ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ν. ΙΑΚΩΒΟΣ ΚΟΥΜΗ κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 26203/14, 8/2/2017

(1), 18, 19 και 72 των Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών του 1984, όπως αυτοί κατά καιρούς έχουν τροποποιηθεί. Προς απόδειξη της υπόθεσης της, η Κατηγορούσα Αρχή παρουσίασε ως μάρτυρα τον Αστ. 5492, Χ' Γιάννη (ΜΚ 1), ο οποίος κατέθεσε δύο τεκμήρια. Με την ολοκλήρωση της υπόθεσης της Κατηγορούσας Αρχής ο συνήγορος του κατηγορουμένου εισηγήθηκε ότι δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του πελάτη του. Είναι παραδεκτό γεγονός ότι στις 9/3/2014 ιδιοκτήτης του εν λόγω οχήματος ήταν ο κατηγορούμενος 2 και ότι συνεχίζει να είναι ιδιοκτήτης. Η μαρτυρία του ΜΚ 1 ήταν ότι στις 9/3/2014 ανέκοψε τον κατηγορούμενο 1 αφού είχε παραβιάσει σήμα μονόδρομου κατευθύνσεως ενώ οδηγούσε το όχημα με αρ. εγγραφής ΕΖΖ 704 στην οδό Φρ. Ρούσβελτ στη Λεμεσό. Διαπίστωσε ότι ο κατηγορούμενος 1 δεν είχε άδεια κυκλοφορίας. Του εξέδωσε εξώδικο το οποίο δεν πληρώθηκε εντός της καθορισμένης από το νόμο προθεσμίας. Στις 19/6/2014, ως αναφέρεται και στο Τεκμήριο 1, ο ΜΚ 1 επικοινώνησε με τον κατηγορούμενο 2, αναφέροντας του ότι επέτρεψε στον κατηγορούμενο 1 να οδηγήσει χωρίς άδεια κυκλοφορίας, οπότε και ο κατηγορούμενος 2 απάντησε «εντάξει, έκαμα λάθος». Αντεξεταζόμενος, ο ΜΚ 1 ανέφερε ότι δεν θυμόταν αν ρώτησε τον κατηγορούμενο 2 ποια ήταν η σχέση του με τον κατηγορούμενο 1 ή αν το είχε πράξει δεν το είχε σημειώσει. Δεν προέβη στη λήψη κατάθεσης από τον κατηγορούμενο 2, ούτε έκανε άλλη έρευνα. Ανέφερε ότι για τέτοιας φύσεως αδικήματα δεν λαμβάνουν συνήθως καταθέσεις. Οι αρχές που διέπουν το εκ πρώτης όψεως υπόθεση είναι καλά γνωστές. Ο κατηγορούμενος απαλλάσσεται από το στάδιο αυτό όταν:

(1)Δεν στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος, και

(2)Οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει σε αυτή την καταδίκη του κατηγορούμενου (βλ. Αzinas v. Police

(1981)2 CLR 9, Re Kakos

(1985)1 CLR 250 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστοδούλου

(1990)2 ΑΑΔ 133). Υπενθυμίζω ότι στο στάδιο αυτό το Δικαστήριο δεν προβαίνει σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας, αλλά εξετάζει μόνο κατά πόσο αντικειμενικά κρινόμενη η μαρτυρία, δικαιολογεί την κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση. Η μαρτυρία για την κατηγορούσα Αρχή λαμβάνεται υπόψη στο απόγειο της (βλ. R. v. Galbraith

(1981)2 All E.R. 1060, 1062). Όσον αφορά το αδίκημα που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος 2, η Κατηγορούσα Αρχή όφειλε να αποδείξει ότι επέτρεψε στον κατηγορούμενο 1 την οδήγηση μηχανοκινήτου οχήματος χωρίς άδεια κυκλοφορίας. Ο όρος «επιτρέπει - to permit» έχει εξεταστεί και αναλυθεί στην Αγγλική αλλά και στην Κυπριακή Νομολογία. Σχετική απόφαση είναι η Othonos ν. Police

(1972)2 CLR 58, όπου ερμηνεύθηκε ο όρος « to permit» στη βάση της αγγλικής νομολογίας. Στην υπόθεση εκείνη εξετάστηκε το άρθρο 12 του Κεφ. 332, αντίστοιχο του οποίου συναντάται σήμερα ως το άρθρο 18 στον Ν. 86/

1. Σύμφωνα με το άρθρο 18: «Οσάκις, τη συναινέσει (ρητή ή σιωπηρά) του ιδιοκτήτου αυτού, μηχανοκίνητον όχημα χρησιμοποιήται ή λειτουργή κατά τοιούτον τρόπον ώστε η χρήσις ή λειτουργία αυτού να συνιστά αδίκημα κατά τας προνοίας του παρόντος Νόμου ή των δυνάμει τούτου γενομένων Κανονισμών, ο ιδιοκτήτης του οχήματος λογίζεται ως συνεργήσας εις την διάπραξιν του τοιούτου αδικήματος, δύναται δε να διωχθή ως φυσικός αυτουργός και να τιμωρηθή αναλόγως, εκτός εάν αποδείξη επί Δικαστηρίω, ότι το αδίκημα διεπράχθη εν αγνοία του και δεν οφείλετο εις οιανδήποτε πράξιν ή παράλειψιν αυτού.» Στην Othonos, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα στις σελ. 62 και 63: "It is to be observed that the issue of knowledge arises indirectly on the interpretation of the word "permits", and in this type of offence of permitting an act to be done, the burden is imposed on the defendant by the terms of our law to establish to the satisfaction of the Court that the offence was committed without his knowledge and was not due to any act or omission on his part." Προχώρησε το Ανώτατο Δικαστήριο και ανέφερε με βάση την Αγγλική Νομολογία, αποδεχόμενο την εισήγηση του συνηγόρου του εφεσείοντα, ότι αυτό που αναζητείται είναι η γνώση, σελ. 63 και 64: "We are in agreement with counsel that the trend of authorities in England is that, if the charge is of permitting an act to be done, knowledge of the facts must be established. Permitting, of course, imports state of mind, and a person cannot permit without having knowledge of the facts which are to be permitted." Προκύπτει ότι κατηγορούμενος που επιτρέπει τη χρησιμοποίηση οχήματος πρέπει να έχει γνώση της χρησιμοποίησης του οχήματος και σε κάποιες περιπτώσεις και της ίδιας της παρανομίας. Η γνώση μπορεί να είναι πραγματική είτε τεκμαιρόμενη όπως για παράδειγμα εργοδότης που κλείνει τα μάτια του στο πασιφανές ή όπου επιτρέπει στον υπάλληλο του να κάνει κάτι που υπό τις περιστάσεις η διάπραξη παράνομης πράξης είναι ενδεχόμενη χωρίς να ενδιαφέρεται αν θα διαπραχθεί ή όχι η παράνομη πράξη. Το να επιτρέψει κανείς απαιτεί θετική ενέργεια, επομένως απόδειξη προγενέστερης γνώσης είναι απαραίτητη. Απαιτείται ρητή ή εξυπακουόμενη γνώση και άμεση συμμετοχή (βλ. Blackstone's Criminal Practice 2013, στις σελ. 1051-1052, παρ. C1.8). Σημειώνω ότι, το άρθρο 18 εφαρμόζεται μόνο σε αδικήματα που διαπράττονται με βάση το Νόμο 86/72 και τους κανονισμούς που έχουν εκδοθεί δυνάμει αυτού, επομένως έχει εφαρμογή σε σχέση με το αδίκημα της 3ης κατηγορίας. Αντιστρέφεται το βάρος απόδειξης στον κατηγορούμενο αν και εφόσον καταδειχθεί με επαρκή μαρτυρία εκ πρώτης όψεως συναίνεση. Αυτό που πρέπει να εξεταστεί επομένως, είναι κατά πόσο υπάρχει μαρτυρία για το αν ο κατηγορούμενος 2 επέτρεψε ρητά ή σιωπηρά τη χρησιμοποίηση ή λειτουργία του οχήματος. Έχω εξετάσει τη μαρτυρία και αντιλήφθηκα από τα λεγόμενα του ΜΚ 1, ότι πέραν της μαρτυρίας για ιδιοκτησία του οχήματος, η μόνη μαρτυρία στην οποία στηρίχθηκε για προώθηση της κατηγορίας εναντίον του κατηγορούμενου 2, ήταν η απάντηση του κατηγορούμενου 2 όπως αυτή καταγράφηκε στο Τεκμήριο
2. Η ιδιοκτησία του οχήματος, από μόνη της, δεν μπορεί να αποτελέσει επαρκή ούτε ασφαλή μαρτυρία για εξαγωγή συμπεράσματος, ότι κάποιος επέτρεψε την οδήγηση οχήματος, πολύ περισσότερο δε για την εξαγωγή εκ πρώτης όψεως συμπεράσματος ότι ο ιδιοκτήτης συναίνεσε ρητά ή σιωπηρά στην οδήγηση ώστε να αντιστραφεί και το βάρος απόδειξης. Όσον αφορά την απάντηση που έδωσε ο κατηγορούμενος 2, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του ΜΚ 1, κρίνω ότι δεν βοηθά την υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής, αφού σύμφωνα με τα λεχθέντα του μάρτυρα ενδεχομένως να αναφέρθηκαν και άλλα θέματα τα οποία δεν καταγράφηκαν χωρίς την γραπτή επιβεβαίωση του κατηγορούμενου 2 ως επιτάσσει η Ποινική Δικονομία, Κεφ. 155, άρθρο 5

(2). Έλαβα υπόψη μου και τα όσα αναφέρονται στο σύγγραμμα Ποινική Δικονομία, του κ. Πική, σελ. 276, και κρίνω ότι η εν λόγω καταγραφή αποτελεί ανασφαλή βάση εξαγωγής συμπεράσματος. Έχοντας κατά νου τις αρχές που τέθηκαν στην Galbraith, κρίνω ότι η μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής, είναι τέτοια που ορθά καθοδηγούμενο Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να καταδικάσει με αυτή, ως εκ τούτου δεν υπάρχει περιθώριο να κληθεί ο κατηγορούμενος 2 σε απολογία στην κατηγορία που αντιμετωπίζει. Ο κατηγορούμενος 2 αθωώνεται και απαλλάσσεται σε σχέση με την κατηγορία 3. (Υπ). ............ Ν. Γεωργιάδης, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής ../Μ.Κ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο