Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Γεώργιος Γεωργίου, Αρ. Υπόθεσης: 18481/2016, 21/11/2017

(3), 19 και 20Α του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/

1. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος «ο Κατηγορούμενος την 22.6.2016 στην Λεωφόρο Αρχαγγέλου στην Επαρχία Λευκωσίας οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής KTG695 με ταχύτητα μεγαλύτερη του ανωτάτου ορίου ταχύτητας, δηλαδή με ταχύτητα 91ΧΑΩ αντί 50 ΧΑΩ.». ΜΑΡΤΥΡΙΑ Για να αποδείξει την υπόθεση, η Κατηγορούσα Αρχή κάλεσε ένα μάρτυρα κατηγορίας. Το Δικαστήριο αφού εξέτασε κατά πόσο έχει αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορούμενου, τον κάλεσε σε απολογία. Αφού του επεξηγήθηκαν τα δικαιώματα του, ο Κατηγορούμενος επέλεξε να καταθέσει ενόρκως. Δεν κάλεσε περαιτέρω μάρτυρες υπεράσπισης. ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ (ΜΚ) Εκ μέρους της κατηγορούσας αρχής, κατάθεσε o Αστ.138 Σ. Κωνσταντίνου, ο οποίος κατά τον ουσιώδη χρόνο υπηρετούσε στον Ε.Ο.ΜΟ Αρχηγείου. Ο ΜΚ παρουσίασε στο Δικαστήριο κατάθεση και ανακριτικό φάκελο το περιεχόμενο των οποίων υιοθέτησε (βλ. Τεκμήριο 1 και 3 αντίστοιχα). Συνοψίζοντας το περιεχόμενο της μαρτυρίας του καταγράφω ότι στις 22.6.2016 και περί ώρα 16:35 στην λεωφόρο Αρχαγγέλου, ο ΜΚ κατήγγειλε τον οδηγό του οχήματος Porsche Estate με αριθμό εγγραφής KTG695, ήτοι τον Κατηγορούμενο, για υπέρβαση του ορίου ταχύτητας, ήτοι 91 ΧΑΩ αντί 50ΧΑΩ. Αφού πληροφόρησε τον Κατηγορούμενο ότι θα καταγγελθεί ο τελευταίος απάντησε «θα τα πούμε στο Δικαστήριο βιάζομαι έχω ραντεβού». Ο ΜΚ ανέφερε επίσης ότι το ανώτατο όριο ταχύτητας στον συγκεκριμένο δρόμο είναι 50ΧΑΩ και υπάρχει πινακίδα ανώτατου ορίου ταχύτητας 600m πριν την ανακοπή. Η απόσταση εντοπισμού της παράβασης ήταν 151 μέτρα. Ο καιρός ήταν αίθριος, το οδόστρωμα ξηρό και η τροχαία κίνηση αραιή. Για τον εντοπισμό της ταχύτητας του κατηγορουμένου, ο ΜΚ χρησιμοποίησε ταχύμετρο τύπου λέιζερ υπ' αριθμό
2. Το εν λόγω ταχύμετρο ελέγχθηκε τόσο πριν όσο και μετά την καταγγελία. Οι έλεγχοι περιλάμβαναν την θέση του ταχυμέτρου σε λειτουργία και την διαπίστωση ότι στην οθόνη του εμφανίζονται οχτάρια και στην συνέχεια η ένδειξη «pass». Επίσης, σε χαραγμένη απόσταση στο έδαφος στο Αρχηγείο Αστυνομίας υπάρχουν οι ενδείξεις των 55 κα 75 μέτρων τις οποίες ο ΜΚ στόχευσε και διαπίστωσε ότι οι ενδείξεις στο ταχύμετρο ανταποκρίνονταν σε αυτές. Τέλος, ο ΜΚ στόχευσε με το ταχύμετρο διαφορετικούς στόχους με διαφορετική απόσταση και ο ήχος μεταβαλλόταν ανάλογα με την μετατόπιση του ταχυμέτρου. Αντεξεταζόμενος, ο ΜΚ ανέφερε ότι τη στιγμή που σταμάτησε τον Κατηγορούμενο, υπήρχαν δυο αυτοκίνητα στον δρόμο. Το ένα κινούταν στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας και το άλλο, που ήταν το όχημα του Κατηγορουμένου, κινούταν στην δεξιά λωρίδα και προσπερνούσε το πρώτο. Το ταχύμετρο έχει τη δυνατότητα σε κλάσματα δευτερολέπτου, να καταγράψει πολλές ταχύτητες σε διαφορετικά οχήματα, έτσι ο ΜΚ μπόρεσε να στοχεύσει και να ανακόψει και τους δύο οδηγούς. Ο μεν οδηγός που κινούταν στην αριστερή λωρίδα καταγγέλθηκε εξωδίκως για ταχύτητα 87ΧΑΩ ενώ ο Κατηγορούμενος καταγγέλθηκε για ταχύτητα 91ΧΑΩ. Σύμφωνα με τον ΜΚ, ο Κατηγορούμενος δεν ζήτησε να δει την ένδειξη του ταχύμετρου. Αν και σύμφωνα με τον μάρτυρα δεν υπάρχει υποχρέωση να επιδεικνύεται η ένδειξη του ταχυμέτρου, εντούτοις αν ο Κατηγορούμενος είχε ζητήσει να δει την ένδειξη, ο ΜΚ θα του την έδειχνε. Υπήρχε η δυνατότητα να επιδειχθεί η ένδειξη καθότι η τελευταία ένδειξη στο ταχύμετρο ήταν εκείνη η οποία αφορούσε το όχημα του Κατηγορουμένου, ήτοι 91ΧΑΩ. Σε σχέση με την αναφορά στο Τεκμήριο 1 ότι "η ένδειξη στο ταχύμετρο 91 υποδείχθηκε στον παραβάτη", ο ΜΚ ανέφερε ότι το Τεκμήριο 1 είναι μια τυποποιημένη κατάθεση. Κατηγορούμενος Μετά το πέρας της μαρτυρίας για την Κατηγορούσα Αρχή, κατέθεσε στο Δικαστήριο ο Κατηγορούμενος. Αυτός ανέφερε ότι είναι ηλικίας 62 ετών, κάτοχος τίτλου Chartered Accountant και ιδιοκτήτης ιδιωτικής εταιρείας στην οποία εργάζονται 123 υπάλληλοι. Στις 22.6.2016 οδηγούσε το αυτοκίνητο KTG695 με κατεύθυνση από Τρόοδος προς Λευκωσία. Μπροστά του βρισκόταν ένα αυτοκίνητο μάρκας BMW. Τα δύο πιο πάνω οχήματα κινούνταν στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας. Στην δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας και ειδικότερα στα φώτα τροχαίας πριν το σημείο της ανακοπής υπήρχε άλλο αυτοκίνητο στη δεξιά λωρίδα. Πέρασαν τα πιο πάνω φώτα τροχαίας και όταν πλησίασαν προς τα φώτα «Cineplex», ο ΜΚ έκαμε σήμα και στους δύο για να σταματήσουν κάτι το οποίο έπραξαν. Επειδή στο μυαλό του Κατηγορουμένου υπήρχε ένα παρόμοιο περιστατικό το οποίο είχε συμβεί λίγο καιρό προηγουμένως στην κόρη του, η οποία ανακόπηκε και καταγγέλθηκε χωρίς να της δείξουν την ένδειξη του ταχυμέτρου, ο ίδιος ζήτησε να δει την ένδειξη. Αντί ο ΜΚ να το πράξει του είπε επί λέξει «Θα σε κατηγορήσω για να πας Δικαστήριο, ενώ του οδηγού BMW θα του βάλω πιο χαμηλά χιλιόμετρα για να μην πάει Δικαστήριο». Ήταν περαιτέρω η θέση του Κατηγορουμένου ότι ο ΜΚ δεν θα μπορούσε να στοχεύσει σε απόσταση 151 μέτρων από το σημείο όπου στεκόταν καθότι ο δρόμος παρουσιάζει αριστερόστροφη καμπή και υπάρχουν δέντρα που εμποδίζουν την ορατότητα (βλ. Τεκμήριο 4). Όλως παραδόξως, κατά την αντεξέταση υποβλήθηκε θέση ότι ο ΜΚ δεν μπορούσε να δείξει στον Κατηγορούμενο την ένδειξη του ταχυμέτρου καθότι η τελευταία ένδειξη ήταν η ταχύτητα του BMW. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω τους μάρτυρες να δίνουν δια ζώσης τη μαρτυρία τους στο εδώλιο του μάρτυρα και να αξιολογήσω την συνολική εμφάνιση και συμπεριφορά τους. Αποτίμησα τη συνολική τους παρουσία στη βάση των εγγενών χαρακτηριστικών της μαρτυρίας τους όπως η πηγή της γνώσης τους, η μνήμη τους, η ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τυχόν προκατάληψη, ανιδιοτέλεια και η αληθοφάνεια (βλ. Phipson on Evidence, 14th edition, σελίδα 251). Περαιτέρω, η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίστηκε σε απόλυτη αποτίμηση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά αλλά συσχετίστηκε, αντιπαραβλήθηκε και διερευνήθηκε μέσα από την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων (βλ. Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρας

(1992)1 Α.Α.Δ. 1056). Κατά την αξιολόγηση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα έλαβα επίσης υπόψη μου ότι με βάση τη νομολογία είναι ανάγκη μια μαρτυρία να τίθεται στη βάσανο της αξιολόγησης από απόψεως περιεχομένου και να μην γίνεται αποδεκτή ή να απορρίπτεται με μόνο την εξωτερική εντύπωση που προκαλεί ο μάρτυρας (βλ. Γεώργιος & Σπύρος Τσαππή Λτδ v. Πολυβίου

(2009)1 Α.Α.Δ. 339). Έχοντας όλα τα πιο πάνω κατά νου, σημειώνω ότι ο MK δεν μου έκανε καλή εντύπωση. Η μαρτυρία του στερείται πειστικότητας και παρουσιάζει κενά, τα οποία δεν επιτρέπουν στο Δικαστήριο να καταλήξει σε οποιαδήποτε ασφαλή συμπεράσματα αναφορικά με τα ουσιώδη αμφισβητούμενα γεγονότα. Συγκεκριμένα, ενώ ο ΜΚ προσπάθησε αφενός να πείσει ότι ο Κατηγορούμενος δεν είχε ζητήσει να δει την ένδειξη του ταχυμέτρου, αφετέρου ανέφερε ότι ο Κατηγορούμενος αφού κατέβηκε από το όχημα δεν παραδεχόταν ότι έτρεχε. Τι περισσότερο αναζητούσε ο ΜΚ ώστε να δείξει στον Κατηγορούμενο την ένδειξη του ταχυμέτρου; Δεν αποφαίνομαι βεβαίως ότι υπάρχει τέτοια υποχρέωση, πλην όμως ο ίδιος ο ΜΚ είχε αναφέρει ότι αν ο Κατηγορούμενος ζητούσε να δει την ένδειξη του ταχυμέτρου, θα την επιδείκνυε. Εντούτοις, παρά το ότι σύμφωνα με τον ΜΚ η τελευταία ένδειξη στο ταχύμετρο ήταν αυτή που αφορούσε τον Κατηγορούμενο και ήταν κατ' ισχυρισμό 91ΧΑΩ, ο ΜΚ δεν την έδειξε όταν ο Κατηγορούμενος αμφισβήτησε ότι έτρεχε με αυτή την ταχύτητα. Προσθέτω ανάμεσα στα άλλα ότι ο ΜΚ φαίνεται να έχει ως συνήθη πρακτική την επίδειξη της ένδειξης του ταχυμέτρου αφού η ενέργεια αυτή περιλαμβάνεται και στην τυποποιημένη κατάθεση που παρουσίασε στο Δικαστήριο. Εντούτοις δεν το έπραξε σε αυτή την περίπτωση που υπήρξε σθεναρή αμφισβήτηση από τον κατ' ισχυρισμό παραβάτη. Και τούτο με φέρνει σε ένα άλλο σοβαρό ατόπημα στην μαρτυρία του ΜΚ. Ο ΜΚ παρουσίασε στο Δικαστήριο μια κατάθεση (Τεκμήριο 1) την οποία και υιοθέτησε. Σε αυτή αναφέρονται οι ενέργειες στις οποίες προέβη εκείνη την ημέρα. Εντούτοις, κατά την αντεξέταση του, ο ΜΚ ανέφερε ότι στο εν λόγω έγγραφο περιλαμβάνονται αναφορές οι οποίες δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και απέδωσε τις ανακρίβειες αυτές στο γεγονός ότι η εν λόγω κατάθεση είναι τυποποιημένη. Ο ΜΚ ξέχασε προφανώς ότι την εν λόγω κατάθεση την υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασης του και ότι βάση αυτής η Κατηγορούσα Αρχή επιδιώκει την καταδίκη ενός πολίτη για ποινικό αδίκημα. Η ενέργεια του ΜΚ μπορεί να χαρακτηριστεί το λιγότερο ως επιπόλαια. Δεν έχω αντιληφθεί τον σκοπό και χρησιμότητα παρουσίασης μιας τυποποιημένης κατάθεσης αν σε αυτή δεν καταγράφονται επακριβώς οι ενέργειες στις οποίες προέβη ο μάρτυρας. Το λιγότερο που θα ανέμενε κανείς από τον μάρτυρα θα ήταν να διαγράψει από την κατάθεση τις αναφορές οι οποίες δεν σχετίζονται με την παρούσα υπόθεση. Γενικά λαμβάνοντας υπόψη μου τη συνολική παρουσία του ΜΚ και αξιολογώντας το περιεχόμενο της μαρτυρίας του καταλήγω να μην αποδεχτώ την θέση του. Από την άλλη, ο Κατηγορούμενος ήταν σαφής στις θέσεις του και απαντούσε με αμεσότητα και ευθύτητα. Δεν διαπίστωσα οποιαδήποτε προσπάθεια παραποίησης των γεγονότων ή απόκρυψης της αλήθειας. Ήταν επίσης ήρεμος και δεν φάνηκε να διακατέχεται από αμηχανία ή δισταγμό στις απαντήσεις του. Επιπρόσθετα δεν περιέπεσε σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις. Απεναντίας, ήταν σταθερός στις θέσεις του και επέμεινε σε αυτές μέχρι τέλους. Η αξιοπιστία του δεν πλήγηκε ούτε κατά την διάρκεια της αντεξέτασης του. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Το Άρθρο 6

(3)του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου του 1972, Ν.86/72(στο εξής «ο Νόμος»), προνοεί τα ακόλουθα: «

(3)Πας όστις οδηγεί μηχανοκίνητον όχημα επί τινος οδού με ταχύτητα μεγαλυτέραν του ανωτάτου ή μικροτέραν του κατωτάτου ορίου ταχύτητος όπερ έχει ορισθή υπό της αρμοδίας αρχής δυνάμει των διατάξεων του εδαφίου

(2)ή της επιφυλάξεως αυτού είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται, εν περιπτώσει καταδίκης, εις φυλάκισιν μη υπερβαίνουσαν το εν έτος ή εις χρηματικήν ποινήν μη υπερβαίνουσαν τας £1000 ή εις αμφοτέρας τας ποινάς της φυλακίσεως και της χρηματικής τοιαύτης.» Τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος είναι: (α) η οδήγηση μηχανοκίνητου οχήματος σε οδό (β) ο ορισμός από την αρμόδια αρχή ανωτάτου ορίου ταχύτητας (γ) η αναγραφή του ορίου ταχύτητας επί πινακίδας η οποία να τοποθετήθηκε στην οδό κατά τρόπο που να διακρίνεται ευχερώς από τους οδηγούς, και (δ) η οδήγηση του οχήματος με ταχύτητα μεγαλύτερη του καθορισθέντος ανωτάτου ορίου ταχύτητας. Στην παρούσα υπόθεση, ο κατηγορούμενος δεν αμφισβήτησε το καθορισμένο όριο ταχύτητας στον επίδικο τόπο και χρόνο. Ο κατηγορούμενος δεν αμφισβήτησε επίσης ότι κατά τον επίδικο τόπο και χρόνο ήταν ο οδηγός του οχήματος με αρ. Εγγραφής KTG695. Παραμένει να εξεταστεί κατά πόσον ο Κατηγορούμενος οδηγούσε με ταχύτητα μεγαλύτερη του επιτρεπόμενου ορίου. Στο σύγγραμμα To Δίκαιο της Απόδειξης, Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, Τ. Ηλιάδη & Ν. Σάντη, σελ. 595-596, αναφέρεται ότι η απόδειξη του αδικήματος του άρθρου 6 του Ν.86/72 με μαρτυρία γνώμης ενός μάρτυρα, π.χ. αστυνομικού στηριζόμενου στο ταχύμετρό του είναι αρκετή για να στοιχειοθετήσει κατηγορία. Σε σχέση όμως με αυτό το σημείο, δεδομένης της πιο πάνω αξιολόγησης και της αναξιοπιστίας της μαρτυρίας του μοναδικού μάρτυρα κατηγορίας, το Δικαστήριο δεν μπορεί να προβεί σε οποιαδήποτε ασφαλή ευρήματα ως προς το αν όντως ο κατηγορούμενος οδηγούσε με ταχύτητα 91ΧΑΩ. Είναι εύστοχη η παραπομπή της συνηγόρου του Κατηγορουμένου στο σύγγραμμα Wilkinson's Road Traffic Offences 7η Έκδοση σελ. 515 όπου αναφέρονται τα ακόλουθα: «Such Cases as are dismissed by magistrates are almost invariably dismissed, not because the magistrates are not satisfied as to the accuracy of the radar meter, but because they are not satisfied as to the accuracy of the evidence of the police officers operating the radar trap» Όπως έχει λεχθεί στην απόφαση Λοΐζου v. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363 στις σελ. 365, 366 «η απόδειξη της κατηγορίας και κάθε στοιχείου που την συνιστά, βαρύνει εξ' ολοκλήρου την Κατηγορούσα Αρχή. Δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και αν είναι. Κενά αναφορικά με την ύπαρξη των πρωτογενών γεγονότων που συνιστούν και αποδεικνύουν το αδίκημα αφήνουν την κατηγορία ατεκμηρίωτη και έκθετη σε απόρριψη». Στην προκειμένη περίπτωση, η αναξιοπιστία του μοναδικού μάρτυρα κατηγορίας αφήνει την κατηγορία ατεκμηρίωτη και έκθετη σε απόρριψη. Συνακόλουθα, ο κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται. (Υπ.) Χρ. Ρασπόπουλος, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο