Δημοκρατία ν. Κυριάκος Χρίστου, Αρ. Υπόθεσης: 7267/16, 19/12/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEM:2017:26 ΣΤΟ ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Τ. Καρακάννα, Π.Ε.Δ. Α. Κονή, Α.Ε.Δ. Τ. Κατσικίδη, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 7267/16 Δημοκρατία ν. Κυριάκος Χρίστου Κατηγορούμενου - - - - - - - - - - - - - 19.12.2017 Για τη Δημοκρατία: κ. Ζ. Συμεού Κατηγορούμενος παρών, γι' αυτόν: κ. Χρ. Χριστάκη Π Ο Ι Ν Η Το Κακουργιοδικείο Λεμεσού καλείται για πολλοστή φορά να επιβάλει ποινή σε κατηγορούμενο για διάπραξη αδικημάτων που αφορούν ναρκωτικές ουσίες. Συγκεκριμένα, ο κατηγορούμενος βρέθηκε ένοχος με δική του παραδοχή στη διάπραξη των πιο κάτω αδικημάτων, κατά παράβαση των προνοιών του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου 29/77 ως έχει τροποποιηθεί: Δύο κατηγορίες συνωμοσίας προς διάπραξη κακουργήματος, δηλαδή παράνομη κατοχή ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως «Β» (κατηγορία 1) και παράνομη κατοχή ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως «Β» με σκοπό την προμήθεια του σε τρίτα πρόσωπα (κατηγορία 2), παράνομη κατοχή ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως «Β», δηλαδή 739,0198 γραμμάρια ξηρής φυτικής ύλης κάνναβης από την οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη (κατηγορία 3), παράνομη κατοχή ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως «Β», δηλαδή 709,0198 γραμμάρια ξηρής φυτικής ύλης κάνναβης από την οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη με σκοπό την προμήθεια του σε τρίτα πρόσωπα (κατηγορία 4) και κάπνισμα φυτού κάνναβης (κατηγορία 5). Τα γεγονότα που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου από την Κατηγορούσα Αρχή και βρίσκουν σύμφωνη την Υπεράσπιση. Τα παραθέτουμε. Στις 14/10/2014 και ώρα 18:40, κατόπιν πληροφορίας ότι στην οικία του Νικόλα Αυγουστή φυλάγονταν ναρκωτικά, μέλη της Υ.ΚΑ.Ν. μετέβησαν στην εν λόγω οικία, στον Άγιο Αθανάσιο της επαρχίας Λεμεσού, για έρευνα κατόπιν εκδόσεως σχετικού εντάλματος. Κατά την άφιξη των μελών της Υ.ΚΑ.Ν. στην οικία, εκεί βρισκόταν μόνο ο Νικόλας Αυγουστή, ο οποίος καθυστέρησε για κάποιο χρονικό διάστημα να ανοίξει την πόρτα στο κάλεσμα της Αστυνομίας. Κατά την έρευνα τους τα μέλη της Υ.ΚΑ.Ν. αντιλήφθηκαν ίχνη παπουτσιών σε τουαλέτα, που οδηγούσαν σε παρακείμενο παράλληλο φωταγωγό, ο οποίος επικοινωνούσε με την ανώγειο κατοικία και οδηγούσε στην ταράτσα του κτηρίου. Κατόπιν γραπτής συγκατάθεσης του ιδιοκτήτη της ανωγείου κατοικίας, μέλη της Υ.ΚΑ.Ν. ανέβηκαν στην ταράτσα, όπου εντόπισαν τον κατηγορούμενο να κρύβεται πίσω από ντεπόζιτα νερού. Μόλις έγινε αντιληπτός ο κατηγορούμενος από τα μέλη της Υ.ΚΑ.Ν., παρά τις προτροπές τους να σταματήσει, αυτός έτρεξε και έπεσε από το πίσω μέρος της κατοικίας, με αποτέλεσμα να πέσει στο έδαφος, από ύψος 9 μέτρων και να τραυματιστεί. Άνδρες της Υ.ΚΑ.Ν. που βρίσκονταν περιμετρικά της οικίας, προσέγγισαν τον κατηγορούμενο. Πρόσεξαν ότι κάτω από τη φανέλα του είχε κάποιο μεγάλο αντικείμενο και ο ίδιος είχε έντονη μυρωδιά κάνναβης. Του σήκωσαν τη φανέλα, αφού τους εγέρθηκαν υποψίες ότι ο κατηγορούμενος κατείχε κάνναβη και διαπίστωσαν ότι όντως στην περιοχή της κοιλιάς υπήρχε μια νάιλον συσκευασία, η οποία περιείχε ποσότητα κάνναβης. Ο κατηγορούμενος μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, όπου διαπιστώθηκε ότι έφερε διάφορα κατάγματα σε όλο του το σώμα. Κατόπιν έρευνας στο παντελόνι του κατηγορούμενου, ανευρέθηκε ποσότητα κάνναβης η οποία και παραλήφθηκε. Περαιτέρω, στον χώρο όπου βρέθηκε ξαπλωμένος ανευρέθηκε σκορπισμένη ποσότητα κάνναβης, η οποία επίσης παραλήφθηκε. Στην έρευνα εντός του υπνοδωματίου του κατηγορούμενου στην ως άνω κατοικία, ανευρέθηκε μέσα σε συρτάρι κομοδίνου ένα νάιλον διαφανές σακουλάκι, εντός του οποίου υπήρχε ποσότητα κάνναβης. Στις 15/10/2014 ο κατηγορούμενος συνελήφθη δυνάμει δικαστικού εντάλματος σύλληψης, ενώ νοσηλευόταν στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. Του επιστήθηκε η προσοχή του στον Νόμο και αυτός απάντησε «Νάμπου να σου πω ρε κουμπάρε;». Οι ναρκωτικές ουσίες οι οποίες ανευρέθηκαν στην κατοχή του κατηγορούμενου στάληκαν στο Γενικό Χημείο του Κράτους, το οποίο επιβεβαίωσε ότι επρόκειτο για πράσινη ξηρή φυτική ύλη κάνναβη από την οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη, συνολικού βάρους 739,0198 γραμμαρίων. Τα γεγονότα των κατηγοριών 1, 2 και 5 είναι ως οι λεπτομέρειες των αδικημάτων στο κατηγορητήριο. Καταχωρήθηκε η υπόθεση, τόσο εναντίον του κατηγορούμενου όσο και εναντίον του Νικόλα Αυγουστή στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού με αριθμό 28091/2014 και παραπέμφθηκε στο Κακουργιοδικείο. Ο κατηγορούμενος 1 τελούσε αρχικά υπό κράτηση, στη συνέχεια αφέθηκε ελεύθερος υπό όρους. Αυτός φυγοδίκησε και μετέβηκε στα κατεχόμενα. Εναντίον του εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης και αφού δεν μπορούσε να εκτελεστεί, η ως άνω υπόθεση εναντίον του αναστάληκε. Τελικά, ο κατηγορούμενος συνελήφθηκε στις 30/03/2016 σε έδαφος των Βρετανικών Βάσεων Δεκέλειας και παραδόθηκε στις Αρχές της Δημοκρατίας, όπου συνελήφθη βάσει δικαστικού εντάλματος σύλληψης στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης. Έκτοτε τελεί υπό κράτηση. Ο κατηγορούμενος βαρύνεται με μία προηγούμενη καταδίκη στην υπόθεση 17540/08 του Κακουργιοδικείου Λάρνακας/Αμμοχώστου. Στην πιο πάνω υπόθεση, του επιβλήθηκε για το αδίκημα της παράνομης κατοχής κάνναβης 9.005,17 κιλών, 4 χρόνια φυλάκιση. Κατά το διάστημα όπου και η παρούσα υπόθεση ήταν σε εξέλιξη, ο κατηγορούμενος αντιμετώπισε την υπόθεση 3233/2016 του Κακουργιοδικείου Λάρνακας/Αμμοχώστου, το οποίο την 15.02.2017 του επέβαλε ποινές φυλάκισης 4, 14 και 14 χρόνων για κατηγορίες προμήθειας, εισαγωγής και κατοχής με σκοπό την προμήθεια ελεγχομένου Φαρμάκου Τάξεως Β ήτοι 20,400 κιλών κάνναβης. Ο ευπαίδευτος συνήγορος υπεράσπισης αγόρευσε για μετριασμό της ποινής του κατηγορούμενου. Τα ό,σα έχει αναφέρει κατά την αγόρευση του, τόσο όσον αφορά τα γεγονότα που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση και τους μετριαστικούς παράγοντες στους οποίους αναφέρθηκε, όσο και τις παραπομπές του στη Νομολογία εξετάσθηκαν από το Δικαστήριο. Σχετική αναφορά θα γίνει στη συνέχεια της απόφασής μας όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο. Οι κατηγορίες που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος είναι πολύ σοβαρές και οι ποινές που προβλέπονται πολυετείς. Επισημαίνουμε ότι για το αδίκημα της κατοχής ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως Β, όπως είναι η κάνναβη, με σκοπό την προμήθεια της σε άλλα πρόσωπα, προβλέπεται δια βίου φυλάκιση. Τα ναρκωτικά έχουν εξελιχθεί σε μάστιγα και καρκίνωμα της κοινωνίας μας, πληγές οι οποίες όχι μόνο δεν φαίνεται να υποχωρούν αλλά επιδεινώνονται ραγδαία. Η απώλεια ζωών, νέων κυρίως ανθρώπων, έχει γίνει μέρος της καθημερινής μας πραγματικότητας και η λίστα των νέων που έχουν εθιστεί στα ναρκωτικά μεγαλώνει μέρα με τη μέρα[1]. Η σκληρή αυτή πραγματικότητα επιτάσσει την επιβολή αποτρεπτικών ποινών και καθιστά την αυστηρή μεταχείριση των παραβατών επιτακτική. Με αυτό τον τρόπο τα Δικαστήρια συμβάλλουν στη χαλιναγώγηση του παρατηρούμενου φαινομένου της διάβρωσης της κοινωνίας και των νέων ανθρώπων ειδικότερα[2]. Η αποτροπή έχει δύο παραμέτρους, την αποτροπή του ιδίου του παραβάτη από την επανάληψη του εγκλήματος στο μέλλον και την αποτροπή τρίτων από τη διάπραξη όμοιων ή παρόμοιων εγκλημάτων. Στη δεύτερη περίπτωση η αποτροπή έχει δύο συνισταμένες. Πρώτο, την αποτροπή που είναι συνυφασμένη με τη σοβαρότητα του εγκλήματος και δεύτερο την αποτροπή ως μέσου για την καταστολή εγκλημάτων που βρίσκονται σε έξαρση[3]. Ο αποτρεπτικός χαρακτήρας των ποινών, ο οποίος πρέπει να αντανακλάται από το ύψος τους, αποτελεί το κύριο γνώρισμά τους[4]. Πέραν των πιο πάνω, λαμβάνουμε πολύ σοβαρά υπόψη τη μεγάλη συχνότητα με την οποία διαπράττονται αυτού του είδους τα αδικήματα. Για το θέμα αυτό λαμβάνουμε δικαστική γνώση έχοντας υπόψη το μεγάλο αριθμό υποθέσεων τέτοιας φύσεως, που παρουσιάζονται για εκδίκαση ενώπιον μας. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι το ένα τέταρτο των υποθέσεων που εκκρεμούν σήμερα ενώπιον του Κακουργιοδικείου για εκδίκαση αφορούν ναρκωτικές ουσίες. Το είδος, η ποσότητα και ο σκοπός για τον οποίο κατέχονται τα ναρκωτικά, ως και ο ρόλος του δράστη, είναι παράγοντες βαρύνουσας σημασίας κατά τον καθορισμό της ποινής. Η επιβολή ιδιαίτερα σοβαρών ποινών ενδείκνυται σε περιπτώσεις όπου η ποσότητα είναι μεγάλη και η κατοχή συνοδεύεται με πρόθεση εμπορίας των ναρκωτικών[5]. Όπως δε λέχθηκε στην υπόθεση Λουκά Μιχαήλ ν Αστυνομίας[6], η αυξητική τάση του εγκλήματος θα έχει και την ανάλογη αντιμετώπιση από τα Δικαστήρια, δηλαδή με την ανύψωση των ποινών. (Βλέπε επίσης Abunazha v. Δημοκρατίας[7].) Στην παρούσα υπόθεση ο κατηγορούμενος κατείχε 739,0198 γραμμάρια κάνναβης, ποσότητα η οποία δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να χαρακτηριστεί ως μικρή ή αμελητέα. Επισημαίνουμε πάντως στο σημείο αυτό ότι η κάνναβη δεν θεωρείται από τα πλέον σκληρά ναρκωτικά, εξ ου και συγκαταλέγεται στην κατηγορία «Β». Στρεφόμενοι στα γεγονότα που περιβάλλουν την υπόθεση, παρατηρούμε ότι ο κατηγορούμενος σε κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία, παραδέχθηκε την κατοχή της πιο πάνω ποσότητας ναρκωτικών ουσιών και ότι κάπνισε κάνναβη. Η ομολογία διάπραξης αδικημάτων στα αστυνομικά όργανα λαμβάνεται υπόψη ως μετριαστικός παράγοντας, καθότι με αυτή εκφράζεται η ειλικρινή μεταμέλεια του δράστη. Στην υπό κρίση περίπτωση, δεν είναι όμως βαρύνουσας σημασίας καθότι ο συσχετισμός του κατηγορούμενου με τα υπό κρίση αδικήματα δεν θα ήταν έργο δύσκολο για τις ανακριτικές αρχές, καθότι ο κατηγορούμενος συνελήφθη επ' αυτοφόρω να κατέχει σχεδόν ολόκληρη την ποσότητα της κάνναβης, εκτός από ένα διάφανο σακουλάκι που βρέθηκε σε συρτάρι του κομοδίνου του υπνοδωματίου του. Η αξία της παραδοχής του μειώθηκε ακόμη περισσότερο λόγω της μετέπειτα συμπεριφοράς του, η οποία σε καμία περίπτωση εκφράζει τη μεταμέλεια του για την παράνομη συμπεριφορά του. Υπενθυμίζουμε ότι ο κατηγορούμενος φυγοδίκησε και κατέφυγε στα κατεχόμενα, προφανώς για να αποφύγει τις συνέπειες των πράξεων του. Παρά ταύτα, θεωρούμε ότι η παραδοχή του ενώπιον το Δικαστηρίου έχει κάποια σημασία, έστω και μικρή. Αναγνωρίζουμε ότι η παραδοχή ενοχής πρέπει να ανταμείβεται με έκπτωση στην ποινή καθότι αποτελεί πορεία που προάγει τους σκοπούς της δικαιοσύνης. Σχετική επί του θέματος είναι η απόφαση Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας[8]. Περαιτέρω, στην υπόθεση Δημήτρης Βασιλείου ν Δημοκρατίας[9] τονίστηκε για άλλη μια φορά ότι η παραδοχή έχει τη σημασία της, ακόμα και στην περίπτωση που κάποιος συλλαμβάνεται επ' αυτοφώρω να διαπράττει αδίκημα που αφορά σε ναρκωτικές ουσίες, δεν μπορούμε να την παραγνωρίσουμε. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται: «. Αφετέρου όμως δεν πρέπει να παραγνωρίσουμε το πάντοτε ευπρόσδεκτο μιας παραδοχής ως απτού στοιχείου μεταμέλειας αλλά και τη σημασία της.» Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε από το συνήγορο του κατηγορούμενου στο χρόνο που παρήλθε από τη διάπραξη των αδικημάτων μέχρι σήμερα. Ο συνήγορος παραδέχθηκε ότι την ευθύνη για την καθυστέρηση τη φέρει ο πελάτης του, ο οποίος φυγοδίκησε και μετέβηκε στα κατεχόμενα. Γεγονός όμως παραμένει, εισηγήθηκε, ότι καλείται σήμερα το Δικαστήριο να επιβάλει ποινή τρία και πλέον χρόνια από τη διάπραξη των αδικημάτων, ήτοι την 14.10.2014. Επικαλέσθηκε προς υποστήριξη των θέσεων του τις αποφάσεις Αβραάμ ν. Αστυνομίας[10] και Αστυνομία ν. Μόδεστου Νικολάου[11]. Σύμφωνα με την πιο πάνω νομολογία, ο λόγος για τον οποίο συνήθως προσμετρά η καθυστέρηση είναι η μεταβολή των συνθηκών του παραβάτη[12]. Στην παρούσα υπόθεση, οι προσωπικές συνθήκες του κατηγορούμενου έχουν μεταβληθεί αφού έχει γεννηθεί το τρίτο του παιδί στις 12.11.2014. Από την άλλη όμως, δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε ότι για την καθυστέρηση στην εκδίκαση της υπόθεσης ευθύνεται αποκλειστικά ο ίδιος ο κατηγορούμενος λόγω του ότι φυγοδίκησε. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η υπόθεση 28091/14 του Κακουργιοδικείου Λεμεσού όπου ήταν συγκατηγορούμενος με τον Ν. Αυγουστή, να ανασταλεί όσον αφορά τον ίδιο και εν τέλει να καταχωριθεί η παρούσα υπόθεση η οποία αφορά τις ίδιες κατηγορίες. Επομένως δεν μπορεί να επικαλείται την καθυστέρηση την οποία ο ίδιος προκάλεσε, φυγοδικώντας, ως ελαφρυντικό παράγοντα[13]. Δεν μπορεί ένας κατηγορούμενος να οικοδομεί επί των δικών του ενεργειών και στη συνέχεια να απολαμβάνει το στοιχείο του μετριαστικού παράγοντα του χρόνου και καθυστέρησης για σκοπούς μετριασμού της ποινής[14]. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου αναφέρθηκε εκτενώς στον τραυματισμό του κατηγορούμενου την 14.10.2014, τον πόνο και την ταλαιπωρία που υπέστη ούτως ώστε να αντιληφθεί το Δικαστήριο τους λόγους για τους οποίους τον οδήγησαν να φυγοδικήσει. Υπενθυμίζουμε ότι ο κατηγορούμενος στην προσπάθεια του να αποφύγει τη σύλληψη του από την Αστυνομία, έπεσε από ύψος 9 μέτρων. Από το πέσιμο υπέστη διάφορα κατάγματα τα οποία όμως μετά από την πάροδο κάποιου χρόνου πορώθηκαν. Ο κατηγορούμενος, σύμφωνα πάντα με το συνήγορο του, ενώ ήταν υπό αστυνομική κράτηση στο Νοσοκομείο, ήταν συνέχεια ξαπλωμένος και εξαρτάτο για τις φυσικές του ανάγκες και την περιποίηση του εαυτού του από τρίτα πρόσωπα. Στο χώρο όπου νοσηλευόταν, υπήρχαν κάμερες παρακολούθησης. Το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος εξαρτάτο για τις φυσικές του ανάγκες από τρίτα πρόσωπα σε συνδυασμό με το γεγονός ότι οι κινήσεις του καταγράφονταν από κάμερες παρακολούθησης, του προκαλούσαν δυσφορία. Όταν ο κατηγορούμενος αφέθηκε ελεύθερος υπό όρους, αισθανόμενος άβολα για το γεγονός ότι εξαρτιόταν για όλες του τις φυσικές ανάγκες από τη βοήθεια τρίτων προσώπων και φοβούμενος νέο εγκλεισμό του σε φυλακή, φυγοδίκησε. Τα πιο πάνω σε καμία περίπτωση δικαιολογούν την ενέργεια του κατηγορούμενου να φυγοδικήσει. Η κατάσταση στην οποία ο ίδιος περιέβαλε τον εαυτό του, ήτοι ο τραυματισμός του και τα πολλαπλά κατάγματα που υπέστη, λαμβάνονται υπόψη ως μέρος των προσωπικών του συνθηκών όχι όμως ως δικαιολογία για τη φυγοδικία. Στο σημείο αυτό κρίνουμε σκόπιμο να παραθέσουμε τις προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις του κατηγορούμενου, ως αυτές περιγράφονται στην έκθεση του Γραφείου Ευημερίας και ως έχουν αναφερθεί από το δικηγόρο του. Ο κατηγορούμενος είναι σήμερα ηλικίας 36 ετών και προέρχεται από πολυμελή οικογένεια, μέτριας οικονομικής κατάστασης. Είναι το μικρότερο από τα πέντε παιδιά της οικογένειας του, τα μέλη της οποίας διατηρούν πολύ καλές σχέσεις μεταξύ τους. Ο κατηγορούμενος φοίτησε μόνο μέχρι το Δημοτικό σχολείο, από πολύ νεαρή ηλικία άρχισε να εργάζεται για να στηρίξει οικονομικά την οικογένεια του. Από την ηλικία των 14 ετών κάνει χρήση κάνναβης. Σε ηλικία 18 ετών τέλεσε γάμο από τον οποίο απέκτησε ένα γιο, 17½ ετών σήμερα. Μετά από πάροδο τριών περίπου ετών, η σύζυγος του τους εγκατέλειψε με αποτέλεσμα ο ίδιος με τη βοήθεια των γονέων του να αναλάβει την πλήρη φύλαξη και φροντίδα του γιου του. Η πρώην σύζυγος του δεν διατηρεί οποιαδήποτε επικοινωνία μαζί τους μέχρι σήμερα. Το 2003 ο κατηγορούμενος τέλεσε δεύτερο γάμο από τον οποίο απέκτησε δύο παιδιά, ένα κορίτσι 13 ετών σήμερα και ένα αγόρι 3 ετών. Ο κατηγορούμενος τα τελευταία χρόνια απασχολείτο ως συντηρητής σε πίστα αγωνιστικών αυτοκινήτων που διατηρεί ο αδελφός του. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να υπομνήσουμε, ότι σύμφωνα με τη νομολογία μας, οι προσωπικές και οικογενειακές συνθήκες του παραβάτη δεν είναι βαρύνουσας σημασίας, σε τέτοιας φύσης υποθέσεις, ενόψει των σοβαρότατων συνεπειών που προκύπτουν από την κατοχή και εμπορία των ναρκωτικών. Τα πιο πάνω λαμβάνονται υπόψη σε σημαντικό βαθμό δεν είναι όμως ικανά να εξασθενίσουν την αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου. Σχετική είναι η απόφαση Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας[15], όπου λέχθηκαν τα πιο κάτω: «Οι προσωπικές περιστάσεις και τα ιδιαίτερα προβλήματα αδικοπραγούντων σε αυτού του είδους των υποθέσεων λαμβάνονται βέβαια σε κάποιο βαθμό υπόψη. Και η εξατομίκευση έχει τη θέση της. Αλλά δεν μπορεί να εξουδετερώσει ή να αποδυναμώσει τη μέριμνα για προστασία της κοινωνίας. Βλ. Παυλίδης και Άλλος ν. Αστυνομίας
(1996)2 A.A.Δ.
- Η πείρα καταδείχνει ότι οι έμποροι ναρκωτικών συχνά επιλέγουν άτομα αδύναμα ή άτομα με ειδικά προβλήματα για τη μεταφορά ναρκωτικών. Η κατανόηση αυτών των αδυναμιών και προβλημάτων δεν μπορεί να επιδράσει κατά τρόπο που να εξασθενίζει την αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου.» Λαμβάνουμε υπόψη ότι ο κατηγορούμενος ήταν άτομο εθισμένο στην κάνναβη και ότι σήμερα έχει απεξαρτηθεί. Η απεξάρτηση αναγνωρίζεται από τη Νομολογία μας ως μετριαστικός παράγοντας (Μαυραντωνίου ν. Δημοκρατίας[16], Ιωάννου ν. Αστυνομίας[17] και Καρακάννας ν. Αστυνομίας[18]). Βέβαια δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε ότι η απεξάρτητη του, ήταν αποτέλεσμα του αναγκαστικού εγκλεισμού του στη φυλακή και όχι κάποιας δικής του προσπάθειας. Ένα άλλο ζήτημα το οποίο έθιξε ο συνήγορος του κατηγορούμενου ήταν ότι στα πλαίσια της υπόθεσης 28091/14 Κακουργιοδικείου Λεμεσού όπου για τον κατηγορούμενο (τότε κατηγορούμενο 1) η ποινική δίωξη διακόπηκε για να καταχωρηθεί στη συνέχεια η παρούσα, οι κοινές κατηγορίες που αφορούσαν ναρκωτικά και τις αντιμετώπιζε και ο συγκατηγορούμενος του Ν. Αυγουστή, αναστάλησαν για τον τελευταίο, παρέμειναν όμως για τον κατηγορούμενο οι ίδιες κατηγορίες, στην παρούσα υπόθεση. Προς τούτο κατέθεσε αντίγραφο του κατηγορητηρίου στην πιο πάνω υπόθεση, Τεκμήριο
- Έχοντας τα πιο πάνω υπόψη και το γεγονός ότι στην παρούσα υπόθεση ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει δύο κατηγορίες συνωμοσίας, ότι συνωμότησε με τον Ν. Αυγουστή, ο κ. Χριστάκη ανέφερε ότι ο κατηγορούμενος νιώθει «έντονα αδικημένος» που οι κατηγορίες εναντίον του δεν έχουν ανασταλεί και επικαλέστηκε σχετική νομολογία[19]. Ο ευπαίδευτος εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής εξήγησε ότι οι κατηγορίες εναντίον του Ν. Αυγουστή ανεστάλησαν καθότι οι ναρκωτικές ουσίες βρέθηκαν στην κατοχή του κατηγορούμενου και θεωρήθηκε ότι δεν υπήρχε μαρτυρικό υλικό που να συνέδεε τον Ν. Αυγουστή με τα αδικήματα που αντιμετώπιζε από κοινού με τον κατηγορούμενο. Το ζήτημα αυτό θα πρέπει να εξετάζεται για σκοπούς ίσης μεταχείρισης. Όπως έχει λεχθεί στην Νικήτας ν. Δημοκρατίας (ανωτέρω): «Η αρχή αυτή είναι εξ ίσου καλά καθιερωμένη (ίδε Georghiou a.o. v. Republic
(1986)2 C.L.R. 109), συναρτώμενη προς την ευρύτερη αρχή της ίσης μεταχείρισης παραβατών που βρίσκονται στην ίδια θέση (ίδε Nicolaou v. The Police
(1969)2 C.L.R. 120), και διατυπώθηκε με σαφήνεια από τον Πική, Δ. (ως ήτο τότε) στην Κάττου κ.ά. v. Αστυνομίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 498, σ. 513: "Το γεγονός ότι δεν ελέγχεται δικαστικά η άσκηση των εξουσιών του Γενικού Εισαγγελέα βάσει του Άρθρου 113.2 δεν απαλλάττει τις δικαστικές αρχές από την υποχρέωση για αποτελεσματική εφαρμογή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στο Μέρος ΙΙ του Συντάγματος, περιλαμβανομένης και της ισότητας που κατοχυρώνει το Άρθρο 28. Η μη δίωξη ή αναστολή της δίωξης ενός των συνεργών δεν αναιρεί το έγκλημα ούτε απαλλάσσει το δικαστήριο από την υποχρέωση επιβολής της πρέπουσας ποινής στους συνεργούς που καταδικάζονται. Επενεργεί όμως (η μη δίωξη) ως παράγοντας μετριαστικός της ποινής ώστε, με την απάμβλυνση της ανισοσκέλιας στη μεταχείρηση των παραβατών, να μετριάζεται το αίσθημα αδικίας το οποίο αναπόφευκτα προκαλεί η άνιση μεταχείρηση. Η ισότητα στη μεταχείρηση έχει ως λόγο την προσαγωγή ενώπιον της δικαιοσύνης και την τιμωρία όλων που συνήργησαν στο έγκλημα. Εφόσον η δίωξη των παραβατών είναι εκτός του ελέγχου των δικαστικών αρχών, η παράλειψη δίωξης ενός από αυτούς λαμβάνεται υπόψη ως παράγοντας μετριαστικός της ποινής των υπολοίπων προς απάμβλυνση του αισθήματος αδικίας που δημιουργεί η άνιση μεταχείρηση και προστασία του κοινού περί δικαίου αισθήματος."» Κρίνουμε ότι από τη στιγμή που θεωρήθηκε ότι δεν υπήρχε ικανοποιητικό μαρτυρικό υλικό που να συνέδεε τον Ν. Αυστουστή με τις ναρκωτικές ουσίες, τότε η καταχώριση των κατηγοριών περί συνωμοσίας του κατηγορούμενου με τον Ν. Αυγουστή στην παρούσα υπόθεση, θα έπρεπε να είχε αποφευχθεί. Έχοντας υπόψη τη νομολογία επί του θέματος, σε συνδυασμό με τα ό,σα αναφέρουμε πιο πάνω, κρίνουμε ότι ο τρόπος χειρισμού της υπόθεσης εκ μέρους της Δημοκρατίας όσον αφορά τις κατηγορίες της συνωμοσίας, αποτελούν μετριαστικό παράγοντα. Αναφορικά με την προηγούμενη καταδίκη του κατηγορούμενου, ο κ. Χριστάκη τόνισε το μειωμένο ρόλο του πελάτη του. Προς υποστήριξη της θέσης του, παρουσίασε την απόφαση με την οποίαν του είχε επιβληθεί τετραετής ποινή φυλάκισης. Μελετήσαμε την απόφαση και διαπιστώσαμε, όσον αφορά το ρόλο του κατηγορούμενου στην πιο πάνω υπόθεση, ότι πράγματι αυτός ήταν κάπως περιορισμένος, γεγονός όμως παραμένει, και αυτό είναι το σημαντικό, ότι ο κατηγορούμενος βαρύνεται με μία προηγούμενη καταδίκη για παρόμοιο αδίκημα, δηλαδή για ναρκωτικές ουσίες. Σε σχέση με το θέμα αυτό θα πρέπει καταρχάς να επισημάνουμε ότι προηγούμενη καταδίκη λαμβάνεται υπόψη από το Δικαστήριο όχι σαν επιβαρυντικός παράγοντας, απλώς αφαιρεί και αποστερεί ένα κατηγορούμενο του ελαφρυντικού παράγοντα του λευκού ποινικού του μητρώου. Το συγκεκριμένο θέμα εξετάστηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Σωτήρης Ζαχαρία Γεωργίου, άλλως Καμμούγιαρος ν. Αστυνομίας[20], στην οποία στην σελίδα 570 αναφέρονται τα εξής: «Κατά την ενασχόληση του με το θέμα των προηγούμενων καταδικών το Πρωτόδικο Δικαστήριο παρατήρησε ότι «η ύπαρξη προηγούμενων καταδικών δεν είναι επιβαρυντικό στοιχείο, απλώς ελλείπει το ελαφρυντικό στοιχείο του καθαρού ποινικού μητρώου». Ακολούθως αναφέρθηκε στην Παναγιώτου ν. Δημοκρατίας
(1997)2 Α.Α.Δ. 138, 142, 143* στην οποία έγινε επισκόπηση της σχετικής νομολογίας.» _______ *Το σχετικό απόσπασμα έχει ως εξής: «Αποτελεί θέση της νομολογίας μας ότι οι προηγούμενες καταδίκες δεν πρέπει να δικαιολογούν επιβολή ποινής τέτοιας ώστε να δημιουργείται η εντύπωση ότι τιμωρείται για δεύτερη φορά ένας παραβάτης. Ωστόσο είναι δυνατό η προηγούμενη εγκληματική συμπεριφορά να επηρεάσει το βαθμό επιείκειας που το δικαστήριο θα ήταν διατεθειμένο να επιδείξει (Βλ. Κυπριανίδης κ.ά. ν. Αστυνομίας
(1994)2 Α.Α.Δ. 246, 250, 251, Περικλέους ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 5977/22.2.96). Περαιτέρω έχει νομολογηθεί ότι οι προηγούμενες καταδίκες είναι στοιχείο το οποίο έχει σημασία και λαμβάνεται υπόψη από το δικαστήριο στην επιμέτρηση της ποινής γιατί αποτελούν ένδειξη της στάσης και του σεβασμού του κατηγορουμένου προς τους Νόμους της Πολιτείας (Βλ. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Ματθαίου Άλλως Μαλέγκου
(1994)2 Α.Α.Δ. 1, 8, 9, Stratos and Another v. Police 17 C.L.R. 73 και Χατζηνικολάου ν. Αστυνομίας
(1976)2 Α.Α.Δ. 63).» Η επιμέτρηση της ποινής είναι διαδικασία εξισορρόπησης όλων των πιο πάνω παραγόντων. Οι προηγούμενες αποφάσεις είναι καθοδηγητικές αλλά όχι καθοριστικής σημασίας. Η κάθε υπόθεση θα πρέπει να κρίνεται με βάση τα δικά της γεγονότα και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Στην απόφαση Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας[21] το Ανώτατο Δικαστήριο διά του Νικήτα Δ., σημείωσε σχετικά τα πιο κάτω: «Οι προηγούμενες υποθέσεις δεν παρέχουν πάντοτε ασφαλή καθοδήγηση. Ο λόγος γιαυτό είναι ότι, παρόλο που μπορεί να παρουσιάζουν ένα ή περισσότερα κοινά χαρακτηριστικά εντούτοις, συχνά, δεν υπάρχει η ταυτοσημία στο βαθμό που θα ήταν σωστό να προοϊνίζεται η ίδια ποινή για κατοπινές υποθέσεις. Η μεγαλύτερη ίσως χρησιμότητα του δικαστικού προηγούμενου στον τομέα αυτό έγκειται στον εντοπισμό των περιστάσεων που θεωρήθηκαν ως ελαφρυντικές ή επιβαρυντικές. Στη Βρετανία επικράτησε η πρακτική να παρέχονται από καιρού εις καιρόν κατευθυντήριες γραμμές σε συμπυκνωμένη μορφή σχετικά με τη φύση και το εύρος των ποινών. .............................. Όντως, όπου διαφαίνεται η τάση, πάνω σε στέρεες βάσεις, μπορεί να διαμορφωθεί ένα είδος ταρίφας. Όμως δεν μπορεί να οδηγεί σε αποστέωση της εξουσίας του δικαστηρίου μπροστά στη ζωντανή πραγματικότητα που εμφανίζει κάθε υπόθεση με τις ιδιαιτερότητες της. Αυτό δεν σημαίνει ότι δε θα ισχύσει η διατίμηση, όπου υπάρχουν ουσιαστικές ομοιότητες. Χρειάζεται όμως προσοχή γιατί, παρόλο που τα ανθρώπινα επαναλαμβάνονται, είναι ανιχνεύσιμες διαφορές και λεπτομέρειες που προσδίδουν στο προηγούμενο άλλη, διαφοροποιημένη, διάσταση. Τα λέγουμε αυτά όχι για να μειώσουμε την μεγάλη προσπάθεια του συνηγόρου, να μας ενημερώσει για κάθε τι σχετικό, αλλά για να θέσουμε τις παραμέτρους της χρήσιμης καταφυγής στο προηγούμενο.» Παραθέτουμε ενδεικτικά κάποιες αποφάσεις όπου επιβλήθηκαν ποινές σε αδικήματα που αφορούσαν παρόμοιες ποσότητες ναρκωτικών ουσιών Τάξεως Β. Στην Soleimani ν. Αστυνομίας[22] το Εφετείο επικύρωσε ποινή φυλάκισης 8 ετών που επιβλήθηκε σε νεαρό πρόσωπο ηλικίας 26 ετών που παραδέχθηκε το αδίκημα της κατοχής με σκοπό την προμήθεια ενός κιλού περίπου ρητίνης κάνναβης. Στην υπόθεση Κωνσταντίνος Ευριπίδου ν. Δημοκρατίας[23] ο κατηγορούμενος ηλικίας 26 ετών βρέθηκε ένοχος κατόπιν δικής του παραδοχής στην κατηγορία της κατοχής με σκοπό την προμήθεια 3 κιλών περίπου κάνναβης από την οποία δεν είχε εξαχθεί ρητίνη. Το Εφετείο επικύρωσε την ποινή φυλάκισης 5 ετών που του είχε επιβληθεί πρωτόδικα, έκρινε ότι αυτή ήταν υπό τις περιστάσεις ορθή και δίκαιη. Στην υπόθεση Ανδρέας Ανδρέου ν. Δημοκρατίας[24] το Ανώτατο Δικαστήριο μείωσε ποινή φυλάκισης που επιβλήθηκε μετά από παραδοχή για κατοχή 996,8 γραμμαρίων κάνναβης με σκοπό την προμήθεια από 4 ½ χρόνια σε 3 ½ χρόνια. Στην υπόθεση Κυριάκος Κυριάκου ν Δημοκρατίας[25], ο κατηγορούμενος κατόπιν δικής του παραδοχής βρέθηκε ένοχος και σε κατηγορία που αφορούσε κατοχή 688,2684 γραμμάρια ξηρής φυτικής ύλης κάνναβης από την οποία δεν είχε εξαχθεί ρητίνη, με σκοπό την προμήθεια. Ο κατηγορούμενος είχε μία προηγούμενη καταδίκη που αφορούσε και πάλι κατοχή ναρκωτικών με σκοπό την προμήθεια. Η ποινή φυλάκισης 6 ετών που του επιβλήθηκε πρωτόδικα, μειώθηκε σε 5 έτη, λόγω της συνεργασίας του με την αστυνομία. Στην Πολυδώρου κ.α. ν. Δημοκρατίας[26] επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης 8 ετών που επιβλήθηκε πρωτόδικα στον εφεσείοντα που αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας, μετά από ακρόαση, για κατοχή με σκοπό την προμήθεια 733 γραμμαρίων κάνναβης. Στην Κατσάπαου ν. Δημοκρατίας[27] το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 3 χρόνων για προμήθεια ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως «Β» σε άλλο πρόσωπο, 8 χρόνων για το αδίκημα της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως «Β» με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα, ενός κιλού και 481,3198 γραμμαρίων κάνναβης, και 6 μηνών για το αδίκημα της παράνομης χρήσης ελεγχόμενου φαρμάκου που επιβλήθηκαν πρωτόδικα μετά από παραδοχή. Περαιτέρω το Ανώτατο Δικαστήριο τόνισε ότι συμφωνεί με τη θέση του Κακουργιοδικείου ότι οι συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων, τα ναρκωτικά ήταν φυλαγμένα στο εσωτερικό ελαστικού, με τη βοήθεια ηλεκτρονικής ζυγαριάς έγινε συσκευασία σε αεροστεγώς κλειστά σακουλάκια, ο εφεσείων για την εργασία αυτή έλαβε χρηματικό αντάλλαγμα, καταδείκνυαν σχεδιασμό και οργάνωση εκ μέρους του εφεσείοντα ενώ οι προσωπικές του συνθήκες ήταν μειωμένης αξίας. Εξετάσαμε όλα τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον μας, συμπεριλαμβανομένων των μετριαστικών παραγόντων που εκθέσαμε πιο πάνω. Αφού συνυπολογίσαμε και σταθμίσαμε όλους τους παράγοντες κρίνουμε ότι η αρμόζουσα ποινή αναπόφευκτα είναι η ποινή φυλάκισης. Επιβάλλουμε τις ακόλουθες ποινές: Στην κατηγορία 3: 2 έτη φυλάκισης Στην κατηγορία 4: 4 έτη φυλάκισης Στην κατηγορία 5: 1 μήνα φυλάκιση Στις κατηγορίες 1 και 2 δεν επιβάλλεται ποινή αφού επιβλήθηκε ποινή στις κατηγορίες 3 και 4 που αφορούν τα ουσιαστικά αδικήματα[28]. Οι ποινές που επιβλήθηκαν στον κατηγορούμενο να συντρέχουν. Οι πιο πάνω επιβληθείσες ποινές φυλάκισης μειώνονται κατά το χρονικό διάστημα που ο κατηγορούμενος βρισκόταν και βρίσκεται υπό κράτηση, δηλαδή από την 14.10.2014 μέχρι την 23.03.2015 και από την 30.03.2016 μέχρι σήμερα. Απομένει ένα τελευταίο ζήτημα που θα πρέπει να αποφασισθεί και αυτό είναι το κατά πόσο οι επιβληθείσες σήμερα ποινές θα συντρέχουν με τις επιβληθείσες ποινές που επιβλήθηκαν στον κατηγορούμενο την 15.02.2017 στα πλαίσια της υπόθεσης 3233/2016 του Κακουργιοδικείου Λάρνακας/ Αμμοχώστου. Ο κ. Χριστάκη ανέφερε ότι η απόφαση επί της καταδίκης στην υπόθεση 3233/16 έχει εφεσιβληθεί και η έφεση εκκρεμεί. Ανέφερε ακόμα ότι λόγω του ότι ο πελάτης του είχε δηλώσει μη παραδοχή στις κατηγορίες στην πιο πάνω υπόθεση, δεν ζήτησε μετά που κρίθηκε ένοχος να ληφθεί υπόψη η παρούσα υπόθεση για σκοπούς επιβολής ποινής στην υπόθεση αυτή. Αναφέρθηκε στις πρόνοιες του άρθρου 117 του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155 και σε σχετική νομολογία για να εισηγηθεί ότι η ποινή στην παρούσα υπόθεση θα πρέπει να συντρέχει με αυτή στην 3233/16 που αφορά τα ίδια ακριβώς αδικήματα. Το άρθρο 117
(2)του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, όπως τροποποιήθηκε, προβλέπει ότι ποινή φυλάκισης που επιβλήθηκε σε πρόσωπο που ήδη καταδικάστηκε σε φυλάκιση αρχίζει να εκτίεται μετά την λήξη της προηγούμενης ποινής εκτός αν το Δικαστήριο διατάξει διαφορετικά. Στην υπόθεση Σάββας Χριστοφόρου ν. Αστυνομίας[29] λέχθηκαν σχετικά τα ακόλουθα: «Η αρχή της συνολικότητας της ποινής ισχύει βεβαίως στην Κύπρο όπως ισχύει και στην Αγγλία. Επεκτείνεται πέραν της περίπτωσης διαδοχικών ποινών που επιβάλλονται από το ίδιο δικαστήριο την ίδια ώρα στην ίδια ή σε διαφορετικές υποθέσεις και καλύπτει περιπτώσεις όπως η προκείμενη στην οποία οι ποινές επιβάλλονται από διαφορετικό δικαστήριο σε διαφορετικό χρόνο και σε διαφορετικές υποθέσεις ... Επίκεντρό της είναι ο τιμωρούμενος και προοπτική της η αποφυγή υπέρμετρης ή δυσανάλογης ποινής ως προς την συνολική ποινική ευθύνη του. Και υπόβαθρό της είναι οι ευρύτεροι παράμετροι που διέπουν την αναλογικότητα της τιμωρίας προς το έγκλημα και που έχουν έρεισμα στις θεμελιακές αρχές του δικαίου και αναγνώριση στο Σύνταγμα και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων υπό το φως των οποίων και θα πρέπει να εφαρμόζεται το άρθρο 117
(2)και να ασκείται η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ως προς το ύψος της επιβληθεισομένης ποινής. Εφόσον πρόκειται για στέρηση της ελευθερίας του ατόμου για σκοπούς τιμωρίας η ποινική ευθύνη του τιμωρούμενου πρέπει να αντικρίζεται διαχρονικά σαν σύνολο σε κάθε δεδομένη περίπτωση φυλάκισής του..» Προκύπτει από τα πιο πάνω, ότι το Δικαστήριο θα πρέπει να εξετάσει την εγκληματική συμπεριφορά του κατηγορούμενου στη παρούσα υπόθεση, στο σύνολο της και να αποφασίσει ποιά είναι η κατάλληλη ποινή για όλα τα αδικήματα. Εξετάζοντας το σύνολο των παραγόντων που διέπουν το θέμα στην συγκεκριμένη περίπτωση, διαπιστώνεται ότι τα υπό τιμωρία αδικήματα, είναι παρόμοιας φύσης με τα αδικήματα της υπόθεσης Κακουργιοδικείου Λάρνακας/Αμμοχώστου 3233/
- Το θέμα μας έχει προβληματίσει έντονα, έχοντας υπόψη το γεγονός της φυγοδικίας του κατηγορούμενου. Αν ο κατηγορούμενος δεν είχε φυγοδικήσει η εκδίκαση της υπόθεσης 28091/14 Κακουργιοδικείου Λεμεσού θα είχε ολοκληρωθεί, όσον αφορά τον ίδιο, ενωρίτερα. Αφού λάβαμε όμως υπόψη ότι οι ποινές που του επιβλήθηκαν στην υπόθεση 3233/16 ήταν πολυετείς, σύνολο 14 ετών, και έχοντας υπόψη τις αρχές της αναλογικότητας και συνολικότητας, κρίνουμε ορθό και δίκαιο όπως οι ποινές συντρέχουν. Διατάσσουμε όπως οι ποινές φυλάκισης που σήμερα επιβλήθηκαν από το Δικαστήριο στον κατηγορούμενο στις κατηγορίες 3, 4 και 5 οι οποίες θα συντρέχουν, να συντρέχουν επίσης και με τις ποινές φυλάκισης που επιβλήθηκαν σε αυτόν στην υπόθεση Κακουργιοδικείου Λάρνακας/ Αμμοχώστου με αριθμό 3233/
- (Yπ.) .............. Τ. Καρακάννα, Π.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Α. Κονής, Α.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Τ. Κατσικίδης, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΔ Subject: Criminal/Assize Court/Sentence Αναφορά: Κατοχή ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως Β και κατοχή με σκοπό την προμήθεια [1] Τρύφωνος ν Αστυνομίας
(2009)2 Α.Α.Δ. 197, Beyki v Αστυνομίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 60 [2] Γενικός Εισαγγελέας ν Sak
(2005)2 A.A.Δ. 377, Κλεομένης ν Δημοκρατίας
(2013)2 Α.Α.Δ. 350, και Λαζάρου κ.ά. ν Δημοκρατίας
(2010)2 Α.Α.Δ. 633 [3] Βλέπετε σχετικά Πισκόπου και Δημοκρατία
(1999)2 ΑΑΔ 342, 351 [4] Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας
(1999)2 ΑΑΔ 577 [5] (Βλέπετε σχετικά Esper και Δημοκρατία
(1972)2 ΑΑΔ 73, Moussa και Δημοκρατία
(1992)2 ΑΑΔ 320 και Μallouk v. Δημοκρατίας
(2000)2 ΑΑΔ 711) [6]
(1999)2 Α.Α.Δ. 577 [7]
(2009)2 Α.Α.Δ. 551 [8]
(2002)2 Α.Α.Δ. 28 [9] Ποινική Έφεση 110/14 ημερομηνίας 15.06.2015 [10]
(2005)2 Α.Α.Δ. 365 [11] Ποινική Έφεση αρ. 217/2016 ημερομηνίας 11.05.2017 [12] Γενικός Εισαγγελέας ν. Πεγειώτη κ.α.
(2001)2 Α.Α.Δ. 617 [13] Γενικός Εισαγγελέας ν. Βαρνάβα
(1999)2 Α.Α.Δ. 638 και Κουλλαπής ν. Αστυνομίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 273 [14] Νίκος Πολυβίου ν. Αστυνομίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 11 [15]
(1999)2 Α.Α.Δ. 577 [16]
(2012)2 Α.Α.Δ. 333 [17]
(2011)2 Α.Α.Δ. 513 [18]
(2004)2 Α.Α.Δ. 463 [19] Κάττου & άλλος v. Αστυνομίας
(1991), 2 Α.Α.Δ. 498, Νικήτας Νικήτας v. Δημοκρατίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 156, Ανδρέας Γερμανός και άλλος v. Δημοκρατίας
(2013)2 Α.Α.Δ. 525 και Αντωνάκη Φλούρου v. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 27/15, ημερομηνίας 29.6.2016. [20]
(2003)2 Α.Α.Δ. 565 [21]
(2003)2 ΑΑΔ 123, 130-131. [22]
(2006)2 Α.Α.Δ. 476 [23] Ποινική Έφεση 187/13 ημερομηνίας 22.5.2014 [24] Ποινική Έφεση 163/2015 ημερομηνίας 11.07.2016 [25]
(2013)2 Α.Α.Δ. 746 [26]
(2007)2 Α.Α.Δ. 492 [27]
(2012)2 Α.Α.Δ. 318 [28] Χασσάν ν. Δημοκρατίας και Κωνσταντίνου Αλεξάνδρου ν. Δημοκρατίας Ποινικές Εφέσεις 196/2013 και 197/2013 αντίστοιχα, ημερομηνίας 10.10.2014 [29]
(2004)2 Α.Α.Δ. 443 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο