Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Marius Dan Rad, Αρ. Υπόθεσης: 11957/2016, 23/11/2017

(2)(α) και 11 του περί Οδικής Ασφάλειας Νόμου ν. 174/

1. Σύμφωνα με τα γεγονότα, όπως αυτά έχουν εκτεθεί από την εκπρόσωπο της κατηγορούσας αρχής και δεν έχουν αμφισβητηθεί από την υπεράσπιση, στις 29.5.2015 και ώρα 20:50, ο Κατηγορούμενος οδηγούσε το αυτοκίνητο KSR696 στην οδό Περικλέους στον Στρόβολο με κατεύθυνση από την Λεωφόρο Στροβόλου προς την Λεωφόρο Ιωσήφ Χ''Ιωσήφ. Σε κάποιο σημείο του δρόμου παρά τη συμβολή με την οδό Ζαλόγγου, στην προσπάθεια του Κατηγορουμένου να εισέλθει με δεξιά κλίση εντός αυτής, απέκοψε την ευθεία πορεία του της μοτοσυκλέτας MEP586 η οποία επίσης κινείτο στην οδό Περικλέους ερχόμενη από την αντίθετη κατεύθυνση σε σχέση με την πορεία του Κατηγορουμένου. Ως αποτέλεσμα τα δύο οχήματα συγκρούστηκαν και υπέστησαν ζημιές. Το δυστύχημα έγινε κατά την διάρκεια της νύχτας. Η οδός Περικλέους φωτιζόταν με λαμπτήρες οδικού φωτισμού χαμηλής τάσης πλην όμως η ορατότητα του Κατηγορουμένου ήταν 45 μέτρα και η ακτίνα των φώτων πορείας του ανερχόταν σε 35 μέτρα. Ο οδηγός της μοτοσικλέτας υπέστη εκτεταμένο υποδόριο εμφύσημα, πολλαπλά κατάγματα πλευρών, πνευμονικές θλάσεις και εισήχθη στην Μονάδα Εντατική Θεραπείας όπου παρέμεινε μέχρι τις 17.6.
2. Έπειτα, συνέχισε την αποθεραπεία σε άλλο θάλαμο. Κατά την διερεύνηση προέκυψε το αδίκημα της 2ης Κατηγορίας και ειδικότερα διαπιστώθηκε ότι ο Κατηγορούμενος οδηγούσε έχοντας καταναλώσει τέτοια ποσότητα αλκοόλης ώστε η αναλογία αλκοόλης στην εκπνοή του να ανέρχεται σε 84mg% αντί 22mg%. Ο Κατηγορούμενος δεν βαρύνεται με προηγούμενες καταδίκες και φέρει 4 βαθμούς ποινής στην άδεια οδήγησης του. Αγορεύοντας για σκοπούς μετριασμού της ποινής του Κατηγορουμένου, ο συνήγορος του επεσήμανε την άμεση παραδοχή και το λευκό του ποινικό μητρώο. Ανέφερε περαιτέρω ότι η ασφαλιστική εταιρεία στην οποία είναι ασφαλισμένος ο Κατηγορούμενος έχει αποκαταστήσει τις υλικές ζημιές. Για τις σωματικές βλάβες δεν υπεβλήθη οποιαδήποτε απαίτηση. Επισημάνθηκε επίσης η καθυστέρηση στην καταχώριση της υπόθεσης. Σε σχέση με τις συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων ο κ. Παυλίδης ζήτησε όπως ληφθεί υπόψη ο χαμηλός φωτισμός στο σημείο του ατυχήματος καθώς και το γεγονός ότι ο οδηγός του μοτοποδηλάτου έτρεχε με ιλιγγιώδη ταχύτητα την οποία όμως δεν προσδιόρισε. Περαιτέρω, ο δρόμος δεν είναι επίπεδος για αυτό και η ορατότητα ήταν περιορισμένη. Συμφώνησε όμως ότι η ορατότητα ανέρχεται σε 45 μέτρα. Τέλος, επισήμανε το ότι ο Κατηγορούμενος παρέμεινε στην σκηνή και βοήθησε τον τραυματία μέχρι να φτάσει η αστυνομία. Ο Κατηγορούμενος κατάγεται από Ρουμανία και διαμένει με την οικογένεια του στην Κύπρο τα τελευταία 8 χρόνια. Είναι πατέρας ενός παιδιού 7 ετών και η σύζυγος του διανύει τον 6ο μήνα εγκυμοσύνης του 2ου τους παιδιού. Είναι ο μόνος που εργάζεται στην οικογένεια. Ειδικότερα, ο Κατηγορούμενος εργάζεται στην ιδιωτική εταιρεία Christakis Th. Antoniades & Son Ltd ως πλασιέ - οδηγός. Λόγω των υψηλών οικονομικών αναγκών της οικογένειας, ο Κατηγορούμενος εκτελεί και 2η εργασία ως διανομέας σε επιχείρηση γρήγορου φαγητού. Οι απολαβές του Κατηγορουμένου ανέρχονται συνολικά σε €900 μηνιαίως. Η επιλογή της ποινής που θα επιβληθεί αποτελεί πολύ λεπτό έργο του Δικαστηρίου αφού απαιτείται, από τη μια, εξατομίκευση της ποινής στο πλαίσιο του συγκεκριμένου παραβάτη και, από την άλλη, εξισορρόπηση του γενικού συμφέροντος της δικαιοσύνης. Η ποινή δεν πρέπει να συνιστά απλώς τιμωρία, αλλά να αρμόζει στο πρόσωπο του συγκεκριμένου παραβάτη. (βλ. Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 224). Από την άλλη, η εξατομίκευση της ποινής δεν πρέπει να οδηγήσει και σε εξουδετέρωση της σοβαρότητας των αδικημάτων και της ανάγκης για αποτροπή, όταν συντρέχουν λόγοι για την απόδοση αποτρεπτικού χαρακτήρα στην ποινή. Οι κατηγορίες στις οποίες ο Κατηγορούμενος εκρίθη ένοχος μετά από δική του παραδοχή, όπως διαφαίνεται μέσα από τις προβλεπόμενες στον νόμο ποινές είναι πολύ σοβαρές. Ειδικότερα, το άρθρο 8 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου Ν. 86/72 προνοεί ότι όποιος οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα σε οδό χωρίς να καταβάλλει την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται σε φυλάκιση για διάστημα μη υπερβαίνον το ένα έτος ή σε χρηματική ποινή μη υπερβαίνουσα τις Λ.Κ.1000 ή και στις δύο αυτές ποινές. Επίσης, το Άρθρο 19 του ιδίου νόμου δίδει περαιτέρω εξουσία στο Δικαστήριο όπως αποστερήσει από τον καταδικασθέντα την ικανότητα να κατέχει και να λαμβάνει άδεια οδήγησης μηχανοκινήτου οχήματος για τέτοιο χρονικό διάστημα, ως το Δικαστήριο ήθελε κατά το δοκούν εκάστοτε αποφασίσει. Το άρθρο 11

(1)(δ) του περί Οδικής Ασφάλειας Νόμου ν. 174/86προνοεί ότι σε περίπτωση που η αναλογία αλκοόλης στην εκπνοή υπερβαίνει τα 70 εκατομμυριοστά του γραμμαρίου αλκοόλης σε κάθε 100 χιλιοστά του λίτρου εκπνοής τότε ο καταδικασθείς υπόκειται σε φυλάκιση για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τα δύο χρόνια, ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις πέντε χιλιάδες ευρώ (€5.000) ή σε στέρηση της ικανότητάς του να κατέχει ή λαμβάνει άδεια οδήγησης για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τον ένα χρόνο, ή σε όλες ή οποιεσδήποτε από τις πιο πάνω αναφερόμενες ποινές. Αφετηρία για την επιβολή ποινής είναι η προβλεπόμενη στο νόμο ποινή. Πέραν από την σοβαρότητα των αδικημάτων όπως αυτή προκύπτει από τις προβλεπόμενες στο νόμο ποινές πρέπει να τονιστεί ότι οι συνέπειες που προκλήθηκαν ή θα μπορούσαν να προκληθούν από την συμπεριφορά του Κατηγορούμενου, σε μια περίοδο που τα θανατηφόρα και άλλα σοβαρά ατυχήματα βρίσκονται δυστυχώς σε έξαρση, δεν μπορούν να παραγνωριστούν από το Δικαστήριο. Το Δικαστήριο έχει την υποχρέωση να στείλει το μήνυμα, σε όλους τους οδηγούς που χρησιμοποιούν τους δρόμους, ότι οδική συμπεριφορά, όμοια με αυτή του Κατηγορουμένου, είναι απαράδεκτη. Μπορεί δε, να χαρακτηριστεί ως εγωιστική συμπεριφορά που δείχνει αδιαφορία για όλους όσους χρησιμοποιούν τον δρόμο. Όπως αναφέρθηκε και στην απόφαση Ζυπιτής Κώστας και Άλλος ν. Αστυνομίας και Άλλου,

(2003)2 Α.Α.Δ. 220, το αυτοκίνητο αποτελεί αντικείμενο ικανό να προκαλέσει το θάνατο ή σοβαρή βλάβη, κατά πάντα χρόνο, όταν αυτό βρίσκεται σε κίνηση, γεγονός που προσδιορίζει και τις ευθύνες του οδηγού για τη χρήση και το καθήκον του για την προστασία της ασφάλειας τρίτων. Στην προκειμένη περίπτωση η δράση του Κατηγορουμένου χαρακτηρίζεται ως έντονα αντικοινωνική. Δεν χωρεί καμία δικαιολογία για αυτή του την πράξη. Το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος βρισκόταν κάτω από συναισθηματική φόρτιση ένεκα του ότι κάποιο άτομο επιτέθηκε σεξουαλικά εναντίον της συζύγου του, σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να αιτιολογήσει τις πράξεις του ή να ελαφρύνει την θέση του. Οποιοσδήποτε έχει το δικαίωμα να καταναλώνει αλκοόλ είτε σε στιγμές χαράς είτε σε στιγμές λύπης. Δεν έχει όμως κανείς το δικαίωμα να οδηγήσει μηχανοκίνητο όχημα αμέσως μετά από τέτοια κατανάλωση αλκοόλης. Στην προκειμένη περίπτωση, λαμβάνω υπόψη μου όλα όσα έχουν αναφερθεί πιο πάνω και συνυπολογίζω την άμεση παραδοχή του κατηγορούμενου (βλ. Χαρτούμπαλος v. Δημοκρατίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 28) και το λευκό του ποινικό μητρώο (βλ. Χαραλάμπους ν. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 14). Λαμβάνω επίσης υπόψη μου τις προσωπικές, οικογενειακές και οικονομικές του περιστάσεις όπως αυτές αναφέρθηκαν από τον ευπαίδευτο συνήγορο του. Έχω προβληματιστεί έντονα σε σχέση με το είδος της ποινής που θα επιβάλω στον Κατηγορούμενο. Έχω κατά νου την υπόθεση Εμαννουήλ Κυριακάκης ν. Αστυνομίας

(2012)2 Α.Α.Δ 134, επικυρώθηκε η ποινή άμεσης φυλάκισης, των 15 ημερών για ταχύτητα 202 αντί 100 ΧΑΩ. Ο εφεσείων ήταν άτομο λευκού ποινικού μητρώου χωρίς βαθμούς ποινής και είχε παραδεχτεί άμεσα τόσο στις αστυνομικές αρχές όσο και ενώπιον του Δικαστηρίου. Αναφέρθηκαν τα εξής από το Ανώτατο Δικαστήριο: «Συμφωνούμε με το πρωτόδικο Δικαστήριο ότι ούτε οι προσωπικοί παράγοντες ούτε και οι συνθήκες διάπραξης του αδικήματος θα πρέπει να εξουδετερώσουν μια ποινή η οποία, υπό τις περιστάσεις, θα πρέπει να είναι αυστηρή και αποτρεπτική. Στην προκειμένη περίπτωση η ποινή δικαιολογείτο να είναι αυστηρή και αποτρεπτική ένεκα του ύψους της ταχύτητας, που ήταν υπερδιπλάσια του επιτρεπομένου ορίου, του γεγονότος ότι τέτοια αδικήματα βρίσκονται σε έξαρση και έχουν καταστροφικές συνέπειες σε ανθρώπινες ζωές και του γεγονότος ότι ο εφεσείων πράγματι επέδειξε εγωϊστική αδιαφορία για την ασφάλεια άλλων προσώπων που χρησιμοποιούσαν το δρόμο κατά τον ουσιώδη χρόνο.» Όπως και η οδήγηση καθ' υπέρβαση του ανώτατου ορίου ταχύτητας έτσι και η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλης και η αμελής οδήγηση αποτελούν αδικήματα που εμφανίζονται με ανησυχητική συχνότητα ενώπιον του Δικαστηρίου κάτι που επιβάλλει την αντιμετώπιση τους με την επιβολή αποτρεπτικών ποινών. Στην Κόκκινος ν. Αστυνομίας

(1995)3 Α.Α.Δ. 135, το Εφετείο σημείωσε ότι το στοιχείο της αποτροπής μπορεί να διαδραματίσει ρόλο τόσο στην επιλογή της μορφής της ποινής όσο και στον καθορισμό του ύψους της. Περαιτέρω, όπως στην υπόθεση Κυριακάκης (ανωτέρω) έτσι και στην παρούσα περίπτωση ο Κατηγορούμενος επέδειξε εγωιστική αδιαφορία. Προκάλεσε περαιτέρω με την συμπεριφορά του πόνο και ταλαιπωρία η οποία ενδεχομένως να μην μπορεί να επιμετρηθεί σε χρήμα. Λαμβάνω υπόψη μου όλα όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω και ιδιαίτερα, τη φύση της αμέλειας που επιδείχθηκε καθώς και το γεγονός ότι οι συνέπειες της αμελούς οδήγησης δεν περιορίστηκαν σε υλικές ζημιές αλλά προκλήθηκε σοβαρός τραυματισμός. Δεν παραγνωρίζω από την άλλη ότι και ο παραπονούμενος κινείτο με μεγάλη ταχύτητα η οποία ήταν ενδεχομένως καθοριστική της σφοδρότητας της σύγκρουσης. Στο σύγγραμμα Sentencing in Cyprus, 2nd ed, G. M. Pikis, σελ. 235 αναφέρεται ότι η συντρέχουσα αμέλεια δεν αποτελεί υπεράσπιση αποτελεί όμως ελαφρυντικό παράγοντα. (βλ. επίσης Τσιελεπης ν. Αστυνομίας

(1999)2 ΑΑΔ 401). Περαιτέρω, λαμβάνω υπόψη μου το χρονικό διάστημα που διέρρευσε από την ημερομηνία διάπραξης των αδικημάτων μέχρι την καταχώρηση της παρούσας υπόθεσης αλλά και μέχρι σήμερα που το Δικαστήριο καλείται να επιβάλει ποινή. Είναι νομολογημένο ότι η κατηγορούσα αρχή έχει υποχρέωση όπως προσαγάγει τους παραβάτες ενώπιον του Δικαστηρίου ευθύς μετά την ολοκλήρωση των ανακρίσεων, νοουμένου ότι στοιχειοθετείται υπόθεση εναντίον τους (βλ. Ιωάννου κ.α v. Aστυνομίας

(1996)2 Α.Α.Δ. 200). Η καθυστέρηση είναι ένας παράγοντας που λαμβάνεται σοβαρά υπόψη κατά την επιμέτρηση της ποινής. Στην Γενικός Εισαγγελέας ν. Αβρααμίδη (ανωτέρω) λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Έχει νομολογηθεί ότι η πάροδος αρκετού χρόνου από τη διάπραξη του αδικήματος είναι στοιχείο ουσιώδες που λαμβάνεται υπόψη στην επιβολή της ποινής, δηλαδή αν θα επιβληθεί ποινή φυλάκισης. Εκτός στις περιπτώσεις που θεωρείται απόλυτα αναγκαίο, είναι ανεπιθύμητη η επιβολή ποινής φυλάκισης μετά από παρέλευση μακρού χρόνου από την ημέρα της διάπραξης του αδικήματος». Έχοντας όλα τα πιο πάνω κατά νου, κρίνω ότι η ποινή φυλάκισης στην παρούσα περίπτωση μπορεί να αποφευχθεί. Κατάλληλη ποινή για τον Κατηγορούμενο είναι η χρηματική ποινή. Η ποινή της στέρησης της άδειας οδηγού βρίσκεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου και πρέπει να αποτελεί μέρος της συνολικής ποινής. Πρέπει επομένως να δικαιολογείται με βάση τις αρχές που διέπουν την επιμέτρηση της ποινής. Τόσο τα γεγονότα που προσδιορίζουν τη σοβαρότητα του αδικήματος, όσο και οι προσωπικές συνθήκες του παραβάτη πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για να διαπιστωθεί αν δικαιολογείται η αποστέρηση της άδειας του παραβάτη και η χρονική διάρκεια της αποστέρησης (βλ. μεταξύ άλλων, Ελ. Ελευθερίου ν. Αστυνομίας

(1992)2 ΑΑΔ 300,304). Στην προκειμένη περίπτωση, λαμβάνω υπόψη μου τις προσωπικές συνθήκες του Κατηγορούμενου όπως και τα όσα αναφέρθηκαν από τον ευπαίδευτο συνήγορο του σε σχέση με την εργασία του και την αναγκαιότητα της κατοχής άδειας οδήγησης. Η σοβαρότητα του αδικήματος που αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος και τα επακόλουθα της καθιστούν στις πλείστες των περιπτώσεων την αποστέρηση της άδειας οδήγησης επιβεβλημένη. Στην παρούσα, όμως, περίπτωση η αποστέρηση της άδειας οδήγησης θα ήταν κατά την γνώμη μου ένα ιδιαίτερα επαχθές τιμωρητικό μέτρο για τον Κατηγορούμενο. Και τούτο διότι τυχόν στέρηση του δικαιώματος του να οδηγεί θα επηρέαζε δυσμενώς τόσο τον ίδιο όσο και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς του, αφού θα του στερούσε την δυνατότητα να εργαστεί, και συνεπώς την δυνατότητα να κερδίζει τα προς το ζην. Όλα τα πιο πάνω με οδηγούν στο να διαφοροποιήσω την παρούσα περίπτωση από τις περιπτώσεις όπου η στέρηση της άδειας οδήγησης από το Δικαστήριο αναγκάζει τον κατηγορούμενο να υποστεί κάποιας μορφής δυσχέρεια με το να καταφύγει σε υπαλλακτικές λύσεις. Στην υπό εξέταση περίπτωση τυχόν στέρηση της άδειας οδήγησης θα έχει ως αποτέλεσμα την παντελή αποστέρηση της δυνατότητας του Κατηγορούμενου για εργασία και ενδεχομένως απώλεια της για αόριστο χρονικό διάστημα με απρόβλεπτες συνέπειες για το ανήλικο παιδί και την έγκυο σύζυγο του κατηγορουμένου (βλ. Πουλλής ν. Αστυνομίας

(2000)2 ΑΑΔ 57, Andreas Miltiadous ν. The Police

(1970)2 CLR 81 και Panayiotis Mirachis v. Police

(1965)2 CLR 28). Συνεπώς, η ποινή στέρησης άδειας οδήγησης μπορεί να αποφευχθεί στην παρούσα περίπτωση. Βεβαίως, η ανάγκη για αποτρεπτικότητα της ποινής θα αντικατοπτρίζεται στην χρηματική ποινή που θα επιβληθεί στον Κατηγορούμενο. Επιδεικνύοντας κάθε δυνατή επιείκεια στον Κατηγορούμενο, επιβάλλεται σε αυτόν χρηματική ποινή ύψους €600 πλέον 4 βαθμοί ποινής στην 1η Κατηγορία και χρηματική ποινή ύψους €1000 πλέον 4 βαθμοί ποινής στην 2η Κατηγορία. Εφιστώ την προσοχή του Κατηγορουμένου στο γεγονός ότι βαρύνεται πλέον με 12 βαθμούς ποινής επί της άδειας οδήγησης του κάτι το οποίο πρέπει να τον θέσει σε εγρήγορση όσον αφορά την μελλοντική οδηγική του συμπεριφορά. (Υπ.) Χρ. Ρασπόπουλος, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο