Δημοκρατία ν. Ιωάννη Κυριακίδη, Αρ. Υπόθεσης: 22566/15, 29/6/2017

(1)Ανθρωποκτονία, κατά παράβαση του άρθρου 205

(3)του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, o κατηγορούμενος την 30η Οκτωβρίου 2015 με παράνομη πράξη, δηλαδή, την οδήγηση του μηχανοκίνητου οχήματος με αριθμούς εγγραφής ΚΖR929 με τέτοιο επικίνδυνο και αλόγιστο τρόπο και κάτω από τις συνθήκες που περιγράφονται στις κατηγορίες 5, 6, 8, 10, 11 και 12, προσέκρουσε βίαια στο πίσω μέρος του μηχανοκινήτου οχήματος με αριθμούς ΚUT721 που οδηγούσε ο Στέφανος Γεωργίου και επέφερε το θάνατο του Στέφανου Γεωργίου (κατηγορία 1).

(2)Οδήγηση οχήματος υπό την επήρεια ναρκωτικών, κατά παράβαση των άρθρων 2, 9 και 19 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72 όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο κατηγορούμενος την 30η Οκτωβρίου 2015 οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής ΚΖR929 ενώ τελούσε υπό την επήρεια κοκαΐνης, κατά τρόπο που ενώ οδηγούσε η ικανότητά του για ασφαλή οδήγηση ήταν ελαττωμένη (κατηγορία 5).

(3)Οδήγηση μηχανοκινήτου οχήματος με ταχύτητα δυναμένη να θέσει σε κίνδυνο ανθρώπινη ζωή, κατά παράβαση των άρθρων 6

(1), 19 και 20Α του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72 όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο κατηγορούμενος την 30η Οκτωβρίου 2015 οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής ΚΖR929, με ταχύτητα δυνάμενη να θέσει σε κίνδυνο ανθρώπινη ζωή ή να προκαλέσει βλάβη σε οποιοδήποτε πρόσωπο ή περιουσιακό στοιχείο (κατηγορία 10). Περαιτέρω ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει και τις πιο κάτω κατηγορίες στις οποίες δήλωσε παραδοχή:

(1)Πρόκληση θανάτου λόγω αλόγιστης, απερίσκεπτης ή επικίνδυνης πράξης, κατά παράβαση του άρθρου 210 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 και Άρθρα 19 και 20Α του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72, όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο κατηγορούμενος την 30η Οκτωβρίου 2015 οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής ΚΖR929, λόγω αλόγιστης, απερίσκεπτης ή επικίνδυνης πράξης ή συμπεριφοράς, που δεν αναγόταν σε υπαίτια αμέλεια, χωρίς πρόθεση επέφερε το θάνατο του Στέφανου Γεωργίου τέως από το Κολόσσι (κατηγορία 2).

(2)Παράνομη κατοχή ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως "Α", κατά παράβαση των άρθρων 2, 3 Πρώτος Πίνακας Μέρος Ι, 6

(2), 24, 30, 31, 31A και Τρίτος Πίνακας του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου 29/77, όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο κατηγορούμενος σε άγνωστο χρόνο, μεταξύ 29 και 30 Οκτωβρίου 2015, είχε στην κατοχή του ελεγχόμενο φάρμακο Τάξεως "A", δηλαδή άγνωστη ποσότητα κοκαΐνης χωρίς την άδεια του Υπουργού Υγείας (κατηγορία 3).

(3)Παράνομη χρήση ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως "Α", κατά παράβαση των άρθρων 10(α), 24

(1)και 30, 31 Πρώτος Πίνακας, Μέρος Ι και Τρίτος Πίνακας του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου 29/77, όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο κατηγορούμενος σε άγνωστο χρόνο, μεταξύ 29 και 30 Οκτωβρίου 2015, παράνομα χρησιμοποίησε ελεγχόμενο φάρμακο Τάξεως "A", ήτοι κοκαΐνη (κατηγορία 4).

(4)Οδήγηση κατά παράβαση απόφασης ή διατάγματος Δικαστηρίου, κατά παράβαση του άρθρου 19Α του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72, όπως τροποποιήθηκε από το Νόμο 109(Ι)/2012. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο κατηγορούμενος την 30η Οκτωβρίου 2015 και ενώ ήταν πρόσωπο το οποίο αποστερήθηκε της ικανότητας να κατέχει ή να λαμβάνει άδεια οδηγήσεως μηχανοκινήτου οχήματος, οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής ΚΖR929 στην οδό 28ης Οκτωβρίου κατά την διάρκεια που ίσχυε το πιο πάνω διάταγμα/απόφαση (κατηγορία 6).

(5)Χρήση μηχανοκινήτου οχήματος άνευ ασφαλείας έναντι κινδύνου τρίτου μέρους, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3

(1)(α)

(5), 38 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων Νόμου (Ασφάλισης Ευθύνης Έναντι Τρίτου) Νόμος 96(Ι)/2000 όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο κατηγορούμενος την 30η Οκτωβρίου 2015 οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής ΚΖR929 χωρίς να υπάρχει για τον χρησιμοποιούντα το πιο πάνω όχημα ασφάλεια έναντι κινδύνου τρίτου μέρους (κατηγορία 7).

(6)Οδήγηση οχήματος υπό την επήρειαν οινοπνευματωδών ποτών κλπ, κατά παράβαση των άρθρων 2, 9

(2)του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72, όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο κατηγορούμενος την 30η Οκτωβρίου 2015, οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής ΚΖR929 ενώ τελούσε υπό την επήρειαν οινοπνευματωδών ποτών κατά τρόπο που ενώ οδηγούσε η ικανότητά του για ασφαλή οδήγηση ήταν ελαττωμένη (κατηγορία 8).

(7)Αρνήθηκε/απέφυγε να δώσει δείγμα εκπνοής για τη διενέργεια της προκαταρκτικής εξέτασης, κατά παράβαση των άρθρων 2, 5, 6 και 11 του περί Οδικής Ασφάλειας Νόμων του 1986 και του 2000 (174/1986) και Άρθρο 9 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72, όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο κατηγορούμενος την 30η Οκτωβρίου 2015, οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής ΚΖR929 και άνευ εύλογου αιτίας αρνήθηκε να παράσχει δείγμα εκπνοής του για διενέργεια της προκαταρκτικής εξέτασης για οδήγηση μηχανοκινήτου οχήματος υπό την επήρειαν αλκοόλης όταν τούτο ζητήθηκε απ΄ αυτόν (κατηγορία 9).

(8)Οδήγηση μηχανοκινήτου οχήματος καθ΄ ον χρόνο η αναλογία αλκοόλης εις το αίμα υπερέβαινε το καθορισθέν όριο, κατά παράβαση των άρθρων 2, 5, 6, 10 και 11 των περί Οδικής Ασφάλειας Νόμων του 1986 και του 2000 (174/1986) και άρθρο 9 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72 όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο κατηγορούμενος την 30η Οκτωβρίου 2015 οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής ΚΖR929, ενώ είχε καταναλώσει τόση ποσότητα αλκοόλης η αναλογία της οποίας στο αίμα, υπερέβαινε το καθορισθέν όριο, δηλαδή περιείχε 63 αντί 50 χιλιοστά του γραμμαρίου αλκοόλης σε 100 χιλιοστά του λίτρου αίματος (κατηγορία 11).

(9)Οδήγηση μηχανοκινήτου οχήματος με ανασταλείσα άδεια οδηγήσεως, κατά παράβαση των άρθρων 2, 8, 40, 49

(1)(α)

(3), 53 και 54 του περί Αδείας Οδήγησης Νόμου 94(Ι)/2001, όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο κατηγορούμενος την 30η Οκτωβρίου 2015 οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής ΚΖR929 ενώ του είχε ανασταλεί η άδεια οδήγησης για περίοδο 6 μηνών στις 28.7.15 στην ποινική υπόθεση 7053/15 του Ε.Δ. Λεμεσού (κατηγορία 12).

(10)Πλαστοπροσωπία, κατά παράβαση των άρθρων 360 και 35 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο κατηγορούμενος την 30η Οκτωβρίου 2015, με σκοπό την καταδολίευση της Γιάννας Τσαντεκίδου, ψευδώς παρέστησε τον εαυτό του ως Μιχαλάκης Μαρίνος (κατηγορία 13).

(11)Πλαστοπροσωπία, κατά παράβαση των άρθρων 360 και 35 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο κατηγορούμενος την 30η Οκτωβρίου 2015, με σκοπό την καταδολίευση του Αστ. 498 Α. Λοΐζου, ψευδώς παρέστησε τον εαυτό του ως Μιχαλάκης Μαρίνος (κατηγορία 14).

(12)Επίθεση κατά οργάνου τηρήσεως της τάξεως κατά τη δέουσα εκτέλεση του καθήκοντος του, κατά παράβαση του άρθρου 244(β) του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο κατηγορούμενος την 30η Οκτωβρίου 2015, επιτέθηκε κατά οργάνου τηρήσεως της τάξεως, δηλαδή κατά του Αστ. 498 Α. Λοΐζου, κατά τη δέουσα εκτέλεση του καθήκοντός του (κατηγορία 15).

(13)Επίθεση κατά οργάνου τηρήσεως της τάξεως κατά τη δέουσα εκτέλεση του καθήκοντος του, κατά παράβαση του άρθρου 244(β) του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο κατηγορούμενος την 30η Οκτωβρίου 2015, επιτέθηκε κατά οργάνου τηρήσεως της τάξεως, δηλαδή κατά του Ε/Αστ. 5492 Δ. Χατζηγιάννη, κατά τη δέουσα εκτέλεση του καθήκοντός του (κατηγορία 16).

(14)Κοινή επίθεση, κατά παράβαση του άρθρου 242 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154, όπως τροποποιήθηκε από το Νόμο 166/87. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο κατηγορούμενος την 30η Οκτωβρίου 2015, παράνομα επιτέθηκε κατά του Δρ. Γ. Οικονόμου (κατηγορία 17).

(15)Κοινή επίθεση, κατά παράβαση του άρθρου 242 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154, όπως τροποποιήθηκε από το Νόμο 166/87. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο κατηγορούμενος την 30η Οκτωβρίου 2015, παράνομα επιτέθηκε κατά του Βενέδικτου Μιχαήλ (κατηγορία 18).

(16)Ανησυχία, κατά παράβαση του άρθρου 95 του Ποινικού Κώδικα Κεφ.

1. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο κατηγορούμενος την 30η Οκτωβρίου 2015, άνευ ευλόγου αιτίας προκάλεσε θόρυβο σε δημόσιο χώρο, δηλαδή, στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών της Πολυκλινικής "Υγείας", κατά τρόπο ενδεχόμενο να προκαλέσει διασάλευση της ειρήνης (κατηγορία 19). Όλα τα αδικήματα σύμφωνα με τις λεπτομέρειες των κατηγοριών διαπράχθηκαν στη Λεμεσό. Επισημαίνουμε ότι σε σχέση με την κατηγορία 4 η ευπαίδευτη συνήγορος του κατηγορουμένου δήλωσε ότι η κατηγορία είναι παραδεκτή με τη διευκρίνιση ότι η χρήση κοκαΐνης έγινε την 29.10.15 και όχι την 30.10.
2. Το Δικαστήριο δεν διέταξε τη διεξαγωγή Newton Trial καθότι έκρινε σκόπιμο όπως το θέμα αποφασιστεί στα πλαίσια της ακρόασης. Ενώπιον του Δικαστηρίου κατέθεσαν εκ μέρους της Κατηγορούσας Αρχής εννέα μάρτυρες, ο Αστ. 4853 Γιώργος Χατζηναθαναήλ, ΜΚ1, ο Αστ. 2960 Κλείτος Νικολαΐδης, ΜΚ2, ο Αναπλ. Λοχ. 2759 Παύλος Χριστοφή, ΜΚ3, ο Αστ. 498 Αλέκος Λοΐζου, ΜΚ4, ο Ιonut Prodanescu, MK5, η Χρυστάλλα Θεοφάνους, ΜΚ8, η νοσηλεύτρια Κυριακή Παλαμά, ΜΚ6, η Διευθύντρια του Γενικού Χημείου Μαρία Αυξεντίου, ΜΚ7 και ο ψυχίατρος Ευάγγελος Αναστασίου, ΜΚ
3. Στο σημείο αυτό θα θέλουμε να παρατηρήσουμε ότι στα πρακτικά της διαδικασίας το όνομα του ΜΚ2 αναγράφεται Νίκος αντί Κλείτος Νικολαΐδης. Είναι προφανές ότι πρόκειται για τυπογραφικό λάθος καθότι τόσο στο κατηγορητήριο όσο και στην κατάθεσή του το όνομα που αναγράφεται είναι "Κλείτος" Νικολαΐδης. Κατατέθηκαν επίσης παραδεκτά γεγονότα, πρόκειται για το έγγραφο με Ένδειξη Α και οι εκθέσεις της Μαρίας Αυξεντίου, ΜΚ
4. Αναφορά στο περιεχόμενο των πιο πάνω εγγράφων θα γίνει σε κατοπινό στάδιο. Είναι κοινή θέση και των δύο μερών ότι την 30.10.2015 και ώρα 03:15 στη συμβολή της οδού 28ης Οκτωβρίου με τη Λεωφόρο Αρχ. Μακαρίου Γ΄ στη Λεμεσό, το όχημα με αριθμό εγγραφής ΚΖR929 που οδηγείτο από τον κατηγορούμενο, προσέκρουσε στο πίσω μέρος του οχήματος με αριθμούς εγγραφής KUT721 που οδηγούσε ο Στέφανος Γεωργίου. Κατά τη σύγκρουση ο Στέφανος Γεωργίου τραυματίστηκε σοβαρά και λίγη ώρα αργότερα υπέκυψε στα τραύματά του. Αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι ο Στέφανος Γεωργίου απεβίωσε συνεπεία του τροχαίου δυστυχήματος. Θα παραθέσουμε στη συνέχεια συνοπτικά τη μαρτυρία ενός εκάστου των μαρτύρων, όχι με τη σειρά που κλήθηκαν και κατέθεσαν ενώπιον μας, αλλά με τη σειρά που κατά την άποψη μας δίνει την καλύτερη δυνατή εικόνα αναφορικά με την εξέλιξη των γεγονότων. Ο Ιonut Prodanescu, MK5, εργαζόταν κατά τον επίδικο χρόνο στο café «La Croissanterie» στην περιοχή του Εναερίου. Την 29.10.15 ο μάρτυρας πήγε στην εργασία του η ώρα 23:
5. Την 30.10.15 και γύρω στις 03:15 βρισκόταν έξω από το café και σκούπιζε το πεζοδρόμιο. Από τη θέση που βρισκόταν μπορούσε να δει πολύ καλά τα φώτα τροχαίας στη διασταύρωση της Λεωφόρου Μακαρίου Γ΄ με την οδό 28ης Οκτωβρίου. Ενώ κοιτούσε τα φώτα τροχαίας είδε ένα μικρό όχημα χρώματος μαύρου που πορευόταν στην οδό 28ης Οκτωβρίου και σταμάτησε στη μεσαία λωρίδα του δρόμου. Για τα οχήματα που πήγαιναν «προς τα νότια από Μακαρίου, προς ανατολή στην οδό 28ης Οκτωβρίου, το φως της τροχαίας ήταν πράσινο, ενώ για τα αυτοκίνητα που έρχονταν από την ανατολή και κατευθύνονταν προς το νότο ήταν κόκκινο». Μόλις το μικρό μαύρο όχημα σταμάτησε στα φώτα, μετά από παρέλευση 2-3 δευτερολέπτων είδε 'ένα τζιπ μαύρο που ερχόταν από πίσω και τον κτύπησε με πολύ μεγάλη δύναμη'. Σε κάποιο άλλο στάδιο της μαρτυρίας του είπε ότι είχε δει το μαύρο όχημα τύπου τζιπ να έρχεται με πολύ μεγάλη ταχύτητα σαν 'διαστημόπλοιο', κτύπησε με πολύ μεγάλη δύναμη το μικρό αυτοκίνητο από πίσω χωρίς να σταματήσει καθόλου όπως "τη σφαίρα" ενώ το αυτοκίνητο το μικρό "πέταξε στον αέρα και κτύπησε στο κάγκελο". Τη στιγμή του δυστυχήματος δεν υπήρχαν άλλα οχήματα στο δρόμο. Το μικρό αυτοκίνητο "πέταξε μπροστά και κτύπησε στο κάγκελο που ήταν στη μέση της διασταύρωσης και στο στύλο των φώτων, ενώ το τζιπ τριγύριζε και σταμάτησε νότια της διασταύρωσης". Το μικρό αυτοκίνητο, "έσπασε το στύλο των φώτων και μετά σταμάτησε". Ο μάρτυρας πλησίασε το μικρό αυτοκίνητο και είδε τον οδηγό που προσπαθούσε να κατεβεί από αυτό "με πολύ μικρές κινήσεις" και κρατώντας το στήθος του. Μετά από μερικά δευτερόλεπτα ο οδηγός του μικρού οχήματος σταμάτησε να κινείται. Ο μάρτυρας είδε και τον οδηγό του τζιπ να κατεβαίνει από το αυτοκίνητο, να κάνει μερικά βήματα και μετά να μπαίνει ξανά στο αυτοκίνητό του. Ο μάρτυρας ζήτησε από το συνάδελφο του να ειδοποιήσει την Αστυνομία και έμεινε στη σκηνή μέχρι την άφιξη της. Ο μάρτυρας αναγνώρισε τον κατηγορούμενο ως τον οδηγό του τζιπ. Ο μάρτυρας αντεξετάσθηκε, η μαρτυρία του όμως δεν αμφισβητήθηκε σε οποιοδήποτε σημείο. Η Χρυστάλλα Θεοφάνους, ΜΚ8, κατά η ώρα 03:00-03:15, της ίδιας ημέρας, ήταν συνοδηγός σε όχημα που οδηγείτο από φίλο της, στον παραλιακό δρόμο της Λεμεσού με κατεύθυνση δυτική. Σε κάποιο σημείο του δρόμου εκεί που είναι το υποστατικό των "Goody's" τους προσπέρασε από τη δεξιά λωρίδα «με πάρα πολύ μεγάλη ταχύτητα ένα αυτοκίνητο τύπου τζιπ σκούρου χρώματος το οποίο κατευθύνθηκε προς τα δυτικά». Το τζιπ όχημα προχώρησε κατευθυνόμενο σε ευθεία πορεία, τηρώντας τη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας και χάθηκε από το οπτικό τους πεδίο. Κατά το συγκεκριμένο χρόνο τα δύο οχήματα ήταν τα μόνα που κινούνταν στο δρόμο. Μετά πάροδο 3-4 λεπτών η μάρτυρας και ο συνοδηγός της είδαν ότι στα φώτα του Εναερίου είχε γίνει ένα σοβαρό δυστύχημα, μέσα στη διαχωριστική λωρίδα υπήρχε ένα όχημα το πίσω μέρος του οποίου ήταν διαλυμένο και ήταν κρεμασμένο πάνω στα κάγκελα ενώ στις νότιες λωρίδες με το μπροστινό του μέρος να βλέπει ανατολικά ήταν ακινητοποιημένο και κτυπημένο μπροστά, ένα όχημα τζιπ σκούρου χρώματος μάρκας BMW. Η μάρτυρας δεν είχε δει τους αριθμούς του οχήματος που τους είχε προσπεράσει, υπέθεσε όμως ότι το μαύρο BMW που ενεπλάκη στο δυστύχημα ήταν αυτό που τους είχε προσπεράσει καθότι τα δύο οχήματα ομοίαζαν μεταξύ τους. Η μάρτυρας προσέγγισε τον οδηγό του οχήματος που βρισκόταν πάνω στη νησίδα, αυτός έκανε στιγμιαία κίνηση και ακολούθως έγειρε προς τα πίσω. Κατά την αντεξέταση η μάρτυρας συμφώνησε με τη συνήγορο υπεράσπισης ότι από το σημείο που βρισκόταν το υποστατικό "Goody's" μέχρι 'τα φώτα του Holiday Inn', υπήρχαν αρκετοί έξοδοι, τις οποίες θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει κάποιο όχημα και να εισέλθει στην πορεία του οχήματος που επέβαινε η μάρτυρας. Ο Αστ. 4853 Γιώργος Χατζηναθαήλ, ΜΚ1 και ο Αστ. 2960 Κλείτος Νικολαΐδης, ΜΚ2, υπηρετούσαν κατά τον επίδικο χρόνο στην Τροχαία Λεμεσού στον Κλάδο Διερεύνησης Τροχαίων Δυστυχημάτων. Αμφότεροι έφθασαν στη σκηνή του δυστυχήματος η ώρα 03:25 και βρήκαν τα δύο ενεχόμενα οχήματα στις τελικές τους θέσεις. Εντός του οχήματος KUT721 το οποίο είχε εκτεταμένες ζημιές, καθόταν στη θέση του οδηγού ένα νεαρό πρόσωπο, το κεφάλι του οποίου ήταν γερμένο προς την πόρτα του οδηγού και δεν είχε τις αισθήσεις του. Στο αυτοκίνητο KZR929 βρισκόταν στη θέση του οδηγού ένας άνδρας. Ο ΜΚ2 ρώτησε το όνομά του και αυτός του ανέφερε ότι ονομαζόταν "Ιωάννης Κυριακίδης", ήταν 48 ετών, Δ.Τ. 683105, από τη Λεμεσό. Από τη συνομιλία που είχε ο ΜΚ1 με τον Ιωάννη Κυριακίδη, διαπίστωσε ότι αυτός "μύριζε έντονα οινόπνευμα και το πρόσωπό του ήταν κόκκινο". Σε κάποιο άλλο στάδιο της μαρτυρίας του είπε ότι "η ομιλία μύριζε έντονα αλκοόλ και δεν μπορούσε να σταθεί στα πόδια του και παραπατούσε". Παρενθετικά αναφέρουμε ότι και οι δύο μάρτυρες αναγνώρισαν τον Ιωάννη Κυριακίδη ως τον κατηγορούμενο. Ακολούθως στην παρουσία άλλων προσώπων μεταξύ των οποίων ήταν ο ΜΚ1 και η νοσηλεύτρια Κυριακή Παλαμά, ΜΚ6, τον ρώτησε κάτω από ποιες συνθήκες επεσυνέβη το τροχαίο ατύχημα και αυτός του απάντησε κατά λέξη «εγώ εκτύπησα του άλλου αυτοκινήτου από πίσω». Κατά την αντεξέταση του ο μάρτυρας είπε ότι εκείνο που του ανέφερε ο κατηγορούμενος ήταν, "εγώ οδηγούσα στα δυτικά στην 28ης Οκτωβρίου και εκτύπησα του άλλου αυτοκινήτου από πίσω". Αντεξεταζόμενος γιατί δεν κατέγραψε την πιο πάνω δήλωση στην κατάθεση του ο μάρτυρας είπε τα πιο κάτω τα οποία παραθέτουμε αυτούσια: «Ε. Στο σχετικό έντυπο Τεκμήριο 8 φαίνονται και άλλα πράγματα. Ξεχάσατε να τα πείτε στην κατάθεσή σας; Α. Πού ξέχασα; Έγραψα την ουσία. Αυτά που μου είπε. Την ουσία. Ότι κτύπησε του άλλου αυτοκινήτου από πίσω. Αυτή είναι η ουσία.» Ο MK2 κατέγραψε τη δήλωση σε σχετικό έντυπο, την διάβασε στον κατηγορούμενο, αυτός όμως αρνήθηκε να υπογράψει. Το πιο πάνω έγγραφο κατατέθηκε στο Δικαστήριο από το ΜΚ2, πρόκειται για το Τεκμήριο
6. Όλα τα στοιχεία που καταγράφονται στο πιο πάνω έντυπο ήτοι η ηλικία, το δελτίο ταυτότητας, η διεύθυνση, η άδεια οδηγού, η ασφάλεια, το τηλέφωνο, τα έδωσε ο κατηγορούμενος στο μάρτυρα. Σχετική επί του συγκεκριμένου θέματος ήταν και η μαρτυρία του ΜΚ1 η οποία στην ουσία ταυτίζεται με την μαρτυρία του ΜΚ2 και ως εκ τούτου δεν κρίνουμε σκόπιμο να την επαναλάβουμε. Ο ΜΚ2 κατέθεσε επίσης ότι ο κατηγορούμενος από την πρώτη στιγμή ήταν "αρνητικός και ανήσυχος" και αρνήθηκε να μεταβεί στο νοσοκομείο με το ασθενοφόρο. Λίγο χρόνο αργότερα και συγκεκριμένα η ώρα 03:45, έφθασε στη σκηνή περίπολο από τον Ουλαμό Πρόληψης Τροχαίων Οδικών Δυστυχημάτων. Μετά από υπόδειξη του ΜΚ2, ο Αστ. 498 Αλέκος Λοΐζου, ΜΚ4, ζήτησε από τον κατηγορούμενο να υποβληθεί σε προκαταρκτικό έλεγχο άλκοτεστ αφού πρώτα του εξήγησε τον τρόπο λειτουργίας της συσκευής, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του και του επέστησε την προσοχή του στο Νόμο. Ο κατηγορούμενος αρνήθηκε να δώσει δείγμα εκπνοής για έλεγχο και είπε «εγώ δεν ήπια τίποτε και δεν θέλω να φυσήσω». Ακολούθως ο ΜΚ4 τον συνέλαβε και αφού του επέστησε την προσοχή του στο Νόμο αυτός απάντησε, «πάρτε με στην Πολυκλινική Υγεία». Σχετική επί του θέματος είναι και η μαρτυρία του Αστ. 498 Αλέκου Λοΐζου, ΜΚ
7. Ο τελευταίος καταθέτοντας σε σχέση με το πιο πάνω συμβάν είπε, μεταξύ άλλων, ότι ο κατηγορούμενος ήταν κατά το δεδομένο χρόνο «αρνητικός, ανήσυχος, η ομιλία του μύριζε οινόπνευμα και δεν μπορούσε να σταθεί στα πόδια του και παραπατούσε». Παρούσα στη σκηνή κατά τον επίδικο χρόνο ήταν και η νοσηλεύτρια Κυριακή Παλαμά, ΜΚ
8. Η μάρτυρας η οποία εργαζόταν κατά τον επίδικο χρόνο στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών, μετέβη στη σκηνή με το ασθενοφόρο που οδηγείτο από το Στέλιο Ζαπίτη, η ώρα 03:
9. Μόλις η μάρτυρας αφίχθηκε στη σκηνή κατευθύνθηκε προς το όχημα που βρισκόταν στα κιγκλιδώματα. Η μάρτυρας κατέθεσε ότι ο οδηγός του οχήματος δεν είχε ούτε σφυγμό, ούτε αναπνοές και οι κόρες των ματιών του ήταν διεσταλμένες. Στη συνέχεια κατευθύνθηκε προς το άλλο αυτοκίνητο, το BMW Χ6 όπου στη θέση του οδηγού καθόταν κάποιο πρόσωπο, τον οποίον στη συνέχεια αναγνώρισε ως τον κατηγορούμενο. H μάρτυρας ρώτησε το όνομα του, αυτός όμως δεν απάντησε. Τον ρώτησε στη συνέχεια αν ήταν ο οδηγός του οχήματος και αυτός απάντησε καταφατικά. Όταν η μάρτυρας προσπάθησε να τον ελέγξει για πιθανές κακώσεις, αυτός την εμπόδισε. Στη συνέχεια η μάρτυρας με τη βοήθεια του οδηγού του ασθενοφόρου, του έβαλαν αυχενικό κολλάρο και τον τοποθέτησαν στο φορείο το ασθενοφόρου. Όταν η μάρτυρας προσπάθησε να του διοχετεύσει ενδοφλέβια υγρά αυτός έγινε επιθετικός, εκδήλωσε την πρόθεσή του να σηκωθεί από το φορείο και αρνείτο κατηγορηματικά να του περαστεί 'ενδοφλέβια γραμμή'. Σε κάποια στιγμή ο κατηγορούμενος κατέβηκε από το φορείο και άρχισε να περιφέρεται έξω από το ασθενοφόρο. Η μάρτυρας τον παρακάλεσε να μείνει ακίνητος για να τον ακινητοποιήσει ξανά στο φορείο και να του βάλει το κολλάρο, αυτός όμως αντέδρασε, έσπρωξε τα χέρια της και φώναζε «είμαι καλά και δεν πονώ πουθενά». Αρνήθηκε να δεχθεί οποιαδήποτε περίθαλψη και να μεταφερθεί στο Νοσοκομείο Λεμεσού για περαιτέρω θεραπεία. Ενώ η μάρτυρας προσπαθούσε να τον πείσει ότι χρειαζόταν φροντίδα, κάποιος αστυνομικός τον ρώτησε πώς είχε γίνει το ατύχημα και αυτός απάντησε «του κτύπησα στο πίσω μέρος του οχήματος». Στη σκηνή μετέβη λίγη ώρα αργότερα και η νοσηλεύτρια του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού, Νεκταρία Λυσσάνδρου, επιβαίνοντας του δευτέρου ασθενοφόρου που πήγε στη σκηνή. Με βάση τα παραδεκτά γεγονότα που έχουν τεθεί ενώπιον μας, έγγραφο με Ένδειξη Α, η Νεκταρία Λυσσάνδρου πήγε στη σκηνή η ώρα 3.35 και ανέλαβε μετά από οδηγίες της ΜΚ6 τον κατηγορούμενο. Ο τελευταίος δεν ήταν συνεργάσιμος, η μάρτυρας προσπάθησε να 'τον προσεγγίσει ... αλλά χωρίς κανένα αποτέλεσμα'. Ο κατηγορούμενος επέμενε να μεταφερθεί σε ιδιωτική κλινική από κάποιο φίλο του, ονόματι Φύτο. Η Νεκταρία Λυσσάνδρου του ζήτησε τότε να υπογράψει κάποιο σχετικό έγγραφο, αυτός όμως αρνήθηκε να το πράξει. Στην παρουσία της ο αστ. 2960 Κλείτος Νικολαίδης, ΜΚ4, ρώτησε τον κατηγορούμενο κάτω από ποιές συνθήκες έγινε το ατύχημα και αυτός απάντησε 'Εγώ εκτύπησα του άλλου αυτοκινήτου από πίσω'. Ο Αναπλ. Λοχ. 2759 Παύλος Χριστοφή, ΜΚ3, υπηρετούσε κατά τον επίδικο χρόνο στην Τροχαία Λεμεσού, στον Κλάδο Διερεύνησης Τροχαίων Δυστυχημάτων. Είναι φωτογράφος σχεδιαστής, εξεταστής μηχανοκινήτων οχημάτων, ειδικός στην εύρεση ταχύτητας από τα ίχνη τροχοπέδησης και πλαγιολίσθησης. Παρακολούθησε στην Αστυνομική Ακαδημία Κύπρου πρόγραμμα εκπαίδευσης προχωρημένου επιπέδου διερεύνησης και αναπαράστασης τροχαίων δυστυχημάτων. Ο μάρτυρας επισκέφθηκε τη σκηνή η ώρα 04:10 και με τη βοήθεια του ΜΚ1 πήρε τις αναγκαίες μετρήσεις. Στη συνέχεια ετοίμασε πρόχειρο σχεδιάγραμμα της σκηνής του δυστυχήματος, Τεκμήριο
10. Με δικές του υποδείξεις ο ΜΚ1 φωτογράφισε τόσο τη σκηνή όσο και τα ενεχόμενα οχήματα. Πρόκειται για τις φωτογραφίες του Τεκμηρίου
11. Αργότερα ο μάρτυρας με βάση το πρόχειρο σχεδιάγραμμα ετοίμασε σχέδιο επί κλίμακας το οποίο κατατέθηκε στο Δικαστήριο μαζί με το ευρετήριο του, πρόκειται για το Τεκμήριο
12. Το περιεχόμενο του ευρετηρίου κατατέθηκε στο Δικαστήριο ως παραδεκτά γεγονότα. Λεπτομερής αναφορά στο Τεκμήριο 11 θα γίνει σε κατοπινό στάδιο της απόφασης. Ο μάρτυρας κατέθεσε και σε σχέση με την ευρύτερη περιοχή όπου έγινε το ατύχημα και συγκεκριμένα για το χώρο όπου βρίσκεται το "Goody's" και η μπυραρία "Τycoon". Το "Goody's" σύμφωνα πάντα με τη μαρτυρία του βρίσκεται επί του παραλιακού δρόμου και απέχει από το σημείο σύγκρουσης 1.400 μέτρα. H μπυραρία "Τycoon" βρίσκεται στην τουριστική περιοχή Γερμασόγειας βόρεια του παραλιακού δρόμου. Ο μάρτυρας κατέθεσε επίσης ότι τα φώτα τροχαίας, στη συμβολή των δρόμων όπου έγινε η σύγκρουση, λειτουργούσαν κανονικά. Εξετάστηκε και σε σχέση με την ταχύτητα του οχήματος που οδηγούσε ο κατηγορούμενος και κατέθεσε ότι η ταχύτητα του δεν μπορούσε να καθορισθεί καθότι δεν υπήρχαν επί της ασφάλτου είτε ίχνη τροχοπέδησης, είτε πλαγιολίσθησης, από τα οποία θα μπορούσαν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα αναφορικά με το θέμα αυτό. Tην 4.11.15 ο ΜΚ3, σύμφωνα με τον ίδιον, παρέλαβε από τον τεχνικό Πανίκο Δημητρίου, ψηφιακό δίσκο που περιλαμβάνει πλάνα της οδού 28ης Οκτωβρίου την ημέρα όπου έγινε το εν λόγω ατύχημα. Στον πιο πάνω ψηφιακό δίσκο που κατατέθηκε ως Τεκμήριο 1, «είχε καταγραφεί να διέρχεται επί της οδού 28ης Οκτωβρίου, προ του δυστυχήματος με την ίδια κατεύθυνση, πανομοιότυπο αυτοκίνητο με αυτό που οδηγούσε Ιωάννης Κυριακίδης, πριν από την πρόκληση του τροχαίου δυστυχήματος. Κατά το χρόνο το δυστυχήματος και μεταξύ των ωρών 03:10 - 03:20 δεν καταγράφηκε να διέρχεται οποιοδήποτε άλλο όχημα αυτού του τύπου». Αποτελεί παραδεκτό γεγονός, με βάση το έγγραφο με Ένδειξη Α, ότι ο τεχνικός Πανίκος Δημητρίου μετέβη, μετά από οδηγίες του αναπληρωτή λοχία Χριστοφή, στην οδό Χρύση Δημητριάδη, στη Λεμεσό, σε ιδιωτικό χώρο στάθμευσης όπου υπήρχε εγκατεστημένο κλειστό κύκλωμα παρακολούθησης. Μια από τις κάμερες κάλυπτε 'το παραλιακό μέτωπο', την οδό 28ης Οκτωβρίου, το σημείο όπου έγινε το δυστύχημα, παρά τα φώτα τροχαίας της συμβολής της πιο πάνω οδού με τη λεωφόρο Αρχ. Μακαρίου Γ. Η πιο πάνω κάμερα κατέγραφε σε σκληρό δίσκο που βρισκόταν εντός του ιδίου του μηχανήματος DVR. Η ώρα που αναγραφόταν στο DVR ήταν η πραγματική. Ο μάρτυρας αντέγραψε τα δεδομένα της χρονικής περιόδου 03.10 - 03.20 της 30.10.2015 σε USB και στη συνέχεια τα αντέγραψε σε ψηφιακό δίσκο. Το τεκμήριο 1 αποτελεί αντιγραφή του πιο πάνω ψηφιακού δίσκου. Την 6.11.15 ο ΜΚ3 έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον κατηγορούμενο σχετικά με τις συνθήκες του δυστυχήματος. Παραθέτουμε αυτούσιο το περιεχόμενό της: «Σε πληροφορώ ότι διερευνώ υποθέσεις 1) πρόκλησης θανάτου χωρίς πρόθεση του Στέφανου Γεωργίου 25 ετών, τέως κάτοικο Κολοσσιού, λόγω Αλόγιστης, Απερίσκεπτης ή Επικίνδυνης Πράξης ή συμπεριφοράς που δεν ανάγεται σε υπαίτια Αμέλεια, 2) Πλαστοπροσωπίας, 3) χωρίς ασφαλιστική κάλυψη έναντι κινδύνων τρίτου μέρους, 4) οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλης, 5) άρνησης παροχής δείγματος εκπνοής για προκαταρκτικό έλεγχο αλκοόλης, 6) χωρίς να είσαι κάτοχος άδειας οδηγού σε ισχύ αφού στερήθηκες του δικαιώματος αυτού από το επαρχιακό δικαστήριο Λεμεσού για την χρονική περίοδο 28/07/2015 μέχρι τις 28/01/2016 και 7) παρακοής διατάγματος Δικαστηρίου. Αδικήματα τα οποία προέκυψαν κατά την διερεύνηση οδικού τροχαίου δυστυχήματος που συνέβηκε στις 30/10/15 και περί ώρα 03:15 στην οδό 28ης Οκτωβρίου με την Λεωφόρο Αρχ. Μακαρίου Γ΄ στην Λεμεσό, μεταξύ του αυτοκινήτου με αριθμούς εγγραφής KZR929 που οδηγούσες εσύ και του αυτοκινήτου με αριθμούς εγγραφής KUT721 που οδηγούσε, ο Στέφανος Γεωργίου 25 ετών τέως κάτοικος Κολοσσιού ο οποίος βρήκε ακαριαίο τον θάνατο. Έχω δε μαρτυρία που μου παρέχει εύλογες και δικαιολογημένες υποψίες ότι ενέχεσαι γι' αυτό προτίθεμαι να σε ανακρίνω και να σου πάρω κατάθεση. Δεν είσαι υπόχρεος να πεις τίποτε έκτος εάν θέλεις να το κάμεις τούτο άλλα ό,τι πεις δυνατό να γράφει και να δοθεί ως μαρτυρία. Πριν αρχίσω να δίνω κατάθεση για τα πιο πάνω θέλω να αναφέρω ότι είμαι πλήρως καλά σήμερα από θέμα διάθεσης, διαύγειας και δεν έχω απολύτως κανένα πρόβλημα να δώσω γραπτή κατάθεση στην Αστυνομία. Δεν αντιμετωπίζω αυτή την στιγμή κανένα άλλο πρόβλημα υγείας εκτός από την σπασμένη μου λεκάνη για την οποία και νοσηλεύομαι στον ορθοπεδικό θάλαμο του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού. Είμαι ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του σαλούν αυτοκινήτου με αριθμούς εγγραφής KZR929 μάρκας B.M.W SUV Χ
13. Για το εν λόγω αυτοκίνητο μου έχω ασφαλιστική κάλυψη στην ασφαλιστική εταιρεία TRUST με αρ. συμβολαίου 104V03201300080 για την χρονική περίοδο 29/5/2015 μέχρι και την 28/5/16 η οποία κάλυπτε όπως το οδηγώ τόσο εγώ όσο και η σύζυγος μου SVETLANA LEAETHOUKY καθώς επίσης και οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο ηλικίας 23 με 70 χρόνων το οποίο θα το οδηγούσε με την συγκατάθεση μου. Είμαι κάτοχος Κυπριακής κανονικής Άδειας οδηγού αρχομένη από την 19/02/1998 με ημερομηνία λήξης στις 02/03/
14. Η κανονική άδεια οδηγού μου καθώς και η επαγγελματική μου άδεια μου στερήθηκαν για την χρονική περίοδο από τις 28/7/15 μέχρι και της 28/01/2016 από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού. Μου είχε στερηθεί το δικαίωμα να κατέχω ή να αποκτήσω άδεια οδηγού για την πιο πάνω χρονική περίοδο λόγω του ότι είχα καταδικαστεί για υπερβολική ταχύτητα και για το ότι οδηγούσα υπό την επήρεια αλκοόλης. Δεν είχα ενημερώσει την ασφαλιστική μου εταιρεία για την στέρηση της άδειας οδηγού μου. Στις 29/10/2015 και κατά η ώρα οκτώ με εννιά την νύκτα έφυγα από το σπίτι μου και πήγα στην καφετερία-μπαρ με την ονομασία " ΤΥCOON" που βρίσκεται στην τουριστική περιοχή Γερμασόγειας στην Λεμεσό εκεί στην περιοχή που ήταν παλιά η δισκοθήκη "MALIBU". Στην "TYCOON" πηγαίνω κατά διαστήματα όποτε θέλω να πάω για κανένα ποτό είναι η μπυραρία μου που πηγαίνω. Εκείνη την νύκτα δεν είχε πολλή κόσμο πελάτες εκεί. Αφότου πήγα μόνος μου, παράγγειλα ποτό για να πιω και συγκεκριμένα ουίσκι. Το πιο λίγο που θυμούμαι να ήπια ήταν τρία με τέσσερα ποτά, ουίσκια δηλαδή. Από εκείνη την στιγμή που πήγα στην μπυραρία εκεί στο καφέ δηλαδή δεν θυμούμαι τι έγινε μετά τι επακολούθησε στην συνέχεια. Το μόνο που θυμούμαι σαν όνειρο όμως ήταν ότι σε κάποια φάση κάποιοι άνθρωποι με έβγαλαν από το αυτοκίνητο μου και ότι μετά βρισκόμουν στα κρατητήρια της αστυνομίας. Ερώτηση 1η: Ξέρεις τον λόγο για τον οποίο βρίσκεσαι τώρα τραυματίας στο νοσοκομείο; Απάντηση 1η: Ναι. Ερώτηση 2η: Για ποιο λόγο; Απάντηση 2η: Γιατί είχα εμπλακεί σε τροχαίο δυστύχημα. Ερώτηση 3η: Πώς το ξέρεις ότι είχες εμπλακεί σε τροχαίο δυστύχημα; Απάντηση 3η: Μου το είχαν πει κάποιοι αστυνομικοί όταν βρισκόμουν στα κρατητήρια της αστυνομίας. Ερώτηση 4η; Ξέρεις ποιο είναι το επακόλουθο του δυστυχήματος; Απάντηση 4η; Ναι την άλλη ημέρα του δυστυχήματος στο νοσοκομείο Λεμεσού μου είπε η αστυνομία ότι το δυστύχημα ήταν θανατηφόρο, ότι είχε σκοτωθεί κάποιος άνθρωπος. Ερώτηση 5η: Ξέρεις πως έγινε το δυστύχημα; Απάντηση 5η: Όχι. Ερώτηση 6η: Μετά που ήπιες τα ουίσκια στην μπυραρία "TYCOON" τί ώρα έφυγες από το μέρος εκείνο; Απάντηση 6η: Δεν θυμούμαι. Ερώτηση 7η: Πόση ώρα έμεινες στην μπυραρία" TYCOON"; Απάντηση 7η: Δεν θυμούμαι. Ερώτηση 8η: Εκτός από τα ουίσκια ήπιες οτιδήποτε άλλο; Απάντηση 8η: Δεν θυμούμαι. Ερώτηση 9η: Εκτός από αλκοόλ, έκαμες χρήση οτιδήποτε άλλο όπως ναρκωτικές ουσίες; Απάντηση 9η: Όχι. Ερώτηση 10η: Μετά που έφυγες από την μπυραρία "ΤΥCOOΝ" οδήγησες το αυτοκίνητο σου και προς πoια κατεύθυνση; Απάντηση 10η: Δεν θυμούμαι. Ερώτηση 11η: Ξέρεις σε ποια περιοχή έγινε το δυστύχημα; Απάντηση 11η: Τώρα ναι, όπως έμαθα από την αστυνομία στην περιοχή "Εναερίου" στην Λεμεσό. Ερώτηση 12η: Ξέρεις με ποιον ενεπλάκηκες στο δυστύχημα; Απάντηση 12η: Όχι. Ερώτηση 13η: Με τι ενεπλάκηκες στο δυστύχημα; Απάντηση 13 . Δεν ξέρω, απ' ότι έμαθα μετά από την Αστυνομία είχα κτυπήσει κάποιο αυτοκίνητο στο πίσω μέρος του. Ερώτηση 14η: Τι έγινε στην σκηνή του δυστυχήματος και τι επακολούθησε μετά από αυτό; Απάντηση 15η: Δεν θυμούμαι. Ερώτηση 16η: Έχω μαρτυρία ότι στις 30/10/2015 και ώρα 04:10 στην πολυκλινική Υγεία στην Λεμεσό δήλωσες ψευδώς ότι ονομάζεσαι Μιχαλάκης Μαρίνος τι έχεις να πεις; Απάντηση 16η: Μιχαλάκης Μαρίνος είναι ο άνθρωπος που κρατά το ταξί μου. Ερώτηση 17η: Είσαι ιδιοκτήτης ταξί αυτοκινήτου; Απάντηση 17η: Ναι και είναι ο άνθρωπος που το νοικιάζει από εμένα. Ερώτηση 18η: Πόσο χρόνων είναι σε ηλικία ο Μιχαλάκης Μαρίνος; Απάντηση 18η: Δεν γνωρίζω είναι πιο μεγάλος από εμένα. Ερώτηση 19η: Έχω μαρτυρία ότι στις 30/10/2015 και ώρα 04:10 πάλι στην πολυκλινική Υγεία στην Λεμεσό δήλωσες ψευδώς ότι είσαι ηλικίας 53 χρόνων. Τι έχεις να πεις; Απάντηση 19η: Δεν θυμούμαι. Ερώτηση 20η: Έχω μαρτυρία πάλι ότι στις 30/10/2015 και ώρα 04:10 στην πολυκλινική Υγεία στην Λεμεσό όταν είχες δηλώσει την πρώτη φορά ψευδώς ότι ονομαζόσουν Μιχαλάκης Μαρίνος, σε σχετική ερώτηση συναδέλφου αστυνομικού ότι το πραγματικό σου όνομα είναι Ιωάννης Κυριακίδης εσύ απάντησες για δεύτερη φορά ότι ονομάζεσαι Μιχαλάκης Μαρίνος. Τι έχεις να πεις; Απάντηση 20η: Δεν θυμούμαι. Ερώτηση 21η: Έχω μαρτυρία ότι στην σκηνή του δυστυχήματος στο οποίο έχεις εμπλακεί αρνήθηκες σε συνάδελφο αστυνομικό, όταν σου ζητήθηκε να υποβληθείς σε προκαταρκτικό έλεγχο αλκοόλης; Απάντηση 21η: Δεν θυμούμαι. Ερώτηση 22η: Έχω μαρτυρία ότι κατά τον χρόνο του δυστυχήματος οδηγούσες το αυτοκίνητο σου με αρ. εγγραφής KZR929 στον παραλιακό δρόμο της οδού 28ης Οκτωβρίου στην Λεμεσό με δυτική κατεύθυνση και συγκρούστηκες βίαια στο πίσω μέρος του σε αναμονή προπορευόμενου σου αυτοκινήτου KUT721 το οποίο ήταν σε αναμονή σταματημένο στο κόκκινο φως στα φώτα τροχαίας της δικής σας πορείας στην συμβολή με την Λεωφόρο Αρχ. Μακαρίου Γ΄ στην Λεμεσό. Τι έχεις να πεις; Απάντηση 22η: Δεν θυμούμαι πως έγινε το δυστύχημα. Έμαθα όπως είπα μετά πως έγινε. Ερώτηση 23η: Στην σκηνή του δυστυχήματος εγώ ο Αν. Λοχ.2759 μαζί με τον Αστυφύλακα 4853, με την βοήθεια του Αστ.4853 ετοίμασα ένα πρόχειρο σχεδιάγραμμα της σκηνής του δυστυχήματος το οποίο σου εξήγησα πλήρως αυτήν την στιγμή τόσο για τις μετρήσεις, τα σημεία σύγκρουσης, τις πορείες των δύο οχημάτων και γενικά όλα τα ευρήματα και τις τελικές θέσεις των οχημάτων των ενεχομένων οχημάτων. Τι έχεις να πεις, συμφωνάς με αυτό; Απάντηση 23η: Εφόσον το έκαμες εσύ ο αστυνομικός δεν μπορώ να το αμφισβητήσω. Δεν μπορώ να διαφωνήσω με αυτό αλλά ούτε και να συμφωνήσω μ' αυτό αφού όπως σου είπα δεν θυμούμαι πως έγινε το δυστύχημα. Ερώτηση 24η: Θέλεις σε μεταγενέστερο στάδιο, όταν θα είσαι καλύτερα στην υγεία σου να γίνει επίσκεψη της σκηνής και να σου επεξηγηθεί το σχέδιο το πρόχειρο το οποίο έγινε; Απάντηση 24η: Απ΄ ότι σου είπα δεν θυμούμαι τίποτα για το πώς έγινε το δυστύχημα, δεν το θεωρώ αναγκαίο, δεν νομίζω να υπάρχει κανένας λόγος. Ερώτηση 25η: Θέλεις να υπογράψεις το πρόχειρο σχέδιο; Απάντηση 25η: Σύμφωνα με τα όσα είπα πιο πάνω δεν νομίζω να χρειάζεται. Ερώτηση 26η: Ποιο είναι το πραγματικό σου όνομα; Απάντηση 26η: Ονομάζομαι Ιωάννης Κυριακίδης. Ερώτηση 27η: Αφού γνωρίζεις ότι σου είχε στερηθεί το δικαίωμα από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού από το να κατέχεις ή να αποκτήσεις άδεια οδηγού για την χρονική περίοδο 28.7.2015 μέχρι τις 28.01.2016 γιατί οδήγησες το αυτοκίνητο σου με αριθμούς εγγραφής ΚΖR929 την νύκτα της 29ης Οκτωβρίου με 30η του έτους 2015; Απάντηση 27η: Ήταν το μεγαλύτερο λάθος της ζωής μου.» Ο μάρτυρας εξέτασε και τις ζημιές των δύο οχημάτων που ενέχονται στο δυστύχημα και διαπίστωσε ότι το όχημα KUT721 που οδηγείτο από το Στέφανο Γεωργίου, είχε καταστραφεί ολοσχερώς. Το σημείο σύγκρουσης ήταν το πίσω μέρος αυτού και συγκεκριμένα «το κέντρο προς τα αριστερά». Σε σχέση με το όχημα KZR929 που οδηγείτο από τον κατηγορούμενο διαπίστωσε ότι έφερε εκτεταμένες ζημιές στο μπροστινό μέρος. Το σημείο εμπλοκής ήταν «το κέντρο προς τα δεξιά». Η μαρτυρία του ΜΚ3 δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση. Με βάση τα παραδεκτά γεγονότα που έχουν τεθεί ενώπιον μας, Τεκμήριο Α, τα δύο ενεχόμενα οχήματα επιθεωρήθηκαν και από το μηχανοτεχνίτη οχημάτων, Κυριάκο Μαρκουλλή, την 04.11.
15. Ο Κυριάκος Μαρκουλλής διαπίστωσε ότι το σύστημα πέδησης και διεύθυνσης του οχήματος KUT721, που οδηγείτο από το θύμα ήταν σε καλή κατάσταση. Σε καλή κατάσταση βρισκόταν και το σύστημα πέδησης του οχήματος KZR
16. Το σύστημα διεύθυνσης του τελευταίου οχήματος ήταν εκτός λειτουργίας, λόγω του κτυπήματος κατά τη σύγκρουση. Ο Αστ. 498 Αλέκος Λοΐζου, ΜΚ4, με τη συνοδεία περιπολικού μετέφερε τον κατηγορούμενο στην Πολυκλινική Υγεία για περίθαλψη. Κατά την άφιξη του στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών ο κατηγορούμενος ρωτήθηκε από την επί καθήκοντι νοσοκόμα για τα στοιχεία του και αυτός ανέφερε ότι ονομαζόταν «Μιχαλάκης Μαρίνος». Επενέβη τότε ο ΜΚ4 και τον ρώτησε κατά πόσο αυτό ήταν το πραγματικό το όνομα αφού στη σκηνή είχε αναφέρει στο ΜΚ2 ότι το όνομά του ήταν "Ιωάννης Κυριακίδης". Αυτός απάντησε "Ναι, Μιχαλάκης Μαρίνος". Αμέσως μετά, του ζητήθηκε να του ληφθεί αίμα για αναλύσεις και εξετάσεις, αυτός όμως αρνείτο επίμονα, αρνείτο να δεχθεί οποιαδήποτε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και άρχισε να προκαλεί ανησυχία. Όταν τον προσέγγισε ο γιατρός και ο φρουρός ασφαλείας αυτός άρχισε να κλωτσά τα πόδια του με αποτέλεσμα να κλωτσήσει το φρουρό ασφαλείας στην κοιλιά. Ενώ «φώναζε, μούγκριζε, κλωτσούσε και ανέμιζε τα χέρια του», έπεσε από το κρεβάτι των Πρώτων Βοηθειών στο πάτωμα. Ο ΜΚ4 και δύο άλλοι αστυφύλακες που βρισκόντουσαν εκεί προσπάθησαν να τον συγκρατήσουν και να τον βοηθήσουν να σηκωθεί από το πάτωμα αλλά αυτός συνέχισε να κλωτσά, τους επιτέθηκε κλωτσώντας τους στα πόδια και φώναζε συνέχεια προκαλώντας ανησυχία. Ο ΜΚ4 τον πληροφόρησε για τα αδικήματα που διέπραξε, της πλαστοπροσωπίας, της επίθεσης και της ανησυχίας και του επέστησε την προσοχή του στο Νόμο. Αυτός δεν απάντησε ο,τιδήποτε. Ακολούθως περί ώρα 04:30 ο ΜΚ4 τον επανασυνέλαβε για τα πιο πάνω αυτόφωρα αδικήματα, του επέστησε εκ νέου την προσοχή του στο Νόμο και αυτός του απάντησε «μην με πιέζεις». Το πρωί της 30.10.2015, με βάση τα παραδεκτά γεγονότα, Ένδειξη Α, ο αστ.3165 Στέφανος Μαντοβάνης, συνόδευσε τον κατηγορούμενο στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. Ο πιο πάνω αστυφύλακας ζήτησε από τον κατηγορούμενο να δώσει δείγμα αίματος για αναλύσεις για να διαπιστωθεί κατά πόσο οδηγούσε υπό την επήρεια αλκοόλ ή ναρκωτικών ουσιών, αυτός όμως αρνήθηκε. Λήφθηκε αίμα από τον κατηγορούμενο, αργότερα, η ώρα 8:30 π.μ. μετά την έκδοση σχετικού δικαστικού διατάγματος. Αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι η λήψη δείγματος αίματος ήταν νόμιμη και η διακίνηση του από την αστυνομία προς το Γενικό Χημείο του Κράτους έγινε νομότυπα και με ασφάλεια. Ενώπιον του Δικαστηρίου κατατέθηκαν τα σχεδιαγράμματα της σκηνής όπου επεσυνέβη το τροχαίο ατύχημα, Τεκμήρια 7 (πρόχειρο) και Τεκμήριο 11 (επί κλίμακας). Με βάση τα πιο πάνω σχεδιαγράμματα, το ατύχημα έγινε στην οδό 28ης Οκτωβρίου. Η πορεία και των δύο ενεχομένων οχημάτων ήταν από ανατολή προς δύση. Ο δρόμος στο σημείο που έγινε το ατύχημα αποτελείται από πέντε λωρίδες. Οι τρεις λωρίδες χρησιμοποιούνται από τους οδηγούς που πορεύονται από ανατολή προς δύση και οι υπόλοιπες δύο λωρίδες από τους οδηγούς με αντίθετη κατεύθυνση. Μεταξύ των λωρίδων αυτών υπάρχει κτιστή νησίδα. Η συμβολή ελέγχεται από φώτα τροχαίας. Το σημείο σύγκρουσης (Χ) τοποθετείται στη μεσαία λωρίδα κυκλοφορίας της οδού 28ης Οκτωβρίου, πλησίον της συμβολής της οδού αυτής με τη λεωφόρο Αρχ. Μακαρίου Γ. Στο σχεδιάγραμμα απεικονίζεται το σημείο πρόσκρουσης του οχήματος ΚUT721 με την κτιστή νησίδα, στη συνέχεια με τα προστατευτικά μεταλλικά κάγκελα διάβασης πεζών και τέλος με τον πάσσαλο φώτων τροχαίας και την κολώνα οδικού φωτισμού. Τα φώτα τροχαίας επί των οποίων προσέκρουσε το ΚUT721 "εκσφενδονίστηκαν" από το σημείο πρόσκρουσης και κατέληξαν σε κάποιο σημείο του δρόμου σε απόσταση πέραν των 22 μ. από το σημείο που αρχικά βρισκόντουσαν. Η τελική θέση του οχήματος ΚUT721 σημειώθηκε στο σημείο όπου ήταν τα φώτα τροχαίας και η κολώνα οδικού φωτισμού επί των οποίων το όχημα είχε προσκρούσει, στη δεξιά λωρίδα του δρόμου και απέχει 33 μ. περίπου από το σημείο συγκρούσεως, ενώ η τελική θέση του KZR929 σημειώθηκε στη μεσαία λωρίδα του δρόμου με δυτική κατεύθυνση σε απόσταση 41 μ. περίπου από το σημείο σύγκρουσης. Επισημαίνουμε ότι το πιο πάνω όχημα, το μπροστινό του μέρος ήταν, κατά την τελική του θέση, προς την ανατολή και το πίσω προς τη δύση, ήτοι αντίθετο προς την αρχική του κατεύθυνση. Ο κατηγορούμενος ανακρίθηκε την 3.11.15 σε σχέση με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έδωσε ψευδή στοιχεία για τη ταυτότητα του, αρνήθηκε όμως να απαντήσει οποιαδήποτε ερώτηση, απαντούσε σε όλες με την στερεότυπη φράση, 'ότι έχω να πω θα το πω στο Δικαστήριο'. Το μόνο που απάντησε ήταν σε σχέση με το πραγματικό του όνομα, παραδέχθηκε ότι ονομαζόταν "Ιωάννης Κυριακίδης". Την 28.07.2015, τρεις περίπου μήνες πριν το επίδικο τροχαίο ατύχημα, με βάση πάντα τα παραδεκτά γεγονότα, το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού είχε επιβάλει ποινή στον κατηγορούμενο, στην ποινική υπόθεση 7053/
17. Αντίγραφο της πιο πάνω ποινής κατατέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, πρόκειται για το τεκμήριο
18. Σύμφωνα με το πιο πάνω τεκμήριο, ο κατηγορούμενος παραδέχθηκε ενοχή στο αδίκημα της οδήγησης με ταχύτητα 201 χλμ/ώρα αντί 80 χλμ/ώρα, κατηγορία 1 και οδήγησης καθ' ον χρόνο η αναλογία αλκοόλης στην εκπνοή του υπερέβαινε του επιτρεπτού δια του νόμου. Στην πρώτη κατηγορία επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης, η οποία αναστάληκε και στη δεύτερη ποινή προστίμου. Παράλληλα του στερήθηκε το δικαίωμα να κατέχει άδεια για περίοδο 6 μηνών. Η Μαρία Αυξεντίου, ΜΚ7, είναι πτυχιούχος χημικός και εργάζεται στο Κρατικό Χημείο από το 1991, είναι προισταμένη του Κλάδου Δικανικής Χημείας και Τοξικολογίας. Η μάρτυρας υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασης της, τις δύο εκθέσεις που ετοίμασε, τα έγγραφα με Ένδειξη Ζ1 και Ζ
19. Το περιεχόμενο των δύο πιο πάνω εγγράφων κατατέθηκε στο Δικαστήριο ως παραδεκτά γεγονότα. Σύμφωνα με το περιεχόμενο του εγγράφου Ζ1, στα φιαλίδια αίματος του κατηγορουμένου ανιχνεύθηκε αλκοόλη, 64mg/dL, ως επίσης και κοκαΐνη και οι μεταβολίτες της, βενζοϋλοεγκονίνη και μεθυλεστέρα της εγκονίνης. Η κοκαΐνη στο αίμα, σύμφωνα με το περιεχόμενο του εγγράφου Ζ2, ανιχνεύεται μέχρι και 12 ώρες από τη λήψη της. Η ανίχνευση της κοκαίνης στο αίμα υποδηλώνει ότι το άτομο βρίσκεται κάτω από την επήρεια της ουσίας αυτής. Η μάρτυρας κατέθεσε, μεταξύ άλλων, ότι υπάρχει μέθοδος υπολογισμού της αλκοόλης που είχε κάποιον άτομο σε προγενέστερο χρόνο η οποία στηρίζεται στο χρόνο βιομετατροπής και αποβολής της αλκοόλης. Ο χρόνος βιομετατροπής διαφέρει από άτομο σε άτομο, δεν υπάρχει ένας παράγοντας που να καθορίζει ότι συγκεκριμένη ποσότητα αλκοόλ αποβάλλεται από τον οργανισμό, από συγκεκριμένο άτομο. Υπάρχει όμως "ένα εύρος βάσει της βιβλιογραφίας το οποίο λέει ότι μέσα σε αυτό το εύρος πιθανόν . να βρίσκονται τα περισσότερα άτομα». Το εύρος αυτό είναι μεγάλο, δεν είναι μικρό και είναι διαφορετικό μεταξύ των ανδρών και των γυναικών. Το ποσοστό του αλκοόλ που αποβάλλεται από τον οργανισμό, με βάση τη βιβλιογραφία, κυμαίνεται για τους άνδρες μεταξύ 11 mg - 22 mg ανά δεκατόλιτρο, την ώρα. Οι περιστασιακοί χρήστες έχουν πιο αργό μεταβολισμό από τους αλκοολικούς. Με βάση την πιο πάνω μεθοδολογία η μάρτυρας κατέληξε ότι η ποσότητα αλκοόλ στον οργανισμό του κατηγορουμένου κατά το χρόνο που έγινε το συμβάν κυμαινόταν μεταξύ 119 με 174 mg ανά δεκατόλιτρο. Στο πιο πάνω πόρισμα κατέληξε έχοντας υπόψη ότι κατά το χρόνο της δειγματοληψίας ανιχνεύθηκαν στον οργανισμό του κατηγορουμένου 64 mg αλκοόλ ανά δεκατόλιτρο. Διευκρίνισε ότι ο πιο πάνω υπολογισμός έγινε έχοντας υπόψη ότι η λήψη του αλκοόλ σταμάτησε μία ώρα πριν το συμβάν. Κατά την αντεξέταση η μάρτυρας είπε ότι για τα ό,σα ανέφερε σε σχέση με τον τρόπο αποβολής του αλκοόλ βασίστηκε σε έρευνα που έγινε το 1976 στην οποία συμμετείχαν 25 άνδρες. Αναγνώρισε ότι η ποσότητα αποβολής αλκοόλ διαφέρει μεταξύ των διαφόρων λαών και επεσήμανε ότι θα ήταν ορθότερο να γίνει μία έρευνα με βάση τον Κυπριακό πληθυσμό. Ο Ευάγγελος Αναστασίου, ΜΚ9, είναι γιατρός, απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής Αθηνών, με ειδίκευση στην κλινική και δικανική ψυχιατρική. Η ειδίκευση του έγινε στο Ινστιτούτο Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Εργάστηκε για 34 χρόνια στις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας και αφυπηρέτησε από τη θέση του Διευθυντή των πιο πάνω Υπηρεσιών ενώ τα τελευταία 7 χρόνια ιδιωτεύει. Διετέλεσε λέκτορας του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και της Νοσηλευτικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κύπρου. Κατά τη μακρόχρονη καριέρα του προσέφερε τις υπηρεσίες του τόσο διαγνωστικά όσο και θεραπευτικά σε μεγάλο αριθμό ατόμων που έκαναν χρήση και κατάχρηση αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών. Μετά από αίτημα της Γενικής Εισαγγελίας ο μάρτυρας ετοίμασε γνωμοδότηση, Τεκμήριο Θ, σε σχέση με τις παρενέργειες από τη χρήση κοκαΐνης και αλκοόλ στον ανθρώπινο οργανισμό. Στην έκθεσή του ανέφερε μεταξύ άλλων ότι η κοκαΐνη είναι ναρκωτικό με βραχεία διεγερτική επίδραση στο κεντρικό νευρικό σύστημα και με ιδιότητες τοπικού αναισθητικού. Η χρήση κοκαΐνης δημιουργεί στο λήπτη μία κατάσταση ευφορίας που περιλαμβάνει υπερδιέγερση, μείωση της κούρασης και διαύγεια πνεύματος. Η διάρκεια της ευφορίας εξαρτάται από τον τρόπο χορήγησης της κοκαΐνης. Όσο πιο γρήγορα απορροφάται τόσο πιο γρήγορα δημιουργεί ένα έντονα ψηλό αίσθημα ευφορίας και ικανοποίησης. Στις πλείστες περιπτώσεις η λήψη της κοκαΐνης γίνεται από τη μύτη μέσω του ρουθουνιού, τα τελευταία όμως χρόνια κυκλοφορεί στην αγορά "το κρακ", μια ειδική μορφή κοκαΐνης η οποία καπνίζεται και έχει ταχύτατη δράση. Τα αισθήματα ευφορίας από την τοξίκωση διαρκούν από 15 έως 30 λεπτά μετά από την εισπνοή της κοκαΐνης από το ρουθούνι και 5 έως 10 λεπτά μετά από το κάπνισμά της. Λόγω της ευφορίας το άτομο αυτό έχει αυξημένη ενέργεια, νιώθει ότι είναι "πιο σπουδαίος, πιο δυνατός, έχει υπεργρήγορση, έχει μεγαλομανιακές ιδέες, δηλαδή τολμά πράγματα πέραν των ικανοτήτων και των δυνατοτήτων του". Μετά την ευφορία δυνατό να παρουσιαστούν ψυχολογικά και σωματικά συμπτώματα. Ψηλό ποσοστό των προσώπων που κάνουν χρήση κοκαΐνης και συγκεκριμένα το 63% παρουσιάζουν παράνοια ενώ το 50% παρουσιάζουν οπτικές ψευδαισθήσεις. Ο χρήστης μπορεί επίσης να παρουσιάσει αντικοινωνική ή και βίαιη συμπεριφορά, δυσχέρεια στη συγκέντρωση, ευερεθιστότητα, κατάθλιψη. Παρουσιάζει επίσης σωματικά συμπτώματα από τα οποία "προεξέχουν", μεταξύ άλλων, η θόλωση της όρασης, το τρέμουλο, απώλεια των αισθήσεων και αναπνευστικά προβλήματα. Πέραν τούτου δημιουργείται στο χρήστη μία σφοδρή επιθυμία να λάβει εκ νέου την ουσία (craving). Η δράση της κοκαΐνης στον οργανισμό εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, από τη ψυχική κατάσταση του ατόμου, ήτοι αν είναι σε κατάθλιψη ή αν υποφέρει από κάποια ψυχική νόσο και από τη σωματική του υγεία. Για παράδειγμα, αν ο χρήστης αντιμετωπίζει πρόβλημα στο συκώτι, το συκώτι δεν μεταβολίζει την ουσία και ως εκ τούτου παρατείνεται η παραμονή της κοκαΐνης μέσα στον οργανισμό. Αυτό μπορεί να συμβεί στις περιπτώσεις όπου ο χρήστης κάνει κατάχρηση αλκοόλ και το συκώτι του είναι ήδη επηρεασμένο από αυτό. Η δράση της κοκαΐνης επηρεάζεται επίσης και από τη λήψη άλλων ναρκωτικών ουσιών ή φαρμάκων που δίδονται κατόπιν ιατρικής συμβουλής. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι λόγω της ταχείας δράσης της κοκαΐνης, οι χρήστες αναγκάζονται να επαναλάβουν τις δόσεις ή προσπαθούν να παρατείνουν τη δράση της, χρησιμοποιώντας και το αλκοόλ. Επεξήγησε δε ότι είναι άλλο γεγονός η τοξίκωση, δηλαδή η λήψη της κοκαΐνης και άλλο τα στερητικά συμπτώματα. Στην τοξίκωση παρουσιάζονται συμπτώματα ευφορίας, υπερδιέγερσης, ενώ στη στέρηση της κοκαΐνης παρουσιάζονται αρνητικά συμπτώματα τα οποία το άτομο προσπαθεί να τα αποφύγει, σε αυτή δε την προσπάθεια του συνδυάζει την χρήση της και με άλλα φάρμακα, είτε αλκοόλ ή με άλλα ναρκωτικά για να παρατείνει το αίσθημα ευεξίας που προκαλεί η κοκαΐνη. Στην έκθεσή του αναφέρει και τις παρενέργειες του αλκοόλ στον εγκέφαλο. Το αλκοόλ, μεταξύ άλλων, επιβραδύνει τις λειτουργίες του εγκεφάλου, μειώνει τα αντανακλαστικά και τον συντονισμό των κινήσεων ως επίσης το οπτικό πεδίο. Η οδήγηση, σύμφωνα πάντα με το μάρτυρα, είναι μια δραστηριότητα που απαιτεί ταχύτατη λήψη αποφάσεων και ως εκ τούτου το οδήγημα υπό την επήρεια του αλκοόλ είναι η αιτία πολλών δυστυχημάτων. Όταν ο οδηγός λάβει ταυτόχρονα κοκαΐνη μαζί με αλκοόλ ο κίνδυνος κατά την οδήγηση είναι πολύ μεγάλος καθότι ". γίνεται μέσα στο συκώτι μια χημική αντίδραση μεταξύ αυτών των δύο ουσιών και παράγεται μία τρίτη η κοκααιθυλένη". Η οδήγηση υπό την επήρεια των πιο πάνω ουσιών χαρακτηρίστηκε από το μάρτυρα ως "μια άκρως επικίνδυνη πράξη" καθότι η πιθανότητα ο οδηγός να εμπλακεί σε τροχαίο δυστύχημα είναι πολύ μεγάλη καθότι του προκαλεί σοβαρές λειτουργικές και αντιληπτικές διαταραχές, συναισθηματική αστάθεια, ψευδαισθήσεις και παρανοϊκό ιδεασμό. Στο μάρτυρα τέθηκαν από την εκπρόσωπο της Κατηγορούσας Αρχής κάποια γεγονότα που είχαν προκύψει από τη μαρτυρία και συγκεκριμένα ότι ο κατηγορούμενος ενώ αρχικά θυμόταν πως έγινε το επίδικο δυστύχημα, ενώ αργότερα όταν έδωσε κατάθεση ισχυρίσθηκε ότι δεν θυμόταν ο,τιδήποτε. Ο μάρτυρας ανέφερε πως η εμπλοκή κάποιου σε ένα θανατηφόρο δυστύχημα, είναι γεγονός ιδιαίτερα ψυχοφθόρο και το άτομο προσπαθεί συνειδητά ή ασυνείδητα να ξεφύγει από αυτήν την τραυματική εμπειρία. Όταν του ζητήθηκε να εκφέρει την επιστημονική του άποψη για το κατά πόσο η οδήγηση από τον κατηγορούμενο, κατά τον επίδικο χρόνο, του οχήματος του, με μεγάλη ταχύτητα μπορούσε να οφείλετο στο συνδυασμό κατανάλωσης και χρήσης αλκοόλ και ναρκωτικών, κατάσταση που προκαλεί αίσθηση "high", όπως ο ίδιος την αποκάλεσε, απάντησε ότι επειδή δεν είχε εξετάσει τον κατηγορούμενο, ήταν δύσκολο να είναι απόλυτος, αλλά αυτό το αίσθημα ευεξίας, υπεραξιολόγησης των δυνατοτήτων, το "high", ενδέχεται να υπήρχε ενόψει της χρήσης κοκαΐνης. Εν κατακλείδι ο μάρτυρας ανέφερε ότι επειδή δεν είχε εξετάσει τον κατηγορούμενο, δεν ήταν σε θέση να εκφράσει άποψη σε σχέση με τη συμπεριφορά του συγκεκριμένου προσώπου. Επιβαλλόταν η εξέταση του κατηγορουμένου αρκετές φορές, προτού να είναι σε θέση να αξιολογήσει την κατάσταση του. Μετά την ολοκλήρωση της υπόθεσης για την Κατηγορούσα Αρχή κατατέθηκε ως παραδεκτό γεγονός ότι ο κατηγορούμενος την 30.10.2015 και περί ώρα 1:00 π.μ. επισκέφθηκε με το όχημά του, τη μπυραρία "Τycoon" που βρίσκεται στη Γερμασόγεια. Εκεί ο κατηγορούμενος κατανάλωσε "3-4 whiskey". Γύρω στις 03:10 το πρωί έφυγε από την πιο πάνω μπυραρία. Ο κατηγορούμενος επέλεξε όπως προβεί σε ανώμοτη δήλωση. Δεν κάλεσε οποιουσδήποτε μάρτυρες προς υπεράσπισή του. Παραθέτουμε την ανώμοτη δήλωσή του, αυτούσια, κατωτέρω: «Επέλεξα την ανώμοτη δήλωση διότι πολύ λίγα θυμάμαι. Υπάρχει ένα κενό ωσάν να έχασα τις αισθήσεις μου. Δεν θυμάμαι τα γεγονότα που περιβάλλουν τη σύγκρουση. Είναι αλήθεια ότι είχα επισκεφθεί το μπαράκι που πήγαινα και είχα καταναλώσει ουίσκι. Είναι αλήθεια ότι είχα κάνει χρήση κοκαΐνης την προηγουμένη μέρα 29/10/
20. Δεν θυμάμαι κάτω από ποιες συνθήκες έγινε η σύγκρουση. Ουδέποτε είχα πρόθεση να προκαλέσω το ατύχημα. Ουδέποτε είχα πρόθεση να προκαλέσω το θάνατο του Στέφανου. Ένα θάνατο ο οποίος με συνέτριψε και με αυτό ζω καθημερινά. Έχω χάσει και τους 2 μου γονείς σε τροχαίο δυστύχημα. Έχω απολογηθεί στην οικογένεια του Στέφανου. Κατάθεση στην αστυνομία έδωσα μετά από σχεδόν μια εβδομάδα. Θα μπορούσα να επικαλεστώ οτιδήποτε ως συνθήκες για το δυστύχημα δηλαδή θα μπορούσα να πω ότι είχα λιποθυμήσει, ότι είχα πάθει κρίση επιληψίας, κάτι που μπορεί όντως να είχα πάθει όμως δεν θυμάμαι και εάν έλεγα οτιδήποτε από τα πιο πάνω στην κατάθεση μου θα ήταν ψέμα. Η αλήθεια είναι ότι δεν θυμάμαι.» Αυτή ήταν συνοπτικά η μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου. ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ Η ευπαίδευτη συνήγορος υπεράσπισης εισηγήθηκε ότι δεν έχει αποδειχθεί αδίκημα εναντίον του κατηγορουμένου με βάση το άρθρο 205 του Ποινικού Κώδικα. Ήταν η θέση της ότι η Κατηγορούσα Αρχή όφειλε να αποδείξει, "ότι ο κατηγορούμενος είχε πρόθεση να συγκρουστούν". Ενώπιον του Δικαστηρίου δεν έχει προσκομιστεί "ίχνος μαρτυρίας" που να καταδεικνύει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ότι ο κατηγορούμενος είχε σε οποιοδήποτε στάδιο δημιουργήσει οποιαδήποτε πρόθεση για να προσκρούσει βίαια στο αυτοκίνητο που οδηγούσε το θύμα. Πέραν τούτου, έχοντας υπόψη το γεγονός ότι η Κατηγορούσα Αρχή αποδέχθηκε την παραδοχή του κατηγορουμένου στην κατηγορία 2, που στηρίζεται στο άρθρο 210 του Ποινικού Κώδικα, ότι δηλαδή προκάλεσε το θάνατο του θύματος λόγω της αλόγιστης ή απερίσκεπτης ή επικίνδυνης του συμπεριφοράς, ήταν ανεπίτρεπτο εκ μέρους της Κατηγορούσας Αρχής να προσπαθεί, "να μετατρέψει το αλόγιστο (την αμέλεια) σε πρόθεση διενέργειας παράνομης πράξης όπως επιτάσσει το άρθρο 205

(1)". Ανέφερε δε χαρακτηριστικά τα πιο κάτω: "H μετατροπή της αλόγιστης αμελής πράξης σε πρόθεση διάπραξης αυτής της πράξης είναι ανεπίτρεπτο και χωρίς νομοθετικό ή νομολογιακό υπόβαθρο. Ενώ δηλαδή η Κατηγορούσα Αρχή έχει αποδεχθεί ότι το εν λόγω δυστύχημα έγινε ενόψει της αμέλειας του κατηγορούμενου και για το οποίο ο κίνδυνος θανάτου αποτελούσε μια δυνατότητα, εντούτοις προσπαθεί να αναγάγει την δυνατότητα σε πρόθεση τέλεσης της παράνομης πράξης." H ευπαίδευτη εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής εξέφρασε διαφορετικές απόψεις επί του θέματος. Ήταν η θέση της ότι "η αλληλένδετη αλυσίδα των παράνομων ενεργειών του κατηγορουμένου να λάβει την απόφαση της οδήγησής του μηχανοκινήτου οχήματος του και να το χρησιμοποιήσει από το σπίτι του το βράδυ της 29.10.15 μέχρι και την μπυραρία . γνωρίζοντας ότι αυτός ήταν στερημένος σε μια ποινική υπόθεση με τα ίδια χαρακτηριστικά, καταναλώνοντας οινοπνευματώδη ποτά και χρησιμοποιώντας κοκαΐνη, ξαναπαίρνοντας το μηχανοκίνητο όχημά του στις 30.10.15 από την μπυραρία του ΜΚ16, (επί του κατηγορητηρίου) οδηγώντας με τέτοια ταχύτητα που πιθανόν να έθετε σε κίνδυνο ανθρώπινη ζωή, ενήργησε παράνομη πράξη η οποία ήταν η αιτία που επέφερε το θάνατο του Στέφανου Γεωργίου και αυτό συνιστά το αδίκημα της ανθρωποκτονίας." Και οι δύο δικηγόροι έκαναν εκτενή αναφορά προς υποστήριξη των εκατέρωθεν θέσεων τους, τόσο στην Κυπριακή όσο και στην Αγγλική Νομολογία. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιοριστήκαμε στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά αλλά την αντιπαραβάλαμε και την εξετάσαμε σε σχέση με το υπόλοιπο μέρος της μαρτυρίας. Παρατηρούμε ότι το μεγαλύτερο μέρος της μαρτυρίας δεν έχει αμφισβητηθεί από την Υπεράσπιση. Αρχίζοντας από τη μαρτυρία των αστυνομικών, Αστ. 4853 Γιώργου Χατζηναθαναήλ, ΜΚ1, του Αναπλ. Λοχία 2759 Παύλου Χριστοφή, ΜΚ3 και του Αστ. 498 Αλέκου Λοΐζου, ΜΚ4, παρατηρούμε ότι αυτή δεν αμφισβητήθηκε σε οποιοδήποτε ουσιώδες σημείο. Αναντίλεκτη παρέμεινε και η μαρτυρία της νοσηλεύτριας Κυριακής Παλαμά, ΜΚ6, η μαρτυρία της οποίας υποστηρίζεται σε μεγάλο βαθμό από τα παραδεκτά γεγονότα που έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου. Η μαρτυρία των πιο πάνω μαρτύρων είχε συνοχή, δεν περιείχε οποιεσδήποτε αντιφάσεις και γίνεται αποδεκτή στο σύνολό της. Σε σχέση με τον Αστ. 2960, Κλείτο Νικολαΐδη, ΜΚ2, παρατηρούμε ότι ήταν εκείνος που είχε λάβει από τον κατηγορούμενο τα στοιχεία του και αυτός που τον ρώτησε πρώτος για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επεσυνέβη το ατύχημα. Ο ΜΚ2 τόσο κατά τη γραπτή κατάθεσή του, την οποία υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασής του, όσο και κατά την κυρίως εξέτασή του, ισχυρίστηκε ότι όταν ζήτησε από τον κατηγορούμενο να τον πληροφορήσει για τις συνθήκες που επεσυνέβη το ατύχημα αυτός του απάντησε, "εγώ εκτύπησα του άλλου αυτοκινήτου από πίσω". Την απάντησή του αυτή τη διαφοροποίησε κατά την αντεξέταση και ισχυρίστηκε ότι η απάντηση που του έδωσε ο κατηγορούμενος ήταν, "εγώ οδηγούσα στα δυτικά στην 28ης Οκτωβρίου και εκτύπησα του άλλου αυτοκινήτου από πίσω". Η τελευταία δήλωση του δεν συνάδει με τη μαρτυρία της Κυριακής Παλαμά, ΜΚ6, που ήταν παρούσα κατά το εν λόγω επεισόδιο και το κυριότερο, δεν συνάδει με τα παραδεκτά γεγονότα. Υπενθυμίζουμε ότι σύμφωνα με τα παραδεκτά γεγονότα η απάντηση που έδωσε ο κατηγορούμενος ήταν "εγώ εκτύπησα του άλλου αυτοκινήτου από πίσω". Καταλήγουμε ότι η δεύτερη δήλωση που προβλήθηκε κατά την αντεξέταση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Σε σχέση με την υπόλοιπη μαρτυρία του ΜΚ2 η οποία υποστηρίζεται και από τη μαρτυρία του Αστ. 4853 Γιώργου Χατζηναθαναήλ, ΜΚ1 και δεν έχει αμφισβητηθεί, γίνεται αποδεκτή. Ο αυτόπτης μάρτυρας, Ionut Prodanescu, MK5, μας έκανε θετική εντύπωση. Ο μάρτυρας περιέγραψε με τρόπο θετικό και σαφή τα γεγονότα που περιήλθαν στην αντίληψή του τις πρωινές ώρες, την 30.10.

1. Η μαρτυρία του ήταν θετική και εμπεριστατωμένη και δεν αμφισβητήθηκε σε οποιονδήποτε ουσιώδες σημείο. Το μόνο που ρωτήθηκε ήταν κατά πόσο είχε γνώσεις "αεροδυναμικής, μηχανικής φυσικής", ερώτηση που δεν συνδέθηκε με οποιονδήποτε μέρος της μαρτυρίας του. Το μόνο που μπορούμε να υποθέσουμε είναι ότι η κα Νεοφύτου αναφερόταν στη δήλωση του ότι ο κατηγορούμενος οδηγούσε το όχημα του "σαν διαστημόπλοιο". Παρατηρούμε όμως ότι η δήλωση του αυτή δεν αμφισβητήθηκε, ενώ το γεγονός ότι δεν κατείχε πτυχίο "αεροδυναμικής, μηχανικής φυσικής " δεν τον καθιστά ανίκανο να εκφράσει άποψη κατά πόσο ένα όχημα οδηγείται "σαν διαστημόπλοιο" ήτοι με ιλιγγιώδη ταχύτητα ή όχι. Η μαρτυρία του γίνεται δεκτή στο σύνολό της. H δεύτερη αυτόπτης μάρτυρας, Χρυστάλλα Θεοφάνους, ΜΚ8, κρίνουμε ότι η μάρτυρας ήταν ειλικρινής. Σε σχέση όμως με τον ισχυρισμό της, ότι το όχημα τύπου τζιπ σκούρου χρώματος το οποίο προσπέρασε το όχημα στο οποίο η ίδια επέβαινε, σε κάποιο σημείο του δρόμου, κοντά στο "Goody's", ήταν το ίδιο με το όχημα που είδε στη συνέχεια και το οποίο είχε εμπλακεί στο επίδικο δυστύχημα, επισημαίνουμε τα πιο κάτω: Πρώτον, ως η ίδια ανέφερε, αυτή δεν είχε δει τους αριθμούς εγγραφής του τζιπ οχήματος που τους είχε προσπεράσει και δεύτερο, συμφώνησε με τη συνήγορο υπεράσπισης ότι από το σημείο που βρισκόταν το υποστατικό "Goody's" μέχρι και τα φώτα του "Holiday Inn", όπου επεσυνέβη το ατύχημα, υπήρχαν αρκετοί έξοδοι τις οποίες θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει κάποιο όχημα και να εισέλθει στην πορεία του οχήματος που επέβαινε η μάρτυρας. Ενόψει των πιο πάνω δηλώσεων της και μη έχοντας οποιαδήποτε στοιχεία σε σχέση με την πορεία που ακολούθησε ο κατηγορούμενος, από την ώρα που έφυγε από την μπυραρία μέχρι και τη σύγκρουσή του με το όχημα που οδηγείτο από το θύμα, δεν μπορούμε να προβούμε σε ασφαλές συμπέρασμα ότι το όχημα τύπου τζιπ που είδε να οδηγείται με μεγάλη ταχύτητα ήταν το όχημα του κατηγορουμένου. Ενώπιον μας κατέθεσαν σαν μάρτυρες εμπειρογνώμονες η Διευθύντρια του Γενικού Χημείου της Δημοκρατίας, Μαρία Αυξεντίου, ΜΚ7 και ο ψυχίατρος Ευάγγελος Αναστασίου, ΜΚ
2. Εν πρώτοις θα θέλαμε να παρατηρήσουμε ότι τα προσόντα των εν λόγω μαρτύρων αναφορικά με τα θέματα για τα οποία κλήθηκαν να μαρτυρήσουν δεν αμφισβητήθηκαν, στοιχείο που σε συνάρτηση με την εμπειρία, εκπαίδευση και κατάρτισή τους αποδεχόμαστε ότι τους κατατάσσουν στην κατηγορία των μαρτύρων εμπειρογνωμόνων. Υπενθυμίζουμε ότι το περιεχόμενο των εκθέσεων που ετοίμασε η Μαρία Αυξεντίου, ΜΚ7, ήτοι τα έγγραφα με ενδείξεις Ζ1 και Ζ2 δηλώθηκαν στο Δικαστήριο ως παραδεκτά γεγονότα. Μεγάλο μέρος της μαρτυρίας αμφοτέρων των πιο πάνω προσώπων καλύπτει τον τρόπο βιομετατροπής της αλκοόλης στον ανθρώπινο οργανισμό, ήτοι της αποβολής της αλκοόλης από τον ανθρώπινο οργανισμό με την πάροδο του χρόνου. Αποδεχόμαστε τη θέση τους, η οποία δεν έχει αμφισβητηθεί από την Υπεράσπιση, ότι με την πάροδο του χρόνου η ποσότητα αλκοόλης αποβάλλεται από τον ανθρώπινο οργανισμό και ότι το ποσοστό του αλκοόλ που αποβάλλεται είναι διαφορετικό από άτομο σε άτομο και η ποσότητα που αποβάλλεται επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες και είναι άμεσα συνδεδεμένο με το μεταβολισμό κάθε προσώπου, κρίνουμε όμως ότι δεν θα ήταν ορθό, να προβούμε σε οποιοδήποτε συμπέρασμα σε σχέση με το ποσοστό αλκοόλ που είχε ο κατηγορούμενος, κατά τον ουσιώδη χρόνο, άλλο από αυτό που καταγράφεται στο κατηγορητήριο. Υπενθυμίζουμε ότι στο κατηγορητήριο περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων η κατηγορία της οδήγησης μηχανοκινήτου οχήματος, καθ΄ον χρόνο η αναλογία αλκοόλης στο αίμα υπερέβαινε το καθορισθέν όριο. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος, ο κατηγορούμενος την 30.10.2015 οδηγούσε το όχημά του ενώ είχε καταναλώσει αλκοόλη η αναλογία της οποίας στο αίμα υπερέβαινε το καθορισθέν όριο, δηλαδή "περιείχε 63 χιλιοστά του γραμμαρίου αλκοόλης σε 100 χιλιοστά του λίτρου αίματος αντί 50 χιλιοστά του γραμμαρίου αλκοόλης σε 100 χιλιοστά του λίτρου αίματος". O κατηγορούμενος, ως έχουμε ήδη αναφέρει, έχει παραδεχθεί την κατηγορία αυτή. Έχοντας υπόψη το γεγονός ότι η ίδια η Κατηγορούσα Αρχή καθόρισε την υπέρβαση σε 63 χιλιοστά του γραμμαρίου αλκοόλης σε 100 χιλιοστά του λίτρου αίματος, κρίνουμε ότι δεν θα ήταν ορθό εκ μέρους μας να προβούμε σε οποιοδήποτε άλλο εύρημα σε σχέση με το θέμα αυτό. Ο Ευάγγελος Αναστασίου, ΜΚ9, αναφέρθηκε εν εκτάσει στην κοκαΐνη και στα διάφορα συμπτώματα που προκαλεί στον ανθρώπινο οργανισμό. Αναφέρθηκε επίσης και στα συμπτώματα που προκαλεί η κοκαΐνη όταν αυτή συνδυάζεται με αλκοόλ. Η πιο πάνω μαρτυρία δεν έχει αμφισβητηθεί από την Υπεράσπιση και δεν έχει αντικρουστεί με οποιαδήποτε άλλη μαρτυρία. Η μαρτυρία του ήταν πλήρως εμπεριστατωμένη και γίνεται αποδεκτή από το Δικαστήριο. Θα προχωρήσουμε τώρα να εξετάσουμε την ανώμοτη δήλωση του κατηγορουμένου και την κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία. Η ανώμοτη δήλωση ενός κατηγορουμένου εξετάζεται και αξιολογείται μέσα στο σύνολο της μαρτυρίας, ανάλογα με το πως ταιριάζει στην κάθε συγκεκριμένη περίπτωση[1]. Στην αγγλική απόφαση R v. Campell[2], δόθηκαν οι πιο κάτω κατευθυντήριες γραμμές σε σχέση με τον τρόπο αξιολόγησης της ανώμοτης δήλωσης: «. μια ανώμοτη κατάθεση του κατηγορουμένου, με την πρακτική που επικρατεί σήμερα, φαίνεται να πήρε κάπως σκιερό χαρακτήρα που βρίσκεται στο μισό δρόμο, σε ότι αφορά αξία και βάρος, ανάμεσα σε ένορκη κατάθεση και απλή εξ ακοής μαρτυρία. Δεν μπορεί να λέγεται στους ενόρκους ότι οφείλουν να την αγνοήσουν εξ ολοκλήρου. Πρέπει να τους λέγεται ότι μπορούν να της δώσουν το βάρος που νομίζουν ότι της αξίζει, αλλά ότι δεν μπορεί να έχει την ίδια αξία όπως η ένορκη μαρτυρία που δοκιμάστηκε με την αντεξέταση». Το Δικαστήριο είναι ελεύθερο και μπορεί να αποδώσει την βαρύτητα που κρίνει ότι επιβάλλεται σε διαφορετικά μέρη της κατάθεσης. Καθοδηγητική επί του θέματος είναι η απόφαση Duncan[3], οι αρχές της οποίας έχουν υιοθετηθεί και από τα Κυπριακά Δικαστήρια και συνοψίζονται στην υπόθεση Χαράλαμπος Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας[4], από την οποία παραθέτουμε το σχετικό απόσπασμα: «Δηλώσεις του κατηγορουμένου που συνιστούν άμεσα ή έμμεσα παραδοχή του αδικήματος γίνονται παραδεκτές ως μαρτυρία ... Στην υπόθεση Duncan αποφασίστηκε ότι κάθε μέρος της κατάθεσης λαμβάνεται υπόψη και εκτιμάται και ως προς την αλήθεια των ισχυρισμών που προβάλλονται. Η προσέγγιση αυτή είναι και ρεαλιστική και δίκαιη. Τονίστηκε όμως στην Duncan ότι το Δικαστήριο είναι ελεύθερο και μπορεί να αποδώσει την βαρύτητα που κρίνει ότι επιβάλλεται σε διαφορετικά μέρη κατάθεσης. Όπως είναι φυσικό μπορεί να αποδοθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στο μέρος εκείνο το οποίο συνθέτει παραδοχή στο αδίκημα ή περιέχει δηλώσεις ενάντια προς τα συμφέροντα του κατηγορουμένου. Είναι όμως ελεύθερο το Δικαστήριο να αποδώσει μικρότερη σημασία ή ακόμη να απορρίψει άλλα μέρη της κατάθεσης για τα οποία παρέχεται εξήγηση ή δικαιολογία για εκ πρώτης όψης εγκληματικές πράξεις. Συνοψίζοντας η απόφαση στην Duncan αφήνει το βάρος το οποίο θα αποδοθεί στα διάφορα μέρη της κατάθεσης κατηγορουμένου στη διακριτική ευχέρεια των κριτών των γεγονότων της υπόθεσης.[5] Παρατηρούμε ότι η κατάθεση του κατηγορούμενου στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι μεικτή (mixed statement), καθότι περιέχει στοιχεία που μπορούν να λειτουργήσουν ενοχοποιητικά και παράλληλα στοιχεία που είναι ευνοϊκά για τον ίδιο. Διαπιστώνουμε ότι ενώ παραδέχθηκε ότι κατά τον επίδικο χρόνο οδήγησε το όχημά του, ενώ του είχε στερηθεί η άδεια οδήγησης από το Δικαστήριο, ότι κατανάλωσε ποσότητα αλκοόλ, δεν ανέφερε ο,τιδήποτε σε σχέση με τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν κατά τον επίδικο χρόνο και καλύπτουν τη χρονική περίοδο που αυτός βρισκόταν εντός της μπυραρίας μέχρι και τη χρονική στιγμή που μεταφέρθηκε στα κρατητήρια της Αστυνομίας. Ισχυρίστηκε, μεταξύ άλλων, ότι δεν θυμόταν ο,τιδήποτε από τη στιγμή που πήγε στη μπυραρία και εντεύθεν, δεν θυμόταν ότι είχε εμπλακεί σε ατύχημα (αυτό το πληροφορήθηκε εκ των υστέρων από τους αστυνομικούς), δεν θυμόταν ότι είχε αρνηθεί να υποβληθεί σε προκαταρκτικό έλεγχο αλκοόλης και τα ό,σα διαδραματίστηκαν στην Πολυκλινική Υγεία στη Λεμεσό. Το μόνο που θυμόταν, "σαν όνειρο" ήταν ότι "σε κάποια φάση", κάποιοι άνθρωποι τον έβγαλαν από το αυτοκίνητό του και το επόμενο που θυμόταν ήταν τα κρατητήρια της Αστυνομίας. Υπενθυμίζουμε ότι και κατά την ανώμοτη δήλωση του στο Δικαστήριο επανέλαβε ότι δεν θυμόταν κάτω από ποιες συνθήκες έγινε η σύγκρουση, πρόσθεσε όμως το ενδεχόμενο να είχε λιποθυμήσει ή να είχε πάθει επιληπτική κρίση. Το πρώτο σημείο που επισημαίνουμε είναι ότι κατά την ανακριτική του κατάθεση δήλωσε ψευδώς στον ανακριτή, ως διαφάνηκε εκ των υστέρων, ότι δεν είχε κάνει χρήση ναρκωτικών ουσιών. Η δήλωσή του αυτή έχει διαψευσθεί από την έκθεση της Μαρίας Αυξεντίου, ΜΚ7, ενώ και ο ίδιος ο κατηγορούμενος αργότερα εν τω μέσω της ακροαματικής διαδικασίας ζήτησε και άλλαξε απάντηση από μη παραδοχή σε παραδοχή στη σχετική κατηγορία ενώ στην ανώμοτη δήλωσή του παραδέχθηκε ότι είχε κάνει χρήση κοκαΐνης. Η προσφυγή ενός κατηγορουμένου στο ψεύδος, σε συνάρτηση με τις συνθήκες υπό τις οποίες λέγονται και ιδιαίτερα με το κίνητρο που μπορεί να εντοπισθεί, δυνατόν να οδηγήσει σε συμπεράσματα ενοχής, υπό την έννοια ότι αποτελεί μαρτυρία η οποία επεξηγεί και ρίχνει φως στη συμπεριφορά του και δίδει εγκληματικό χαρακτήρα σε πράξεις για τις οποίες χωρεί και αθώα εξήγηση[6]. Ανυπόστατος είναι και ο ισχυρισμός του ότι στη μπυραρία "Tycoon" πήγε κατά η ώρα οκτώ με εννέα το βράδυ της 29.10.15, καθότι με βάση τα παραδεκτά γεγονότα πήγε η ώρα 1:00 της 30.10.
3. Αναληθής είναι και ο ισχυρισμός του που περιέχεται στην ανακριτική του κατάθεση ότι από τη στιγμή που μπήκε στη μπυραρία ". δεν θυμόταν τι έγινε μετά, τι επακολούθησε στη συνέχεια" καθότι στην ίδια κατάθεσή του ανέφερε ότι ενώ βρισκόταν στη μπυραρία κατανάλωσε, "το πιο λίγο . 3-4 ποτά, ουίσκια δηλαδή". Το εύλογο ερώτημα που εγείρεται είναι εφόσον δεν θυμόταν τίποτε από τη στιγμή που εισήλθε στη μπυραρία και εντεύθεν πώς ήταν σε θέση να θυμηθεί ότι το λιγότερο που ήπιε ήταν 3-4 ουίσκι. Παρατηρούμε επίσης ότι στην πρώτη του κατάθεση ημερομηνίας 3.11.15, ρωτήθηκε συγκεκριμένα για τους λόγους που έδωσε στην Αστυνομία ψευδή στοιχεία την ημέρα του επεισοδίου και αυτός δεν επικαλέστηκε "απώλεια μνήμης". Υπενθυμίζουμε ότι σε όλες τις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν επί του θέματος έδιδε την ίδια στερεότυπη απάντηση "ό,τι έχω να πω θα το πω στο Δικαστήριο". Πέραν των πιο πάνω, καμία επιστημονική ή άλλη μαρτυρία έχει τεθεί ενώπιον μας ότι ο κατηγορούμενος υπέστη απώλεια μνήμης για συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Τα ό,σα δε ανέφερε ο γιατρός Ευάγγελος Αναστασίου, ΜΚ9, ότι όταν κάποιο πρόσωπο εμπλακεί σε κάποιο ψυχοφθόρο επεισόδιο "συνειδητά ή ασυνείδητα μπορεί να προσπαθήσει να ξεφύγει από αυτή την εμπειρία", δεν μπορεί να μας οδηγήσει σε οποιοδήποτε ασφαλές συμπέρασμα για τον απλούστατο λόγο ότι ο εν λόγω μάρτυρας ουδέποτε είχε εξετάσει τον κατηγορούμενο. Από τη μαρτυρία δε που έχει τεθεί ενώπιον μας από την Κατηγορούσα Αρχή και συγκεκριμένα από τη μαρτυρία του Ionut Prodanescu, ΜΚ5, που δεν έχει αμφισβητηθεί, προκύπτει ότι μετά τη σύγκρουση ο κατηγορούμενος κατέβηκε από το αυτοκίνητό του, έκαμε μερικά βήματα και στη συνέχεια ξαναμπήκε σε αυτό. Λίγα λεπτά αργότερα και συγκεκριμένα η ώρα 03:25 ο Αστ. 2960 Κλείτος Νικολαΐδης, ΜΚ2, ζήτησε από τον κατηγορούμενο να του δώσει τα στοιχεία του. Επί τη βάσει των όσων ο κατηγορούμενος ανέφερε στο ΜΚ2, αυτός συμπλήρωσε σχετικό έντυπο, πρόκειται για το Τεκμήριο 8, το οποίο όμως ο κατηγορούμενος αρνήθηκε να υπογράψει. Επισημαίνουμε ακόμη ότι τίποτε από ό,σα ανέφερε ο κατηγορούμενος στο ΜΚ2 έχει στην ουσία αμφισβητηθεί όπως δεν αμφισβητήθηκε ότι όντως έλαβε χώραν η συγκεκριμένη ενέργεια και στιχομυθία. Στη συνέχεια, μετά από σχετική ερώτηση που του υποβλήθηκε από το ΜΚ2, περιέγραψε και τις συνθήκες που επεσυνέβη το τροχαίο ατύχημα, ανέφερε χαρακτηριστικά "εγώ εκτύπησα του άλλου αυτοκινήτου από πίσω". Ούτε αυτός ο ισχυρισμός αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση. Λίγα λεπτά αργότερα ο αστ. 498 Αλέκος Λοΐζου, ΜΚ4, ζήτησε από τον κατηγορούμενο να υποβληθεί σε προκαταρκτικό έλεγχο άλκοτεστ, αυτός όμως αρνήθηκε και του είπε "εγώ δεν ήπια τίποτε και δεν θέλω να φυσήσω". O κατηγορούμενος αρνήθηκε να συνεργαστεί και με τη νοσηλεύτρια Κυριακή Παλαμά, ΜΚ6 και να δεχθεί οποιαδήποτε περίθαλψη. Τα ό,σα δε διαδραματίστηκαν στη συνέχεια, τα οποία παραθέτουμε ανωτέρω κατά την παράθεση της μαρτυρίας του Αστ. 498 Αλέκου Λοΐζου, ΜΚ4 και ιδιαίτερα η άρνηση του κατηγορουμένου να μεταβεί στο Γενικό Νοσοκομείο, να δεχθεί θεραπεία από γιατρό και το κυριότερο το γεγονός ότι έδωσε ψευδή στοιχεία σε σχέση με την ταυτότητά του δεν μπορούν να υποστηρίξουν τη θέση που προβλήθηκε από την Υπεράσπιση ότι ο κατηγορούμενος δεν είχε θύμηση των γεγονότων που διαδραματίστηκαν καθ΄ όλη την πιο πάνω χρονική περίοδο. Το μόνο που δεικνύει η συμπεριφορά του ήταν την απροθυμία του να συνεργασθεί με την Αστυνομία και στη συνέχεια την προσπάθεια του να αποκρύψει την πραγματική του ταυτότητα. Σε σχέση δε με τη θέση που στην ουσία ο κατηγορούμενος άφησε να "αιωρείται" ήτοι ότι πιθανόν να είχε λιποθυμήσει ή να είχε πάθει επιληπτική κρίση, διαπιστώνουμε ότι τέτοια θέση δεν τέθηκε σε οποιονδήποτε μάρτυρα κατηγορίας. Κανένας αστυνομικός ρωτήθηκε για την πορεία που πιθανόν να είχε ένα όχημα του οποίου ο οδηγός λιποθύμησε, στην ουσία ένα όχημα ακυβέρνητο και κανένας εκ των μαρτύρων που ήταν στη σκηνή ή που κατέφθασε στη σκηνή αμέσως μετά το συμβάν, ρωτήθηκε κατά πόσο ο κατηγορούμενος είχε χάσει τις αισθήσεις του. Πέραν τούτου, οι ενέργειες του κατηγορουμένου που περιγράψαμε αμέσως πιο πάνω και ιδιαίτερα το γεγονός ότι μετά τη σύγκρουση κατέβηκε από το όχημα και περιφερόταν στο χώρο δεν συνηγορούν υπέρ της πιο πάνω θέσης. Η πιο πάνω θέση του, την οποία βέβαια ανέφερε απλώς ως ένα ενδεχόμενο, δεν υποστηρίζεται από οποιανδήποτε μαρτυρία. Για όλους τους πιο πάνω λόγους τόσο η δήλωσή του ότι δεν είχε θύμηση των γεγονότων, όσο και ή δήλωσή του ότι πιθανόν να είχε λιποθυμήσει ή υποστεί επιληπτική κρίση, δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές από το Δικαστήριο. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Έχουμε ήδη παραθέσει τη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου, η μαρτυρία αυτή, πλην των δηλώσεων που έχουμε απορρίψει για τους λόγους που αναλύσαμε, γίνεται αποδεκτή και αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου. Κρίνουμε ότι είναι αχρείαστο να την επαναλάβουμε. Από τη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον μας προκύπτουν, μεταξύ άλλων, τα πιο κάτω γεγονότα: Την 30.10.15 και κατά ή περί την 03:15 το όχημα ΚUT721 που οδηγείτο από το θύμα πορεύετο επί του παραλιακού δρόμου, επί της οδού 28ης Οκτωβρίου με κατεύθυνση από ανατολή προς δύση, παρά της συμβολής της εν λόγω οδού με τη Λεωφόρο Μακαρίου Γ΄ που ελέγχεται από φώτα τροχαίας. Το όριο ταχύτητας στη συγκεκριμένη οδό ήταν 50 χλμ/ώρα. Ο δρόμος ήταν ευθύς, ασφαλτοστρωμένος, στεγνός και σε καλή κατάσταση. Υπήρχε οδικός φωτισμός και ο καιρός ήταν αίθριος. Τα φώτα τροχαίας λειτουργούσαν κανονικά. Για τα οχήματα που κατευθύνονταν από τη Λεωφόρο Μακαρίου προς ανατολή, προς την οδό 28ης Οκτωβρίου, το φως της τροχαίας ήταν πράσινο ενώ για τα οχήματα που έρχονταν από την ανατολή και κατευθύνονταν προς τη δύση, όπως ήταν η πορεία του θύματος, το φως της τροχαίας ήταν κόκκινο. Το όχημα που οδηγείτο από το θύμα σταμάτησε στη συμβολή των πιο πάνω οδών γιατί το φως της τροχαίας που έλεγχε την πορεία του ήταν κόκκινο. Επί του ιδίου δρόμου ήτοι επί της οδού 28ης Οκτωβρίου πορεύετο και το όχημα ΚΖR929 που οδηγείτο από τον κατηγορούμενο. Η ορατότητα στο συγκεκριμένο δρόμο ήταν 400 μ. Δεν μπορούμε να προβούμε σε οποιοδήποτε θετικό συμπέρασμα σε σχέση με την ακριβή ταχύτητα που οδηγείτο το όχημα του κατηγορουμένου κατά τον επίδικο χρόνο, λίγο πριν τη σύγκρουση, καθότι δεν εντοπίστηκαν οποιαδήποτε ίχνη τροχοπέδησης ή πλαγιολίσθησης επί της ασφάλτου πριν τη σύγκρουση. Με βάση όμως τη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον μας και δεν έχει αμφισβητηθεί προκύπτει ότι το όχημα που οδηγείτο από το θύμα ακινητοποιήθηκε σε απόσταση 33 μ. περίπου αφού πρώτα προσέκρουσε στο στύλο της ηλεκτρικής και το στύλο των φώτων τροχαίας, από το σημείο σύγκρουσης. Το όχημα στο οποίο επέβαινε το θύμα, λόγω της σύγκρουσης καταστράφηκε ολοσχερώς. Τα φώτα τροχαίας, λόγω της πρόσκρουσης, που ήταν το αποτέλεσμα της σύγκρουσης μεταξύ των δύο οχημάτων, εκσφενδονίσθηκαν σε απόσταση πέραν των 22 μέτρων. Το όχημα του κατηγορουμένου ακινητοποιήθηκε σε απόσταση 41 μ. περίπου από το σημείο σύγκρουσης. Το όχημα του κατηγορουμένου έφερε εκτεταμένες ζημιές. Σχετική επί του θέματος της ταχύτητας ήταν και η μαρτυρία του Ionut Prodanescu, ΜΚ5, αυτόπτη μάρτυρα, που κατά την περιγραφή του τραγικού επεισοδίου είπε, μεταξύ άλλων, ότι το όχημα που οδηγείτο από τον κατηγορούμενο "κτύπησε με μεγάλη δύναμη το μικρό αυτοκίνητο από πίσω, χωρίς να σταματήσει καθόλου, όπως τη σφαίρα, ενώ το μικρό αυτοκίνητο πέταξε στον αέρα να κτυπήσει το κάγκελο, έσπασε το στύλο των φώτων". Από τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιον μας καταλήγουμε ότι η ταχύτητα του κατηγορουμένου δεν ήταν απλώς μεγάλη, αλλά ήταν ιλιγγιώδης. Αποτελεί θέμα κοινής λογικής ότι όταν ένα όχημα που "πετά" στον αέρα και "προσγειώνεται" σε απόσταση 33 μ., μετά από σύγκρουση, η σύγκρουση αυτή ήταν σφοδρότατη και κατ΄ επέκταση η ταχύτητα του οχήματος που συγκρούστηκε με αυτό και με δεδομένο ότι το όχημα του θύματος ήταν ακινητοποιημένο, ήταν υπερβολικά μεγάλη. Ως αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στην υπόθεση Στέλιος Σάββα ν. Αστυνομίας[7] το θέμα της μεγάλης ταχύτητας εμπίπτει στο θέμα της κοινής λογικής και δεν είναι απαραίτητη η μαρτυρία εμπειρογνώμονα. Σχετική επί του θέματος είναι και η απόφαση Ανδρέου και Αστυνομίας[8] όπου η καταδίκη στηρίχθηκε μεταξύ άλλων, στη μαρτυρία μη εμπειρογνωμόνων μαρτύρων που περιέγραψαν την ταχύτητα του κατηγορουμένου ως ιλιγγιώδη[9]. Στρεφόμαστε τώρα στο θέμα της αλκοόλης και της κοκαΐνης. Υπενθυμίζουμε ότι στο δείγμα αίματος που λήφθηκε από τον κατηγορούμενο ανιχνεύθηκε αλκοόλη, 64 mg / dL ως επίσης και κοκαΐνη. Η κοκαΐνη στο αίμα ανιχνεύεται μέχρι και 12 ώρες από τη λήψη της. Αφού λάβαμε υπόψη το γεγονός ότι η λήψη αίματος έγινε την 30.10.15 και ώρα 8:30 π.μ., καταλήγουμε ότι ο κατηγορούμενος έλαβε την κοκαΐνη κάποια ώρα μεταξύ της 8:30 μ.μ. της 29.10.15 και της 3:15 π.μ. της 30.10.15, ημέρα που έγινε το ατύχημα. Η ανίχνευση της κοκαΐνης στο αίμα του κατηγορουμένου υποδηλώνει ότι αυτός βρισκόταν κατά το χρόνο της σύγκρουσης κάτω από την επήρεια της ναρκωτικής ουσίας, εξάλλου αυτό έχει κατατεθεί και ως παραδεκτό γεγονός και εξάγεται από την παραδοχή του στο αδίκημα της χρήσης κοκαΐνης. Με βάση όμως τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιον μας δεν μπορούμε να καταλήξουμε σε ακριβή συμπέρασμα ως προς το χρόνο λήψης της κοκαΐνης. Από τη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον μας προκύπτει ότι η λήψη κοκαΐνης προκαλεί στο χρήστη μεγάλη ευφορία, η οποία διαρκεί κατά μέσο όρο, για 5-10 λεπτά αν γίνει μέσω καπνίσματος και για 15-30 λεπτά αν γίνει εισρόφηση από τη μύτη. Αυτό εξαρτάται και από άλλους παράγοντες, η ευφορία μπορεί να παραταθεί αν ο λήπτης λαμβάνει παράλληλα και άλλα φάρμακα, ναρκωτικές ουσίες ή καταναλώνει αλκοόλ. Μετά την παρέλευση της ευφορίας που προκαλείται από την κοκαΐνη, ο χρήστης δεν επανέρχεται στην προτέρα του κατάσταση καθότι ακολουθούν οι παρενέργειες, ψυχικές και σωματικές, με προεξέχοντα συμπτώματα, μεταξύ άλλων, αυτό της θόλωσης της όρασης, το τρέμουλο, τα αναπνευστικά προβλήματα μη αποκλειομένης και της λιποθυμίας. Η χρονική διάρκεια των συμπτωμάτων αυτών εξαρτάται από διάφορους παράγοντες και ποικίλλει από άτομο σε άτομο και μπορεί να διαρκέσουν από μερικές ώρες μέχρι μερικές ημέρες. Στο αίμα του κατηγορουμένου στην υπό κρίση υπόθεση, ανιχνεύθηκε και αλκοόλ, δεν μπορούμε όμως να καταλήξουμε σε ασφαλές συμπέρασμα ότι ο κατηγορούμενος προέβη σε αυτή την ενέργεια ήτοι ότι συνδύασε τις δύο ουσίες για να παραταθεί η ευφορία του, ούτε ότι κατά το χρόνο που οδηγούσε το όχημά του, στην οδό 28ης Οκτωβρίου, ήταν σε κατάσταση ευφορίας. Ποιες ήταν οι ακριβείς παρενέργειες που παρουσίασε ο κατηγορούμενος στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν είμαστε σε θέση να καθορίσουμε με ακρίβεια, καθότι ο κατηγορούμενος δεν εξετάσθηκε για το συγκεκριμένο θέμα από οποιονδήποτε ειδικό, αρνήθηκε να δώσει αίμα για εξετάσεις, το έπραξε κάποια ώρα αργότερα μετά την έκδοση δικαστικού διατάγματος και ούτε προσκομίσθηκε οποιαδήποτε άλλη σχετική μαρτυρία επί του θέματος. Εκείνο όμως που προκύπτει αβίαστα από τα γεγονότα είναι ότι κατά τον επίδικο χρόνο βρισκόταν υπό την επήρεια των πιο πάνω ουσιών και ότι τόσο η κατανάλωση κοκαΐνης όσο και η κατανάλωση αλκοόλ εμείωσαν την ικανότητα οδήγησής του και καθόρισαν την οδική του συμπεριφορά. Υπενθυμίζουμε ότι από την αδιαμφισβήτητη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον μας η αναπνοή του μύριζε έντονα οινόπνευμα, δεν μπορούσε να σταθεί στα πόδια του και παραπατούσε. Όπως έχει νομολογηθεί, δεν είναι απαραίτητη η προσκόμιση μαρτυρίας επιστημονικής ως προς την επήρεια οινοπνευματωδών ποτών ή άλλων ουσιών, στην ικανότητα για οδήγηση. Αυτή η ελαττωμένη ικανότητα μπορεί να προκύψει και από άλλη μαρτυρία. Παραθέτουμε απόσπασμα από την απόφαση Στέλιος Σάββα ν. Αστυνομίας, ανωτέρω, όπου αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «. O τρόπος με τον οποίον ο εφεσείων οδήγησε το αυτοκίνητό του, το ότι μύριζε έντονα οινόπνευμα σε συνδυασμό εδώ και προς τη μαρτυρία για κατανάλωση οινοπνεύματος και η συμπεριφορά του, χωρίς καμιά αμφιβολία αποδείκνυαν πως η ικανότητά του να οδηγεί ήταν ελαττωμένη λόγω οινοπνεύματος. Δεν είναι ορθή η εισήγηση πως χρειαζόταν απαραιτήτως επιστημονική μαρτυρία την οποία άλλωστε ήταν ο ίδιος ο εφεσείων που απέκλεισε.» NOMIKH ΠΤΥΧΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΗΞΗ Αρχίζοντας από το δικονομικό θέμα που έθεσε η κα Νεοφύτου θα θέλαμε να παρατηρήσουμε ότι το θέμα αυτό, ήτοι κατά πόσο τα άρθρα 205 και 210 του Ποινικού Κώδικα μπορούν να συνυπάρξουν στο ίδιο κατηγορητήριο, μας είχε προβληματίσει και εμάς και αυτός ήταν και ο λόγος που το είχαμε θίξει κατά τα αρχικά στάδια της διαδικασίας. Στο διάστημα που μεσολάβησε είχαμε την ευκαιρία να μελετήσουμε σε βάθος το θέμα που προέκυψε και από τη μελέτη μας διαπιστώσαμε ότι τόσο με βάση την Αγγλική όσο και την Κυπριακή νομολογία δεν παρουσιάζεται οποιοδήποτε κώλυμα στη συμπερίληψη κατηγοριών που μπορεί να είναι ακόμη και αντιφατικές μεταξύ τους. Εναπόκειται στο Δικαστήριο ή στους ενόρκους με βάση το Αγγλικό Δίκαιο να κρίνουν στο τέλος ποιο αδίκημα έχει αποδειχθεί[10]. Στρεφόμενοι στις υπό κρίση κατηγορίες διαπιστώνουμε όμως ότι τα δύο αδικήματα που στηρίζονται στα άρθρα 205 και 210 δυνατόν, εκ πρώτης όψεως οι πρόνοιες τους να θεωρηθούν αντιφατικές μεταξύ τους, στην ουσία όμως δεν είναι. Η διαφορά των δύο άρθρων έγκειται μόνο στο βαθμό αμελείας που απαιτείται να αποδειχθεί σε κάθε περίπτωση, συγκεκριμένα ο βαθμός αμελείας που χρειάζεται για απόδειξη αδικήματος, με βάση το άρθρο 205, είναι ψηλότερος από το βαθμό αμελείας που απαιτείται για στοιχειοθέτηση του αδικήματος με βάση το άρθρο
4. Ενόψει των πιο πάνω, κρίνουμε ότι η προβληθείσα θέση στερείται ερείσματος. Στρεφόμαστε τώρα στο επόμενο θέμα, επί της ουσίας, κατά πόσο η έκνομη συμπεριφορά του κατηγορουμένου εμπίπτει στις πρόνοιες του άρθρου 205 του Ποινικού Κώδικα. Το άρθρο 205 του Ποινικού Κώδικα επί του οποίου εδράζεται η κατηγορία 1 που αφορά την ανθρωποκτονία προνοεί τα πιο κάτω: «205.-

(1)Κάθε πρόσωπο το οποίο επιφέρει το θάνατο άλλου προσώπου με παράνομη πράξη ή παράλειψη, είναι ένοχο του κακουργήματος της ανθρωποκτονίας.

(2)Παράνομη παράλειψη είναι εκείνη που συνιστά υπαίτια αμέλεια παράλειψης εκτέλεσης καθήκοντος αν και δεν υφίσταται πρόθεση πρόκλησης θανάτου.

(3)Κάθε πρόσωπο το οποίο διαπράττει το κακούργημα της ανθρωποκτονίας υπόκειται σε ποινή φυλάκισης διά βίου.» Το θέμα που καλούμαστε να αποφασίσουμε είναι πρωτότυπο καθότι είναι η πρώτη φορά που καλείται Κυπριακό Δικαστήριο να αποφασίσει κατά πόσο η συμπεριφορά ενός οδηγού, που προκάλεσε το θάνατο σε κάποιο θύμα χωρίς να έχει ειδική πρόθεση να το κάνει, ήτοι δεν επρόκειτο για ηθελημένη ενέργεια να επιφέρει το θάνατο του θύματος, εμπίπτει στις πρόνοιες του άρθρου 205 του Ποινικού Κώδικα. Το θέμα αυτό μας προβλημάτισε έντονα και προς επίλυσή του αντλήσαμε καθοδήγηση τόσο από την Κυπριακή όσο και από την Αγγλική Νομολογία, έχοντας όμως κατά νου τις διαφοροποιήσεις που υπάρχουν στα αντίστοιχα νομικά συστήματα. Επιγραμματικά αναφέρουμε ότι ο Ποινικός Κώδικας διαχωρίζει τα αδικήματα κατά της ζωής με βάση τη σοβαρότητά τους (άρθρα 203, 205 και 210) ενώ με βάση την Αγγλική Νομοθεσία οι πρόνοιες που αντιστοιχούν στα άρθρα 205 και 210 του Ποινικού Κώδικα εμπίπτουν σε μια κατηγορία αυτή της ακούσιας ανθρωποκτονίας (involuntary manslaughter). Ανεξαρτήτως της πιο πάνω διαφοροποίησης, τα Κυπριακά Δικαστήρια διαχρονικά αντλούν καθοδήγηση από την Αγγλική Νομολογία και ως εκ τούτου θεωρήσαμε και εμείς σκόπιμο να αναφερθούμε σε κάποια έκταση, σε Αγγλικές αποφάσεις. Για να στοιχειοθετηθεί το αδίκημα της ανθρωποκτονίας τόσο με βάση το Κυπριακό Δίκαιο όσο και το Αγγλικό Δίκαιο δεν είναι αναγκαίο να αποδειχθεί ότι πρόθεση του κατηγορουμένου ήταν να επιφέρει το θάνατο, είναι αρκετό να αποδειχθεί η πρόθεση του να εκτελέσει την παράνομη πράξη που επέφερε το θάνατο[11]. Δεν χρειάζεται δηλαδή να αποδειχθεί ότι ο δράστης είχε πρόθεση να φονεύσει το θύμα. Η νομική ανάλυσή μας θα επικεντρωθεί σε νομολογία όπου ο δράστης δεν είχε συγκεκριμένη πρόθεση (specific intent) να επιφέρει το θάνατο αλλά είχε την πρόθεση να εκτελέσει την παράνομη πράξη (basic intent). Κρίνουμε σκόπιμο να αναφερθούμε πρώτα στην Αγγλική νομολογία και συγκεκριμένα στις αποφάσεις R v. Bateman[12] και Andrews v. DPP[13], που χάραξαν τις θεμελιακές αρχές επί του συγκεκριμένου θέματος, οι οποίες ακολουθούνται μέχρι σήμερα από τα Δικαστήρια. H υπόθεση Bateman (ανωτέρω) αφορούσε πρόκληση θανάτου λόγω ιατρικής αμέλειας. Το Εφετείο αποφάσισε μεταξύ άλλων ότι για να αποδειχθεί το αδίκημα της ανθρωποκτονίας λόγω βαριάς αμέλειας, θα πρέπει να αποδειχθεί

(1)ότι ο κατηγορούμενος είχε καθήκον επιμέλειας προς το θύμα

(2)ότι παρέλειψε να ασκήσει το καθήκον αυτό

(3)η παράλειψη του αυτή προκάλεσε το θάνατο του θύματος και

(4)η αμέλεια του κατηγορουμένου ήταν βαριά ήτοι επέδειξε τέτοια αδιαφορία για τη ζωή και την ασφάλεια άλλων προσώπων που ισοδυναμούσε με έγκλημα και έπρεπε να τιμωρηθεί. Η απόφαση έτυχε κριτικής από κάποιους ακαδημαϊκούς[14] καθότι η ερμηνεία που δόθηκε στη "βαριά αμέλεια" δεν ήταν διαφωτιστική, ήταν "circular" ήτοι ερμήνευε ένα όρο χρησιμοποιώντας τον ίδιο τον όρο, οι ένορκοι θα έπρεπε να καταδικάσουν το δράστη για το "έγκλημα", αν η συμπεριφορά του ήταν "εγκληματική". Λίγα χρόνια αργότερα και συγκεκριμένα το 1937, η Βουλή των Λόρδων στην υπόθεση Andrews v. D.P.P. (ανωτέρω) έθεσε περαιτέρω προϋποθέσεις για την απόδειξη του αδικήματος της ανθρωποκτονίας. Αποφάσισε ότι αμελείς πράξεις, ακόμη και αυτές που συνιστούσαν θεσμοθετημένα ποινικά αδικήματα, όπως είναι η επικίνδυνη οδήγηση δεν ήταν αυτομάτως ικανές να στοιχειοθετήσουν καταδίκη για ανθρωποκτονία, εκείνο που έπρεπε να αποδειχθεί ήταν αμέλεια πολύ ψηλού βαθμού. H υπόθεση Andrews v. D.P.P. αφορούσε θανατηφόρο τροχαίο ατύχημα. Ο εφεσείοντας ενώ οδηγούσε ένα φορτηγό στην προσπάθεια του να προσπεράσει το προπορευόμενο όχημα οδήγησε το όχημα του στο παγκέττο του δρόμου και παρέσυρε ένα πεζό. Ο πεζός έπεσε πάνω στο καπό του οχήματος, παρέμεινε εκεί για μικρό χρονικό διάστημα, στη συνέχεια έπεσε μπροστά και το φορτηγό πέρασε από πάνω του. Ο εφεσείοντας δεν σταμάτησε αλλά επέστρεψε στην εργασία του ωσάν να μην είχε συμβεί ο,τιδήποτε. Καταδικάστηκε για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας. Ο Lord Atkin στην απόφασή του τόνισε ότι προτού καταδικαστεί κάποιος οδηγός για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας πρέπει να αποδειχθεί ψηλός βαθμός αμέλειας. Παραθέτουμε αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα: «In order to establish criminal liability the facts must be such as to show that the negligence of the accused went beyond a mere matter of compensation between subjects and was 'such disregard for the life and safety of others as to amount to a crime against the state and conduct deserving punishment". Σε μετάφραση: "Για να θεμελιωθεί ποινική ευθύνη τα γεγονότα πρέπει να είναι τέτοια που να καταδείχνουν ότι η αμέλεια του κατηγορουμένου προχώρησε πέρα από το απλό θέμα αποζημίωσης μεταξύ ατόμων και αποτελούσε τέτοια περιφρόνηση για τη ζωή και ασφάλεια των άλλων έτσι που να ισοδυναμεί με έγκλημα κατά της Πολιτείας και συμπεριφορά που αξίζει να τιμωρηθεί." Στη συνέχεια τέθηκε μια περαιτέρω προϋπόθεση που περιόρισε ακόμη περισσότερο το εύρος του αδικήματος της ανθρωποκτονίας διά της τέλεσης παράνομης πράξης. Η προϋπόθεση αυτή τέθηκε για πρώτη φορά από το Ποινικό Εφετείο στην απόφαση Larkin[15] και προνοούσε όπως η πράξη που προκάλεσε το θάνατο, έπρεπε να ήταν εκτός από παράνομη και "επικίνδυνη", υπό την έννοια ότι ".all sober and reasonable people would recognize [that it] must subject the other person, to, at least, the risk of some harm, resulting therefrom, albeit not serious harm"[16]. Και σε ελεύθερη μετάφραση στα ελληνικά: " Όλοι οι νηφάλιοι και λογικοί άνθρωποι θα αναγνώριζαν ότι η πράξη του θα έθετε το άλλο πρόσωπο, το λιγότερο, σε κάποιο ρίσκο να υποστεί ζημιά, που θα προκαλείτο από την πράξη του, μολονότι όχι σοβαρή ". Kατά την εφαρμογή του πιο πάνω κριτηρίου ο νηφάλιος και ο λογικός άνθρωπος θεωρείται ότι έχει τις ειδικές γνώσεις, που είναι διαθέσιμες στον κατηγορούμενο κάτω από τις δοσμένες συνθήκες. Στην υπόθεση Seymour[17] η Βουλή των Λόρδων ασχολήθηκε εκ νέου με το θέμα της αλόγιστης συμπεριφοράς (recklessness) στις περιπτώσεις της ανθρωποκτονίας λόγω οδικής συμπεριφοράς και έθεσε τις πιο κάτω παραμέτρους. Ο δράστης είναι ένοχος για ανθρωποκτονία αν αποδειχθούν τα πιο κάτω: (

1. i)Ο δράστης έκανε μια πράξη η οποία δημιούργησε ορατό και σοβαρό κίνδυνο πρόκλησης βλάβης σε κάποιο πρόσωπο ή ουσιαστική ζημιά σε περιουσία (
2. ii)Όταν έκανε την πράξη είτε δεν είχε καν σκεφτεί την πιθανότητα ότι υπήρχε τέτοιος κίνδυνος ή αναγνώρισε ότι υπήρχε κάποιος κίνδυνος και παρά ταύτα προχώρησε και έκανε την πράξη. Η πιο πάνω ερμηνεία που δόθηκε για την αλόγιστη συμπεριφορά (recklessness) είναι γνωστή ως "Caldwell recklessness" λόγω της θεμελιακής απόφασης Caldwell[18]. To αδίκημα της ανθρωποκτονίας εξ αμελείας εξετάσθηκε από τη Δικαστική Επιτροπή της Βουλής των Λόρδων στην υπόθεση R v. Adomako[19] και τέθηκε ακόμη ένα κριτήριο σε σχέση με τη νοητική κατάσταση που πρέπει να έχει ο δράστης κατά τη διάπραξη του αδικήματος, αυτός πρέπει να αναγνώρισε τον κίνδυνο ή ηθελημένα επέλεξε να τον παραγνωρίσει. Ο Lord Mackay περιγράφοντας τη βαριά αμέλεια που πρέπει να αποδειχθεί για την ανθρωποκτονία είπε τα πιο κάτω: «On this basis in my opinion the ordinary principles of the law of negligence apply to ascertain whether or not the defendant has been in breach of a duty of care towards the victim who has died. If such breach of duty is established the next question is whether that breach of duty caused the death of the victim. If so, the jury must go on to consider whether that breach of duty should be characterised as gross negligence and therefore as a crime. This will depend on the seriousness of the breach of duty committed by the defendant in all the circumstances in which the defendant was placed when it occurred. The jury will have to consider whether the extent to which the defendant's conduct departed from the proper standard of care incumbent upon him, involving as it must have done a risk of death to the patient, was such that it should be judged criminal. . a test of how far conduct must depart from accepted standards to be characterized as criminal. This is necessarily a question of degree and an attempt to specify that degree more closely is I think likely to achieve only a spurious precision. The essence of the matter, which is supremely a jury question, is whether, having regard to the risk of death involved, the conduct of the defendant was so bad in all the circumstances as to amount in their judgment to a criminal act or omission.» Λίγα χρόνια αργότερα στην υπόθεση R v. G[20] που αφορούσε την πρόκληση ζημιάς σε περιουσία διά φωτιάς αναθεωρήθηκαν οι αρχές που είχαν τεθεί στην R v. Caldwell[21] και οι αρχές που αφορούσαν το θέμα της αλόγιστης συμπεριφοράς επανακαθορίσθηκαν. Αποφασίστηκε ότι το κριτήριο για να αποδειχθεί αλόγιστη συμπεριφορά δεν περιορίζεται στη γνώση ενός λογικού και νηφάλιου προσώπου αλλά ο δράστης προτού καταδικασθεί πρέπει να ήταν γνώστης του κινδύνου. Αναφέρθηκαν σχετικά τα πιο κάτω: «First, it is a salutary principle that conviction of serious crime should depend on proof not simply that the defendant caused (by act or omission) an injurious result to another but that his state of mind when so acting was culpable. This, after all, is the meaning of the familiar rule actus non facit reum nisi mens sit rea. The most obviously culpable state of mind is no doubt an intention to cause the injurious result, but knowing disregard of an appreciated and unacceptable risk of causing an injurious result or a deliberate closing of the mind to such risk would be readily accepted as culpable also. It is clearly blameworthy to take an obvious and significant risk of causing injury to another. But it is not clearly blameworthy to do something involving a risk of injury to another if (for reasons other than self-induced intoxication: R v Majewski [1977] AC 443) one genuinely does not perceive the risk. Such a person may fairly be accused of stupidity or lack of imagination, but neither of those failings should expose him to conviction of serious crime or the risk of punishment.» Στο σύγγραμμα Smith and Hogan's Criminal Law[22] διαβάζουμε τα πιο κάτω αναφορικά με την επίδραση που είχε η R v. G (ανωτέρω) στη νομολογία και συγκεκριμένα στην εφαρμογή των αρχών που αποφασίστηκαν στην Caldwell. «there is no manslaughter by Lawrence recklessness in effect, though not formally, overruling Seymour. It would now be wrong to direct a jury on any recklessness (since the decision in G overruling Caldwell, it would be unthinkable to apply that test) H Κυπριακή νομολογία, ως έχουμε ήδη αναφέρει, έχει υιοθετήσει τις αρχές που έχουν χαράξει τα Αγγλικά Δικαστήρια επί του θέματος. Στην υπόθεση Christos Rayas of Morphou v. The Police[23] που αποφασίσθηκε προ της Ανεξαρτησίας με βάση τη νομοθεσία που ίσχυε τότε, το Εφετείο εξέτασε το βαθμό αμέλειας που χρειαζόταν να αποδειχθεί με βάση το άρθρο 204 του Ποινικού Κώδικα, που αντιστοιχεί σήμερα με το άρθρο 210 και με το άρθρο 197, που αντιστοιχεί σήμερα στο άρθρο 205. Διαβάζουμε σχετικά τα πιο κάτω: «There are to-day three categories of negligence in English Law: the very high degree of negligence (sometimes designated as "recklessness") required in cases of manslaughter; The high degree of negligence required in other crimes which we shall refer to in this judgment as "criminal negligence of the second degree" - in this category we do not include petty statutory offences such as Regulation 56 of the Motor Traffic Regulations, 1951, where it is apparent that negligence at civil law is enough - and lastly negligence at civil law which has no degrees, for once a plaintiff establishes that the defendant had a duty to take care and that he injured the plaintiff in such a way as an ordinary mail might reasonably have foreseen, the degree of the defendant's negligence does not affect either liability or damages.» Το Εφετείο παρατήρησε, μεταξύ άλλων, ότι το άρθρο 197 του Ποινικού Κώδικα, έχει κωδικοποιήσει τις αρχές της Νομολογίας, τις αποφάσεις του Αγγλικού Εφετείου και της Βουλής των Λόρδων και ότι θα έπρεπε να τύχουν εφαρμογής οι αρχές της Αndrews v. D.P.P. (ανωτέρω) και ότι η φράση "culpable negligence" (υπαίτια αμέλεια) θα πρέπει να ερμηνευθεί ως "πολύ ψηλού βαθμού αμέλεια". Στην απόφαση Μαυρομμάτης ν. Αστυνομίας[24] το Εφετείο προέβη σε μια χρήσιμη αναφορά στα διάφορα άρθρα του Ποινικού Κώδικα που απαιτούν την απόδειξη αμέλειας και τις διάφορες διαβαθμίσεις αυτής, στα οποία περιλαμβάνεται και το άρθρο 205. Διαβάζουμε σχετικά τα πιο κάτω: «Με άλλα λόγια, έχει δημιουργηθεί μια κλίμακα ευθύνης όσον αφορά το βαθμό αμέλειας που απαιτείται για διάφορα αδικήματα του Ποινικού Κώδικα, αρχής γενομένης με το άρθρο 205. Το άρθρο 205, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 5 του Νόμου 3/62, προβλέπει ότι πρόσωπο που επιφέρει το θάνατο άλλου με παράνομη πράξη ή παράλειψη που συνιστά υπαίτιο αμέλεια χωρίς να υφίσταται πρόθεση πρόκλησης θανάτου, είναι ένοχος του κακουργήματος της ανθρωποκτονίας. Το άρθρο 205 απαιτεί τον υψηλότερο βαθμό αμέλειας. Η αμέλεια του άρθρου 205 συνίσταται σε υπαίτιο αμέλεια, όρος που εισάγει το στοιχείο της αλόγιστης πράξης (recklessness). Ακολουθεί το άρθρο 210 του Ποινικού Κώδικα το οποίο αρχικά απέκλειε, όπως και το άρθρο 236, την υπαίτιο αμέλεια. Στη συνέχεια όμως το άρθρο 210 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 3 του περί Ποινικού Κώδικα (Τροποποιητικού) Νόμου του 1989, (Ν. 111/89), σύμφωνα με το οποίο όποιος, λόγω αλόγιστης, απερίσκεπτης ή επικίνδυνης πράξης ή συμπεριφοράς που δεν ανάγεται σε υπαίτιο αμέλεια, χωρίς πρόθεση επιφέρει το θάνατο άλλου, είναι ένοχος πλημμελήματος. Η εισαγωγή της έννοιας της αλόγιστης πράξης που γίνεται με την τροποποίηση του νόμου 111/89, έννοια που στην αρχική διατύπωση του άρθρου 210 δεν υπήρχε, δυνατό να έχει εισάξει στα συστατικά στοιχεία του αδικήματος την έννοια της αλόγιστης συμπεριφοράς (recklessness) όπως αυτή ερμηνεύεται στις αποφάσεις R. v. Caldwell [1981] 1 All E.R. 961 (H.L.) και R. v. Lawrence [1981] 1 All E.R. 974 στις οποίες αναλύεται εκτενώς το θέμα της αλόγιστης πράξης.» Στην υπόθεση Ανδρέας Λοϊζίδης κ.ά. ν. Δημοκρατίας[25] εξετάστηκε, μεταξύ άλλων, το αδίκημα της ανθρωποκτονίας με βάση το άρθρο 205 του Ποινικού Κώδικα. Το Εφετείο υιοθέτησε το σκεπτικό της απόφασης Adomako (ανωτέρω). Σύμφωνα με το σκεπτικό της πιο πάνω απόφασης το κριτήριο που πρέπει να εφαρμόζεται στην περίπτωση της ανθρωποκτονίας είναι κατά πόσο ήταν αποτέλεσμα σοβαρής αμέλειας ή απερίσκεπτης συμπεριφοράς. Εξετάζεται κατά πόσο ο κατηγορούμενος παρέβη την υποχρέωση επιμέλειας έναντι του θύματος. Αν αποδειχθεί παράβαση αυτής της υποχρέωσης, το επόμενο ζήτημα που εξετάζεται είναι κατά πόσο η παράβαση της εν λόγω υποχρέωσης προκάλεσε το θάνατο του θύματος. Εάν όντως η παράβαση προκάλεσε το θάνατο τότε το επόμενο ερώτημα που θα πρέπει να απαντηθεί είναι κατά πόσο η τεκμηριωθείσα παράβαση καθήκοντος ή υποχρέωσης θα πρέπει να χαρακτηρισθεί ως βαριά αμέλεια και επομένως ως ποινικό παράπτωμα. Κατά πόσο υπήρξε βαριά αμέλεια ή όχι θα εξαρτηθεί από τη σοβαρότητα της παράβασης του καθήκοντος που διεπράχθη και το πλέγμα των περιστάσεων εντός των οποίων ενήργησε ο κατηγορούμενος. Θα πρέπει δηλαδή να αποφασιστεί κατά πόσο λαμβανομένου υπόψη του συνεπαγόμενου κινδύνου για θάνατο η συμπεριφορά του κατηγορουμένου ήταν τέτοια που ισοδυναμεί με ποινική πράξη ή παράλειψη. Εξετάζεται συναφώς κατά πόσο ο εφεσείοντας είχε καθήκον έναντι των θυμάτων. Η έννοια του καθήκοντος μέσα στο πλαίσιο του συγκεκριμένου άρθρου πρέπει, να εξετάζεται με ευρύτητα και όχι ιδιαιτέρως με την ύπαρξη συγκεκριμένου θεσμοθετημένου καθήκοντος ή υποχρέωσης που να προκύπτει από νόμο ή κανονισμό αλλά σε συνάρτηση με τη δυνατότητα πρόβλεψης ότι αν δεν ληφθούν τα αναγκαία μέτρα, τότε υπάρχει ορατός κίνδυνος σοβαρού τραυματισμού ή θανάτου. Αναφύεται κατά συνέπεια το θέμα του προβλέψιμου κάποιου συμβάντος, σε σχέση με τα εμπλεκόμενα πρόσωπα, και το καθήκον που είχαν να προβλέψουν το ενδεχόμενο συμβάν. Για να στοιχειοθετηθεί η αμέλεια του άρθρου 205 θα πρέπει αυτή να είναι βαριά, χρησιμοποιείται επί τούτου ο νομικός όρος "υπαίτια αμέλεια". Στο σημείο αυτό θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι το αδίκημα της ανθρωποκτονίας με βάση το άρθρο 205 του Ποινικού Κώδικα είναι πολύ πιο σοβαρό από το αδίκημα της πρόκλησης θανάτου με βάση το άρθρο 210, ενδεικτικές είναι οι ποινές που προβλέπονται, το άρθρο 210 προβλέπει ποινή φυλάκισης μέχρι τέσσερα έτη ενώ το άρθρο 205 προβλέπει μέχρι και ισόβια φυλάκιση. Επισημαίνουμε τα πιο πάνω καθότι σε πολλές αποφάσεις "η υπαίτια αμέλεια", του άρθρου 205, ερμηνεύεται και ως "αλόγιστη ή απερίσκεπτη πράξη", όπως γίνεται και στην απόφαση Λοϊζίδης (ανωτέρω), αυτό όμως δεν εξυπακούει ότι τα κριτήρια στα δύο άρθρα είναι τα ίδια. Ο βαθμός αμέλειας που πρέπει να αποδειχθεί για στοιχειοθέτηση του αδικήματος της ανθρωποκτονίας, άρθρο 205, είναι πολύ μεγαλύτερος από αυτό που χρειάζεται για στοιχειοθέτηση του αδικήματος με βάση το άρθρο 210. Τα Δικαστήρια διαχρονικά αντιμετώπιζαν δυσκολίες στην ερμηνεία των όρων "culpable negligence" ή "υπαίτια αμέλεια". Εκείνο που προκύπτει όμως μέσα από τις πρόσφατες αποφάσεις, τόσο τις Αγγλικές όσο και τις Κυπριακές, είναι ότι προτού καταδικασθεί κάποιος για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας θα πρέπει να αποδειχθεί ότι επέδειξε ασύγγνωστη συμπεριφορά, η αμέλεια του θα πρέπει να είναι πολύ βαριά, θα πρέπει να επέδειξε ". τέτοια περιφρόνηση για τη ζωή και την ασφάλεια των άλλων έτσι που να ισοδυναμεί με έγκλημα κατά της Πολιτείας και συμπεριφορά που αξίζει να τιμωρηθεί"[26]. Στην πιο πρόσφατη απόφαση Μαρίνος Ιωάννου και Δημοκρατίας[27] ο κατηγορούμενος, νεαρό άτομο με χαμηλό δείκτη νοημοσύνης καταδικάσθηκε μετά από παραδοχή για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας, ήτοι ότι επέφερε με παράνομη πράξη το θάνατο του πατέρα του. Η έφεση που καταχωρήθηκε στρεφόταν εναντίον της ποινής που είχε επιβληθεί στον κατηγορούμενο από την πλειοψηφία του Κακουργιοδικείου. Το Εφετείο στην απόφαση του (obiter) παρατήρησε ότι, ενόψει της μη αμφισβητηθείσας τοποθέτησης ότι ο εφεσείοντας δεν ήταν σε θέση να αντιληφθεί τον κίνδυνο, θα έπρεπε να είχε τεθεί ζήτημα αναφορικά με την παραδοχή του στο αδίκημα της ανθρωποκτονίας και τόνισε παράλληλα την "υποκειμενική πτυχή της συμπεριφοράς του". Αναφέρθηκε επίσης ότι στην περίπτωση του άρθρου 205 του Ποινικού Κώδικα απαιτείται ". υποκειμενική επίγνωση και ενσυνείδητη ανάληψη συγκεκριμένου κινδύνου". Παρατηρούμε ότι η πιο πάνω απόφαση (obiter) βασίζεται επί των ιδίων αρχών επί των οποίων αποφασίστηκε η Αγγλική απόφαση R v. G (ανωτέρω), όπου δίδεται βαρύτητα στην υποκειμενική πτυχή της συμπεριφοράς του δράστη. Κατά πόσο ο κίνδυνος ήταν ή όχι ορατός κρίνεται και με βάση τις ιδιαίτερες συνθήκες του δράστη. Εάν ο δράστης είναι παιδί, ως την υπόθεση R v. G (ανωτέρω), ή χαμηλής νοημοσύνης, ως την υπόθεση Μαρίνος Ιωάννου (ανωτέρω) τότε η εγκληματική του συμπεριφορά δεν θα κριθεί έχοντας ως κριτήριο το μέσο λογικό άνθρωπο, αλλά έχοντας ως κριτήριο ένα άτομο με τις γνώσεις και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου δράστη. Εν κατακλείδι, η εγκληματική συμπεριφορά δεν εξετάζεται μόνο με βάση τα αποτελέσματα των ενεργειών ενός δράστη αλλά εξίσου σημαντική είναι και η νοητική κατάσταση του όταν διέπραττε το παράπτωμα. Ως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Professor Hart στο σύγγραμμα του Punishment and Responsibility, Essays in the Philosophy of Law[28]: «All civilized penal systems make liability to punishment for at any rate serious crime dependent not merely on the fact that the person to be punished has done the outward act of a crime, but on his having done it in a certain state of frame of mind or will.» Και σε ελεύθερη μετάφραση στα Ελληνικά: «Όλα τα πολιτισμένα ποινικά συστήματα προνοούν ότι η τιμωρία για κάποιο σοβαρό αδίκημα δεν βασίζεται μόνο στο γεγονός ότι ο δράστης έχει εκτελέσει την πράξη που καθορίζεται στο αδίκημα αλλά και στο γεγονός ότι έκανε την πράξη ενώ ήταν σε μία συγκεκριμένη νοητική κατάσταση ή διάθεση.» Η ευπαίδευτη συνήγορος υπεράσπισης κατά την αγόρευσή της εισηγήθηκε μεταξύ άλλων ότι ο κατηγορούμενος θα πρέπει να αθωωθεί στο αδίκημα της ανθρωποκτονίας καθότι δεν έχει προσκομιστεί "ίχνος μαρτυρίας", που να καταδεικνύει ότι ο κατηγορούμενος είχε σε οποιοδήποτε στάδιο δημιουργήσει την πρόθεση να προσκρούσει στο όχημα που οδηγούσε το θύμα. Εν πρώτοις θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι το άρθρο 205 του Ποινικού Κώδικα, ως είναι διατυπωμένο, δεν θέτει ως προϋπόθεση ο δράστης να έχει συγκεκριμένη πρόθεση (specific intent) να επιφέρει το θάνατο στο θύμα. Το μόνο που χρειάζεται να αποδειχθεί είναι ότι ο δράστης είχε τη βασική πρόθεση (basic intent) να εκτελέσει τη συγκεκριμένη παράνομη πράξη. Στην υπό κρίση υπόθεση, η παράνομη πράξη του κατηγορουμένου συνίστατο στην οδήγηση του οχήματός του ενώ η άδεια του είχε στερηθεί, στην κατανάλωση αλκοόλ και χρήση κοκαΐνης και στη συνέχεια στην οδήγηση του οχήματος του με μεγάλη ταχύτητα. Εάν ο κατηγορούμενος είχε συγκεκριμένη πρόθεση (specific intent) να προσκρούσει στο όχημα του θύματος τότε πιθανόν αυτός να μην αντιμετώπιζε το αδίκημα της ανθρωποκτονίας αλλά το αδίκημα του φόνου εκ προμελέτης, για το οποίο χρειάζεται η απόδειξη συγκεκριμένης πρόθεσης. Σχετική επί του θέματος είναι η απόφαση Νικολάου κ.ά. ν. Δημοκρατίας[29] όπου το θύμα επλήγη θανάσιμα από πυροβολισμούς που έριξαν οι εφεσείοντες. Ο ένας εκ των δύο εφεσειόντων ήταν θηροφύλακας. Σκοπός των εφεσειόντων ήταν να συλλάβουν το θύμα που λαθροκυνηγούσε χρησιμοποιώντας απαγορευμένα σφαιρίδια μεγάλου μεγέθους. Κρίθηκε πρωτόδικα ότι ο θάνατος του θύματος προήλθε από πυροβολισμό που έριξε ένας από τους εφεσείοντες. Σχετική επί του θέματος είναι η Αγγλική απόφαση R v. Lipman[30], όπου τονίστηκε, μεταξύ άλλων, ότι για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας δεν χρειάζεται η απόδειξη συγκεκριμένης πρόθεσης (specific intent) αρκεί η απόδειξη της βασικής πρόθεσης (basic intent). Στην υπόθεση Lipman (ανωτέρω) ο δράστης και το θύμα έκαναν χρήση ναρκωτικής ουσίας, LSD, η οποία δημιούργησε στο δράστη παραισθήσεις, φανταζόταν ότι δεχόταν επίθεση από φίδια. Λόγω των πιο πάνω παραισθήσεων επιτέθηκε στο θύμα με αποτέλεσμα αυτό να πεθάνει μετά από λίγες μέρες. Η οδηγία που είχε δοθεί από το Δικαστή προς τους ενόρκους ήταν η ακόλουθη: «He must have realized before he got himself into the condition he did by taking the drugs that acts such as those he subsequently performed and which resulted in the death were dangerous.» Ο κατηγορούμενος (στην πιο πάνω υπόθεση) καταδικάστηκε για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας και αυτός εφεσίβαλε την καταδίκη του. Κατά την έφεση υποστήριξε ότι ο Δικαστής θα έπρεπε να δώσει οδηγία στους ενόρκους να καταδικάσουν μόνο στην περίπτωση που η Κατηγορούσα Αρχή αποδείκνυε ότι αυτός είχε την πρόθεση να προβεί σε πράξεις που πιθανόν να προκαλούσαν βλάβη στο θύμα. Η έφεση απορρίφθηκε. Το Εφετείο αποφάσισε ότι από τη στιγμή που οι πράξεις του κατηγορουμένου είχαν δημιουργήσει ένα επικίνδυνο ρίσκο που οι συνήθεις άνθρωποι θα προέβλεπαν, το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος δεν είχε οποιαδήποτε συγκεκριμένη πρόθεση (specific intent) να προβεί στις συγκεκριμένες πράξεις ήταν άνευ σημασίας. Καθοδηγητική επί του θέματος είναι και η απόφαση της Βουλής των Λόρδων D.P.P. v. Majewski[31]. O κατηγορούμενος επιτέθηκε σε διάφορα πρόσωπα ενώ ήταν υπό την επήρεια ναρκωτικών ουσιών και αλκοόλ. Καταδικάστηκε και εφεσίβαλε την καταδίκη του, στηριζόμενος στο γεγονός ότι δεν είχε το απαραίτητο mens rea και ότι είχε προβεί στα πιο πάνω αδικήματα ενώ ήταν υπό την επήρεια ουσιών. Η έφεση του απορρίφθηκε. Τονίστηκε, μεταξύ άλλων, ότι για το αδίκημα του φόνου εκ προμελέτης χρειάζεται η απόδειξη συγκεκριμένης πρόθεσης (specific intent), όχι όμως για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας. Στην υπόθεση R v. Pleydell[32] τα γεγονότα της οποίας προσομοιάζουν σε κάποιο βαθμό με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, ο δράστης ενώ οδηγούσε το όχημά του προσέκρουσε σε σταθμευμένο όχημα και προκάλεσε το θάνατο του συνοδηγού του. Στο δείγμα αίματος που του λήφθηκε λίγες ώρες μετά το συμβάν, ανιχνεύθηκαν ίχνη κοκαΐνης. Κατά την ακρόαση κλήθηκε εμπειρογνώμονας, ο οποίος κατέθεσε ότι η κοκαΐνη μπορoύσε να επηρεάσει την ικανότητα οδήγησης κάποιου προσώπου και ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση ο κατηγορούμενος έλαβε την κοκαΐνη λίγες ώρες πριν το ατύχημα. Να σημειωθεί ότι ο κατηγορούμενος είχε πει ψέματα στο Δικαστήριο ως προς την ώρα που έκανε χρήση κοκαΐνης. Ο κατηγορούμενος καταδικάστηκε για την πρόκληση θανάτου του θύματος λόγω επικίνδυνης οδήγησης. Εφεσίβαλε την καταδίκη του. Η έφεση του στηρίχθηκε στους πιο κάτω λόγους: (
3. i)Δεν παρουσιάσθηκε μαρτυρία ως προς την ακριβή ποσότητα κοκαΐνης που έλαβε. (
4. ii)Η μαρτυρία που παρουσιάσθηκε αφορούσε την ενδεχόμενη επίδραση της κοκαΐνης σε κάποιο χρήστη, δεν παρουσιάστηκε μαρτυρία που να καταδείκνυε πώς ακριβώς επέδρασε η κοκαΐνη στο συγκεκριμένο χρήστη. Η παράλειψη της Κατηγορούσας Αρχής να προσκομίσει την πιο πάνω μαρτυρία, σύμφωνα με την έφεση που καταχωρήθηκε, καθιστούσε τη μαρτυρία ότι αυτός έκανε χρήση κοκαΐνης επιβλαβή "prejudicial" για τον κατηγορούμενο και κατ΄ επέκταση μη αποδεκτή. Η έφεση απορρίφθηκε. Αποφασίσθηκε ότι η θέση της Κατηγορούσας Αρχής ότι οι ένορκοι θα μπορούσαν να θεωρήσουν τη χρήση της κοκαΐνης, από μόνη της, γεγονός σχετικό με το θέμα της επικίνδυνης οδήγησης, ήταν ορθή. Σχετική επί του θέματος είναι και η απόφαση R v. Griffiths[33] στην οποία ο οδηγός διπλοκάμπινου οχήματος συγκρούσθηκε μετωπικά με ένα όχημα Mini. Ο οδηγός διώχθηκε για την πρόκληση θανάτου λόγω αλόγιστης συμπεριφοράς (recklessness). Ήταν η θέση της Κατηγορούσας Αρχής ότι το ατύχημα θα μπορούσε να συμβεί λόγω της αδυναμίας του δράστη, που προκλήθηκε από υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, να ελέγξει με ασφάλεια την πορεία του οχήματος του. Καταδικάσθηκε και εφεσίβαλε την καταδίκη του στηριζόμενος στο γεγονός ότι η υπόθεση θα έπρεπε να είχε αποσυρθεί από τους ενόρκους καθότι κατά τον χρόνο του ατυχήματος δεν υπήρχε μαρτυρία ότι ο τρόπος οδήγησης του εφεσείοντα είχε δημιουργήσει ένα ορατό και σοβαρό κίνδυνο πρόκλησης σωματικής βλάβης σε κάποιον άλλο χρήστη του δρόμου. Η έφεση απορρίφθηκε και η καταδίκη επικυρώθηκε. Το Εφετείο αποφάσισε ότι από τη στιγμή που αποδείχθηκε ότι ο δράστης κατανάλωσε αλκοολούχα ποτά σε τέτοια ποσότητα που γνώριζε ή θα έπρεπε να γνωρίζει ότι η ικανότητα οδήγησης του είχε επηρεασθεί σημαντικά και κατ΄ επέκταση υπήρχε κίνδυνος να προκαλέσει βλάβη σε άλλους χρήστες του δρόμου και ο οδηγός επέλεξε να οδηγήσει το όχημά του με τρόπο που, (Ι) προκάλεσε ένα ορατό και σοβαρό κίνδυνο σε άλλους και (ΙΙ) η ενέργεια του προκάλεσε το θάνατο κάποιου προσώπου, τότε αποδεικνύεται εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του. Στο σημείο αυτό θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι οι πιο πάνω αρχές ως έχουν διατυπωθεί στη Majewski και Lipman (ανωτέρω) συνεχίζουν να ισχύουν μέχρι σήμερα. Σχετική είναι η αναφορά που γίνεται στην R v. G (ανωτέρω) που ως έχουμε ήδη αναφέρει, ανέτρεψε την Caldwell. Στην R v. G, στο απόσπασμα που παραθέσαμε πιο πάνω γίνεται ρητή μνεία ότι από το γενικό κανόνα που απαιτεί ότι ο δράστης πρέπει να είναι σε θέση να αντιληφθεί τον κίνδυνο, εξαιρείται η περίπτωση των προσώπων που έθεσαν οι ίδιοι τους εαυτούς τους υπό την επήρεια ναρκωτικών (self-induced intoxication). Κρίναμε ορθό να αναφερθούμε σε κάποια έκταση στις πιο πάνω αποφάσεις όπου ο δράστης έκανε χρήση ουσιών, λόγω της θέσης που προβλήθηκε ότι ο κατηγορούμενος δεν είχε πρόθεση να προσκρούσει στο όχημα του θύματος. Δεν διαφεύγει βέβαια της προσοχής μας ότι ο κατηγορούμενος δεν παραδέχθηκε την κατηγορία 5 που αφορά την οδήγηση οχήματος, ενώ ήταν υπό την επήρεια ναρκωτικών ουσιών και ότι η υπεράσπιση μέσα από την αντεξέταση των δύο εμπειρογνωμόνων αμφισβήτησε τα στατιστικά στοιχεία που αυτοί παρουσίασαν σε σχέση με τη βιομετατροπή του αλκοόλ και το χρόνο λήψης της κοκαΐνης. Επισημαίνουμε επίσης ότι ουδέποτε έγινε επίκληση της κατάστασης του κατηγορουμένου προς υποστήριξη της θέσης ότι κατά τον επίδικο χρόνο η κρίση του ήταν μειωμένη ή ότι είχε ψευδαισθήσεις ή παραισθήσεις ή ένα από τα πολλά συμπτώματα που περιέγραψε ο ΜΚ9 που παρουσιάζονται μετά την τοξίκωση και την κατανάλωση αλκοόλ. Εν ολίγοις, δεν προβλήθηκε ενώπιον μας ο ισχυρισμός ότι ο κατηγορούμενος, λόγω των ουσιών δεν ήταν υπεύθυνος των πράξεων του, ισχυρισμός βεβαίως, που κι αν ακόμη προβάλλετο ενόψει των αρχών που έχουμε παραθέσει, δεν θα ήταν αρκετός για να τον απαλλάξει από την ευθύνη. Υπενθυμίζουμε ότι εκείνο που προέβαλε η υπεράσπιση, μέσα από την ανώμοτη δήλωση του κατηγορουμένου, ήταν το ενδεχόμενο αυτός, ενώ οδηγούσε να είχε λιποθυμήσει ή υποστεί επιληπτική κρίση, ενδεχόμενο που δεν έχουμε αποδεχθεί καθότι δεν υποστηρίζεται από την προσαχθείσα μαρτυρία. Έχοντας κατά νου τις πιο πάνω αρχές στρεφόμαστε στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, όπως συνάγονται από τα ευρήματα μας. Ο κατηγορούμενος στη συγκεκριμένη περίπτωση ήταν, με βάση τα ό,σα ο ίδιος ανέφερε στην ανακριτική του κατάθεση, κάτοχος κανονικής άδειας οδηγού από το 1998 ως επίσης επαγγελματικής άδειας οδηγού, επρόκειτο δηλαδή για έμπειρο οδηγό. Αποτελεί επίσης παραδεκτό γεγονός ότι τρεις μήνες πριν προκληθεί το επίδικο θανατηφόρο ατύχημα και συγκεκριμένα την 28.7.2015, το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού καταδίκασε τον κατηγορούμενο στα αδικήματα της οδήγησης με ταχύτητα 201 χλμ ανά ώρα αντί 80 χλμ ανά ώρα ενώ η αναλογία αλκοόλης στον οργανισμό του ήταν πέραν του επιτρεπτού. Οι ποινές που του επιβλήθηκαν παρά το γεγονός ότι ήταν αυστηρές, υπενθυμίζουμε ότι του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης δύο μηνών με αναστολή για τρία έτη, του στερήθηκε η άδεια οδήγησης για έξι μήνες ως και ποινή προστίμου, δεν τον συνέτισαν. Τρεις μόνο μήνες αργότερα και ενώ γνώριζε πολύ καλύτερα από το μέσο οδηγό, το κολάσιμο των πράξεων του, λόγω της πρόσφατης καταδίκης και τιμωρίας του και ενώ εγνώριζε ότι και στο παρελθόν ενώ ήταν υπό την επήρεια αλκοόλ οδηγούσε με ιλιγγιώδη ταχύτητα, αυτός αποφασίζει εκ νέου να παραβεί το νόμο. Επιλέγει να παραβεί το διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο του στερήθηκε η άδεια οδήγησης και να επαναλάβει την προηγούμενη εγκληματική του συμπεριφορά, να οδηγήσει υπό την επήρεια ουσιών το όχημά του με ιλιγγιώδη ταχύτητα στον παραλιακό δρόμο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν περιορίζεται στην κατανάλωση αλκοόλ αλλά κάνει και χρήση ναρκωτικών ουσιών, κοκαΐνης, συνδυασμός που σύμφωνα με τον ψυχίατρο Ευάγγελο Αναστασίου, ΜΚ9, είναι "άκρως επικίνδυνος". Ο κατηγορούμενος δεν εμπίπτει στην κατηγορία των δραστών που επέφεραν το θάνατο στα θύματά τους, χωρίς να αντιληφθούν τους κινδύνους των παράνομων πράξεων τους. Εν ολίγοις δεν επρόκειτο για κάποιο ανυποψίαστο οδηγό αλλά για άτομο που ενώ ελάμβανε την απόφασή του είχε πλήρη επίγνωση των κινδύνων που περίκλειε. Οι κίνδυνοι ήταν ορατοί και σοβαροί και η πιθανότητα να προκαλέσει βλάβη ενώ οδηγούσε το όχημα του με ιλιγγιώδη ταχύτητα, υπό την επήρεια τόσο της κοκαΐνης όσο και του αλκοόλ, στον Εναέριο, όπου το ανώτατο όριο ταχύτητας ήταν 50 χλμ/ώρα, ήταν πολύ μεγάλη. Ο κατηγορούμενος λόγω της πρόσφατης καταδίκης και τιμωρίας του ήταν πολύ καλός γνώστης των κινδύνων αυτών, παρά ταύτα όμως επέλεξε να τους παραγνωρίσει. Επέλεξε να οδηγήσει στην κατάσταση που ο ίδιος περιήγαγε τον εαυτό του, ως περιγράψαμε πιο πάνω, μετατρέποντας το όχημά του σε ένα εν κινήσει φονικό όπλο το οποίο μπορούσε να προκαλέσει βλάβη σε οποιοδήποτε πρόσωπο που χρησιμοποιούσε τον συγκεκριμένο δρόμο. Οδήγησε το όχημά του με πολύ μεγάλη και άκρως επικίνδυνη ταχύτητα στον παραλιακό δρόμο, παρέλειψε να σταματήσει στα φώτα τροχαίας στη συμβολή της οδού 28ης Οκτωβρίου και Λεωφ. Μακαρίου Γ΄ και χωρίς να κάνει οποιαδήποτε προσπάθεια να αποφύγει τη σύγκρουση, είτε μειώνοντας την ταχύτητά του, είτε χρησιμοποιώντας τις διπλανές λωρίδες κυκλοφορίας που ήταν ελεύθερες, προσέκρουσε στο όχημα ΚUT721 που ήταν νόμιμα σταματημένο στα φώτα τροχαίας της συμβολής των δρόμων, που τη συγκεκριμένη στιγμή ήταν κόκκινα. Το όχημα KUT721 στο οποίο επέβαινε το θύμα εκτινάχθηκε σε απόσταση 33 μ. περίπου από το σημείο σύγκρουσης και προσέκρουσε σε στύλο της ηλεκτρικής και στα φώτα τροχαίας. Λόγω της σφοδρότητας της πρόσκρουσης τα φώτα τροχαίας "ξεριζώθηκαν" και εκτινάχθηκαν σε απόσταση πέραν των 22 μ. Κατά τη σύγκρουση ο οδηγός του οχήματος Στέφανος Γεωργίου, τραυματίστηκε σοβαρά και λίγα λεπτά αργότερα υπέκυψε στα τραύματά του. Δεν έχουμε καμία αμφιβολία ότι η συμπεριφορά που επέδειξε ο κατηγορούμενος συνιστά πολύ ψηλού βαθμού αμέλεια, πρόκειται για ασύγγνωστη και εγκληματική συμπεριφορά η οποία εκφεύγει κατά πολύ του βαθμού αμέλειας που καλύπτει το άρθρο 210 του Ποινικού Κώδικα και συνακόλουθα οι παράνομες αυτές πράξεις, στοιχειοθετούν επί τη βάσει των πιο πάνω αρχών το αδίκημα της ανθρωποκτονίας με βάση το άρθρο 205 του Ποινικού Κώδικα. Έχοντας κατά νου όλα τα πιο πάνω και υπαγάγοντας τα ευρήματά μας στη νομική πτυχή που καλύπτει τις κατηγορίες, που αντιμετωπίζει στην παρούσα υπόθεση ο κατηγορούμενος, έχουμε ικανοποιηθεί ότι η Κατηγορούσα Αρχή έχει αποδείξει στον επιβαλλόμενο βαθμό, ήτοι πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, την ενοχή του κατηγορουμένου τόσο στην κατηγορία 1, όσο και στις λοιπές κατηγορίες για τις οποίες διεξήχθη ακροαματική διαδικασία. Συνακόλουθα ο κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος στις κατηγορίες 1, 5 και 10. Υπενθυμίζουμε στο σημείο αυτό, ότι ο κατηγορούμενος έχει βρεθεί ένοχος και στα αδικήματα των κατηγοριών 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 και 19, τούτο όμως με δική του παραδοχή. (Yπ.) .............. Τ. Καρακάννα, Π.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Α. Κονής, Α.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Τ. Κατσικίδης, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΣΤ Subject: Criminal/Assize Court/Final Judgment Αναφορά: Ανθρωποκτονία, Οδήγηση οχήματος υπό την επήρεια ναρκωτικών, Οδήγηση μηχανοκινήτου οχήματος με ταχύτητα δυναμένη να θέσει σε κίνδυνο ανθρώπινη ζωή, Πρόκληση θανάτου λόγω αλόγιστης, απερίσκεπτης ή επικίνδυνης πράξης, κλπ [1] Κρίνος Θεοχάρους και Κυπριακή Δημοκρατία,

(2008)2 Α.Α.Δ. σελ. 22 [2]

(1979)69 Cr.App. R 221 [3]

(1989)Cr. App. R. 359 [4]

(1989)2 A.A.Δ. 109 [5] Το πιο πάνω απόσπασμα υιοθετήθηκε στη Γαβριήλ v. Δημοκρατίας

(2009)2 Α.Α.Δ. 693 [6] Βλέπετε σχετικά Al Hamad κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 117 [7]

(2000)2 Α.Α.Δ. 115 [8]

(1997)2 Α.Α.Δ. 409 [9] Οι πιο πάνω αρχές υιοθετήθηκαν στην Stephen John Clarke v. Αστυνομίας

(2006)2 Α.Α.Δ. 734 και Παναγιώτας Ανθίμου και Αστυνομίας

(2013)2 Α.Α.Δ. 681 [10] R v. Bellman [1989] A.C. 836, R v. Kray [1970] 1 Q.B. 125, Archbold 2015, para. 1-183 [11] Βλέπετε σχετικά Nasir v. Δημοκρατίας

(2006)2 Α.Α.Δ. 36, Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας

(2005)2 Α.Α.Δ. 692 και Creamer

(1969)1 QB 82C-D [12]

(1925)94 L.J.K.B 791, 793 [13]

(1973)A.C. 576 [14] Βλέπετε J.C. Smith and B. Hogan, Criminal Law (7th ed. 1992), p. 373 [15] [1943] 1 All E.R. 217 [16] Βλέπετε σχετικά την απόφαση Church [1966] 1 Q.B. 59, 70 (CA) η οποία υιοθετήθηκε στην Newbury [1977] A.C. 500 (HL) [17]

(1983)2 A.C. 493 [18]

(1982)A.C. 341 [19]

(1994)3 All E.R. 79 (HL) [20] [2003] UKHL 50 [21] [1982] ΑC 341 [22] 14η έκδοση, σελ. 636 και 637 [23] Criminal Appeal No. 1963, 7.12.1959 [24]

(1996)2 Α.Α.Δ. 69 [25] Π.Ε. 145/2013, ημερομηνίας 19.12.2014 [26] Andrews v. D.P.P. (ανωτέρω) [27] ECLI:CY:AD:2015:B267, Π.Ε. 140/2014, ημερομηνίας 8.4.2015 [28]

(1968)p. 114 [29]

(2000)2 Α.Α.Δ. 482 [30] [1970] 1 Q.B. 152 [31] [1976] UKHL 2 [32] [2005] EWCA Crim 1447 [33] [1984] Crim. L.R. 628 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο