Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Αντώνη Αντωνίου κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 15552/17, 13/10/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2017:B145 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: M. ΙΕΡΟΚΗΠΙΩΤΟΥ, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 15552/17 Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού Κατηγορούσα Αρχή -εναντίον- Αντώνη Αντωνίου Θεοχάρη Αντωνίου Κατηγορούμενοι ------------------------------- Παραπομπή στο Κακουργιοδικείο Ημερομηνία: 13 Οκτωβρίου, 2017 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα Α. Αναστασίου Για τον Κατηγορούμενο 1: κ. Α. Πελεκάνος Για τον Κατηγορούμενο 2: κ. Σ. Αγγελίδης Κατηγορούμενοι 1 και 2: παρόντες ------------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο κατηγορούμενος 1 αντιμετωπίζει συνολικά δέκα κατηγορίες (για 2 περιπτώσεις) οι οποίες αφορούν:
- Συνωμοσία προς διάπραξη κακουργήματος.
- Απόπειρα καταστροφής περιουσίας.
- Κατοχή εκρηκτικών υλών άνευ αδείας του Επιθεωρητή Εκρηκτικών Υλών.
- Μεταφορά εκρηκτικών υλών άνευ αδείας του Επιθεωρητή Εκρηκτικών Υλών.
- Χρήση εκρηκτικών υλών άνευ αδείας του Επιθεωρητή Εκρηκτικών Υλών. Ο κατηγορούμενος 2 αντιμετωπίζει συνολικά πέντε κατηγορίες οι οποίες αφορούν:
- Συνωμοσία προς διάπραξη κακουργήματος.
- Απόπειρα καταστροφής περιουσίας.
- Κατοχή εκρηκτικών υλών άνευ αδείας του Επιθεωρητή Εκρηκτικών Υλών.
- Μεταφορά εκρηκτικών υλών άνευ αδείας του Επιθεωρητή Εκρηκτικών Υλών.
- Χρήση εκρηκτικών υλών άνευ αδείας του Επιθεωρητή Εκρηκτικών Υλών Οι κατηγορούμενοι 1 και 2 παραπέμφθηκαν σε απευθείας δίκη στο Κακουργιοδικείο, το οποίο θα συνέλθει σε συνεδρία στη Λεμεσό στις 18.12.2017 στις 9:00πμ. Μετά την εξέλιξη αυτή, η Κατηγορούσα Αρχή δεν υπέβαλε αίτημα ως προς την κράτηση του κατηγορούμενου 2 μέχρι την έναρξη της δίκης του στο Κακουργιοδικείο και ζήτησε όπως αυτός αφεθεί ελεύθερος με περιοριστικούς όρους. Αίτημα το οποίο έγινε δεκτό από το Δικαστήριο και ο κατηγορούμενος 2 αφέθηκε ελεύθερος με τους ακόλουθους όρους: - Να υπογράψει εγγύηση ύψους €50.000- με ένα αξιόχρεο εγγυητή. - Να παραδώσει τα ταξιδιωτικά του έγγραφα. - Να τοποθετηθεί το όνομα του στη λίστα των ατόμων που απαγορεύεται η έξοδος τους από την Κυπριακή Δημοκρατία. Αναφορικά με τον κατηγορούμενο 1, η Κατηγορούσα Αρχή υπέβαλε αίτημα όπως το Δικαστήριο διατάξει την κράτηση του κατηγορούμενου 1 μέχρι την έναρξη της δίκης του στο Κακουργιοδικείο. Το αίτημα αυτό προσέκρουσε στην ένσταση του συνηγόρου του κατηγορούμενου
- Προς υποστήριξη του αιτήματός της η Κατηγορούσα Αρχή επικαλέσθηκε: Την πιθανότητα / κίνδυνο μη προσέλευσης του κατηγορούμενου 1 στη δίκη, όπως αυτή προκύπτει από: (α) τη σοβαρότητα των αδικημάτων που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος (β) την πιθανότητα καταδίκης του, με βάση την υπάρχουσα μαρτυρία (γ) το ύψος των ποινών που προβλέπονται από τον Νόμο σε περίπτωση καταδίκης (δ) την πιθανότητα φυγοδικίας των κατηγορουμένων Περαιτέρω, η δικηγόρος της Κατηγορούσας Αρχής αναφέρθηκε στην ισχύουσα νομολογία και στους παράγοντες που πρέπει να εξετάσει το Δικαστήριο, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά σε νομολογία η οποία αναλύει το ζήτημα του κινδύνου μη προσέλευσης κατηγορούμενου στη δίκη. Σε σχέση με τον κίνδυνο μη προσέλευσης του κατηγορούμενου 1, η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής ανέφερε ότι οι κατηγορίες που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος 1 είναι πολύ σοβαρές, έκανε αναφορά από το Τεκμήριο 1 (αναφορικά με τις κατηγορίες 1-5) στις καταθέσεις, Κυανούν 5 και 15, όσον αφορά την πιθανότητα καταδίκης και από το Τεκμήριο 2 (αναφορικά με τις κατηγορίες 6-10) στις καταθέσεις, Κυανούν 1 και
- Περαιτέρω, αναφέρθηκε στις σοβαρές κατηγορίες που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος 1 και στο ύψος των ποινών που ενδεχομένως να αντιμετωπίσει, ήτοι σε περίπτωση καταδίκης του, 14 χρόνια φυλάκισης. Σημείωσε δε ότι σύμφωνα με Νομολογία όσο σοβαρότερες είναι οι κατηγορίες ανάλογα αυξημένο και το κίνητρο του κατηγορούμενου. Επίσης, ανέφερε ότι υπό τις περιστάσεις ο χρόνος που θα διαρρεύσει από την κράτηση μέχρι τη δίκη δεν είναι, υπερβολικός, κάνοντας αναφορά σε σχετική νομολογία. Στον αντίποδα, ο ευπαίδευτος συνήγορος της Υπεράσπισης του κατηγορούμενου 1 ανέφερε ότι από τη μαρτυρία που έχει παρουσιαστεί, όχι απλώς δεν υπάρχει ο κίνδυνος καταδίκης, αλλά δεν υπάρχει ίχνος μαρτυρίας η οποία να οδηγεί σε ενοχή του κατηγορούμενου 1 σε σχέση με τα αδικήματα για τα οποία κατηγορείται. Σε σχέση με τη μαρτυρία εναντίον του κατηγορούμενου ανέφερε ότι η όλη μαρτυρία είναι περιστατική η οποία δεν οδηγεί αυτόματα σε καταδίκη του κατηγορουμένου. Για τις κατηγορίες 1-5, αμφισβήτησε κατ' ουσίαν τα αποτελέσματα της επιστημονικής εξέτασης γενετικού υλικού του κατηγορούμενου που ανευρέθηκε σε αριθμό τεκμηρίων τα οποία εμπλέκουν τον κατηγορούμενο στην τέλεση των αποδιδόμενων σε αυτόν αδικημάτων. Αμφισβήτησε δε το περιεχόμενο της κατάθεσης του ΜΚ15-Τεκμήριο 1 και ζήτησε να παρουσιαστεί στο Δικαστήριο το βίντεο του κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης με βάση το οποίο φέρεται ο σωματότυπος του μοτοσικλετιστή που έχει αποτυπωθεί στο βίντεο να προσομοιάζει με τον σωματότυπο του κατηγορούμενου. Αίτημα το οποίο απορρίφθηκε από το Δικαστήριο για τους λόγους που αναφέρθηκαν στην απόφαση του. Με εκτενή παραπομπή σε νομολογία την οποία περιέλαβε σε 2 γραπτά κείμενα, τα οποία παρέδωσε στο Δικαστήριο, ανέλυσε τις αρχές σε σχέση με το ζήτημα κράτησης κατηγορούμενου μέχρι τη δίκη του. Επίσης, ανέφερε ότι παραβιάζεται η αρχή της ίσης μεταχείρισης συγκατηγορουμένων από τη στιγμή που για τον ένα από τους 2 δε ζητείται κράτηση. Τέλος, ανέφερε πως οι προσωπικές του περιστάσεις είναι τέτοιες για τις οποίες θα πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή η βασική αρχή ότι ο κατηγορούμενος 1 αφήνεται ελεύθερος με περιοριστικούς όρους μέχρι την ημερομηνία της δίκης. (Σχετικά παρέπεμψε σε Έγγραφα Γ και Δ). Ανέφερε συγκεκριμένα ότι ο κατηγορούμενος είναι παντρεμένος, είναι πατέρας δύο παιδιών ηλικίας 20 και 13 χρονών. Ο μεγάλος γιος του είναι άνεργος, η σύζυγος του δεν εργάζεται λόγω σοβαρών προβλημάτων υγείας, γι' αυτό και ο κίνδυνος διαφυγής του είναι ανύπαρκτος. Εισηγήθηκε ότι ο κατηγορούμενος 1 πρέπει να αφεθεί ελεύθερος με τους ακόλουθους όρους:
- Με την υπογραφή εγγύησης ύψους €110.000- με αξιόχρεο εγγυητή και
- Με κατάθεση €10.000- σε μετρητά. Για την έκδοση της παρούσας απόφασης έχω λάβει υπόψη τα όσα εισηγήθηκαν αμφότερες οι πλευρές και έχω μελετήσει επισταμένως τη σχετική νομολογία. Ό,τι λέχθηκε έχει καταγραφεί στο πρακτικό του Δικαστηρίου. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ - Εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση Η εξουσία του Δικαστηρίου όσον το αφορά αίτημα κράτησης του κατηγορουμένου μέχρι την ημερομηνία της δίκης του ενώπιον του Κακουργιοδικείου, στο οποίο έχει ήδη παραπεμφθεί σε προηγούμενο στάδιο της διαδικασίας αυτής, εδράζεται στα άρθρα 48 και 157
(1)της Ποινικής Δικονομίας Κεφ.155. Το Δικαστήριο, εξετάζοντας ένα αίτημα κράτησης κατηγορουμένου μέχρι τη δίκη του, πρέπει να καθοδηγείται από την αρχή ότι κάθε κατηγορούμενος είναι αθώος, εκτός αν τελικά καταδικαστεί από αρμόδιο Δικαστήριο και ότι η κράτησή του αποτελεί έναν σοβαρό περιορισμό της προσωπικής του ελευθερίας, η οποία διασφαλίζεται από το άρθρο 11 του Συντάγματος. Στη Γενικός Εισαγγελέας ν. Κυριάκου κ.α.
(2001)2 Α.Α.Δ. 373 αναφέρεται ότι ο κανόνας ότι οι υπόδικοι αφήνονται ελεύθεροι κάμπτεται μόνο εφόσον συντρέχουν συγκεκριμένοι κίνδυνοι. Ως ζήτημα γενικής αρχής, η οποία κατοχυρώνεται και συνταγματικά εφόσον αποτελεί απόρροια του τεκμηρίου της αθωότητας, ένας υπόδικος δικαιούται να παραμείνει ελεύθερος με εγγύηση στις περιπτώσεις όπου υπάρχει προσδοκία ότι θα προσέλθει στη δίκη του. Ταυτόχρονα πρέπει να σταθμίζεται με αυτά και το δημόσιο συμφέρον που επιτάσσει την παρουσία των κατηγορουμένων στο Δικαστήριο. Η κράτηση υποδίκου καθίσταται αποδεκτή εφόσον το επιβάλλει η διασφάλιση των σκοπών της απονομής της δικαιοσύνης. Η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με βάση παγίως καθιερωμένες νομικές αρχές, όπως αυτές έχουν διατυπωθεί σε σωρεία δικαστικών αποφάσεων. Στην υπόθεση Κωνσταντινίδης ν. Δημοκρατίας
(1997)2 Α.Α.Δ. 109 απαριθμούνται οι λόγοι για τους οποίους μπορεί να διαταχθεί η κράτηση κατηγορουμένου και είναι:
- Η πιθανότητα/κίνδυνος μη προσέλευσης του κατηγορουμένου στο Δικαστήριο
- Η πιθανότητα/κίνδυνος διάπραξης άλλων αδικημάτων
- Η πιθανότητα/κίνδυνος επηρεασμού μαρτύρων. Καθένας από τους πιο πάνω παράγοντες εξετάζεται χωριστά και η ύπαρξη οποιουδήποτε από αυτούς δύναται να δικαιολογήσει την έκδοση διατάγματος κράτησης. Δεν είναι συνεπώς απαραίτητη η συνδρομή και των τριών πιο πάνω παραγόντων για να διαταχθεί η κράτηση κατηγορουμένου (βλ. Βασιλείου ν. Δημοκρατίας
(1997)2 Α.Α.Δ. 7). Το Ανώτατο Δικαστήριο, στην υπόθεση Αντρέας Χαραλάμπους ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ.138/2015, 10.07.2015, επανέλαβε την πάγια Νομολογία και συνόψισε τις σχετικές αρχές. Παραθέτω αυτούσιο το παρακάτω απόσπασμα από την απόφασης του Δικαστή Ναθαναήλ: «Οι δύο πλευρές έχουν επιχειρηματολογήσει εμπεριστατωμένα και με παραπομπή σε σχετική νομολογία και, όντως, τα θέματα τα οποία εγείρονται προς επίλυση, είναι λελυμένα προ πολλού. Είναι αξιωματικό, πλέον, ότι ο κάθε κατηγορούμενος δικαιούται, ως θέμα γενικής αρχής, που είναι και συνταγματικά κατοχυρωμένη και συνάδει με την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον ευρωπαϊκό χώρο, να μένει ελεύθερος, εφόσον, όπου τίθενται όροι που συμβάλλουν στην προσέλευση του, αυτός συμμορφώνεται. Είναι η κλασσική υπόθεση Χ″Δημητρίου ν. Δημοκρατίας
(1997)2 Α.Α.Δ. 45. Το δικαίωμα της ελευθερίας, το οποίο βεβαίως είναι προεξάρχον, είναι συνυφασμένο με την έννοια της δίκαιης δίκης, δύο καλά εμπεδωμένες αρχές που ενυπάρχουν στο Σύνταγμα της Δημοκρατίας, καθώς και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Το ερώτημα, πάντοτε, που τίθεται σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι κατά πόσο το Δικαστήριο μπορεί να εγκρίνει την κράτηση του ατόμου, κατ΄ εξαίρεση προς τη νομολογιακή αρχή που έχει, ήδη, αναφερθεί και το ερώτημα αυτό, αν θα παραμείνει ή όχι υπό κράτηση, εξετάζεται με αναφορά σε τρεις ουσιώδεις παράγοντες, που έχουν νομολογηθεί και είναι ο κίνδυνος μη προσέλευσής του στο Δικαστήριο κατά τη δικάσιμη, η πιθανότητα διάπραξης άλλων αδικημάτων και η πιθανότητα επηρεασμού μαρτύρων. Αυτά έχουν αναγνωρισθεί σε πάρα πολλές υποθέσεις, αρκεί να αναφερθούν η Χ″Δημητρίου, ανωτέρω, η Adnan v. Αστυνομίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 183 και η Θεοχάρους κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 48. Οι λόγοι αυτοί δεν είναι ανάγκη να συνυπάρχουν, αλλά μπορεί ο καθένας από αυτούς ανεξάρτητα από τον άλλο, να επενεργήσει κατά τρόπο που να δικαιολογεί την κράτηση, κατά περίπτωση, βεβαίως. Σχετικές υποθέσεις είναι η Βασιλείου ν. Δημοκρατίας
(1997)2 Α.Α.Δ. 7 και η Χριστοδούλου κ.ά. ν. Αστυνομίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 538.» Η σοβαρότητα του αδικήματος σε συνάρτηση προς την πιθανότητα καταδίκης και επιβολής αυστηρής ποινής, αποτελούν βασικούς δείκτες που αφορούν στην εκτίμηση της πιθανότητας προσέλευσης του κατηγορουμένου στη δίκη του. Στη Θεοδωρίδη κ.α. ν. Αστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 139, επισημάνθηκε ότι όσο σοβαρότερη είναι η κατηγορία, ανάλογα αυξημένο είναι και το κίνητρο του υποδίκου να αποφύγει τη δίκη του. Βεβαίως υπάρχουν διαβαθμίσεις στη σοβαρότητα των αδικημάτων ανάλογα με τις συνθήκες, τα γεγονότα και τις συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων σε κάθε συγκεκριμένη υπόθεση. Στην Οικονομίδης v. Αστυνομίας, Π.Ε. 7514, ημερ.05.11.2003, επισημαίνεται ότι η σοβαρότητα του αδικήματος ήταν αυταπόδεικτη από τη στιγμή που για ένα από τα αδικήματα για τα οποία κατηγορείται προβλέπεται φυλάκιση δια βίου. Στην παρούσα υπόθεση τα αδικήματα τα οποία αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος είναι σοβαρά. Ενδεικτικό της σοβαρότητας τους συνιστούν οι μακρόχρονες ποινές φυλάκισης που προβλέπει ο νόμος. Για τη διαπίστωση ύπαρξης πιθανότητας καταδίκης εξετάζεται το υπάρχον μαρτυρικό υλικό στην όψη του και μόνο, χωρίς το Δικαστήριο να προβαίνει σε αξιολόγησή του ή σε οποιαδήποτε ευρήματα επί της ουσίας της υπόθεσης, εφόσον δεν αποφασίζεται στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας η ενοχή ή μη του κατηγορουμένου. Όσον αφορά το πως δύναται να προσεγγιστεί η πιο πάνω μαρτυρία σε αυτό το στάδιο, επισημαίνω ότι αυτό που έχει σημασία είναι κατά πόσο δικαιολογείται η κράτηση αφού σταθμιστούν όλα τα δεδομένα για τον σκοπό πιθανολόγησης και μόνο της καταδίκης (βλ. Α. Χαραλάμπους v. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ.138/2015, ημερ.10.07.2015). Έχω διεξέλθει με προσοχή το μαρτυρικό υλικό με βάση το οποίο έχει παραπεμφθεί ο κατηγορούμενος 1 σε δίκη ενώπιον του Κακουργιοδικείου, όπως αυτό παρουσιάζεται στις καταθέσεις (Τεκμ.1 και 2). Με βάση το σύνολο της μαρτυρίας αυτής, κρίνω ότι υπάρχει πιθανότητα και μόνο καταδίκης του κατηγορούμενου 1 στις κατηγορίες που θα αντιμετωπίσει χωρίς βεβαίως να αποκλείεται κάθε λογική προσδοκία για αθώωση. Σημειώνω ότι από το Τεκμήριο 1 και 2 φαίνεται ότι ο κατηγορούμενος 1 φέρεται να έχει προβεί σε δύο περιπτώσεις, ήτοι στις 23.09.2017 (Τεκμ.1) και στις 30.06.2014 (Τεκμ.2 καταθέσεις, Kυανούν 1 και 15), στις πράξεις των αδικημάτων για τα οποία κατηγορείται. Ο κατηγορούμενος είναι στρατιωτικός 44 χρονών - Κυανούν
- Σημειώνω ότι από την κατάθεση, Κυανούν 5, Τεκμήριο 1, σελ.8 και 9, Έκθεση με αποτελέσματα της επιστημονικής εξέτασης τεκμηρίων από τη σκηνή του εγκλήματος το οποίο συνέβη στις 23/9/2017, του Ινστιτούτου Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου (Σημείο 3 των Συμπερασμάτων), προκύπτει εν πρώτοις σε μία περίπτωση ταύτιση του ανδρικού γενετικού προφίλ από το επίχρισμα επί του αντικειμένου «Τεμάχιο συσκευασίας με κολλητικές πλαστικές ταινίες άσπρου χρώματος και μπλε» με το γενετικό προφίλ του γενετικού υλικού από το παρειακό επίχρισμα του κατηγορούμενου
- Σε άλλα δε 3 σημεία της Έκθεσης ο κατηγορούμενος 1 δε μπορεί να αποκλεισθεί από δότης μέρους του γενετικού υλικού που βρέθηκε επί αντικειμένων που παραλήφθηκαν προς εξέταση. Από το Κυανούν 15-Κατάθεση Αστ.2851 και τα διάφορα αντικείμενα που παραλήφθηκαν από τη σκηνή του εγκλήματος και άλλα που ανευρέθηκαν εντός της κατοικίας και οχήματος του κατηγορούμενου 1, συγκεκριμένα σελ.3-5 του Κ.15, φαίνεται η εμπλοκή του στο περιστατικό που συνέβη στις 23/9/
- Από το Τεκμήριο 2-Κ1 και 15, φαίνεται επίσης ότι ο κατηγορούμενος 1 εμπλέκεται σε ακόμη μια υπόθεση που συνέβη στις 30/6/14 αναφορικά με τα αδικήματα για τα οποία κατηγορείται. Η όλη η μαρτυρία τείνει να καταδείξει την εμπλοκή του σε δύο περιστατικά ήτοι τις 30/6/2014-Τεκμήριο 2 και 23/9/17-Τεκμήριο 1 κάτι το οποίο δε μπορεί να μη ληφθεί υπόψη. Η μαρτυρία που έχει παρουσιαστεί κρίνω πως είναι ικανοποιητική για να καταδείξει και μόνο την πιθανότητα καταδίκης του κατηγορούμενου
- Λέγοντας όλα τα πιο πάνω θα διαφωνήσω με τη θέση της υπεράσπισης ότι δεν υπάρχει μαρτυρία που να εμπλέκει τον κατηγορούμενο 1 στα αδικήματα τα οποία κατηγορείται, πάντα ιδομένη στην όψη της και χωρίς να προδικάζω οποιοδήποτε αποτέλεσμα. Σε σχέση δε με τη θέση ότι η περιστατική μαρτυρία στην οποία φαίνεται να είναι και η μόνη που θα στηριχτεί η Κατηγορούσα Αρχή για να αποδείξει την υπόθεση της δεν οδηγεί αναπόφευκτα σε καταδίκη, δεν είναι ζήτημα που πρέπει να απασχολήσει το παρόν Δικαστήριο αλλά ζήτημα ουσίας της υπόθεσης. Για την παρούσα περίπτωση αυτό που απαιτείται είναι αν με βάση την υπάρχουσα μαρτυρία ο κίνδυνος καταδίκης είναι ορατός, κάτι στο οποίο ήδη έχω καταλήξει ανωτέρω. Στην υπόθεση Αλέξη Μαυρομιχάλη ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 62/2014, ημερομηνίας 9/4/2014, όπου εκεί ζητήθηκε σε ίδια με τα αδικήματα του παρόντος κατηγορητηρίου η κράτηση του κατηγορούμενου στο στάδιο της παραπομπής με βάση τον κίνδυνο καταδίκης, πολύ σχετικά λέχθηκε ότι: «Εξετάσαμε την πρωτόδικη απόφαση και τις θέσεις που προωθήθηκαν ενώπιον μας εκατέρωθεν. Να επισημάνουμε κατ΄ αρχάς ότι στην υπό εξέταση περίπτωση δεν αμφισβητείται ότι οι τρεις αντικειμενικοί παράγοντες στη βάση των οποίων σταθμίζεται ο κίνδυνος φυγοδικίας - σοβαρότητα του αδικήματος, πιθανότητα καταδίκης και ενδεχόμενο αυστηρής καταδίκης - ικανοποιούνται. Ό,τι προωθήθηκε είναι ότι η οικειοθελής επιστροφή του εφεσείοντα στην Κύπρο σε συνδυασμό με την οικογενειακή του κατάσταση συνιστούν εχέγγυα ότι δεν θα φυγοδικήσει. Παραγνωρίζει όμως η εισήγηση αυτή το ουσιώδες:- Ότι η κράτηση ενός υπόδικου μέχρι την δίκη, ή, η εξασφάλιση της παρουσίας του με όρους, εμπίπτει στη διακριτική εξουσία του (πρωτόδικου) Δικαστηρίου. Η άσκηση δε της εξουσίας αυτής δεν αναθεωρείται με γνώμονα την ορθότητα της (πρωτόδικης) απόφασης κατά την υποκειμενική κρίση των μελών του Εφετείου. Αναθεωρείται όπου διαπιστώνεται ότι δεν ασκήθηκε κατά τρόπο δικαστικό, είτε διότι εμφιλοχώρησαν εξωγενείς παράγοντες είτε διότι παραγνωρίστηκαν παράγοντες και κριτήρια που καθιερώθηκαν από τη νομολογία ως προαπαιτούμενα για την άσκηση της. Δεν είναι όμως τέτοια η παρούσα περίπτωση, κατά την οποία η πρωτόδικος Δικαστής έδωσε επαρκείς και ικανοποιητικούς λόγους γιατί απεφάσισε να ασκήσει τη διακριτική της εξουσία υπέρ της κράτησης του εφεσείοντα. Λόγοι καθόλα συμβατοί με το πλαίσιο μέσα στο οποίο ασκείται δικαστικώς η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου σε τέτοιες περιπτώσεις και ενόψει τούτου δεν παρέχεται περιθώριο επέμβασης του Εφετείου. Έστω και εάν, υποκειμενικά, τα μέλη του δυνατόν να αποφάσιζαν διαφορετικά». Στην υπόθεση Βαλεντίνος Αλαμάνγκος ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση με αρ.132/2015, ημερομηνίας 1/7/2015 ο εφεσείων παραπέμφθηκε σε κράτηση μέχρι τη δίκη του κατά το στάδιο της παραπομπής του στο Κακουργοδικείο, σε ταυτόσημα με τα αδικήματα του παρόντος κατηγορητηρίου. Και εκεί τέθηκαν από τον συνήγορο του κατηγορούμενου, οι ίδιοι με τους ισχυρισμούς του κατηγορούμενου στην παρούσα και το Εφετείο πολύ σχετικά ανέφερε τα εξής: «Στις 11.6.2015 Δικαστής του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας διέταξε την κράτηση του Εφεσείοντα μέχρι και την προσαγωγή του ενώπιον Κακουργιοδικείου για τη δίκη του, η οποία ορίστηκε στις 8.10.
- Ο Εφεσείων αντιμετωπίζει εννέα κατηγορίες, αδιαμφισβήτητα σοβαρής μορφής. Αφορούν συνομωσία προς διάπραξη κακουργημάτων, ήτοι εμπρησμών, κατηγορίες 1 - 6 και συνομωσία προς διάπραξη του κακουργήματος της απόπειρας καταστροφής περιουσίας με εκρηκτικές ύλες και κατοχή εκρηκτικών υλών, κατηγορίες 7 -
- Είναι εγκληματικές συμπεριφορές που αντιμετωπίζονται με ποινή φυλάκισης σε περίπτωση καταδίκης, μέχρι και 14 ετών. Το πρωτόδικο Δικαστήριο αφού προέβη σε ανασκόπηση των αρχών που διέπουν τη διακριτική ευχέρεια για έκδοση διαταγής κράτησης κατηγορουμένου μέχρι την ημερομηνία της δίκης του, κατέληξε ότι είχε στοιχειοθετηθεί ο κίνδυνος μη προσέλευσης του Εφεσείοντα σε δίκη και διέταξε την παραμονή του υπό κράτηση. Η απόφαση αυτή αμφισβητείται με πέντε λόγους έφεσης ως εσφαλμένη. Οι πρώτοι τέσσερις λόγοι συμπλέκονται και περιστρέφονται γύρω από την αμφισβήτηση της ορθής εφαρμογής των νομολογιακών αρχών από το πρωτόδικο Δικαστήριο. Τίθεται, ουσιαστικά, ότι ενώπιον του Δικαστηρίου δεν υπήρχε επαρκής μαρτυρία ώστε να δικαιολογείται το εύρημα περί πιθανολόγησης καταδίκης για διάπραξη των προαναφερθέντων αδικημάτων από τον Εφεσείοντα. Με τον πέμπτο λόγο έφεσης προβάλλεται ότι ο χρόνος κράτησης του Εφεσείοντα είναι υπερβολικός και συγκρούεται με το ΄Αρθρο 5
(4)της ΕΣΔΑ και το ΄Αρθρο 11.7 του Συντάγματος. Αναπτύσσοντας τους λόγους έφεσης ο ευπαίδευτος συνήγορος του Εφεσείοντα εισηγήθηκε ότι η ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου τεθείσα μαρτυρία, εξεταζόμενη στην όψη της και μόνο, δεν δικαιολογούσε εύρημα περί πιθανολόγησης καταδίκης. Η εισήγηση αυτή κινήθηκε σε δύο άξονες: Αφενός στη βάση ότι δεν υπάρχει μαρτυρία που να συνδέει το πρόσωπο που περιγράφεται ως «Βαλεντίνος» στις καταθέσεις των μαρτύρων κατηγορίας 13 και 16 με τον συγκεκριμένο Εφεσείοντα και αφετέρου στη βάση ότι θα ήταν αδύνατη η στοιχειοθέτηση των κατηγοριών 5 - 9, αφού οι ημερομηνίες που καλύπτουν ταυτίζονται με χρονικό διάστημα που ο ΜΚ 13, φερόμενος ως ο συναυτουργός και επί της μαρτυρίας του οποίου εδράζονται, ήταν υπό κράτηση ή εκτός Κύπρου. Όπως ορθά εντόπισε το πρωτόδικο Δικαστήριο, η ισχύς της υπόθεσης προκύπτει από τις μαρτυρικές καταθέσεις δύο προσώπων, των ΜΚ 13 και 16 στο κατηγορητήριο, οι οποίοι φέρονται ως συναυτουργοί και τα πρόσωπα τα οποία συνωμότησαν με τον Εφεσείοντα. Ο ΜΚ 13 αναφέρεται στην κατάθεσή του σε σειρά εγκληματικών ενεργειών οι οποίες έλαβαν χώραν σε διάφορες ημερομηνίες και στις οποίες εμπλέκει κάποιο «Βαλεντίνο ο οποίος είναι Πρόεδρος του ΕΛΑΜ στη Λάρνακα και στενός συνεργάτης του Λαζάρου». Στο πρόσωπο αυτό αναφέρεται και ο ΜΚ
- Είναι, με όλο το σεβασμό, αβάσιμη η θέση του ευπαίδευτου συνήγορου του Εφεσείοντα ότι δεν προέκυπτε από την ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου μαρτυρία ταυτοποίησης του εν λόγω προσώπου με τον Εφεσείοντα. Ενώπιον του Δικαστηρίου υπήρχε η ίδια η κατάθεση του Εφεσείοντα, ο οποίος σε σχετική ερώτηση ως προς τη σχέση του με τον Λάζαρο Φιλίππου, ανέφερε ότι «είναι μάστρος μου στο Megabet Plus». Περαιτέρω, υπήρχε επίσης ενώπιον του Δικαστηρίου κατάθεση άλλου προσώπου, της διευθύντριας της εταιρείας Megabet Plus, στην οποία αναφέρει ότι «ο Βαλεντίνος Αλαμάνγκος είναι υπάλληλος της εταιρείας και εκτελεί χρέη messenger. Δηλαδή γυρίζει τα καταστήματα σε όλες τις πόλεις. Όπως ήδη αναφέρθηκε, τον Εφεσείοντα εμπλέκει στην όλη εγκληματική συμπεριφορά που καλύπτουν οι κατηγορίες η μαρτυρία των μαρτύρων κατηγορίας 13 και 16 επί του κατηγορητηρίου. Ιδιαίτερα η μαρτυρία του ΜΚ
- Είναι γεγονός, και επί του προκειμένου είναι ορθή η θέση του ευπαίδευτου συνήγορου για τον Εφεσείοντα, ότι σε σχέση με τις κατηγορίες 5 - 9 η εν λόγω μαρτυρία παρουσιάζεται, πάντα από την όψη της, αδύνατη για τους λόγους που έχουν ήδη έκτεθεί. Την αδυναμία αυτή αναγνώρισε και ο ευπαίδευτος συνήγορος της Εφεσίβλητης. Ως προς τις υπόλοιπες όμως κατηγορίες (1 - 4) - κατηγορίες της ίδιας μορφής και σοβαρότητας - η υπάρχουσα μαρτυρία, πάντα στην όψη της, είναι επαρκής και ικανή να δικαιολογήσει εύρημα περί πιθανολόγησης καταδίκης για διάπραξη των αδικημάτων που καλύπτουν. Υπό το φως των πιο πάνω είναι κατάληξή μας ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο καθοδηγήθηκε ορθά ως προς τις αρχές της νομολογίας. Ελαβε υπόψη του τη θεμελιώδη αρχή ότι κάθε πρόσωπο το οποίο κατηγορείται για τη διάπραξη ποινικού αδικήματος δικαιούται να απολυθεί επί εγγυήσει, εκτός εάν συντρέχουν ουσιαστικοί λόγοι περί του αντιθέτου. Κατέληξε, επίσης ορθά, ότι η σοβαρότητα των αδικημάτων που αντιμετωπίζει ο Εφεσείων, δεδομένου του ανώτατου ύψους της ποινής που προβλέπεται, σε συνάρτηση με την πιθανολόγηση καταδίκης όπως αυτή μπορούσε να εντοπισθεί από την ενώπιόν του μαρτυρία, ικανοποιούσαν τις αρχές της νομολογίας και δικαιολογούσαν την έκδοση διατάγματος κράτησης. Υπό τις συνθήκες, η πιθανότητα καταδίκης του Εφεσείοντα ενέχει και τον εγγενή κίνδυνο μη παρουσίας του στη δίκη εάν αφεθεί ελεύθερος. Υπό το πρίσμα αυτό οι προσωπικές συνθήκες του Εφεσείοντα, τις οποίες επίσης έλαβε υπόψη του το πρωτόδικο Δικαστήριο, δεν ήταν καθοριστικής σημασίας. Όπως έχει κατ΄ επανάληψη νομολογηθεί, με πιο πρόσφατη την απόφαση Στέλιος Καλλή ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2015:B437, Ποιν. Εφ. αρ. 114/2015, ημερ. 19.6.2015, ο χρόνος κράτησης δεν είναι από μόνος του αποφασιστικός παράγοντας, αλλά συνυπολογίζεται μαζί με όλα τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης. Στην υπό κρίση περίπτωση, δεδομένης της ολιγόμηνης έκτασής του και συνυπολογιζομένων των σοβαρών κατηγοριών που αντιμετωπίζει ο Εφεσείων, δεν είναι τέτοιας έκτασης ούτως ώστε να δικαιολογούσε την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου προς απόρριψη του αιτήματος κράτησής του. Η έφεση απορρίπτεται». Στην υπόθεση Ανδρέας Χαραλάμπους, πιο πάνω, σε παρόμοια με τα αδικήματα του παρόντος κατηγορητηρίου, το αίτημα της Κατηγορούσας Αρχής βασίστηκε σε δύο από τους τρεις παράγοντες (κίνδυνο μη προσέλευσης στη δίκη και κίνδυνο διάπραξης άλλων αδικημάτων). Όσον αφορά τον κίνδυνο μη προσέλευσης το Εφετείο είπε σχετικά ότι : «Το αίτημα της Κατηγορούσας Αρχής ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας για την κράτηση του εφεσείοντος βασίστηκε στους δύο από τους τρεις παράγοντες, ήτοι, στον κίνδυνο μη προσέλευσης και στον κίνδυνο διάπραξης άλλων αδικημάτων. Όσον αφορά τον κίνδυνο μη προσέλευσης, όπως ορθά εξήγησε και το πρωτόδικο Δικαστήριο στην απόφασή του, αυτός συναρτάται προς τη σοβαρότητα του αδικήματος, την πιθανότητα καταδίκης και την ποινή που δυνατό να επιβληθεί. Η σοβαρότης των αδικημάτων που αντιμετωπίζει, εδώ, ο εφεσείων είναι δεδομένη. Η κατηγορία του εμπρησμού επιφέρει ποινή φυλάκισης μέχρι και δεκατέσσερα έτη και, όσον αφορά την πιθανότητα καταδίκης, το Δικαστήριο ανεφέρθη στην παραδοχή που υπάρχει, σε αυτό το στάδιο, βέβαια, που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου από τους συναδικοπραγούντες του εφεσείοντος, δύο τον αριθμό, που τον εμπλέκουν στα αδικήματα της συνωμοσίας και του εμπρησμού. Υπάρχει περαιτέρω και μαρτυρία που προέρχεται από την αποκάλυψη τηλεπικοινωνιακών δεδομένων, που συνδέουν τον εφεσείοντα, πάντοτε σε αυτό το στάδιο, με το συγκατηγορούμενο 2 ενώπιον του Δικαστηρίου, στη βάση επικοινωνίας που είχαν μεταξύ τους λίγο πριν και λίγο μετά το περιστατικό του εμπρησμού». Περαιτέρω να λεχθεί ότι οι κατηγορίες που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος είναι σοβαρές και ότι σε περίπτωση καταδίκης του θα αντιμετωπίσει ποινή φυλάκισης μέχρι και 14 έτη. Στην απόφαση Νίκος Ιουλίου Ευρυπίδου ν. Δημοκρατίας 2001 2 ΑΑΔ 757, το Εφετείο κατέγραψε τα εξής σε σχέση με τη σοβαρότητα αυτού του είδους των αδικημάτων: «Τέλος, είναι η σοβαρότητα των αδικημάτων. Δεν είναι μόνο οι αυστηρότατες κυρώσεις του Ποινικού Κώδικα, που καθορίζουν τη βαρύτητά τους. Είναι παράλληλα το κλίμα φόβου που δημιουργεί αυτού του είδους η βαρειά εγκληματικότητα στην καθημερινή ζωή.». Όλα τα πιο πάνω, θεωρώ πως είναι άμεσα συναντημένα με την ύπαρξη κινδύνου μη προσέλευσης του κατηγορούμενου 1 κατά τη δίκη του, ο οποίος, κρίνω, λαμβανομένων υπόψη όλων των περιστάσεων όπως τις έχω εκθέσει ανωτέρω, είναι περισσότερο από ορατός και συνηγορεί υπέρ της κράτησης του κατηγορούμενου και όχι υπέρ της απόλυσης του με τους όρους που ο ίδιος προτείνει. Ο κίνδυνος μη προσέλευσης του κατηγορούμενου στη δίκη του, δεν εξετάζεται κατά απομόνωση από τους άλλους παράγοντες που το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη σε αίτημα κράτησης. Οι προσωπικές και οικογενειακές συνθήκες του κατηγορούμενου συσταθμίζονται με όλους τους σχετικούς παράγοντες που προσμετρούν σε σχέση με την κράτηση του ή όχι. Όσον αφορά τις προσωπικές συνθήκες τις οποίες έχει εξηγήσει ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου 1, είναι νομολογημένο ότι οι προσωπικές συνθήκες και δεσμοί ενός κύπριου κατηγορούμενου με τη χώρα του και τη Δημοκρατία, γενικότερα, είναι δεδομένες και εγγενείς. Λαμβάνω υπόψη μου τις προσωπικές συνθήκες που αφορούν το πρόσωπο και την οικογένεια του κατηγορούμενου 1, όπως έχουν επακριβώς αναλυθεί από τον ευπαίδευτο συνήγορο του, χωρίς όμως, σταθμίζοντας όλα τα δεδομένα, να μπορούν να υπερακοντίσουν τη σοβαρότητα των αδικημάτων που ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει. Σημειώνω δε, ότι ακόμη και όταν συνέτρεχαν τα σοβαρά προβλήματα υγείας της γυναίκας του κατηγορούμενου από το 2016 και ακόμη όταν τα δυο του παιδιά του διέμεναν και διαμένουν μαζί του, εκ των οποίων το ένα άνεργο, 20 ετών και το άλλο ανήλικο, ο κατηγορούμενος φαίνεται να εμπλέκεται στο περιστατικό τις 23/9/2017, όπως προκύπτει από την εξέταση του μαρτυρικού υλικού - Τεκμήριο 1, Κ5 και 15, στην όψη του και μόνο, και χωρίς να καταλήγω σε καμιά περίπτωση σε ευρήματα επί της ουσίας της υπόθεσης. Σχετικά είναι τα όσα αναφέρθηκαν στις υποθέσεις Αλαμάνγκος, Μαυρομιχάλη, (ανωτέρω) σε σχέση με τις προσωπικές περιστάσεις του κατηγορούμενου και πότε αυτές συνηγορούν υπέρ της απόλυσης του. Στην υπόθεση Χαραλάμπους, ανωτέρω, το Εφετείο ανέφερε τα εξής σε σχέση με τις προσωπικές συνθήκες του κατηγορούμενου: " Όσον αφορά τις προσωπικές συνθήκες, τις οποίες έχει εξηγήσει και στο γραπτό κείμενό του ο ευπαίδευτος συνήγορος του εφεσείοντος, αλλά και προφορικά, είναι νομολογημένο ότι οι προσωπικές συνθήκες και οι δεσμοί ενός Κύπριου κατηγορουμένου με τη χώρα του και τη Δημοκρατία, γενικότερα, είναι δεδομένες και εγγενείς. Αυτό έχει λεχθεί στην προαναφερθείσα απόφαση Νικολάου. Το πρωτόδικο Δικαστήριο έλαβε, δεόντως, υπόψη τις συνθήκες που αφορούν το πρόσωπο και την ευρύτερη οικογένεια του εφεσείοντος και αποτέλεσε τροφή για σκέψη, χωρίς, όμως, σταθμίζοντας τα όλα δεδομένα, να μπορέσουν να υπερακοντίσουν τη σοβαρότητα των αδικημάτων που ο εφεσείων αντιμετωπίζει, ώστε το στοιχείο αυτό να επενεργήσει υπέρ της απελευθέρωσης του." Εξάλλου, σύμφωνα με τη σχετική Νομολογία, εκεί όπου συγκρούεται το δημόσιο με το ιδιωτικό συμφέρον το τελευταίο υποχωρεί (βλ. Βασιλείου ν. Δημοκρατίας
(1997)2 Α.Α.Δ. 7). Εν πάση περιπτώσει, στην παρούσα δεν έχω διαπιστώσει να συντρέχουν τέτοιες συνθήκες που να οδηγούν σε οποιαδήποτε αντίθετη κατάληξη, ως εισηγήθηκε ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου 1 (βλ. σχετικά Καλλής Αντωνίου ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 319/2015, 21/12/2015). Χρήσιμη αναφορά μπορεί επίσης να γίνει και στις αποφάσεις Αγαθάγγελος Βουνιώτης ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 167/2016, ημερομηνίας 12/9/2016 και ΜΙΧΑΛΗ ΜΑΡΚΙΔΗ κ.α. ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινική Έφεση Αρ. 50/2017, 51/2017, 22/3/
- Τέλος, σε σχέση με το ζήτημα που έθιξε ο συνήγορος του κατηγορούμενου 1 ως προς το θέμα της παραβίασης της αρχής της ίσης μεταχείρισης του με τον κατηγορούμενο 2, αδερφό του, για τον οποίο η Αστυνομία επέλεξε να μη ζητήσει την κράτηση του, σημειώνω ότι : Αυτό δε σημαίνει ότι το Δικαστήριο δε πρέπει να εξετάσει αίτημα της κράτησης του κατηγορούμενου 1 και να τον αφήσει ελεύθερο με όρους, αλλά θα πρέπει να αποφασίσει με βάση τα περιστατικά και τις εισηγήσεις που τέθηκαν ενώπιον του υπό το φως των αρχών της νομολογίας σε σχέση με ζητήματα κράτησης υποδίκων. Άλλωστε «η αρχή της ισότητας προσδιορίζεται με αναφορά στην ομοιογένεια των υποκειμένων δικαίου και όχι στην αριθμητική εξίσωση τους» (βλ. Σύγγραμμα Γ.Μ .Πική, Ποινική Δικονομία στην Κύπρο σελ.83). Στην παρούσα περίπτωση, για τους λόγους που έχω εξηγήσει, κρίνω πως το αίτημα για κράτηση του κατηγορούμενου 1 είναι δικαιολογημένο με βάση τα περιστατικά που έχουν τεθεί ενώπιον μου. Ο κατηγορούμενος 1 να παραμείνει σε αστυνομική κράτηση μέχρι την ημερομηνία της δίκης του, η οποία είναι στις 18/12/
- (Υπ) .............. Μ.ΙΕΡΟΚΗΠΙΩΤΟΥ Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο