικώς υποβλήθηκε με την αίτηση για Κρατική Στήριξη την 29/6/12 (Τεκμήριο 155) αποτελούσε νέου τύπου ομόλογο CoCo στη βάση των υποδείξεων της DG -Comp και των ομολόγων που είχαν ήδη εγκριθεί για τις Πορτογαλικές Τράπεζες και ήταν αποδεκτά από την Ε.Ε. Κατηγορούμενος 2 Ο Κ.2 ήταν ο Μη Εκτελεστικός Πρόεδρος του Δ.Σ. της Κ.1 από το 2008 μέχρι και τον Αύγουστο 2012 που υπέβαλε παραίτηση. Λόγω δικών του προβλημάτων υγείας και απουσίας του από τα καθήκοντα του, από την 20/6/2012 χρέη Αναπληρωτή Προέδρου της Κ.1 εκτελούσε ο Κ.
  2. Ο Κ.2 είπε ότι παρευρέθηκε σε συναντήσεις με τον Διοικητή της Κ.Τ.Κ. στις 11/5/12, 13/6/12 και 18/6/12 δίδοντας τη δική του εκδοχή ως προς το τι διαμείφθηκε εκεί. Μεγάλο μέρος της μαρτυρίας του αναφέρεται στη συνεδρίαση του Δ.Σ. της 14/6/12 και στο περιεχόμενο της ενημέρωσης και παρουσίασης που έγινε από τον Μ.Κ.21 για τις μέχρι τότε εξελίξεις και εκκρεμότητες σε σχέση με τις προσπάθειες κάλυψης μέχρι 30/6/12 του κεφαλαιακού κενού όπως αυτό είχε καθοριστεί στα €1.560εκ. μετά από την άσκηση της Ε.Α.Τ. Αναφέρθηκε επίσης στη Γ.Σ. και στα όσα έλαβαν χώρα σε αυτήν κάνοντας παραπομπή σε αποσπάσματα της ομιλίας του που είχαν σχέση με την κατάσταση της κεφαλαιακής βάσης της Κ.
  3. Ήταν η θέση του ότι όλες οι εκκρεμότητες που ενδεχομένως να επηρέαζαν το τελικό ποσό που θα υπολειπόταν δημιουργούσαν μίαν αβεβαιότητα η οποία υφίστατο τόσο στις 14/4/12 όσο και στις 19/6/12 και η οποία κατά τη Γ.Σ. δεν του επέτρεπε να προβεί σε οποιαδήποτε δήλωση προς τους μετόχους. Δέχτηκε ότι ένα από τα θέματα για το οποίο υποβλήθηκε ερώτηση κατά τη Γ.Σ. ήταν το ενδεχόμενο προσφυγής στο Κράτος για στήριξη, επισημαίνοντας ότι δεν ήταν εκ των πραγμάτων σε θέση να δώσει οποιαδήποτε απάντηση σε αυτό. Αρνήθηκε ότι στη διάρκεια των ερωτοαπαντήσεων έδωσε οποιαδήποτε απάντηση ή άφησε με οποιοδήποτε τρόπο να νοηθεί ότι το έλλειμμα ανερχόταν σε ή περίπου €200εκ. ή σε οποιοδήποτε άλλο ποσό. Προσέθεσε ότι η συγκεκριμένη Γ.Σ. ήταν η τελευταία στην οποία έλαβε μέρος αφού μετά από την 19/6/12 δεν είχε οποιαδήποτε συμμετοχή στις υποθέσεις της Κ.
  4. Κατηγορούμενος 3 Στη μαρτυρία του ο Κ.3 παραθέτει χρονολογική εξιστόρηση γεγονότων από το στάδιο δημοσιοποίησης των αποτελεσμάτων της άσκησης της Ε.Α.Τ. μέχρι και το στάδιο που υποβλήθηκε στις 29/6/12 αίτηση από την Κ.1 για Κρατική Στήριξη μέσω υβριδικού αξιογράφου. Μεγάλο μέρος της μαρτυρίας του αναλώθηκε στο περιεχόμενο των παρουσιάσεων του Μ.Κ.21 στις συνεδριάσεις του Δ.Σ. που έλαβαν χώρα στις 10/5/12, 14/6/12 και 26/6/12 επεξηγώντας υπό ποίες συνθήκες τελικώς εξεδόθη Ανακοίνωση προς το κοινό στις 27/6/12 (Τεκμήριο 4). Σε άλλη ενότητα της μαρτυρίας του έδωσε τη δική του εκδοχή ως προς τα διαμειφθέντα στις συναντήσεις με τον Διοικητή στις 11/5/12, 13/6/12, 18/6/12, 26/6/12 και 28/6/
  5. Αναφερόμενος στην επιστολή ημερ. 20/6/12 (Τεκμήριο 19) που ο Κ.4 απέστειλε στον Διοικητή εξήγησε τις συνθήκες κάτω από τις οποίες αυτή ετοιμάστηκε. Αναφορικά με τη Γ.Σ. ήταν η θέση του ότι ήταν μεν παρών αλλά δεν είχε οποιαδήποτε ενεργό συμμετοχή. Κατηγορούμενος 4 Ήταν ο Ανώτατος Εκτελεστικός Διευθυντής της Κ.1 από τον Ιανουάριο 2005 μέχρι και την παραίτηση του τον Ιούλιο
  6. Παρέθεσε και αυτός με χρονολογική σειρά την εξέλιξη των γεγονότων από το τελευταίο τρίμηνο του 2011 μέχρι και την 29/6/2012 που υπεβλήθη η αίτηση για Κρατική Στήριξη. Από την αρχή της άσκησης της Ε.Α.Τ. η Κ.1 ετοίμασε αναλυτικό πλάνο κάλυψης του κεφαλαιακού κενού μέχρι 30/6/2012 το οποίο και απέστειλε στην Κ.Τ.Κ. την 20/1/2012 (Τεκμήριο 88), για την υλοποίηση του οποίου τηρείτο ενήμερος. Έδωσε τις εξηγήσεις του αναφορικά με την πορεία όλων των ζητημάτων που εκκρεμούσαν και επηρέαζαν τον στόχο της κάλυψης του ελλείμματος μέχρι την 30/6/2012, συμπεριλαμβανομένων της πώλησης των ασφαλιστικών εταιρειών, της αποτίμησης της αξίας των ΝΟΕΔ, της διαδικασίας των προβλέψεων και των διαβουλεύσεων για έκδοση CoCo. Αναφορά έγινε επίσης σε συναντήσεις που ο Κ.4 είχε με τον Διοικητή της Κ.Τ.Κ. και στα εκεί διαμειφθέντα. Ιδιαίτερη μνεία έκανε και στις συναντήσεις που είχε με τον Μ.Κ.21 μέχρι τη συνεδρία του Δ.Σ. στις 14/6/2012 και στην ενημέρωση της οποίας έτυχε από αυτόν για τα τρέχοντα ζητήματα. Ήταν κατηγορηματικός ότι ουδέποτε τέθηκε από πλευράς Μ.Κ.21 είτε στις συναντήσεις μεταξύ τους, είτε ενώπιον του Δ.Σ. ζήτημα για έκδοση ή συζήτηση Profit Warning. Αναφορικά με τη Γ.Σ. στις 19/6/2012 ο Κ.4 ισχυρίστηκε ότι σε κανένα στάδιο δεν έγινε αναφορά σε συγκεκριμένο ποσό που υπολείπετο για κάλυψη του κεφαλαιουχικού ελλείμματος, τονίζοντας ότι το ποσό που υπολείπετο ήταν άγνωστο στο στάδιο εκείνο αφού αυτό μπορούσε να αυξηθεί ή μειωθεί ανάλογα με τις εξελίξεις. Αναφερόμενος στην επιστολή Τεκμήριο 19 ημερ. 20/6/2012 ήταν η θέση του ότι αυτή ήταν το αποτέλεσμα της συνεννόησης που είχε με τον Διοικητή και τον Μ.Κ.7 στις 18/6/2012 καθώς και τον Υπουργό Οικονομικών Μ.Κ.19 την 19/6/2012 να υποβληθεί αίτημα για 6μηνη παράταση στην προθεσμία της Ε.Α.Τ. Χαρακτήρισε το αίτημα αυτό ως μία εναλλακτική δυνατότητα σε περίπτωση που για οποιοδήποτε λόγο στο τέλος του μήνα παρέμενε κάποιο υπόλοιπο, αρνούμενος ότι απεικόνιζε δεδομένα για το ποσό του κεφαλαιουχικού ελλείμματος κατά τη δεδομένη στιγμή. Κατηγορούμενος 5 Ο Κ.5 ήταν μέλος του Δ.Σ. της Κ.1 και κατά τον ουσιώδη χρόνο κατείχε τη θέση του Πρώτου Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου, Υπεύθυνου για τις Δραστηριότητες στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια. Σημαντικό μέρος του χρόνου του αφιέρωνε στην παροχή κατεύθυνσης και εποπτείας στις προσπάθειες για αποτελεσματική διαχείριση δανείων σε καθυστέρηση. Εκ της θέσεως του συμμετείχε τόσο στη Midi Ελλάδος όσο και στην Maxi. Επεξήγησε τη διαδικασία υπολογισμού των συνολικών προβλέψεων του Συγκροτήματος της Κ.1 μέσω των διαφόρων επιτροπών Midi έκαστης χώρας, και τελικώς της Maxi του Συγκροτήματος ολόκληρου. Τόνισε ότι η Maxi είχε τον τελευταίο λόγο αναφορικά με το συνολικό ποσό προβλέψεων που θα συμπεριλαμβανόταν στις οικονομικές καταστάσεις, αφού προηγείτο εξέταση των εισηγήσεων όλων των επιτροπών Midi. Αναφορά έκανε επίσης στη γνώση που ο ίδιος είχε για τα λοιπά ζητήματα της πώλησης των ασφαλιστικών εταιρειών, του Κέρμια, της αποτίμησης των ΝΟΕΔ και της έκδοσης CoCo. Στη συνεδρία του Δ.Σ. ημερ. 14/6/2012 συμμετείχε μέσω τηλεδιάσκεψης και ήταν η θέση του ότι από την παρουσίαση του Μ.Κ.21 αναδεικνύονταν τέσσερεις παράγοντες που ήταν πιθανόν να επηρεάσουν το κεφαλαιουχικό έλλειμμα θετικά ή αρνητικά, χωρίς να καταλήγει σε συγκεκριμένο ποσό λόγω των ερωτηματικών που υπήρχαν και του απροσδιόριστου της εξέλιξης που καθένας από αυτούς παρουσίαζε. Ο ίδιος παρέμεινε με την πεποίθηση ότι θα έπρεπε να συνεχιστούν εντατικά οι προσπάθειες σε σχέση με τους παράγοντες αυτούς. Υπήρξε και αυτού η εκδοχή ότι στη συνεδρία του Δ.Σ. ημερ. 14/6/12 δεν άκουσε να γίνεται οποιαδήποτε αναφορά σε θέμα έκδοσης δημόσιας ανακοίνωσης (Profit Warning). Όσον αφορά στη Γ.Σ. ανέφερε ότι δεν θυμόταν τις σε αυτήν υποβληθείσες ερωτήσεις και απαντήσεις, προσθέτοντας ότι σε σχέση με ποσό δεν θυμόταν να προσδιορίστηκε τίποτε άλλο εκτός από την αναφορά του Κ.4 στην ομιλία του για κάλυψη του 80% - 90% του ελλείμματος. Παναγιώτης Σταϊκούρας Μ.Υ.1
(5)Είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Χρηματοοικονομικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς και έκανε αναφορά στις διάφορες μορφές που μπορεί να προσλάβει η κατάχρηση αγοράς καθώς και στις ενδείξεις ότι πιθανόν να υπήρξε τέτοια χειραγώγηση. Εξέφρασε την άποψη του ως προς τη διάκριση μεταξύ «εμπιστευτικής πληροφορίας» και «γεγονότων». Κατηγορούμενος 6 Τον Ιανουάριο 2005 διορίστηκε ως Πρώτος Γενικός Διευθυντής Συγκροτήματος ως τρίτο τη τάξει μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής του Συγκροτήματος της Κ.
  1. Μεταξύ άλλων καθηκόντων εκτελούσε κατά τον ουσιώδη χρόνο καθήκοντα Λειτουργού Συμμόρφωσης με τον Κ.Ε.Δ. ενώ είχε και την ευθύνη για την Υπηρεσία Σχέσεων με Επενδυτές. Ο ίδιος, μετά την παραίτηση του Κ.4 τον Ιούλιο 2012, διορίστηκε ως Διευθύνων Σύμβουλος. Αφού επεξήγησε τις ενέργειες που λήφθηκαν μετά την Ανακοίνωση του Κεφαλαιουχικού Ελλείμματος στις 8/12/11 (Τεκμήριο 172) ανέφερε ότι αυτές είχαν ως αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση του ελλείμματος μέχρι την 10/5/
  2. Μεγάλο μέρος της μαρτυρίας του αναλώθηκε στις επαφές και ενέργειες που γίνονταν με σκοπό την έκδοση υβριδικού αξιογράφου CoCo που να συνάδει πλήρως με τους κανόνες της Ε.Α.Τ. για σκοπούς άντλησης κεφαλαίων. Ο Κ.6 έκανε ειδική αναφορά σε συνάντηση που προηγήθηκε της συνεδρίας του Δ.Σ. την 14/6/12 στο γραφείο του Κ.4 στην παρουσία του Μ.Κ.21, και ακολούθως στο ότι οι ίδιοι μετέβησαν στο γραφείο του Κ.2 για άλλη συνάντηση. Ισχυρίστηκε ότι στο γραφείο του Κ.4 ενημερώθηκε για το ότι ο Μ.Κ.21 είχε θέσει την 13/6/12 στον Κ.4 θέμα συζήτησης Profit Warning και ότι ο Κ.4 ήταν αρνητικός. Αργότερα την ίδια μέρα, κατά τη συνεδρία του Δ.Σ. και μετά την ολοκλήρωση της παρουσίασης του Μ.Κ.21, ο Μ.Κ.21 τον κοίταξε απορημένος και ο Κ.6 τον προέτρεψε με νόημα να θέσει θέμα συζήτησης Profit Warning, πράγμα το οποίο ο Μ.Κ.21 έκανε. Ήταν η θέση του Κ.6 ότι ο Κ.4 αντέδρασε λέγοντας του ότι δεν χρειαζόταν να ανακινήσει τέτοιο ζήτημα και κατόπιν τούτου ο Μ.Κ.21 αποχώρησε. Όσον αφορά στη Γ.Σ. ήταν η θέση του Κ.6 ότι δεν απαντήθηκαν όλες οι ερωτήσεις που τέθηκαν, δεν θυμόταν όμως να καθορίσει ποιες ήσαν αυτές. Επισήμανε ότι δεν λέχθηκε ότι το κεφαλαιουχικό έλλειμμα μπορούσε να ανέρχεται σε ποσό μεγαλύτερο των €200εκ. αλλά ούτε και λιγότερο. Αγορεύσεις Όλοι οι συνήγοροι με εμπεριστατωμένες αγορεύσεις υποστήριξαν εκτενώς και αναλυτικά τις θέσεις τους. Κρίνουμε σκόπιμο όπως γίνεται αναφορά σε συγκεκριμένα επιχειρήματα στο στάδιο που αυτά θα εξετάζονται. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Εισερχόμενοι στο θέμα της αξιολόγησης κατ΄ αρχάς σημειώνουμε πως έχουμε παρακολουθήσει με κάθε δυνατή και επιβαλλόμενη προσοχή όλους τους μάρτυρες και έχουμε εξετάσει με την ίδια προσοχή το σύνολο των 324 τεκμηρίων, τα οποία αριθμούν εκατοντάδες σελίδες. Είμαστε σε θέση να προβούμε στη δέουσα, κατά τη γνώμη μας, αξιολόγηση τόσο της προφορικής όσο και της έγγραφης μαρτυρίας, με σκοπό την εξαγωγή των αναγκαίων ευρημάτων και συμπερασμάτων ως προς τα γεγονότα. Όσον αφορά τους κληθέντες μάρτυρες, καθώς και τους Κατηγορούμενους 2-6 οι οποίοι κατέθεσαν ενόρκως, αξιολογήσαμε τη μαρτυρία τους με βάση το περιεχόμενο την ποιότητα και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία, καθοδηγούμενοι από σειρά παραγόντων όπως, μεταξύ άλλων, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων, τη λογικότητα και πειστικότητα των θέσεων τους, την ύπαρξη ή μη υπερβολών ή ουσιωδών αντιφάσεων, την ύπαρξη οποιουδήποτε τυχόν προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης και διάφορα άλλα στοιχεία τα οποία κατά περίπτωση θα αναφερθούν κατωτέρω. Η αξιολόγηση μας δεν έχει περιοριστεί μόνο στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του καθενός ξεχωριστά. Τη μαρτυρία την έχουμε συσχετίσει, αντιπαραβάλει και διερευνήσει με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων, δηλαδή, υποβάλλοντας τη στη βάσανο της συνεκτίμησης στο πλαίσιο του συνόλου της (μαρτυρίας) με βάση την προσέγγιση που η Νομολογία μας επιτάσσει στο θέμα αυτό[1].Η αξιολόγηση γίνεται έχοντας υπόψη το σύνολο της μαρτυρίας που δόθηκε τόσο για την Κατηγορούσα Αρχή όσο και για την Υπεράσπιση καθώς και όλες τις εισηγήσεις της Υπεράσπισης. Στο παρόν στάδιο η αξιολόγηση της μαρτυρίας περιορίζεται σε μία γενική εικόνα που σχηματίσαμε γι' αυτούς, τονίζοντας ότι για τα επιμέρους ζητήματα θα γίνεται αξιολόγηση και εξαγωγή ευρημάτων σε άλλο μέρος της Απόφασης. Αξιολόγηση μαρτύρων Κατηγορούσας Αρχής Μαρτυρία Αστυνομικών - Μ.Κ.1, Μ.Κ.4 και Μ.Κ.8 (Λοχ.1516 Χ. Χαριλάου, Λοχ.851 Χ. Αβρααμίδης & Λοχ.1383 Δ. Παρασκευά) Μέρος της προσαχθείσας μαρτυρίας αφορά διάφορες ενέργειες της Αστυνομίας σε σχέση με τη διερεύνηση της παρούσας υπόθεσης. Σε αυτές εμπλέκονται και οι Μ.Κ.1, Μ.Κ.4 και Μ.Κ.
  3. Τους έχουμε παρακολουθήσει όλους με προσοχή και το πρώτο που σημειώνουμε είναι πως έχουν εμπλακεί στην υπόθεση αποκλειστικά υπό την υπηρεσιακή τους ιδιότητα, χωρίς δηλαδή να έχει διαφανεί οποιοδήποτε συμφέρον ή κίνητρο τους να ψευδομαρτυρήσουν προς όφελος οποιουδήποτε. Όλοι απαντούσαν με ευθύτητα, πειστικότητα και συνοχή κατά την εξιστόρηση και περιγραφή των ενεργειών τους, για τις οποίες πρέπει να προσθέσουμε πως επιβεβαιώνονται, όπου ήταν δυνατό, και από σχετικές καταχωρήσεις σε διάφορα έγγραφα. Πέραν τούτου δεν διαπιστώσαμε να αμφισβητείται σε οποιοδήποτε σημείο η μαρτυρία τους. Κατά την αντεξέταση τους απλώς επεδιώχθη η εξασφάλιση κάποιων περαιτέρω διευκρινίσεων και λεπτομερειών τις οποίες οι μάρτυρες παρείχαν με την ίδια άνεση και θετικότητα που τους διέκρινε και κατά την κυρίως εξέταση. Ειδικότερα καθόσον αφορά τη Μ.Κ.8 η οποία ήταν και η ανακρίτρια της παρούσας υπόθεσης μεγάλο μέρος της αντεξέτασης της αναλώθηκε στο να εξηγήσει στη βάση της μαρτυρίας που είχε στην κατοχή της τις εισηγήσεις που είχε υποβάλει στο πλαίσιο της συνοπτικής της έκθεσης αναφορικά με το ποια άτομα θα έπρεπε να κατηγορηθούν, ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι η τελική απόφαση λήφθηκε από τη Νομική Υπηρεσία και τον Γενικό Εισαγγελέα. Το υπόλοιπο μέρος της αντεξέτασης της περιστράφηκε γύρω από το μαρτυρικό υλικό που συγκεντρώθηκε όπου κλήθηκε και απάντησε με επάρκεια διάφορες ερωτήσεις δίδοντας πλείστες όσες διευκρινίσεις της είχαν ζητηθεί σχετικά. Αξιολόγηση μαρτυρίας Μ.Κ.2 (Α. Πιερίδης) Ο Μ.Κ.2 ήταν ένας από τους βασικούς μάρτυρες της Κ.Α. Κλήθηκε να καταθέσει υπό την ιδιότητα του εμπειρογνώμονα όντας Υπεύθυνος Παρακολούθησης της Αγοράς για λογαριασμό της Ε.Κ.Κ. Υπό αυτή την ιδιότητα απάντησε σε σειρά ερωτήσεων που είχαν σχέση με τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς, τεχνικά θέματα και εξειδικευμένους όρους αφορώντες στη διαπραγμάτευση και κίνηση των χρηματοοικονομικών μέσων. Εντός του πλαισίου αυτού αναφέρθηκε σε διάφορα έγγραφα μεταξύ των οποίων και στην παρουσίαση του Μ.Κ.21 στο Δ.Σ. στις 14/6/12 (Πίνακα Χ" Μιτσή) επεξηγώντας όρους και αριθμούς. Ο Μ.Κ.2 ήταν επίσης ο λειτουργός ο οποίος ηγήθηκε της διερεύνησης της παρούσας υπόθεσης ενώπιον της Ε.Κ.Κ. υπό την ιδιότητα του ερευνώντος λειτουργού και είχε ετοιμάσει πόρισμα εκφράζοντας την άποψη ότι υπήρξε παράβαση της νομοθεσίας. Όπως επισημάναμε σε μια από τις ενδιάμεσες Αποφάσεις που εκδώσαμε (ημ. 30/9/15) το γεγονός ότι ένα πρόσωπο έχει εμπλοκή ή ανάμειξη σε μια υπόθεση στην οποία αργότερα καλείται να καταθέσει ως εμπειρογνώμονας δεν μπορεί να θεωρείται εκ προοιμίου ότι δεν θα είναι αντικειμενικός και αμερόληπτος. Και τούτο γιατί το αν κάποιος εμπειρογνώμονας πληροί το κριτήριο της αντικειμενικότητας κρίνεται από το Δικαστήριο κατά το στάδιο της αξιολόγησης της μαρτυρίας του. Εξετάζοντας λοιπόν στο στάδιο αυτό με ιδιαίτερη προσοχή τη μαρτυρία του Μ.Κ.2 θα πρέπει εν πρώτοις να παρατηρήσουμε πως από πλευράς γεγονότων ο ίδιος - δεν ήταν δυνατό και - δεν είχε ιδίαν προσωπική γνώση, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων οι οποίες αφορούσαν γεγονότα τα οποία σχετίζοντο με την υπηρεσιακή του ιδιότητα όπως οι ανακοινώσεις της Κ.1, η διερεύνηση από την Ε.Κ.Κ. ή τα όσα του λέχθηκαν από την κα Καλογήρου. Ήταν προφανές πως όποια γνώση απέκτησε για διάφορα διαδραματισθέντα αυτή κυρίως προέκυψε μέσα από έγγραφα (ή καταθέσεις εμπλεκομένων), τα οποία περιήλθαν στην κατοχή του είτε κατά την εξέλιξη των γεγονότων (π.χ. ανακοινώσεις) είτε εκ των υστέρων (π.χ. εσωτερικά έγγραφα της Κ.1). Παρά ταύτα, βέβαια, ίσως και λόγω της σειράς κλήσης του Μ.Κ.2, αλλά και επειδή - όπως θα διαφανεί και κατωτέρω - η πλειονότητα των ουσιωδών γεγονότων συνιστούσαν κοινό υπόβαθρο, αναπόφευκτα υπήρξαν αναφορές του και κυρίως σχολιασμός από τον Μ.Κ.2 τέτοιων γεγονότων σχετιζομένων με το κεφαλαιακό έλλειμμα. Εννοείται πως για όλα αυτά παρουσιάστηκαν εκ των υστέρων αρκετοί άλλοι μάρτυρες, κυρίως λειτουργοί της Κ.1, οι οποίοι ευρίσκοντο σε πολύ καλύτερη θέση να τα εξηγήσουν, έχοντες άμεση πρωτογενή γνώση, όπως επίσης επεξηγούμε κατωτέρω. Όσον αφορά την εμπειρογνωμοσύνη του, στην ενδιάμεση μας Απόφαση ημερ. 30/9/15 είχαμε επιτρέψει στον Μ.Κ.2 να αναφερθεί σε ζητήματα λειτουργίας της αγοράς, σε τεχνικά θέματα και σε εξειδικευμένους όρους που αφορούν στη διαπραγμάτευση και κίνηση των χρηματοοικονομικών μέσων, τονίζοντας τότε ότι δεν ήταν επιτρεπτή η παράθεση γνώμης σε σχέση με το ύστατο ερώτημα της υπόθεσης, δηλαδή στο κατά πόσον υπήρξε χειραγώγηση ή σε νομικά ζητήματα εν γένει. Αναπόφευκτα η μαρτυρία του όμως αφορούσε και την προώθηση της εκδοχής της Κ.Α. ότι υπήρξε αύξηση του κεφαλαιακού ελλείμματος σε περίπου €400εκ. κάτι που είχε αποτελέσει και τη βάση της έρευνας της Ε.Κ.Κ. σε συνδυασμό με τη μη έκδοση ανακοίνωσης στις 14/6/12 ή την αμέσως επόμενη μέρα. Ιδιαίτερα κατά την αντεξέταση του ο Μ.Κ.2 κλήθηκε να απαντήσει σε σωρεία ερωτήσεων σχετικά με τα ουσιώδη αυτά θέματα. Μελετώντας επισταμένα το σύνολο της μαρτυρίας του μπορούμε να πούμε πως ο Μ.Κ.2 παρέμεινε καθόλη την παρουσία του ενώπιον μας σταθερά και αταλάντευτα προσηλωμένος στην άποψη την οποίαν ο ίδιος είχε υιοθετήσει ως ερευνών λειτουργός, καθώς και η ίδια η Ε.Κ.Κ, ότι δηλαδή με τα υφιστάμενα στις 14/6/12 στοιχεία και μόνο στοιχειοθετείτο η αύξηση του ελλείμματος σε περίπου €400εκ., χωρίς την ανάγκη εξέτασης οποιουδήποτε μεταγενέστερου στοιχείου, εξέλιξης ή παραμέτρου. Ο Μ.Κ.2 επέδειξε μνημειώδη και πρωτοφανή επιμονή στη θέση του πως δεν χρειαζόταν κάποιος να δει οτιδήποτε άλλο πέραν από όσα ήταν γνωστά στις 14/6/
  4. Δεν μας προκαλεί καμιά εντύπωση το ότι αρκετά ζητήματα που αποτελούσαν τη βάση για εκφορά της γνώμης του διεφάνη ότι ο Μ.Κ.2 τα αγνοούσε έχοντας, με βάση δική του παραδοχή, συνειδητά επιλέξει να μην τα διερευνήσει. Θα δώσουμε κάποια ενδεικτικά παραδείγματα: · Αντεξεταζόμενος επί του θέματος των ΝΟΕΔ όταν ρωτήθηκε κατά πόσο το e-mail Δημητρίου ημερ. 22/6/12 ήταν σημαντικό για τον ίδιον, ανενδοίαστα απάντησε ότι η ανάλυση του είχε γίνει σε χρόνο που έφτανε μέχρι τις 14/6/12 χωρίς, δηλαδή, να λαμβάνει υπόψη του τα δεδομένα μετά από την ημερομηνία αυτή. · Κατά παρόμοιο τρόπο όταν ρωτήθηκε για το θέμα των ασφαλιστικών εταιρειών και το λόγο που δεν είχε συνυπολογίσει το κονδύλι που υπήρχε για αυτές στον Πίνακα του Μ.Κ.21 απάντησε ότι, αφ΄ ης στιγμής δεν υπήρχε κατ΄ αρχήν συμφωνία στις 14/6/12, δεν το λογάριαζε περιοριζόμενος στο περιεχόμενο του πρακτικού του Δ.Σ. της 14ης/6/12 και μη λαμβάνοντας υπόψη ή, καλύτερα, μη γνωρίζοντας ούτε όσα είχαν προηγηθεί σε σχέση με τις ασφαλιστικές εταιρείες και τις προσπάθειες πώλησης τους, ούτε και τα όσα επακολούθησαν μετά τις 14/6/
  5. · Ούτε για το θέμα των μετατρέψιμων ομολόγων (CoCo) και των προσπαθειών για έκδοση τους μέσω των επαφών που είχαν γίνει μεταξύ της Κ.1 και της Κ.Τ.Κ είχε κάνει οποιαδήποτε διερεύνηση εφόσον με δική του παραδοχή η γνώση του σε σχέση με το θέμα αυτό περιορίζετο αποκλειστικά και μόνο στα όσα καταγράφονταν στο πρακτικό του Δ.Σ. της 14ης/6/
  6. Μάλιστα για αυτό το ζήτημα, πέραν της μη διερεύνησης του, διεφάνη ότι δεν είχε καν αντιληφθεί ότι το πιο πάνω χρηματοοικονομικό μέσο ήταν ένας τρόπος άντλησης κεφαλαίων για σκοπούς κάλυψης του κεφαλαιακού κενού εφόσον το εξέλαβε ως την μορφή της κρατικής στήριξης σε περίπτωση που δεν πετύχαινε η ανακεφαλαιοποίηση μέχρι τις 30/6/
  7. · Άλλο παράδειγμα αυθαίρετης και μη διασταυρωμένης αναφοράς από μέρους του Μ.Κ.2 ήταν η θέση του ότι δεν ήταν λογικό να ζητηθεί από την Κ.1 παράταση γιατί η ημερομηνία 30/6/12 «ήταν τσεκούρι». Και αυτό παρά το ότι, όπως προέκυψε και ανεξαρτήτως της τελικής κατάληξης, η χορήγηση παράτασης ήταν ένα ενδεχόμενο που δεν είχε αποκλειστεί εκ προοιμίου από πλευράς Κ.Τ.Κ. εξ΄ ου και η Μ.Κ.3 προσπάθησε να το διερευνήσει αποστέλλοντας σχετικό e-mail στην Ε.Α.Τ. · Εξέφρασε την άποψη ότι επιβλήθηκε στην Κ.1 από την Κ.Τ.Κ. η μη καταβολή τόκων στους κατόχους αξιογράφων ένεκα του ότι η Κ.1 ήταν "undercapitalized" χωρίς να γνωρίζει κάτι τέτοιο ως γεγονός και προβαίνοντας, με δική του εκ των υστέρων παραδοχή, απλώς σε εικασία. · Σε σχέση με τη Γ.Σ. έκρινε ότι δεν ήταν αναγκαίο να λάβει καν αντίγραφο των πρακτικών των όσων εκεί διαμείφθησαν αναφέροντας ότι ήταν «καλά γνωστό σε όλους» ότι σε αυτήν δεν είχε αναφερθεί ότι το κεφαλαιακό κενό ήταν €500εκ. Η πιο κάτω απάντηση του είναι χαρακτηριστική και του τρόπου με τον οποίο απαντούσε: «Δεν χρειάζεται να διασταυρώσω. Όταν γίνεται χαμός, χτυπούν συνέχεια τα τηλέφωνο και λέν 'μα τούτο που μας λες τώρα 27.6 γιατί δεν μας το είπες τότε' χρειάζεται να κάνω κάτι άλλο εγώ; Ήταν δεδομένο, δεν το είπαν τότε, τι να ψάξω;» · Ακόμα και για απλές ερωτήσεις ήταν έτοιμος να προβεί σε αρνητικό σχολιασμό χωρίς να επικαλείται οτιδήποτε απτό που να το υποστηρίζει. Ενδεικτικά όταν ρωτήθηκε κατά πόσο η Κ.1 είχε διαδικασίες σε σχέση με τον καθορισμό των προβλέψεων, δεν περιορίστηκε στην απλή αναφορά ότι όντως είχε, αλλά προσέθεσε ότι «Ε διαδικασίες ναι, αλλά επάσχαν». Ο τρόπος και το ύφος με το οποίο ο Μ.Κ.2 κατέθετε διακρίνετο από μια απόλυτη βεβαιότητα για κάθε θέμα που του ετίθετο παρουσιάζοντας τον εαυτό του ειδικό επί παντός επιστητού. Απουσίαζε από τη μαρτυρία του το στοιχείο της μετριοπάθειας και σε αρκετά σημεία υπήρξε υπερφίαλος, πράγμα το οποίο υπονόμευσε την ποιότητα της μαρτυρίας του ως αντικειμενικού και ανεξάρτητου πραγματογνώμονα. Χαρακτηριστική αυτού ήταν και η αναφορά του, όταν ρωτήθηκε αν ήταν ειδικός στην εφαρμογή των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων, ότι, αν μελετήσει κάτι, γίνεται εμπειρογνώμονας. Υπενθυμίζουμε δε και την προσέγγιση του επί του περιεχομένου του e-mail ημερ. 9/6/12 του Α. Δημητρίου από τον Ελεγκτικό οίκο Ernst & Young και την ερμηνεία που προθυμοποιήθηκε ο ίδιος ο Μ.Κ.2 να δώσει σε ένα ζήτημα που χαρακτηρίστηκε πρωτόγνωρο και το οποίο συζητείτο στο επίπεδο των Τεχνικών Επιτροπών των μεγάλων Ελεγκτικών Οίκων στην Ευρώπη με εμπλοκή και της ίδιας της Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής Κεφαλαιαγορών (ESMA), λέγοντας ότι «νομοτελειακά» η απόφαση θα ήταν η ύπαρξη ενεργούς αγοράς (active market) στα ΝΟΕΔ. Ο επιφανειακός τρόπος προσέγγισης στα διάφορα ζητήματα διαφαίνεται και από την απάντηση που έδωσε στο ερώτημα αν θεωρούσε τον εαυτό του εμπειρογνώμονα σε ζητήματα όπως τη διαδικασία προβλέψεων. Χωρίς ενδοιασμό ο Μ.Κ.2 απάντησε ότι εφόσον είχε μελετήσει στο πλαίσιο μιας έρευνας επισταμένα τη διαδικασία των προβλέψεων θεωρούσε, όπως προέκυψε από τα λεγόμενα του, αυτόματα τον εαυτό του εμπειρογνώμονα και στον τομέα αυτό. Αντιληφθήκαμε μάλιστα ότι σε αρκετές περιπτώσεις μέσω των διαφόρων αναφορών του αναλάμβανε τον ρόλο του δικηγόρου και του υπερασπιστή της δικής του εκδοχής εγείροντας με αυτό τον τρόπο ερωτηματικά σε σχέση με την αντικειμενικότητα και το ανεπηρέαστο της μαρτυρίας του. Δεν μπορεί να μείνει απαρατήρητη η αναφορά του σε μέρος από κατάθεση μάρτυρα που λήφθηκε στο πλαίσιο της έρευνας από την Ε.Κ.Κ. όπου αντεξεταζόμενος είπε ότι αυτά που καταγράφονταν ήταν στοιχείο «υπέρ της πλευράς μας και όχι στοιχείο υπέρ της Τράπεζας». Ήταν ιδιαίτερα έντονος στις απαντήσεις του, ενίοτε δε απουσίαζε από τη μαρτυρία του το στοιχείο της νηφαλιότητας αλλά και της σοβαρότητας που αναμένεται να διακρίνει κάποιον εμπειρογνώμονα. Δεν διέλαθαν της προσοχής μας εκφράσεις από τον Μ.Κ.2 όπου, αναφερόμενος σε επιμέρους θέμα του Πίνακα του Μ.Κ.21 που είχε ερωτηματικό και στον τρόπο που θα έπρεπε να αντιμετωπιστεί από το Δ.Σ., απάντησε με αναφορές του τύπου «θα μπορούσαν να πιάσουν το ερωτηματικό και να το πετάξουν στον κάλαθο των αχρήστων». Ήταν φανερόν, κατά την άποψη μας, ότι ο Μ.Κ.2, παρά την παρουσίαση του ως μάρτυρα ειδικού από τον οποίο θα αναμενόταν να εφοδιάσει το Δικαστήριο με εκείνα τα δεδομένα που ήταν αναγκαία για να μπορεί στη συνέχεια το Δικαστήριο να ελέγξει την ακρίβεια των συμπερασμάτων του, η προσπάθεια του αναλώθηκε αποκλειστικά στο να υποστηρίξει την κατάληξη του στην έρευνα που είχε διεξαγάγει εκ μέρους της Ε.Κ.Κ. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο δεν ήταν ούτε έτοιμος αλλά ούτε και πρόθυμος να λάβει υπόψη του και να απαντήσει σε δεδομένα ή εξελίξεις που του τίθεντο και τα οποία δεν είχαν αποτελέσει για τον ίδιο αντικείμενο εξέτασης τονίζοντας κάθε φορά ότι αυτά δεν επηρέαζαν την ανάλυση του γιατί δεν έλαβε στοιχεία μεταγενέστερα της 14ης/6/
  8. («Η απάντηση είναι ότι η ανάλυση γίνεται σε χρόνο που σταματά 14.6.12, γιατί σταματά ο χρόνος εκεί, δηλαδή λαμβάνουμε υπόψη τι υπάρχει μέχρι 14/6/12...»). Βασικά μέσω μονολεκτικών απαντήσεων ήταν αρνητικός στο να σχολιάσει οτιδήποτε δεν είχε ο ίδιος λάβει υπόψη του κατά το στάδιο της διοικητικής του έρευνας μένοντας μονολιθικά προσκολλημένος μόνο σε αυτά που ο ίδιος, κατά την κρίση του, είχε θεωρήσει σχετικά. Μας έδιδε δε έντονα την εντύπωση πως εκείνο το οποίο τον ενδιέφερε πρωτίστως ήταν η επιβεβαίωση της ορθότητας της προγενέστερης δικής του απόφασης αντί η παροχή αντικειμενικής εικόνας των πραγμάτων. Επαναλαμβάνουμε ότι ενώπιον του Δικαστηρίου κλήθηκαν από την Κ.Α. και έδωσαν μαρτυρία τα ίδια τα άτομα τα οποία και είχαν ασχοληθεί με τα συγκεκριμένα ζητήματα τα οποία σχολίασε ο Μ.Κ.
  9. Είναι δε αξιοπρόσεκτο και δεν διέλαθε της προσοχής μας ότι σε πολλές περιπτώσεις ο Μ.Κ.2 έδωσε μία διαφορετική ερμηνεία και ανάγνωση για γεγονότα από εκείνη που δόθηκε από τους μάρτυρες οι οποίοι είχαν ιδίαν γνώση σε σχέση με αυτά. Συγκεκριμένη αναφορά σε τέτοια παραδείγματα γίνεται πιο κάτω. Καταληκτικά ως προς τον Μ.Κ.2 αυτό το οποίο πρέπει να τονιστεί είναι πως, σε αντίθεση με τον ίδιο, το κατηγορητήριο επεκτείνεται και σε χρόνο πέραν της 14/6/
  10. Ο ίδιος θεωρούσε ότι αν πείσει για την αύξηση στις 14/6/12 δεν απαιτείται οτιδήποτε άλλο αφού έτσι θα ενεργοποιείτο η υποχρέωση για ανακοίνωση και όντως αυτό θα συνέβαινε αν η διερεύνηση που ακολουθεί οδηγήσει στο συμπέρασμα που ο ίδιος υιοθέτησε, δηλαδή ότι υπήρξε αύξηση. Είναι αυτονόητο πως η δική μας διερεύνηση, εξέταση και ανάλυση οφείλει να είναι και θα είναι ευρύτερη από πλευράς χρονικής έκτασης δεδομένου ότι δεν μπορούμε να περιοριστούμε στις 14/6/
  11. Έπεται πως η δική μας εξέταση περιλαμβάνει και υπερκαλύπτει τη μια μέρα στην οποίαν αυτοπεριορίστηκε ο Μ.Κ.
  12. Κατά συνέπεια οι όποιες δικές του εισηγήσεις και επιχειρήματα θεωρούμε ότι καλύπτονται και αναλύονται επαρκώς κατά την εξέταση τυχόν αύξησης κατά το όλον διάστημα του κατηγορητηρίου, δεδομένου ότι το μείζον ερώτημα, δηλαδή το κατά πόσον υπήρξε αύξηση κατά το επίδικο 10ήμερο εμπεριέχει ούτως ή άλλως το έλασσον, δηλαδή το κατά πόσον υπήρξε αύξηση στις 14/6/
  13. Μαρτυρία Μ.Κ.3 (Α. Προκοπίου) Η γενική εικόνα που αποκομίσαμε από την Μ.Κ.3 ήταν μιας απόλυτα ειλικρινούς μάρτυρα η οποία κατέθεσε με πληρότητα, επάρκεια και επαγγελματισμό αυτά που γνώριζε κατά την άσκηση των δικών της αρμοδιοτήτων. Υπήρξε δε πλήρως κατατοπιστική για σειρά εγγράφων που της υπεδείχθησαν επεξηγώντας με σαφήνεια το περιεχόμενο τους, όπως αριθμός επιστολών μεταξύ της Κ.Τ.Κ. και της Κ.1 που αντηλλάγησαν στο πλαίσιο διενέργειας από την Κ.Τ.Κ. εποπτικής εξέτασης όπως και αυτές που αφορούσαν την υποβολή από την Κ.1 των σχεδίων της για ενίσχυση της κεφαλαιακής της θέσης στη βάση των κατευθύνσεων της Ε.Α.Τ. Μεγάλο μέρος της μαρτυρίας της αναλώθηκε στις επαφές που υπήρξαν μεταξύ της Κ.1 και Κ.Τ.Κ. σχετικά με την εξεύρεση ενός οικονομικού εργαλείου προς περαιτέρω ενίσχυση των κεφαλαίων της Κ.1 βάσει των απαιτήσεων της Ε.Α.Τ. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε με σαφήνεια στις διάφορες ενέργειες που έλαβαν χώρα ως και στην συμβολή της Κ.Τ.Κ. μέσω επαφών που διενήργησε με την Ε.Α.Τ. για σκοπούς αξιολόγησης των όρων του προτεινόμενου ομολόγου ώστε αυτό να μετρά έναντι του ελλείμματος για σκοπούς της Άσκησης της Ε.Α.Τ. Απόλυτα κατατοπιστική υπήρξε αναφορικά με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγιναν συγκεκριμένες χειρόγραφες σημειώσεις του Μ.Κ.7 σε επιστολές της Κ.1 οι οποίες απευθύνονταν στην ίδια ως επίσης και για την ανταπόκριση που ακολούθησε από την ίδια. Κατά τις απαντήσεις της παρέπεμψε σε δικά της χειρόγραφα σημειώματα και σχόλια αλλά και άλλου είδους συνεισφορά της μέσω της ετοιμασίας προσχεδίου απαντητικών επιστολών για επιστολές που τελικώς απεστάλησαν από την Κ.Τ.Κ. τα οποία και επεξήγησε. Η αντεξέταση κάλυψε ένα μεγάλο φάσμα ζητημάτων πέραν των όσων είχε καλύψει η μαρτυρία της Μ.Κ.3 κατά το στάδιο της κυρίως εξέτασης της. Δεν έχουμε διαπιστώσει σε αυτό το στάδιο να αμφισβητείται η ουσία της μαρτυρίας της Μ.Κ.3 πλην κάποιων επιμέρους ζητημάτων τα οποία άπτοντο περισσότερο της άποψης και/ή εκτίμησης της μάρτυρος. Τέτοια ζητήματα ήταν, μεταξύ άλλων, και το κατά πόσον εγγραφή της Κυβέρνησης στα Coco που η Κ.1 επεδίωκε να εκδώσει για σκοπούς άντλησης κεφαλαίων προς κάλυψη του κεφαλαιακού περιθωρίου προστασίας ως οι απαιτήσεις της Κεφαλαιακή Άσκησης της Ε.Α.Τ. αποτελούσε ή όχι μορφή κρατικής βοήθειας ή κατά πόσον αυτό δεν θα συνιστούσε στήριξη αλλά έκδοση προς την Κυβέρνηση, όπως ήταν η τοποθέτηση της Μ.Υ.1
(1). Μαρτυρία Μ.Κ.5 (Ε. Στασοπούλου) Ούτε η αξιολόγηση της μαρτυρίας της Μ.Κ.5 παρουσιάζει οποιαδήποτε δυσκολία. Μέσω της κατατέθηκε αριθμός Ανακοινώσεων που εξέδωσε η Κ.1 στην περίοδο 9/12/11-30/6/12 που αφορούσαν άμεσα ή έμμεσα την κεφαλαιακή της ενίσχυση όπως και Ανακοίνωση στην οποία αναφέρονταν ονομαστικά τα ονόματα των Διοικητικών Συμβούλων κατά την περίοδο 1/6/12 - 30/6/
  1. Εξήγησε επίσης με σαφήνεια την ακολουθητέα πρακτική σε περιπτώσεις όπου μια εισηγμένη εταιρεία έχει οποιαδήποτε πληροφόρηση που πρέπει να διοχετεύσει στο επενδυτικό κοινό. Επιπλέον επισημαίνουμε πως η μαρτυρία της Μ.Κ.5 δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση. Μ.Κ.6 - Μιχάλης Ολύμπιος Ο Μ.Κ.6 είναι σύμβουλος επιχειρήσεων και ενεπλάκη στην υπόθεση προφανώς λόγω του ότι υπό την ιδιότητα του ως Πρόεδρος του ΠΑ.Σ.Ε.Χ.Α. παρευρέθηκε στη Γ.Σ. στις 19/6/12, θέμα για το οποίο έδωσε γραπτή κατάθεση, Έγγραφο
  2. Είναι σαφές πως πρόκειται για πρόσωπο που όχι μόνο συνήθιζε να παρευρίσκεται στις Γ.Σ. αλλά προκύπτει πως συνήθιζε να υποβάλλει και ερωτήσεις. Εξ ου και παρέμεινε αναντίλεκτη η θέση του ότι την προτεραία της επίμαχης Γ.Σ. ο ίδιος έλαβε τηλεφώνημα από άλλο μέλος του Δ.Σ. (Β. Ρολόγη) ο οποίος βολιδοσκόπησε τον Μ.Κ.6 ως προς το τι ερωτήσεις σκόπευε να υποβάλει στην επερχόμενη (τότε) Γ.Σ. Δεν παραγνωρίζουμε σε καμιά περίπτωση την ιδιότητα του Μ.Κ.6 ως Προέδρου των Επενδυτών και τους πιθανούς κινδύνους να επηρεάζεται από την ιδιότητα του αυτή. Παρατηρούμε όμως πως σε όλα τα ουσιώδη ζητήματα έδιδε πειστικές και τεκμηριωμένες απαντήσεις χωρίς οποιαδήποτε διάθεση υπερβολής ή υπεκφυγής. Τον θεωρούμε γενικά αξιόπιστο και ειλικρινή μάρτυρα. Ο Μ.Κ.6 φάνηκε στο Έγγραφο 7 να δέχεται ότι προγραμμάτιζε να υποβάλει επικριτικές ερωτήσεις εναντίον του Κ.4 διότι τον χρέωνε με κάποιες αποφάσεις, (π.χ. επαναγοράς ΟΕΔ και επέκτασης στην Ελλάδα) πλην όμως ούτε στη δήλωση του ούτε στην προφορική μαρτυρία του εξήγησε ή έθεσε το υπόβαθρο για το πώς έχει ο ίδιος τέτοια γνώση ή πληροφορίες και φυσικά δεν αποδίδουμε οποιαδήποτε βαρύτητα στην αναφορά του αυτή. Πέραν των πιο πάνω σημειώνουμε πως η υπόλοιπη μαρτυρία του, γραπτή και προφορική περιστράφηκε γύρω από το κλίμα το οποίο επεκράτησε στη Γ.Σ., στις ερωτήσεις που υποβλήθηκαν, στις απαντήσεις που δόθηκαν σε κάποια ζητήματα, καθώς και γενικότερα στα θέματα που ενδιέφεραν τους επενδυτές. Ο Μ.Κ.6 ήταν το πρόσωπο το οποίο υπέβαλε μεταξύ άλλων την ερώτηση για την πιθανή αναγκαιότητα κρατικής στήριξης και δεχόμαστε τη θέση του ότι όχι μόνο δεν δόθηκε απάντηση σε αυτή, αλλά αντιθέτως ο Μ.Κ.6 ήταν σαφής πως οι δηλώσεις από τους ομιλητές εκ μέρους του Δ.Σ. ήταν καθησυχαστικές εν σχέσει με τον κίνδυνο να επαναληφθεί η «τραγική» περίπτωση της Λαϊκής Τράπεζας. Αξιόπιστη θεωρούμε και τη θέση του για το ότι δεν υπήρξε οποιαδήποτε αναφορά στη Γ.Σ. ότι υπήρχε πιθανότητα να απαιτηθούν πέραν των €200εκ. που είχαν ανακοινωθεί στις 10/5/
  3. Εξ ου και προκλήθηκαν αργότερα στις 27/6/12 οι αναφερόμενες από τον ίδιο έντονες αντιδράσεις των επενδυτών-μετόχων, αφού, όπως και ο ίδιος επιβεβαίωσε, αυτό που γνώριζαν 10 μέρες πριν της 30/6/12 ήταν πως η Κ.1 είχε έλλειμμα €200εκ. και όχι περισσότερα. Λόγω της ιδιότητας του στον Σύνδεσμο Επενδυτών στο Χρηματιστήριο (ΠΑ.Σ.Ε.Χ.Α) κρίνουμε πως ήταν σε πολύ καλή θέση να εξηγήσει τη σημασία των πληροφοριών και της ενημέρωσης της οποίας δικαιούνται και τυγχάνουν οι επενδυτές. Δεχόμαστε τη θέση του ότι η πληροφόρηση που λαμβάνουν από τις εισηγμένες (στο Χ.Α.Κ.) εταιρείες είναι πάντοτε πάρα πολύ σημαντική διότι είναι σε αυτές τις πληροφορίες που βασίζονται οι επενδυτές για το αν θα επενδύσουν ή όχι ή αν θα πωλήσουν μετοχές. Όπως επίσης δεχόμαστε και την αναντίλεκτη θέση του πως η τιμή της μετοχής της Κ.1 είχε υποχωρήσει σημαντικά κατά το 2011 και 2012 και ότι κατά τη Γ.Σ. ήταν κάτω από €0,40σέντς. Επί του παρόντος λοιπόν σημειώνουμε τη γενικά καλή εικόνα που έχουμε σχηματίσει για τον Μ.Κ.6 καθώς και ότι αναφερόμαστε κατωτέρω ειδικότερα στα όσα προκύπτουν από τη μαρτυρία του, κατά την εξέταση των γενομένων στη Γ.Σ. Μαρτυρία Μ.Κ.7 (Σ. Σταυρινάκη) Ο Μ.Κ.7 μας έδωσε την εντύπωση ότι στήριξε όλη την μαρτυρία του στο περιεχόμενο χειρόγραφων σημειώσεων που είχε τηρήσει στο πλαίσιο συναντήσεων με αξιωματούχους της Κ.1 στο γραφείο του Διοικητή (Τεκμήριο 255). Διαπιστώσαμε μάλιστα προσπάθεια να προβεί σε ερμηνεία αυτών χωρίς να θυμάται ακριβώς τι είχε όντως λεχθεί. Περαιτέρω για αρκετά ζητήματα δεν ήταν ιδιαίτερα κατατοπισμένος, σε άλλα δε δεν φαινόταν να είναι πλήρως εξοικειωμένος ή ενήμερος. Εντύπωση προκαλεί και το γεγονός ότι η συνεννόηση που είχε με τη Μ.Κ.3 και η πληροφόρηση που ζητούσε για σωρεία κρίσιμων για τον ουσιώδη χρόνο θεμάτων, γινόταν αποκλειστικά μέσω χειρόγραφων σημειώσεων επί επιστολών άλλων προσώπων. Συγκεκριμένη αναφορά στη μαρτυρία του γίνεται πιο κάτω στην παρούσα. Μαρτυρία Μ.Κ.9 (Κ. Πιττάλης) Θετική εντύπωση αποκομίσαμε και από τον Μ.Κ.9 ο οποίος, ως επικεφαλής της Υπηρεσίας Επενδυτικών Σχέσεων της Κ.1, εξήγησε με σαφήνεια και κατατοπιστικά τη διαδικασία έκδοσης δημόσιας Ανακοίνωσης ενώ κατά τον ίδιο τρόπο και στην αντεξέταση του έδωσε, όταν του ζητήθηκε, περαιτέρω διευκρινήσεις και λεπτομέρειες για το θέμα αυτό. Απόλυτα κατατοπιστικός υπήρξε και για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες είχε ετοιμαστεί κείμενο με ερωτήσεις που ενδέχετο να υποβληθούν κατά τη Γ.Σ. (Τεκμήριο 113). Όσο αφορά τα διαδραματισθέντα κατά την Γ.Σ. της 19/6/12 θεωρούμε ότι εντίμως ανέφερε αυτά που μπορούσε να θυμηθεί χωρίς να διαφαίνεται οποιαδήποτε σκοπιμότητα ή διάθεση αλλοίωσης των λεχθέντων ή διαδραματισθέντων σε αυτή, όπως εξηγούμε εκτενέστερα σε άλλο μέρος της παρούσας. Η αντεξέταση του αναλώθηκε ως επί το πλείστον στην παροχή διαφόρων επεξηγήσεων ή διευκρινήσεων για ζητήματα που είχε καλύψει στην κυρίως εξέταση του χωρίς η μαρτυρία του να αμφισβητείται σε οποιοδήποτε της σημείο. Μαρτυρία Μ.Κ.10 ( Ε. Ευγενίου) Η αξιολόγηση της μαρτυρίας του Μ.Κ.10 δεν παρουσιάζει οποιαδήποτε δυσκολία. Θεωρούμε ότι κατέθεσε ενώπιον μας με ειλικρίνεια και ευθύτητα αυτά που γνώριζε και αφορούσαν αφενός τα όσα συνέβηκαν σε σχέση με τη διακοπή της οπτικογράφησης της Γ.Σ., για την οποία ο ίδιος είχε από τεχνικής απόψεως την ευθύνη, και αφετέρου τα των εργασιών της Γ.Σ. την οποία και παρακολούθησε. Επισημαίνεται περαιτέρω πως η μαρτυρία του Μ.Κ.10 δεν αμφισβητήθηκε στη σύντομη αντεξέταση που του έγινε από ορισμένους από τους συνηγόρους Υπεράσπισης. Εκτενέστερη αναφορά στη μαρτυρία του γίνεται πιο κάτω στην παρούσα. Μαρτυρία Μ.Κ.11 (Μ. Λαζαρίδου) Αξιολογώντας τη μαρτυρία της Μ.Κ.11 λέμε ότι με σαφήνεια και θετικότητα περιέγραψε τη διαδικασία τήρησης από την ίδια των πρακτικών του Δ.Σ. της Κ.1 σε χειρόγραφη μορφή όπως και τη μετέπειτα διαδικασία δαχτυλογράφησης τους και την προώθηση του τελικού προσχεδίου στον Γραμματέα, Πρόεδρο και τέλος στο Δ.Σ. Μεγάλο μέρος της μαρτυρίας της αποτέλεσε η διευκρίνιση κάποιων καταγραφών της στα χειρόγραφα οι οποίες δεν κρίθηκαν αρκούντως ευανάγνωστες ως και η επεξήγηση ορισμένων αρκτικόλεξων, συντομογραφιών ή συμβόλων που η ίδια χρησιμοποιούσε κατά την τήρηση των σημειώσεων της. Με δεδομένο ότι η ίδια δεν ήτο στενογράφος, η θέση της ότι δεν ήταν δυνατόν να καταγράφει τα πάντα στις συνεδρίες ή επί λέξει το τι ελέγετο στην αίθουσα ως και το ότι υπήρχαν και περιπτώσεις που ο ένας διέκοπτε τον άλλο και ότι αυτή κατέγραφε αυτά που υπό τις δεδομένες συνθήκες ήτο δυνατόν να ακούει, ήταν απόλυτα λογική και τη δεχόμαστε. Εν πάση δε περιπτώσει από το ίδιο το κείμενο των χειρόγραφων σημειώσεων της Μ.Κ.11 είναι εμφανές ότι αυτές δεν αποτελούν ολοκληρωμένη καταγραφή υπό την έννοια της καταγραφής λέξη προς λέξη των λεχθέντων αλλά είναι περισσότερο εν είδει σημειώσεων ή καταγραφής κύριων σημείων. Κατά τον ίδιο τρόπο με δεδομένο ότι πολλές φορές η ίδια, όπως ανέφερε και δεν αμφισβητήθηκε, κατέγραφε τα λεχθέντα μηχανικά, αλλά και μετά την πάροδο σημαντικού χρόνου από το στάδιο που οι εν λόγω σημειώσεις λήφθηκαν, δεν μας ξενίζει ότι σε κάποιες περιπτώσεις για τις οποίες ρωτήθηκε να διευκρινίσει περαιτέρω τις καταγραφές της ή να αναφερθεί σε οτιδήποτε επιπλέον αυτών των καταγραφών δεν ήταν σε θέση να το πράξει. Αντίθετα θα λέγαμε ότι κάτι τέτοιο κρίνεται απόλυτα φυσιολογικό. Μαρτυρία Μ.Κ.12 (Σ. Σταυρινίδης) Ο Μ.Κ.12 έδωσε μαρτυρία η οποία αφορούσε τις κατά καιρούς προσπάθειες της Κ.1 για πώληση του ξενοδοχειακού συγκροτήματος Kermia. Ο μάρτυρας αυτός με θετικό και σαφή τρόπο περιέγραψε το όλο ιστορικό αναφορικά με το πιο πάνω θέμα κάνοντας συγκεκριμένη μνεία στις περιπτώσεις όπου υπήρξε οποιασδήποτε μορφής ενδιαφέρον για την αγορά του πιο πάνω ξενοδοχείου. Ουδεμία δε αμφισβήτηση υπήρξε στη μαρτυρία του εφόσον ουδείς εκ των συνηγόρων Υπεράσπισης αντεξέτασε τον εν λόγω μάρτυρα. Μαρτυρία Μ.Κ.13 (Χ. Χριστοδούλου) Εξετάζοντας τη μαρτυρία του Μ.Κ.13 η γενική εικόνα που αποκομίσαμε ήταν ότι κατέθεσε με ειλικρίνεια και ευθύτητα όλα όσα γνώριζε σε σχέση με το ενδιαφέρον που επέδειξε η εταιρεία του ομίλου του, η Nest, για την αγορά των ασφαλιστικών εταιρειών της Κ.
  4. Τα όσα κατέθεσε αναφορικά με τις επαφές που έγιναν, την υπογραφή συμφωνίας αμοιβαίας μη αποκάλυψης για σκοπούς διασφάλισης της πρόσβασης της Nest στον διαδικτυακό χώρο πληροφοριών (Data Room) και την εξασφάλιση υλικού, όχι μόνο δεν έτυχαν αμφισβήτησης αλλά επιβεβαιώνονται και από τα σχετικά τεκμήρια που κατατέθηκαν. Το ίδιο και η μετέπειτα εξέλιξη με την μη υποβολή προσφοράς από την εταιρεία Nest και η κατάληξη στις 22/6/12 όπως επιμαρτυρείται και από σχετική αλληλογραφία η οποία κατατέθηκε. Ήταν ξεκάθαρος όταν ρωτήθηκε σχετικά κατά την αντεξέταση ότι, αν και εξακολουθούσε να υπάρχει ενδιαφέρον για την αγορά των ασφαλιστικών εταιρειών της Κ.1 και μετά τις 14/6/12, η πλευρά του επιθυμούσε για τους δικούς της λόγους αλλαγή της διαδικασίας μέσω κατ΄ ιδίαν διαπραγματεύσεων, κάτι το οποίο, όπως διευκρίνισε στην επανεξέταση, τελικώς δεν έλαβε χώρα. Επισημαίνεται ότι η θέση αυτή δεν διαφέρει από τα όσα κατέθεσαν επί του θέματος η Μ.Κ.16 και ο Μ.Κ.
  5. Μαρτυρία Μ.Κ.14 (Στυλιανός Μπεκρής) Η μαρτυρία του Μ.Κ.14 περιορίζεται θεματικά σε όσα είχαν διαδραματιστεί στη Γ.Σ. Ο ίδιος εκτός από χρηματιστής ήταν και μέτοχος στην Κ.1 ενώ κατείχε πληρεξούσια οικογενειακών εταιρειών καθώς και συγγενών του, οι οποίοι επίσης ήταν ιδιοκτήτες μετοχών της Κ.
  6. Αναμφίβολα ο ίδιος εμφανίστηκε εκεί κάπως φορτισμένος από τα τεκταινόμενα κατά τις ημέρες εκείνες και προφανώς έχοντας έντονη ανησυχία και αγωνία για τη μελλοντική πορεία της Κ.1 και την τύχη των επενδύσεων σε μετοχές που εκπροσωπούσε. Αξίζει να σημειώσουμε πως φόρτιση, μέχρι και παράπονο ή πικρία, διακρίναμε μέσα από το ύφος και τα λεγόμενα του ακόμα και στο στάδιο που ευρίσκετο ενώπιον μας και τούτο προφανώς λόγω των μετέπειτα εξελίξεων οι οποίες στην ουσία οδήγησαν στον εκμηδενισμό σχεδόν της αξίας των μετοχών του. Αξιολογούμε λοιπόν τη μαρτυρία και την εικόνα του έχοντας πλήρη επίγνωση του κινδύνου να επηρεάζετο από τέτοια συναισθήματα πικρίας είτε κατά τη γραπτή κατάθεση του είτε κατά την προφορική του μαρτυρία. Ο κίνδυνος θα ήταν να θελήσει να αλλοιώσει γεγονότα σε μια προσπάθεια τιμωρίας ή εκδίκησης κάποιων που τυχόν θεωρεί ο ίδιος υπεύθυνους, τον οποίον (κίνδυνο) δεν υποτιμήσαμε ούτε στιγμή παρακολουθώντας τον ή εξετάζοντας τη μαρτυρία του. Εντός των πιο πάνω πλαισίων και εξετάζοντας με τη δέουσα προσοχή τη μαρτυρία του, το ύφος και τα λεγόμενα του τονίζουμε εξαρχής πως μας έδωσε την εικόνα ειλικρινούς μάρτυρος. Δεν έχουμε κανένα βάσιμο λόγο να πιστεύουμε ότι είναι πρόσωπο το οποίο θα επέτρεπε στον εαυτό του να μολυνθεί και ή κατρακυλήσει σε μεθόδους ψευδομαρτυρίας εναντίον οποιουδήποτε με σκοπό να ικανοποιούσε προσωπικά του πάθη, παράπονα ή εγωισμούς. Όσον αφορά την ουσία της μαρτυρίας του σημειώνουμε πως, πλείστα από όσα ανέφερε ούτως ή άλλως επιβεβαιώνονται και από άλλους παρόντες στη Γ.Σ. όπως είναι το θέμα του κλίματος που επεκράτησε, ο αριθμός των παρευρεθέντων, το πλήθος των ερωτήσεων που υποβλήθηκαν, η απροθυμία δόσης σαφών ή έστω κάποιων απαντήσεων, η ωραιοποίηση κάποιων καταστάσεων ή εκτιμήσεων και κυρίως το ότι υπήρξαν σαφείς αναφορές ότι το έλλειμμα δεν υπερέβαινε τα €200εκ. (για το οποίο θέμα τα όσα ανέφερε συμπίπτουν με όσα κατέθεσε ο Μ.Κ.18). Εκείνο το οποίο διαφοροποιεί τον Μ.Κ.14 από άλλους μάρτυρες είναι το ότι μόνον αυτός αποδίδει την τελευταία πιο πάνω δήλωση περί των €200εκ. στον Κ.
  7. Έχουμε πλήρη επίγνωση της σημαντικότητας και δραστικότητας ακριβώς αυτής της μαρτυρίας του, όπως γενικότερα εξηγήσαμε πιο πριν. Δεν παραγνωρίζουμε καθόλου πως στη γραπτή κατάθεση του, Έγγραφο 15, κάποια γεγονότα δεν φαίνεται να είχαν τεθεί με την ίδια σειρά με την οποία εν τέλει τα τοποθέτησε διευκρινίζοντας τα ο ίδιος πειστικά ενώπιον μας. Ούτε και παραγνωρίζουμε ότι ακόμα και προφορικά υπήρξαν κάποιες λεκτικές παλινδρομήσεις οι οποίες όμως εξηγούνται από τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης και τον χειμαρρώδη λόγο του Μ.Κ.
  8. Οι κάποιες αυτές παλινδρομήσεις ή και μικροαντιφάσεις δεν είναι ικανές να στιγματίσουν τη γενικότερη καλή εικόνα που σχηματίσαμε για τον ίδιο. Αντιθέτως επιβεβαιώνουν ισχυρώς στη σκέψη μας πως καμιά προσυνεννόηση υπήρξε και πως ούτε ο Μ.Κ.14 είχε θέσει ως αυτοσκοπό της παρουσίας του εδώ να ενοχοποιήσει οποιονδήποτε πλάθοντας γεγονότα. Έχουμε την ακράδαντη πεποίθηση πως ήταν ειλικρινής προβάλλοντας τη συγκεκριμένη θέση και πως πρόκειται για γεγονός το οποίο έχει βιώσει. Τονίζουμε το γεγονός πως και άλλοι μάρτυρες άκουσαν προφορικά τη δήλωση για €200εκ. και κυρίως το γεγονός πως ο Μ.Κ.14 παρέθεσε τέτοια δήλωση από τις 17/11/14 στη γραπτή κατάθεση του. Ειδικότερα για την προφορική του μαρτυρία στο θέμα προβαίνουμε σε διεξοδικότερη ενασχόληση κατωτέρω. Σε αυτό το σημείο αρκούμαστε να πούμε πως επί του συνόλου της μαρτυρίας του τον θεωρούμε αξιόπιστο, ειλικρινή και πειστικό μάρτυρα και κρίνουμε πως μπορούμε με συνειδησιακή ασφάλεια να στηριχθούμε στη μαρτυρία του προς εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. Μαρτυρία Μ.Κ.15 (Γ.Δανού) Παρά το γεγονός ότι η Μ.Κ.15 κλήθηκε να καταθέσει εν τέλει η μαρτυρία της η οποία αφορούσε στην παράδοση αριθμού εγγράφων προς την Αστυνομία κατέστη αντικείμενο παραδεκτών γεγονότων με αποτέλεσμα να μην τίθεται πλέον ζήτημα αξιολόγησης της. Επιπλέον επισημαίνουμε ότι ενόψει της πιο πάνω εξέλιξης δεν υπήρξε οποιαδήποτε αντεξέταση της μάρτυρος από τους συνηγόρους Υπεράσπισης. Μαρτυρία Μ.Κ.16 (Μ. Παντελίδου - Νεοφύτου) Εξετάζοντας τη μαρτυρία της Μ.Κ.16 η γενική εικόνα που αποκομίσαμε ήταν ότι κατέθεσε με ειλικρίνεια και ευθύτητα όλα όσα γνώριζε σε σχέση με το ιστορικό και τη διαδικασία που ακολουθήθηκε στο πλαίσιο της προσπάθειας πώλησης των δύο ασφαλιστικών εταιρειών της Κ.1, Eurolife και Γενικών Ασφαλειών Κύπρου. Όπως δε με επάρκεια επεξήγησε, η πώληση αυτή αποσκοπούσε στην ενίσχυση των κεφαλαίων της Κ.1 με σκοπό να λογιστεί στις καταστάσεις του Συγκροτήματος ενόψει της κεφαλαιακής Άσκησης της Ε.Α.Τ. με καταληκτική ημερομηνία την 30η/6/
  9. Πέραν της σαφήνειας και πειστικότητας που διέκρινε τη μαρτυρία της Μ.Κ.16, πλείστα όσα κατέθεσε υποστηρίζονταν και από τα σχετικά τεκμήρια τα οποία κατατέθηκαν και τα οποία ήταν αποκαλυπτικά της όλης εξελικτικής πορείας που ακολουθήθηκε στο θέμα αυτό. Δεν έχουμε διαπιστώσει την ύπαρξη οποιασδήποτε αμφισβήτησης στη μαρτυρία της κατά την αντεξέταση η οποία αναλώθηκε στην εξασφάλιση περαιτέρω διευκρινίσεων και λεπτομερειών τις οποίες η Μ.Κ.16 με την ίδια άνεση και φυσικότητα που τη διέκρινε στην κυρίως εξέταση προσέφερε. Μαρτυρία Μ.Κ.17 ( Α. Ορφανού) Αξιολογώντας τη μαρτυρία της Μ.Κ.17 διαπιστώσαμε ότι με άνεση και φυσικότητα κατέθεσε αυτά που γνώριζε υπό την ιδιότητα της Διευθύντριας στο γραφείο του Προέδρου και ειδικότερα τον ρόλο και τη συμβολή της στην ετοιμασία της ομιλίας του Κ.2 για τους σκοπούς της Γ.Σ. στις 19/6/
  10. Ήταν ξεκάθαρη ότι στο πλαίσιο ετοιμασίας αυτής, όπως και άλλων ομιλιών του Προέδρου, έπαιρνε κατεύθυνση από τον ίδιο ενώ λαμβάνονταν τα σχετικά στοιχεία και δεδομένα από τις αρμόδιες υπηρεσίες, όπως π.χ. για τα οικονομικά δεδομένα και αριθμούς όπου λαμβάνονταν στοιχεία από την Οικονομική Διεύθυνση. Η θέση της ότι βασίζονταν στους εκτελεστικούς οι οποίοι είχαν και την αρμοδιότητα να τα ετοιμάσουν και ότι δεν αναμενόταν από τους μη εκτελεστικούς όπως ήταν ο Πρόεδρος να ελέγξουν τον κάθε αριθμό, κρίνεται λογική. Η μαρτυρία της Μ.Κ.17 δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση στη διάρκεια της οποίας κλήθηκε και έδωσε διάφορες επιμέρους διευκρινίσεις. Μαρτυρία Μ.Κ.18 [Δημήτρης (Άκης) Λόρδος] Ο Μ.Κ.18 είναι επιχειρηματίας και επίσης μέτοχος στην Κ.
  11. Ως προς την τελευταία αυτή του ιδιότητα και ένεκα αυτής ισχύουν γενικά και για τον ίδιο τα όσα αναφέραμε προηγουμένως για τον Μ.Κ.14 και τους κινδύνους, τους οποίους έχουμε συνεχώς κατά νουν. Παρακολουθήσαμε με κάθε δυνατή προσοχή τη μαρτυρία του και πρέπει να πούμε ότι τον θεωρούμε έντιμο, ειλικρινή, αξιόπιστο και πειστικό μάρτυρα. Μας έδωσε την εικόνα σοβαρού και ολιγόλογου μάρτυρα ο οποίος δεν ήταν διατεθειμένος να πει ούτε λέξη παραπάνω από όσα ήταν απαραίτητα προς περιγραφή των όσων πραγματικά βίωσε και αντιλήφθηκε. Ενδεικτική της απόλυτης ειλικρίνειας του ήταν η ακριβής περιγραφή του κλίματος που υπήρξε στη Γ.Σ. το οποίο μάλιστα, προφανώς λόγω και της δικής του ιδιοσυγκρασίας, τον ώθησε να φύγει νωρίτερα. Αναμφίβολα αν ο Μ.Κ.18 είχε πρόθεση να παραποιήσει γεγονότα, καταστάσεις ή λεχθέντα, αποδίδοντας δηλώσεις στους ομιλητές χωρίς να τις έχει ακούσει, θεωρούμε πως είχε όλες τις ικανότητες και πως θα του ήταν πολύ εύκολο, πονηρευόμενος και επιζητώντας αποδοχή των θέσεων του να ήταν πολύ πιο ήπιος και για το κλίμα, καθώς και για τον χρόνο δικής του παρουσίας στη Γ.Σ. Δεν έπραξε όμως κάτι τέτοιο και δεν έχουμε εντοπίσει οτιδήποτε από το οποίο θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε ότι προσπάθησε να παραπλανήσει το Δικαστήριο. Καταληκτικά και επί του παρόντος επαναλαμβάνουμε πως ο Μ.Κ.18 υπήρξε υποδειγματικά σταθερός και σαφής στις θέσεις του, τις οποίες τεκμηρίωσε ενώπιον μας κατά λογικό και πειστικό τρόπο και αποδεχόμαστε τη μαρτυρία του με εξαίρεση κάποια ατυχή καταγραφή στην κατάθεση του για την οποία έδωσε ο ίδιος επαρκή εξήγηση παραθέτοντας την ορθή σειρά εξέλιξης των γεγονότων όπως εξηγούμε κατωτέρω. Μαρτυρία Μ.Κ.19 (Βάσος Σιαρλή) Εξετάζοντας τη μαρτυρία του Μ.Κ.19 διαπιστώσαμε ότι αυτή συνίστατο σε γενικόλογες και αόριστες αναφορές και χαρακτηριζόμενη από μια έκδηλη αδυναμία στο να προσφέρει σαφείς και συγκεκριμένες απαντήσεις στα διάφορα ερωτήματα που τέθηκαν. Υπήρξε δε αξιοσημείωτο το γεγονός ότι σημαντικά έγγραφα όπως η επιστολή της Κ.1 ημερ. 29/6/12 με την οποία υποβάλλετο αίτημα κρατικής στήριξης και η οποία απευθύνετο και στον ίδιον υπό την ιδιότητα του Υπ. Οικονομικών δεν ήταν σε θέση να θυμάται αν την είχε δει προβάλλοντας μάλιστα τον ισχυρισμό ότι δεν είναι απαραίτητο ο Υπουργός Οικονομικών να βλέπει όλη την αλληλογραφία. Σε άλλες ερωτήσεις αναφορικά με ζητήματα που αφορούσαν τη δική του εμπλοκή ή του Υπουργείου του, π.χ. συναντήσεις σε σχέση με προσπάθειες για δημιουργία ενός ομολόγου για άντληση κεφαλαίων προς κάλυψη του κεφαλαιακού κενού της Κ.1, αδυνατούσε να δώσει σαφείς και ξεκάθαρες απαντήσεις. Η αδυναμία του να ανακαλέσει στη μνήμη του ουσιώδη γεγονότα εκείνης της ιδιαίτερα κρίσιμης χρονικής περιόδου λίγες μέρες πριν την ένταξη της χώρας μας στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης μόνο απορία δημιουργούν στο μυαλό μας. Μαρτυρία Μ.Κ.20 (Α. Δημητρίου) Εξετάζοντας τη μαρτυρία του Μ.Κ.20 ο οποίος ήταν Διευθυντής του Ελεγκτικού Οίκου Ernst & Young διαπιστώσαμε ότι με απόλυτα θετικό και εμπεριστατωμένο τρόπο ανέδειξε και ανέλυσε το ζήτημα που είχε προκύψει κατά τον ουσιώδη χρόνο αναφορικά με την αποτίμηση των ΝΟΕΔ όπως και την καθοδήγηση που ζητήθηκε και δόθηκε στην Κ.1 σχετικά με τον λογιστικό χειρισμό τους. Απόλυτα κατατοπιστικός και διαφωτιστικός υπήρξε και σε σχέση με τη λογιστική διαφορά που είχε προκύψει στο πλαίσιο της Έκθεσης Ελέγχου για το έτος που είχε λήξει στις 31/12/11 αναφορικά με την εκτίμηση της δίκαιης αξίας των παλιών ΟΕΔ διευκρινίζοντας ότι δεν επρόκειτο για διαφορά με ουσιώδη επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις της Κ.1 στο σύνολο τους εφόσον δεν ξεπερνούσε τις αποδεκτές παραμέτρους. Κατηγορηματικά και πειστικά ξεκαθάρισε ότι κατά το στάδιο της έκδοσης της πιο πάνω Έκθεσης η Ernst & Young δεν είχε καταλήξει στο ζήτημα της ύπαρξης ή μη ενεργούς αγοράς ενόψει της απουσίας πληροφόρησης τη δεδομένη στιγμή. Επισημαίνουμε πως η μαρτυρία του δεν έτυχε αμφισβήτησης στο στάδιο της αντεξέτασης παρά μόνο επιδιώχθη η εξασφάλιση περαιτέρω διευκρινίσεων στα ζητήματα που κατέθεσε πράγμα που ο Μ.Κ.20 έπραξε με την ίδια σαφήνεια όπως και στο στάδιο της κυρίως εξέτασης του. Μαρτυρία Μ.Κ.21 (Χ. Χ" Μιτσής) Ο Μ.Κ.21 ήταν χωρίς αμφιβολία ένας από τους βασικούς μάρτυρες στην παρούσα υπόθεση. Και τούτο λόγω της εμπλοκής του υπό την ιδιότητα του Υπεύθυνου του Τμήματος Οικονομικής Διεύθυνσης του Συγκροτήματος της Κ.1 στα βασικά και καθοριστικά για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης ζητήματα. Από την πρώτη κιόλας Ανακοίνωση ημερ. 8/12/11 στην οποία αναφέρετο το ποσό που είχε καθοριστεί ως κεφαλαιακό έλλειμμα για σκοπούς της κεφαλαιακής Άσκησης της Ε.Α.Τ. το Τμήμα του οποίου προΐστατο είχε τη συνεχή παρακολούθηση της εξέλιξης του κεφαλαιακού κενού και των ενεργειών προς μείωση του. Σημειώνουμε ότι δεν αμφισβητήθηκε η θέση αυτού όπως καταγράφεται στο Έγγραφο 22 ότι λάμβανε οδηγίες από και έδινε αναφορά στον Κ.4, ο οποίος και αποφάσιζε κατά πόσο θα ενημερωνόταν το Δ.Σ. Η γενική εικόνα που αποκομίσαμε από τον Μ.Κ.21 ήταν αυτή ενός ειλικρινούς μάρτυρα τον οποίο διέκρινε ο επαγγελματισμός και ο οποίος κατέθεσε με πληρότητα και σαφήνεια τα γεγονότα που είχαν σχέση με τις ενέργειες του κατά τον ουσιώδη χρόνο. Προέβη δε σε μία επισταμένη επεξήγηση των διαφόρων θεμάτων που συνέθεταν τις παρουσιάσεις του στο Δ.Σ. τόσο κατά τις 14/6/12 όσο και κατά τις 26/6/12 αναλύοντας με σαφήνεια το καθένα από αυτά και επεξηγώντας με κατανοητό και απλό τρόπο εκεί όπου χρειαζόταν ζητήματα οικονομικής και γενικότερα εξειδικευμένης υφής. Ειδικότερα καθόσον αφορά τον Πίνακα που παρουσίασε στις 14/6/12 έδωσε, όσες φορές και αν ρωτήθηκε τόσο στην κυρίως εξέταση όσο και στην αντεξέταση, πλήρεις εξηγήσεις τόσο σε σχέση με το εύρος ποσών που καταγράφονταν στη μια στήλη στα αριστερά όσο και την συμπερίληψη των ερωτηματικών στη άλλη στήλη στα δεξιά. Διαπιστώσαμε επίσης ότι σε κάθε ερώτημα που του υποβάλλετο έδινε άμεσες και εμπεριστατωμένες απαντήσεις χωρίς να παραλείπει, εκεί όπου χρειαζόταν, να τις πλαισιώνει με όλες τις απαραίτητες επεξηγήσεις και διευκρινίσεις. Κάποια ειδικότερα θέματα τα οποία άπτονται πραγματικών γεγονότων όπως π.χ. οι συναντήσεις του με τον Κ.4 στις 13/6/12 και 14/6/12 και με τον Κ.2 στις 14/6/12 πριν τη συνεδρίαση του Δ.Σ. αλλά και το κατά πόσο στο πλαίσιο της παρουσίασης του στις 14/6/12 είχε θέσει θέμα profit warning για συζήτηση τα εξετάζουμε και τα αξιολογούμε σε άλλο μέρος της Απόφασης μας. Το κατά πόσο σε άλλες περιπτώσεις που τέθηκαν στον Μ.Κ.21 ενδείκνυτο ή όχι η έκδοση ανακοίνωσης profit warning αποτελεί θέμα γνώμης για το οποίο στη βάση των δεδομένων που ο ίδιος γνώριζε, όπως τα προσδιόρισε, εξέφρασε εντίμως τη δική του άποψη. Μαρτυρία Μ.Κ.22 (Ε. Λειβαδιώτου) Αξιολογώντας τη μαρτυρία της Μ.Κ.22 διαπιστώσαμε ότι με ευθύτητα και με απόλυτα κατατοπιστικό τρόπο αναφέρθηκε στις ενέργειες στις οποίες το Τμήμα του οποίου προΐστατο προέβαινε αναφορικά με την επικαιροποίηση του ελλείμματος στο πλαίσιο της πορείας ανακεφαλαιοποίησης της Κ.1 με βάση την κεφαλαιακή Άσκηση της Ε.Α.Τ. Πλήρως διαφωτιστική ήταν και σε σχέση με τα οικονομικά στοιχεία/αποτελέσματα που ετοίμαζαν σε παρουσιάσεις που το Τμήμα της έκανε σε συνεργασία με τον Μ.Κ.21 για σκοπούς του Δ.Σ. τόσο στις 10/5/12 όσο και στις 14/6/
  12. Με εμπεριστατωμένο τρόπο ανέλυσε το μέρος της παρουσίασης του Μ.Κ.21 ενώπιον του Δ.Σ. της 14ης/6/12, γνωστού ως Πίνακα Χ" Μιτσή, με τα διάφορα στοιχεία που περιλαμβάνονταν σε αυτόν δίδοντας όλες τις αναγκαίες επεξηγήσεις τόσο σε σχέση με το γεγονός της συμπερίληψης σε αυτά ενός εύρους ποσών όσο και των ερωτηματικών. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο και με πειστικό τρόπο επεξήγησε το τι προέκυπτε από τον εν λόγω Πίνακα στη βάση τόσο του καλύτερου όσο και του χειρότερου σεναρίου. Όταν δε κλήθηκε στην κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία (και που υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασης της) να διατυπώσει άποψη για την αναγκαιότητα έκδοσης Ανακοίνωσης για profit warning σε συγκεκριμένα χρονικά σημεία, η Μ.Κ.22 το έπραξε δίδοντας τη γνήσια και καλόπιστη άποψη της. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι αυτό που έλεγε στηριζόταν σε όσα η ίδια ήταν σε θέση να γνωρίζει ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι δεν είχε ολόκληρη την εικόνα της κατάστασης. Σε ό,τι αφορά το θέμα της αποτίμησης των ΝΟΕΔ η Μ.Κ.22 ήταν κατηγορηματική ότι επρόκειτο για ένα θέμα πρωτόγνωρο επεξηγώντας παράλληλα πειστικά ότι σε περίπτωση που οι διεθνείς οίκοι κατέληγαν πως δεν υπήρχε ενεργός αγορά σε σχέση με αυτά, η επίδραση στο έλλειμμα θα ήταν μηδέν. Εν κατακλείδι λέμε ότι η γενικότερη εικόνα που αποκομίσαμε από τη Μ.Κ.22 ήταν μιας απόλυτα ειλικρινούς μάρτυρος η οποία κατέθεσε με πληρότητα, επάρκεια και επαγγελματισμό αυτά που γνώριζε στο πλαίσιο των δικών της αρμοδιοτήτων. Αξιολόγηση μαρτύρων Υπεράσπισης Αξιολόγηση μαρτυρίας Κατηγορουμένων-Γενικά Μεγάλο μέρος από τη μαρτυρία που δόθηκε από τους Κατηγορούμενους αφορούσε σε μη αμφισβητούμενα ή αναντίλεκτα γεγονότα. Επίκεντρο αυτής, ως ήταν φυσικό, ήταν η παράθεση των προσπαθειών που η Κ.1 κατέβαλε και το σύνολο των ενεργειών που λαμβάνονταν σε διάφορα χρονικά στάδια προς επίτευξη του στόχου της ανακεφαλαιοποίησης που είχε καθοριστεί από την Ε.Α.Τ., ήτοι του ελλείμματος κεφαλαίου ύψους €1560εκ. μέχρι τις 30/6/
  13. Ουσιαστικό μέρος της μαρτυρίας που οι Κατηγορούμενοι προσέφεραν αναλώθηκε στην παράθεση και επεξήγηση των διαφόρων παραγόντων που βρίσκονταν σε εξέλιξη κατά τον ουσιώδη χρόνο και μπορούσαν να επηρεάσουν θετικά ή αρνητικά την κάλυψη του στόχου της Ε.Α.Τ., ήτοι (α) η πώληση των ασφαλιστικών εταιρειών, (β) η πώληση του Κέρμια, (γ) η έκδοση ομολόγου Coco, (δ) η ενδεχόμενη νέα αποτίμηση των ΝΟΕΔ και (ε) η ανάγκη για διενέργεια πρόσθετων προβλέψεων. Στο πλαίσιο αυτό έγινε επίσης από όλους ιδιαίτερη αναφορά στο περιεχόμενο της παρουσίασης και ανάλυσης των πιο πάνω παραγόντων από τον Μ.Κ.21 στη συνεδρία του Δ.Σ. ημερ.14/6/
  14. Δεν έχουμε διαπιστώσει οποιαδήποτε σημαντική διαφοροποίηση στη μαρτυρία τους αναφορικά με το περιεχόμενο της πιο πάνω παρουσίασης και γενικότερα της ενημέρωσης που έτυχαν για κάθε ένα από τους πιο πάνω παράγοντες. Δεν μας ξενίζει, αντιθέτως το θεωρούμε απόλυτα φυσιολογικό, ότι για κάποιους από τους πιο πάνω παράγοντες που είχαν άμεση σχέση με την πορεία κάλυψης του κεφαλαιακού ελλείμματος ορισμένοι από τους Κατηγορούμενους είχαν περισσότερη γνώση από άλλους ακριβώς λόγω της εμπλοκής και ανάμειξης τους με αυτά τα θέματα ενώ για άλλους Κατηγορούμενους η πληροφόρηση τους περιορίζετο σε εκείνη που διδόταν στο πλαίσιο των συνεδριών του Δ.Σ. Για παράδειγμα ήταν φανερό και δεν αμφισβητήθηκε ότι ο Κ.5 λόγω της θέσης του και του τομέα ευθύνης του ήτο πολύ καλός γνώστης της διαδικασίας των προβλέψεων και των δεδομένων που υπήρχαν κατά τον ουσιώδη χρόνο. Υπενθυμίζουμε ότι εκ της θέσεως του ο Κ.5 συμμετείχε στην Επιτροπή MIDI Ελλάδας καθώς και την Επιτροπή MAXI. Παρομοίως ο Κ.6 λόγω της ιδιότητας του ως Προέδρου της Επιτροπής Κεφαλαίου της Εκτελεστικής Διεύθυνσης τηρείτο συνεχώς ενήμερος για τις επαφές και ενέργειες που γίνονταν για το θέμα των Coco με αποτέλεσμα να γνωρίζει πληρέστερα και από πρώτο χέρι την πορεία εξέλιξης του εν λόγω θέματος. Όσον δε αφορά τον Κ.3 δεν αμφισβητήθηκε ότι είχε αυτοεξαιρεθεί από τη διαδικασία πώλησης των ασφαλιστικών εταιρειών και κατ' επέκταση η πληροφόρηση που λάμβανε για την εξέλιξη του εν λόγω θέματος περιοριζόταν σε εκείνη που διδόταν στο πλαίσιο των συνεδριών του Δ.Σ.. Δεν αμφισβητήθηκε επίσης ότι καθόσον αφορά τον Κ.4, ο οποίος ήτο ο Ανώτερος Εκτελεστικός Διευθυντής του Συγκροτήματος της Κ.1, λάμβανε αναφορά και τηρείτο σταθερά ενήμερος από τον Μ.Κ.21 για όλα τα επιμέρους ζητήματα που επηρέαζαν την εξέλιξη της προσπάθειας κάλυψης του κεφαλαιακού ελλείμματος. Περαιτέρω για τα όσα ανταλλάσσονταν στις επαφές Κ.1 και Διοικητή της Κ.Τ.Κ. δεν ήσαν όλοι οι Κατηγορούμενοι γνώστες αλλά μόνο αυτοί που συμμετείχαν στις εν λόγω επαφές, ήτοι οι Κ.2, Κ.3 και Κ.
  15. Όλοι οι Κατηγορούμενοι προέβαλαν τη θέση ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο μεταξύ 14/6/12- 26/6/12 υπήρχαν διάφορες εκκρεμότητες σε εξέλιξη τέτοιες που δεν μπορούσαν να οδηγήσουν στην αποκρυστάλλωση συγκεκριμένου ποσού αναφορικά με το έλλειμμα της Κ.1 και δη στο ύψος των περίπου €400εκ. έτσι ώστε να μην δικαιολογείτο η έκδοση οποιασδήποτε δημόσιας Ανακοίνωσης. Ξεκαθαρίζουμε εξαρχής ότι το κατά πόσο στην εν λόγω επίδικη περίοδο το κεφαλαιακό έλλειμμα είχε αυξηθεί περίπου στα €400εκ. είναι ζήτημα πραγματικό και ως τέτοιο θα πρέπει να αποφασιστεί από το Δικαστήριο μέσω της αξιολόγησης της προσαχθείσας μαρτυρίας. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Κ.1 Η Κ.1 κάλεσε ως μοναδική μάρτυρα την Μ.Υ.1
(1)η μαρτυρία της οποίας ουσιαστικά περιστράφηκε γύρω από το θέμα του CoCo. Η γενική εντύπωση που αποκομίσαμε ήταν ήταν ότι αυτή έδωσε μίαν εμπεριστατωμένη και αναλυτική μαρτυρία αναφορικά με αντικείμενο το οποίο ενέπιπτε στον τομέα αρμοδιότητας της. Δεδομένου του συγκεκριμένου περιεχομένου της μαρτυρίας της Μ.Υ.1
(1)η περαιτέρω αξιολόγηση αυτής γίνεται στη σχετική θεματική ενότητα. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Κ.2 Η γενική αίσθηση που αποκομίσαμε στη διάρκεια που ο Κ.2 έδιδε τη μαρτυρία του ήταν ότι προσπαθούσε να πει όσα λιγότερα μπορούσε. Κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης διαπιστώσαμε ότι έδιδε σύντομες και ενίοτε μονολεκτικές απαντήσεις αποφεύγοντας να επεκταθεί. Εντύπωση πάντως προκαλεί ότι για αρκετά σημαντικά και καίρια ζητήματα που αφορούσαν την Κ.1 και την προσπάθεια της στον ουσιώδη χρόνο να πετύχει το στόχο της ανακεφαλαιοποίησης που είχε καθοριστεί από την Ε.Α.Τ. ο ίδιος δήλωνε είτε άγνοια, είτε απουσία μνήμης. Θα δώσουμε κάποια παραδείγματα: Δεν θυμόταν αν είχε δει την επιστολή του Κ.4 ημερ. 20/1/12 στην οποία περιείχετο το πλάνο για την κεφαλαιακή ενίσχυση της Κ.
  1. Χρειάστηκε δε να ερωτηθεί αναλυτικά επί του περιεχομένου της εν λόγω επιστολής για να πει κατά πόσον είχε ή όχι υπόψη του τα ζητήματα που αναφέρονταν σε αυτή. Μάλιστα ανέφερε ότι δεν μπορούσε να θυμάται αν όλα όσα καταγράφονταν σε αυτή τα γνώριζε με την λεπτομέρεια που αναπτύσσετο στην επιστολή. Ανέφερε δε γενικά και αόριστα ότι γνώριζε ότι η Κ.Τ.Κ. είχε ζητήσει από την Κ.1 την υποβολή αναλυτικού πλάνου για κάλυψη του κενού μέχρι τις 30/6/12 αλλά δεν θυμόταν κατά πόσο γνώριζε τις λεπτομέρειες υποβολής αυτού του σχεδίου[2]. Δεν γνώριζε οτιδήποτε αναφορικά με το θέμα των προβλέψεων πέραν της γενικής γνώσης για το ότι υπήρχε μηχανισμός της Κ.1 που μελετούσε αυτό το θέμα και θα οριστικοποιείτο περί το τέλος Ιουνίου[3]. Δεν γνώριζε ότι στις 12/6/12 είχε συγκληθεί η MIDI Ελλάδας. Ούτε θυμάται κατά πόσο τον ενημέρωσε κάποιος ότι έλαβε χώρα συνάντηση στην Ελλάδα σε σχέση με τις προβλέψεις για τα εκεί χαρτοφυλάκια. Είναι χαρακτηριστικό ότι για κάποια αλληλογραφία που στο πλαίσιο του εποπτικού ελέγχου είχε ανταλλαγεί μεταξύ της Κ.Τ.Κ και της Κ.1 αναφορικά με το ζήτημα της διενέργειας επιπρόσθετων και/ή αυξημένων προβλέψεων είχε αναφέρει ότι αν δεν άκουγε στο Δικαστήριο αυτά που είχαν πει οι μάρτυρες, δεν θα τα θυμόταν[4]. Με δεδομένη τη μεγάλη σημασία του που ενδέχετο να έχει στο κεφαλαιακό έλλειμμα το αποτέλεσμα της διαδικασίας πώλησης των ασφαλιστικών εταιρειών ιδιαίτερη εντύπωση μας προκαλεί και η στάση του να μην επιδιώξει να ενημερωθεί στις 14/6/12 το απόγευμα όταν έκλεισε η προθεσμία των προσφορών με το σκεπτικό, όπως επικαλέστηκε, ότι δεν ήθελε ο ίδιος με κανένα τρόπο να γνωρίζει πράγματα μόνος του που δεν θα τα γνώριζε και το υπόλοιπο Δ.Σ. Και τούτο γιατί ήθελε, όπως το έθεσε, να ενεργεί με «σοβαρότητα» και «διαφάνεια». Εντύπωση, επίσης, μας προκαλεί ότι αναφορικά με την Γ.Σ. δεν ήτο σε θέση να ανακαλέσει τις ερωτήσεις και απαντήσεις που είχαν δοθεί πλην ελαχίστων εξαιρέσεων όπως το θέμα του δανεισμού προς το δικό του Συγκρότημα εταιρειών και εκείνο της μισθοδοσίας των Μελών του Δ.Σ. και των Ανώτατων Εκτελεστικών. Μας ξενίζει πραγματικά το γεγονός ότι σε μια τόσο σημαντική κατά τον ουσιώδη χρόνο Γ.Σ., η οποία διήρκησε κάποιες ώρες και είχε λάβει χώρα στο κρίσιμο στάδιο που η Κ.1 ευρισκόταν στην προσπάθεια κάλυψης του κεφαλαιακού κενού, ο τότε Πρόεδρος της Κ.1 να μην μπορεί να ανακαλέσει οποιαδήποτε άλλη ερώτηση είχε γίνει από τους παρευρισκόμενους πλην των πιο πάνω. Το ότι δεν ήθελε στην πραγματικότητα να απαντήσει επί του προκειμένου θεωρούμε ότι προκύπτει και από την απάντηση που έδωσε στο ερώτημα αν τότε πριν την Γ.Σ. είχε στο πλαίσιο προετοιμασίας του σκεφτεί πιθανές ερωτήσεις από μετόχους[5]. Ήταν δε εμφανής, κατά την εκτίμηση μας, η προσπάθεια του να υποβαθμίσει όσον μπορούσε το δικό του ρόλο ως Προέδρου του Συγκροτήματος της Κ.1 υπογραμμίζοντας επιτηδευμένα θα λέγαμε, ότι αφενός για όλα τα σοβαρά θέματα που αφορούσαν τις εργασίες της Κ.1, περιλαμβανομένου και αυτού της διαδικασίας κάλυψης των απαιτήσεων της Ε.Α.Τ., ο ίδιος είχε την ίδια ενημέρωση όπως και τα υπόλοιπα μέλη του Δ.Σ. και, αφετέρου, ότι δεν έβλεπε το λόγο να τυγχάνει προσωπικής ενημέρωσης πριν την ενημέρωση του Δ.Σ. γι΄ αυτό και δεν ερωτούσε ο ίδιος μεμονωμένα οποιονδήποτε υπηρεσιακό[6]. Ακόμη και για θέματα σε σχέση με τα οποία δεν θα αναμένετο να αποφύγει να τοποθετηθεί το έπραξε σε μια προσπάθεια προφανώς να υποβαθμίσει το δικό ρόλο και συμμετοχή ως Πρόεδρος κατά τον ουσιώδη χρόνο. Συγκεκριμένα ενώ στο Έγγραφο 25 που αποτέλεσε την κυρίως εξέταση του είχε αναφέρει ότι στις 14/6/12 το πρωί σε ολιγόλεπτη συνάντηση στο γραφείο του όταν τον επισκέφθηκαν ο Κ.4, Κ.6 και ο Μ.Κ.21 του ζητήθηκε και έδωσε την άδεια του για να προβεί ο Μ.Κ.21 σε παρουσίαση αναφορικά με το που βρισκόταν η Κ.1 στην εν εξελίξει διαδικασία κάλυψης του κεφαλαιακού ελλείμματος, αντεξεταζόμενος ισχυρίστηκε ότι στην συνάντηση αυτή δεν θυμόταν αν του τέθηκε ότι τα δεδομένα που θα παρουσίαζε ο Μ.Κ.21 αφορούσαν το ζήτημα της Άσκησης της Ε.Α.Τ., του κεφαλαιακού κενού, ούτε θυμόταν αν ο ίδιος είχε ρωτήσει τι θα παρουσιάζετο[7]. Η εκδοχή του εν ολίγοις ήταν ότι στην προκειμένη περίπτωση απλώς του είχε ζητηθεί να γίνει μια παρουσίαση, αυτή ενεκρίθη και έγινε η ενημέρωση από τον Μ.Κ.
  2. Μάλιστα όταν ρωτήθηκε το αυτονόητο, ήτοι κατά πόσον ως Πρόεδρος δεν χρειαζόταν περαιτέρω πληροφόρηση για ένα ζήτημα που έμπαινε εκτάκτως στη ατζέντα, χωρίς να απαντήσει στο συγκεκριμένο ερώτημα, περιορίστηκε να πει ότι από τη στιγμή που τρείς από τους Ανώτατους Εκτελεστικούς της Κ.1 ζήτησαν να παρουσιαστεί ένα θέμα στο Δ.Σ. οπωσδήποτε ως Πρόεδρος θα έδινε την έγκριση του και δεν είχε κανένα λόγο να απορρίψει τέτοια εισήγηση[8]. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Κ.3 O K.3 υπήρξε κατά τον ουσιώδη χρόνο μη Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος ενώ για χρόνια διετέλεσε και Μέλος του Δ.Σ. της Κ.
  3. Η γενικότερη εικόνα που αποκομίσαμε από τον Κ.3 ήταν εκείνη ενός οξυδερκή και ικανού ατόμου με ξεκάθαρη αντίληψη των πραγμάτων. Με ενάργεια και αναλυτικά αναφέρθηκε στα διάφορα ζητήματα που μπορούσαν να επηρεάσουν είτε θετικά, είτε αρνητικά το κεφαλαιακό έλλειμμα που είχε καθοριστεί με βάση την Άσκηση της Ε.Α.Τ. Φάνηκε δε πολύ καλός γνώστης όλων των παραμέτρων που επηρέαζαν καθ΄ οιονδήποτε τρόπο την πορεία κάλυψης του κεφαλαιακού κενού έχοντας μάλιστα ο ίδιος και ουσιαστική εμπλοκή στις προσπάθειες που καταβάλλονταν σχετικά. Ήταν φανερό, και αυτό προκύπτει και από κάποιες αναφορές του ιδίου που καταγράφονται στα πρακτικά των συνεδριάσεων του Δ.Σ., ότι ήταν άνθρωπος ο οποίος, γνωρίζοντας καλά τα δεδομένα που υπήρχαν ενώπιον του στην εξελικτική πορεία κάλυψης του κεφαλαιακού κενού, δεν ήθελε να αφήνει τα πράγματα να προχωρούν στην τύχη χωρίς, δηλαδή, την εκ των προτέρων διασφάλιση εναλλακτικών λύσεων. Υπενθυμίζουμε την παρέμβαση του στο πλαίσιο της συνεδρίας του Δ.Σ. στις 18/6/12 ότι η Εκτελεστική Διεύθυνση θα έπρεπε να έχει έτοιμα σενάρια σε περίπτωση που η Ε.Α.Τ. δεν θα παραχωρούσε παράταση χρόνου για ανακεφαλαιοποίηση με βάση το αίτημα που η Κ.1 θα υπέβαλλε (Τεκμήριο 108). Αντεξεταζόμενος δε για το λόγο που το θέμα παράτασης συζητήθηκε στη συνεδρίαση του Δ.Σ. ημερ. 18/6/12 και στη συνέχεια την ίδια μέρα το απόγευμα με τον Διοικητή και όχι ενωρίτερα έδωσε, κατά την άποψη μας, πειστικές και λογικές εξηγήσεις. Επισήμανε αφενός το ότι πλησίαζε κατ΄ εκείνο το χρονικό στάδιο η καταληκτική προθεσμία της 30/6/12 και αφετέρου τις δύο πιθανές αρνητικές εξελίξεις με βάση την ενημέρωση στο Δ.Σ. στις 14/6/12, ήτοι (α) το ενδεχόμενο νέας απομείωσης των ΝΟΕΔ σε τιμές αγοράς και (β) το ενδεχόμενο πρόσθετων προβλέψεων πέραν του προϋπολογισμού. Εκείνο, ωστόσο, που προσπάθησε, κατά την άποψη μας, να υποβαθμίσει στο όλο θέμα της παράτασης ήταν το ότι κατ΄ εκείνο το στάδιο δεν είχαν θετική έκβαση οι προσπάθειες πώλησης των ασφαλιστικών εταιρειών. Το ότι η πώληση των ασφαλιστικών εταιρειών θα απέφερε σημαντική άντληση κεφαλαίων για τους σκοπούς κάλυψης του κεφαλαιακού κενού ασφαλώς και ήταν υπόψη του Κ.3, όπως και ο ίδιος το δέχτηκε, χαρακτηρίζοντας το ως το μεγάλο θέμα που εκκρεμούσε. Εξ ου και η απογοήτευση που ένοιωσε, όπως είχε αναφέρει αντεξεταζόμενος, όταν πληροφορήθηκε στο Δ.Σ. στις 18/6/12 ότι δεν είχαν υποβληθεί προσφορές. Γι΄ αυτό εξάλλου, όπως προκύπτει από τις χειρόγραφες σημειώσεις Λαζαρίδου ημερ. 26/6/12 (Τεκμήριο 109), ο ίδιος είχε διασυνδέσει την υποβολή του αιτήματος παράτασης με την μη τελεσφόρηση των προσπαθειών πώλησης των ασφαλιστικών εταιρειών. Και τούτο χωρίς να παραγνωρίζουμε και τα άλλα θέματα που ανέδειξε ως το σκεπτικό που οδήγησε την Κ.1 στην υποβολή, κατά τον ουσιώδη χρόνο, αιτήματος παράτασης ως αναφέρθηκαν ανωτέρω. Το ότι ο ίδιος είχε πλήρη επίγνωση των καταστάσεων και των διαφόρων ενδεχομένων που μπορούσαν να λάβουν χώρα, χωρίς δηλαδή οποιαδήποτε υποτίμηση των κινδύνων που μπορούσαν να οδηγήσουν σε αύξηση του κεφαλαιακού ελλείμματος λόγω πιθανής επέλευσης αρνητικών εξελίξεων, φαίνεται και από την αναφορά του στις χειρόγραφες σημειώσεις Λαζαρίδου για την πιθανότητα αύξησης του κεφαλαιακού ελλείμματος σε περίπτωση που δεν τελεσφορούσε η πώληση των ασφαλιστικών εταιρειών που, όπως και ο ίδιος επεσήμανε, αποτελούσε ένα πολύ σημαντικό μέρος της όλης προσπάθειας για κάλυψη του κεφαλαιακού κενού[9]. Όπως το αναδεικνύουμε στο πλαίσιο αξιολόγησης της μαρτυρίας που αφορά τα διαδραματισθέντα και λεχθέντα στην Γ.Σ. στις 19/6/12, η προσπάθεια του Κ.3 να ανασκευάσει το πραγματικό αλλά και προφανές νόημα των αναφορών του στις χειρόγραφες σημειώσεις Λαζαρίδου ημερ. 26/6/12 (Τεκμήριο 109) έχει καταπέσει στο κενό. Υπενθυμίζουμε ότι σε εκείνη την αναφορά καταγράφεται, μεταξύ άλλων, η φράση «πριν μια εβδομάδα είπαμε για €200εκ. και ότι είμαστε στο 80%-90%, άρα παραπλάνηση..». Παρά το ότι το λογικό και προφανές νόημα της πιο πάνω αναφοράς σαφώς παραπέμπει στα όσα είχαν αναφερθεί μια εβδομάδα προηγουμένως στην Γ.Σ. στις 19/6/12 και ειδικότερα στη δήλωση περί ποσού €200εκ.- αναφορικά με το έλλειμμα- ήταν φανερό, κατά την άποψη μας, ότι ο Κ.3 για τους δικούς λόγους δεν ήθελε να παραδεκτεί ενώπιον μας το γεγονός ότι τέτοια δήλωση είχε όντως γίνει. Στο πλαίσιο δε αυτό προσπάθησε ανεπιτυχώς να προβάλει μια άλλη ερμηνεία εντελώς αντίθετη με το ξεκάθαρο και αυτονόητο περιεχόμενο των πρακτικών. Κατά τον ίδιο τρόπο ο ισχυρισμός του ότι η αναφορά στα πρακτικά του Δ.Σ. ημερ. 29/6/12 σε λεχθέντα στη Γ.Σ. περί αναγκαίων πρόσθετων κεφαλαίων της τάξης των €200 - €300εκ. οφείλετο σε κάτι που είχε δημοσιοποιηθεί στον Τύπο και όχι αναφορά που είχε γίνει στην Γ.Σ. όχι μόνο δεν πείθει αλλά θεωρούμε ότι διαστρεβλώνει το σαφές και ξεκάθαρο νόημα της εν λόγω αναφοράς από τα πρακτικά[10]. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Κ.4 Ο Κ.4 υπήρξε κατά τον ουσιώδη χρόνο ο Ανώτατος Εκτελεστικός Διευθυντής της Κ.
  4. Η γενική εικόνα που αποκομίσαμε από αυτόν στη διάρκεια της ένορκης μαρτυρίας του ήταν εκείνη ενός ατόμου με σαφή και πλήρη αντίληψη των δεδομένων που υπήρχαν στον ουσιώδη χρόνο. Ήταν φανερό από τη μαρτυρία που προσέφερε πως ο Κ.4 γνώριζε πολύ καλά και από πρώτο χέρι όλες τις εξελίξεις που αφορούσαν την διαμόρφωση και εξέλιξη της προσπάθειας της Κ.1 προς κάλυψη του κεφαλαιακού ελλείμματος όπως αυτό είχε καθοριστεί στο πλαίσιο της Άσκησης της Ε.Α.Τ. Η αναφορά του Μ.Κ.21 ότι πάντοτε ο ίδιος και η ομάδα του ενημέρωναν τον Κ.4, πέραν του ότι δεν αμφισβητήθηκε, επιβεβαιώθηκε μέσω και της ίδιας της μαρτυρίας του Κ.
  5. Σε αυτήν περιέγραψε τα διάφορα γεγονότα και εξελίξεις και αναφέρθηκε στις συναντήσεις και επαφές που συνεχώς είχε με τον Μ.Κ.21 στη διάρκεια των οποίων τύγχανε ενημέρωσης για τα τρέχοντα θέματα πέραν βεβαίως της εμπλοκής του, όπως ήταν αναμενόμενο εκ της θέσεως του, στην καθημερινή διαχείριση των θεμάτων που απασχολούσαν την Κ.
  6. Όσον δε αφορά τη μαρτυρία που έδωσε στην αντεξέταση διαπιστώσαμε ότι δεν απαντούσε με αυθορμητισμό αλλά αντιθέτως με επιφυλακτικότητα και συγκρατημένα. Φαινόταν δε ότι σε κάθε ερώτηση που του υποβάλλετο σκεφτόταν την απάντηση που θα έδιδε ενώ σε αρκετές περιπτώσεις απέφευγε επιμελώς να απαντήσει επί του προκειμένου και διαμόρφωνε το περιεχόμενο της απάντησης του αναλόγως με το τι ήθελε ο ίδιος να τονίσει και να προβάλει. Αυτή δε η στάση του είχε ως αποτέλεσμα τη συχνή παρέμβαση του Δικαστηρίου μέσω της επανάληψης του τεθέντος προς αυτόν ερωτήματος για να δοθεί απάντηση συγκεκριμένα επί τούτου. Σε αρκετές πτυχές της μαρτυρίας του υπήρξαν αντιφάσεις, ανακολουθίες και παλινδρομήσεις. Θα δώσουμε κάποια ενδεικτικά και μόνο παραδείγματα. Όταν ρωτήθηκε για το περιεχόμενο της Ανακοίνωσης ημερ. 10/5/12 αρχικά συμφώνησε ότι αυτό αφενός έδιδε την πληροφόρηση ότι το ποσό του ελλείμματος περιορίζετο σε €200εκ. και αφετέρου την διαβεβαίωση πως αυτό θα καλύπτετο μέχρι την καταληκτική ημερομηνία της 30/6/12, ενώ σε μεταγένεστερο στάδιο στη διάρκεια της αντεξέτασης του, όταν πλέον το ζητούμενο ήταν το κατά πόσο το επενδυτικό κοινό ήταν ενήμερο μετά τις 10/5/12 ότι το έλλειμμα ήταν ενδεχόμενο να μην καλυφθεί, το διαφοροποίησε λέγοντας ότι όταν μιλάς για το μέλλον όλα είναι πιθανά υπό την έννοια ότι ο στόχος μπορεί να επιτευχθεί αλλά μπορεί και να μην επιτευχθεί. Περαιτέρω στην μαρτυρία του στο Δικαστήριο σε ερώτηση αν οι ασφαλιστικές εταιρείες δεν κατέστη κατορθωτό να πωληθούν επειδή δεν είχε ακολουθηθεί η διαδικασία της άμεσης διαπραγμάτευσης είχε απαντήσει ότι αυτές δεν πωλήθηκαν γιατί δεν κατέληξαν σε μια προσφορά. Στην Ανακριτική του κατάθεση (Τεκμήριο 220 - Απάντηση 76) όμως είχε ισχυριστεί ότι ενώ υπήρχε ενδιαφέρον από την εταιρεία Nest δεν υπήρξε κατάληξη ούτε σε πρόταση ούτε σε συμφωνία επειδή η Κ.1 δεν είχε αποδεχτεί να προχωρήσουν σε διαδικασίες εκτός προσφορών. Κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης μας έδιδε έντονα την εντύπωση ότι διακατείχετο από μια έγνοια και ανησυχία να μην προκύψει οτιδήποτε που δυνατόν να είναι επιβαρυντικό για τον ίδιον. Στο πλαίσιο αυτό αφενός απέφευγε να απαντήσει ευθέως σε αρκετά ερωτήματα που του υποβάλλονταν και αφετέρου προσπαθούσε να αποστασιοποιηθεί από κάποιες ενέργειες και ή γνώση που θα μπορούσαν καθ΄ οιονδήποτε τρόπο να αξιοποιηθούν σε βάρος του. Τέτοια ήταν για παράδειγμα η περίπτωση όπου απέδωσε στον Μ.Κ.21 πρωτοβουλίες και ενέργειες τις οποίες ο ίδιος απλώς υιοθετούσε και προσυπέγραφε όπως π.χ. το ποιος είχε ετοιμάσει την επιστολή ημερ. 20/6/12 και το ποιος είχε εγείρει το ζήτημα της ερμηνείας των Κανόνων της Ε.Α.Τ. σε σχέση με ενδεχόμενες περαιτέρω ζημιές από τα ΝΟΕΔ. Δεν είναι άνευ σημασίας το γεγονός ότι η εκδοχή του Κ.4 για τα πιο πάνω ζητήματα ουδέποτε τέθηκε υπόψη του Μ.Κ.21 κατά το στάδιο της αντεξέτασης ώστε να δοθεί στον τελευταίο η ευκαιρία να τοποθετηθεί. Σε άλλες δε περιπτώσεις ήταν έκδηλη τόσο η αμηχανία του όσο και η προσπάθεια του Κ.4 για υπεκφυγή. Τέτοια ήταν ιδιαίτερα η στάση του όταν ερωτάτο σε σχέση με τα διαδραματισθέντα και λεχθέντα κατά την Γ.Σ. Τα ζητήματα αυτά όπως και άλλα τυγχάνουν συγκεκριμένης αξιολόγησης πιο κάτω στην παρούσα. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Κ.5 Ο Κ.5 ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο Πρώτος Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος και δεύτερος στην ιεραρχία. Η γενικότερη εικόνα που αποκομίσαμε από τον Κ.5 ήταν εκείνη ενός ιδιαίτερα έμπειρου και ικανού στελέχους της Κ.1 ο οποίος κατέθεσε με επάρκεια και επαγγελματισμό αυτά που γνώριζε στο πλαίσιο του δικού του τομέα ευθύνης και αρμοδιοτήτων. Με εμπεριστατωμένο τρόπο ανέδειξε ιδιαίτερα το ζήτημα του καθορισμού των προβλέψεων και γενικότερα της διαδικασίας που ακολουθείται σχετικά δίδοντας στο Δικαστήριο κάθε αναγκαία επεξήγηση και ανάλυση ούτως ώστε αυτό να είναι σε θέση να αντιληφθεί και να εκτιμήσει κατάλληλα την όλη διεργασία που ακολουθείτο σε αυτό τον τομέα. Με μεστό και ευθύ τρόπο μετέφερε στο Δικαστήριο την πληροφόρηση που ο ίδιος είχε για κάθε ένα από τα ζητήματα που είχαν σχέση και επηρέαζαν θετικά ή αρνητικά την έκβαση του κεφαλαιακού ελλείμματος στο πλαίσιο της Άσκησης της Ε.Α.Τ. Δεν έχουμε διαπιστώσει οποιαδήποτε προσπάθεια μέσω της μαρτυρίας του να υποβιβάσει, όπως ήταν η εισήγηση της Κ.Α., την κρισιμότητα των διαφόρων θεμάτων που τέθηκαν στο Δ.Σ. κατά τις 14/6/12 σε ό,τι αφορά την πιθανή επίδραση τους σε αύξηση του ελλείμματος. Αντιθέτως θεωρούμε ότι με ισοζυγισμένο τρόπο αναφέρθηκε σε όλες τις σχετικές παραμέτρους που επηρέαζαν καθ΄ οιονδήποτε τρόπο την πορεία κάλυψης του κεφαλαιακού ελλείμματος παραθέτοντας σε κάθε περίπτωση όλα τα δεδομένα που είχε κατά νουν. Μέρος της αντεξέτασης του αναλώθηκε σε κάποιες αναφορές που υπήρχαν στις χειρόγραφες σημειώσεις Λαζαρίδου. Ήδη έχουμε αναφερθεί στη μαρτυρία της Μ.Κ.11 την οποία κρίναμε απόλυτα αξιόπιστη. Τούτου δεδομένου δεν έχουμε καμία αμφιβολία ότι οι αναφορές που υπάρχουν στις σημειώσεις της ήταν αποτέλεσμα του τι η ίδια είχε ακούσει να αναφέρεται από τους παρευρισκομένους το οποίο και στη συνέχεια κατέγραψε εν είδει σημειώσεων αν και όχι σε ολοκληρωμένη μορφή. Από την άλλη, όμως, θα πρέπει να επισημανθεί πως η ολοκληρωμένη εικόνα των λεχθέντων δεν μπορεί να δοθεί μέσω αποσπασματικών σημειώσεων παρά μόνο μέσω εκείνων που ήταν παρόντες και έλαβαν μέρος στη συνεδρία στην οποία αφορούσαν οι σχετικές σημειώσεις. Οι δε εξηγήσεις και αναφορές που ο Κ.5 έκανε σε σχέση με τα όσα του υπεδείχθησαν από τις εν λόγω χειρόγραφες σημειώσεις ήταν απόλυτα πειστικές και λογικές χωρίς να έχουμε διακρίνει οποιαδήποτε προσπάθεια αλλοίωσης της πραγματικής εικόνας. Τέτοια ήταν, για παράδειγμα, η περίπτωση όπου εξήγησε ότι οι αναφορές στο Δ.Σ. της 14/6/12 μετά την παρουσίαση του Μ.Κ.21 στις προβλέψεις ήταν απλώς ενημέρωση ως προς το τι είχαν κάνει με τις προβλέψεις που είχε ζητήσει η Κ.Τ.Κ. στην οποία καθηκόντως ο ίδιος προέβη και όχι μια προσπάθεια «ενίσχυσης των ανησυχιών» του Μ.Κ.21 για το κομμάτι των προβλέψεων, όπως ήταν η σχετική υποβολή της Κ.Α.. Κατά τον ίδιο ειλικρινή τρόπο σχολίασε, όταν του ζητήθηκε κατά την αντεξέταση, και άλλες αναφορές από τις σημειώσεις Λαζαρίδου που είχαν γίνει από άλλους Κατηγορούμενους, όπως τον Κ.4 και τον Κ.3, ανακαλώντας από τη μνήμη του τα λεχθέντα και μεταφέροντας το πνεύμα των συζητήσεων όπως το είχε ο ίδιος ζήσει. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Μ.Υ.1
(5)Ο Μ.Υ.1
(5)παρέθεσε τα ακαδημαϊκά προσόντα του και την επαγγελματική δραστηριότητα του σε γραπτή μορφή (Έγγραφο 28). Η Κ.Α. δεν έχει αμφισβητήσει οτιδήποτε από αυτά που αναφέρονται στο εν λόγω έγγραφο. Από το 17σελιδο αυτό έγγραφο περιληπτικά αναφέρουμε ότι μετά τις σπουδές του στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών απέκτησε μεταπτυχιακό τίτλο στο Τραπεζικό και Χρηματοοικονομικό Δίκαιο (Banking and Finance Law) από το Queen Mary του Πανεπιστημίου του Λονδίνου και διδακτορικό τίτλο με θέμα διατριβής την Κατάχρηση Αγοράς (Market Abuse). Eίναι Αν. Καθηγητής Χρηματοοικονομικού Δικαίου στο Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής του Πανεπιστημίου Πειραιώς και Δικηγόρος. Στο επιστημονικό του έργο περιλαμβάνονται αρκετές δημοσιεύσεις ενώ ανάμεσα στις δράσεις του περιλαμβάνετο και η συμμετοχή στην ομάδα εργασίας για την κωδικοποίηση του θεσμικού πλαισίου περί κεφαλαιαγοράς και του χρηματιστηρίου. Αναμφίβολα λοιπόν είναι εμπειρογνώμονας σε θέματα του δικαίου της κεφαλαιαγοράς και δη της κατάχρησης αγοράς περιλαμβανομένης της λειτουργίας και εποπτείας της αγοράς και υπό αυτή την ιδιότητα θα εξεταστεί και η μαρτυρία του. Είναι πολύ καλά γνωστές οι αρχές με βάση τις οποίες αξιολογείται τέτοια μαρτυρία και δεν χρειάζεται επανάληψη τους[11]. Αρκεί σε συντομία να λεχθεί ότι ο ρόλος του εμπειρογνώμονα είναι να προσφέρει στο Δικαστήριο τα απαιτούμενα στοιχεία ούτως ώστε το Δικαστήριο να κρίνει την ορθότητα των συμπερασμάτων του και όχι να αντικαταστήσει την κρίση του Δικαστηρίου. Γι΄ αυτό ο εμπειρογνώμονας πρέπει να είναι σε θέση να παρουσιάσει την (επιστημονική ή άλλη) βάση επί της οποίας εργάστηκε, ούτως ώστε το Δικαστήριο να μπορέσει να εξαγάγει τα δικά του ανεξάρτητα συμπεράσματα[12]. Προτού αξιολογήσουμε τη μαρτυρία του Μ.Υ.1
(5)κρίνουμε σκόπιμο να υπενθυμίσουμε πως η προσπάθεια προσφοράς μέσω αυτού του μάρτυρα μαρτυρίας σε σχέση με τα ουσιαστικά νομικά ερωτήματα της υπόθεσης οδήγησε στην έκδοση της Ενδιάμεσης μας Απόφασης 12/4/17 δια της οποίας δεν επετράπη η παρουσίαση της γραπτής δήλωσης του ως μέρος της κυρίως εξέτασης του. Παρόμοια προσπάθεια έγινε και στο πλαίσιο της μαρτυρίας που κλήθηκε στη συνέχεια να δώσει η οποία αναπόφευκτα είχε την ίδια κατάληξη. Έχοντας λοιπόν διαπιστώσει ότι πλείστα όσα θέματα κλήθηκε μέσω της κυρίως εξέτασης να καταθέσει περιστρέφονταν γύρω από τον Νόμο και το Δίκαιο παρέλκει η οποιαδήποτε αξιολόγηση τους εφόσον δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη. Υπό αυτά τα δεδομένα η μαρτυρία που τελικώς επετράπη στο μάρτυρα να δώσει υπήρξε ιδιαίτερα περιορισμένη και αφορούσε βασικά την επεξήγηση ορισμένων εννοιών και παράθεση κάποιων στοιχείων ενδεικτικών της ύπαρξης χειραγώγησης. Εν πάση περιπτώσει τόσο η επεξήγηση της έννοιας της χειραγώγησης όσο και η εξειδίκευση των δύο βασικών ομάδων συμπεριφορών χειραγώγησης στις οποίες αυτή διακρίνεται με την ταυτόχρονη παράθεση μιας σειράς στοιχείων που, στο πλαίσιο εποπτείας της αγοράς, αποτελούν ενδείξεις για ύπαρξη χειραγώγησης ήτο κατατοπιστική και την δεχόμαστε. Όσον αφορά το σχολιασμό από τον μάρτυρα του Πίνακα γνωστού ως Πίνακα Χ" Μιτσή ημερ. 14/6/12 μέσω της απλής επισήμανσης της μη ποσοτικοποίησης του κάθε παράγοντα που συνδιαμόρφωνε το έλλειμμα λόγω της ύπαρξης ερωτηματικών, δεν θεωρούμε ότι αυτό αποτελεί κάτι που δεν θα μπορούσε το ίδιο το Δικαστήριο από μόνο του να διακρίνει, χωρίς δηλ. τη σχετική αναφορά του Μ.Υ.1
(5). Το ίδιο ασφαλώς ισχύει και σε σχέση με τον σχολιασμό του επί του δεύτερου Πίνακα Χ" Μιτσή ημερ. 26/6/
  1. Με δεδομένο ότι η ερμηνεία του όρου «εμπιστευτική πληροφορία» αφορά σε νομικό ζήτημα τα όσα σχετικά ανέφερε ο μάρτυρας δεν αποτελούν επιτρεπτή μαρτυρία. Η διατύπωση της γνώμης του τόσο για το κατά πόσο ήταν νομικά επιβεβλημένη η έκδοση ανακοίνωσης περί κεφαλαιακού ελλείμματος €400εκ. κατά την 14η/6/12 όσο και για το ότι η έκδοση τέτοιας ανακοίνωσης ενδέχετο να εκθέσει τα μέλη του Δ.Σ. σε αστικής ή ποινικής φύσεως ευθύνες, αποτέλεσε εκ νέου προσπάθεια της Υπεράσπισης του Κ.5 να δοθεί μέσω αυτού του μάρτυρα μη επιτρεπτή μαρτυρία σε σχέση με τα ουσιαστικά νομικά ερωτήματα της υπόθεσης και ή σε σχέση με το ύστατο ερώτημα της (ultimate question). Τούτου δοθέντος δεν μπορεί και δεν θα ληφθεί υπόψη. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Κ.6 Ο Κ.6 ήτο κατά τον ουσιώδη χρόνο ο Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος του Συγκροτήματος της Κ.
  2. Λέμε εξαρχής ότι ο Κ.6 μας άφησε με θετικές εντυπώσεις όσον αφορά την ειλικρίνεια και ευθύτητα του κατά την παρουσίαση της μαρτυρίας του. Με απόλυτα σαφή και εμπεριστατωμένο τρόπο ανέδειξε τις διάφορες ενέργειες που λαμβάνονταν και βρίσκονταν υπό εξέλιξη κατά τον ουσιώδη χρόνο με στόχο τον μηδενισμό του ελλείμματος μέχρι τις 30/6/
  3. Ιδιαίτερη δε αναφορά έκανε και στις επαφές και ενέργειες που γίνονταν για άντληση κεφαλαίων μέσω της έκδοσης ενός νέου υβριδικού αξιογράφου CoCo που να συνάδει με τους κανόνες της Ε.Α.Τ. Όπως προέκυψε, λόγω της ιδιότητας του ως Προέδρου της Επιτροπής Κεφαλαίου της Εκτελεστικής Διεύθυνσης, ο Κ.6 τηρείτο συνεχώς ενήμερος για την εξέλιξη του θέματος CoCo από την Διευθύντρια της CISCO Μ.Υ.1
(1)η οποία είχε αναλάβει από τον Μάιο του 2012 να το διερευνήσει και να υποβάλει εισήγηση. Όπως δε διεφάνη τόσο από την κυρίως εξέταση όσο και από την αντεξέταση ο Κ.6 ήταν άρτιος γνώστης του θέματος αυτού και της εξέλιξης του σε όλα τα χρονικά στάδια. Μάλιστα κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης κλήθηκε μέσω διαφόρων ερωτήσεων και επεξήγησε με απόλυτα εμπεριστατωμένο και κατατοπιστικό τρόπο κάθε πτυχή του θέματος CoCo ως και τις διάφορες εκδοχές και διαφοροποιήσεις που είχαν εξετασθεί σε διάφορα χρονικά στάδια από τις αρχές Μαΐου μέχρι και τις 25/6/12 με γνώμονα πάντοτε τη διαμόρφωση και κατάληξη του σε ένα χρηματοοικονομικό μέσο (εργαλείο) το οποίο θα ήταν αποδεκτό από την Ε.Α.Τ. Κατά τη διάρκεια της μαρτυρίας του διαπιστώσαμε ότι δεν είχε κανένα ενδοιασμό ή αμφιταλάντευση να απαντήσει οποιαδήποτε ερώτηση και να αναφερθεί σε κάθε γεγονός που έλαβε χώρα κατά τον ουσιώδη χρόνο και το οποία θα μπορούσε να είναι σχετικό στην παρούσα υπόθεση. Ήταν δε απόλυτα αποκαλυπτικός σε καίρια ζητήματα της υπόθεσης όπως π.χ. σε σχέση με το κατά πόσο είχε τεθεί θέμα profit warning προς συζήτηση από τον Μ.Κ.21 στο Δ.Σ. μετά το τέλος της παρουσίασης του. Όσον αφορά τα αναφερθέντα στην Γ.Σ. στις 19/6/12 διαπιστώσαμε ότι, αν και ο Κ.6, όπως και οι υπόλοιποι Κατηγορούμενοι ήταν ιδιαίτερα φειδωλοί και είχαν πει ότι δεν ενθυμούνταν τις ερωτήσεις που υποβλήθηκαν και τις απαντήσεις που δόθηκαν, θα λέγαμε ότι ο Κ.6 ήταν, ίσως, ο περισσότερο αποκαλυπτικός, επαναλαμβάνοντας με σταθερότητα αυτό που είχε πει και στην Εξεταστική Επιτροπή Πική, πως ο κόσμος έφυγε από τη Γ.Σ. με την εντύπωση ότι ίσχυε ακόμη το ποσό των €200εκ. Μη Αμφισβητούμενα Γεγονότα Θα πρέπει να σημειώσουμε στο παρόν στάδιο πως έχοντας υπόψιν τις εναπομείνασες Κατηγορίες 2 - 6 η αξιολόγηση, η διερεύνηση των γεγονότων και η κατάληξη σε ευρήματα ως προς αυτά αναπόφευκτα εστιάζεται στα δύο βασικά επίδικα ζητήματα της υπόθεσης και συγκεκριμένα σε στοιχεία σχετικά με: (α) Τη διακύμανση του κεφαλαιακού ελλείμματος της Κ.1 μετά την Ανακοίνωση της 10/5/12 και την τυχόν αύξηση του κατά την επίμαχη περίοδο 14/6/12- 26/6/12 στα επίπεδα τα οποία προβάλλει η Κ.Α. με την Κατηγορία 2 και τις δοθείσες λεπτομέρειες. (β) Τις δηλώσεις που έγιναν (ή δεν έγιναν) κατά τη Γ.Σ. της 19/6/12 σχετικά με το κεφαλαιακό έλλειμμα της Κ.1, όπως προβάλλει η Κ.Α. με τις Κατηγορίες 3-6. Περαιτέρω θα πρέπει να παρατηρήσουμε πως, παρά την κατά κάποιον τρόπο αντίθετη εντύπωση την οποίαν εισπράξαμε κατά την έναρξη της ακρόασης, εντούτοις στην πορεία της δίκης διεφάνη πως πλείστα όσα γεγονότα ήταν εν τέλει μη αμφισβητούμενα ή αναντίλεκτα και αποτελούσαν έτσι κοινό υπόβαθρο μεταξύ όλων (έστω και αν δεν δηλώθηκαν ως παραδεκτά). Θεωρούμε λοιπόν ορθότερο και ότι θα διευκολύνει την παρακολούθηση της απόφασης να ακολουθήσει πρώτα καταγραφή των εν λόγω μη αμφισβητούμενων γεγονότων, δίδοντας έτσι το γενικότερο πλαίσιο γεγονότων της επίδικης περιόδου και στη συνέχεια να ακολουθήσει αξιολόγηση μας σε κάποια επιμέρους ζητήματα για τα οποία προωθήθηκαν διαφορετικές εκδοχές, έχοντας συνεχώς κατά νουν και για τις δύο πιο πάνω ενότητες τα προαναφερθέντα δύο βασικά επίδικα ζητήματα της υπόθεσης, ήτοι την τυχόν αύξηση ελλείμματος και τις δηλώσεις στη Γ.Σ.
(1)Στις 26/10/11 η Σύνοδος Κορυφής της ζώνης του Ευρώ και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Ε.Ε. αποφάσισαν τη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους στην Ευρώπη (Euro Summit Statement - Τεκμήριο 125). Μεταξύ αυτών ήταν το κούρεμα των ελληνικών κρατικών ομολόγων (PSI ) και η θέση ενός στόχου για την κεφαλαιοποίηση των τραπεζών (capitalization of banks). Συγκεκριμένα αποφασίστηκε ότι οι τράπεζες θα έπρεπε να αυξήσουν μέχρι τις 30/6/12 τα βασικά πρωτοβάθμια κεφάλαια τους (core tier 1 ratio) στο 9% και επιπρόσθετα αποφασίστηκε η δημιουργία ενός προσωρινού αποθέματος κεφαλαίου (temporary buffer)[13]. Εξεδόθηκαν σχετικές ανακοινώσεις από την Ε.Α.Τ. (Τεκμήρια 135, 136, 137).
(2)Στις 8/12/11 η Ε.Α.Τ. ανακοίνωσε τα ελλείμματα κεφαλαίου που υπολογίστηκαν κατά χώρα σε σχέση με τις πιο πάνω κεφαλαιακές απαιτήσεις. Το συνολικό έλλειμμα που υπολογίστηκε για τις δύο Κυπριακές Τράπεζες (Τράπεζα Κύπρου και Λαϊκή) ανερχόταν στα €3,531 δις με βάση τους ισολογισμούς κατά την 30 Σεπτεμβρίου 2011. Στην Ανακοίνωση αυτή αναφέρετο ότι οι εθνικές εποπτικές αρχές θα ζητούσαν από την κάθε τράπεζα να υποβάλει μέχρι τις 20/1/12 το σχέδιο της για κάλυψη του ελλείμματος της μέχρι τις 30/6/12 (Τεκμήριο 138).
(3)Την ίδια μέρα (8/12/11) η Κ.Τ.Κ. ανήρτησε στην ιστοσελίδα της τα αποτελέσματα της άσκησης κεφαλαιακής ενίσχυσης για κάθε τράπεζα ξεχωριστά (Τεκμήριο 139). Για την Κ.1 το έλλειμμα ανερχόταν στα €1560εκ. (Αυτό περιλάμβανε τη διαφορά μεταξύ της λογιστικής και αγοραίας αξίας των ΟΕΔ ύψους €724εκ.).
(4)Στις 8/12/11 η Κ.1 εξέδωσε δημόσια Ανακοίνωση (Τεκμήρια 3, 67, 172) με την οποία γνωστοποιούσε ότι στο πλαίσιο της Κεφαλαιακής Άσκησης που διενεργήθηκε από την Ε.Α.Τ. σε συνεργασία με την Κ.Τ.Κ. διαπιστώθηκε ότι το έλλειμμα της ανέρχετο σε €1.560εκ. το οποίο έπρεπε να καλυφθεί μέχρι το τέλος Ιουνίου 2012. Περαιτέρω ανακοίνωνε στο κοινό ότι λαμβάνοντας υπόψη τα 887εκ. Μετατρέψιμα Αξιόγραφα Ενισχυμένου Κεφαλαίου (ΜΑΕΚ) υπολείπετο το ποσό των €673εκ. ως επιπλέον κεφαλαιακό έλλειμμα και ότ

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.