Αστυνομικός Διευθυντής Αμμοχώστου ν. Κατερίνας Ζάρτηλα Φεσά, Αρ. Υπόθεσης: 1658/2016, 21/6/2017

(14)μάρτυρες. Όλη η δοθείσα μαρτυρία βρίσκεται καταγεγραμμένη αυτολεξεί στα πρακτικά του Δικαστηρίου, όπως επίσης και τα τεκμήρια που κατέθεσαν αποτελούν μέρος του δικαστικού φακέλου. Συγκεκριμένα, κατέθεσαν οι εξής μάρτυρες κατηγορίας꞉ Ο κ. Παναγιώτης Καρανικόλας (στο εξής «ο ΜΚ1»). Σχετικά τα πρακτικά της δικασίμου ημερ. 1.2.2017 και το Τεκμήριο

1. Η κα Φλώρα Λαζαρή Χαραλάμπους (στο εξής «η ΜΚ2»). Σχετικά τα πρακτικά της δικασίμου ημερ. 1.2.
2. Κατατέθηκαν τα Τεκμήρια 2 έως
3. Η κα Ελένη Χατζηκουμή (στο εξής «η ΜΚ3»). Σχετικά τα πρακτικά της δικασίμου ημερ. 2.2.
4. Κατατέθηκε το Τεκμήριο
5. Η κα Δέσποινα Σταυρινού (στο εξής «η ΜΚ4»). Σχετικά τα πρακτικά της δικασίμου 7.2.
6. Κατατέθηκε το Τεκμήριο
7. Ο κ. Δημήτρης Γλυκαίνος (στο εξής «ο ΜΚ5»). Σχετικά τα πρακτικά της δικασίμου 7.2.
8. Κατατέθηκαν τα Τεκμήρια 17 έως
9. Η κα Παναγιώτα Χριστοφή (στο εξής «η ΜΚ6»). Σχετικά τα πρακτικά της δικασίμου ημερ. 9.3.
10. Κατατέθηκε το Τεκμήριο
11. Η κα Στέλλα Γεωργίου (στο εξής «η ΜΚ7»). Σχετικά τα πρακτικά της δικασίμου ημερ. 9.3.
12. Κατατέθηκαν τα Τεκμήρια 21 έως
13. Η κα Ανδρούλα Μαππουρίδου (στο εξής «η ΜΚ8»). Σχετικά τα πρακτικά της δικασίμου 27.3.
14. Κατατέθηκε το Τεκμήριο
15. Ο Αστ. 3776 Α. Μιχαηλίδης (στο εξής «ο ΜΚ9»). Σχετικά τα πρακτικά της δικασίμου ημερ. 27.3.
16. Κατατέθηκαν τα Τεκμήρια 25 και
17. Η Γ/Αστ. 544 Χ. Πέτρου (στο εξής «η ΜΚ10»). Σχετικά τα πρακτικά της δικασίμου ημερ. 27.3.
18. Κατατέθηκαν τα Τεκμήρια 27 και
19. Η κα Μαρία Καραπάσιη (στο εξής «η ΜΚ11»). Σχετικά τα πρακτικά της δικασίμου ημερ. 11.4.
20. Κατατέθηκαν τα Τεκμήρια 29 και
21. Ο κ. Χριστόδουλος Γιασεμίδης (στο εξής «ο ΜΚ12»). Σχετικά τα πρακτικά της δικασίμου ημερ. 11.4.
22. Κατατέθηκε το Τεκμήριο
23. Η κα Αγγέλα Ηρακλέους (στο εξής «η ΜΚ13»). Σχετικά τα πρακτικά της δικασίμου ημερ. 8.5.
24. Κατατέθηκε το Τεκμήριο
25. Η κα Κωνσταντία Περού (στο εξής «η ΜΚ14»). Σχετικά τα πρακτικά της δικασίμου ημερ. 31.5.
26. Κατατέθηκε το Τεκμήριο
27. Πέραν των πιο πάνω, κατά τη δικάσιμο ημερ. 2.2.2017 κατατέθηκε αριθμός εγγράφων, τα οποία είναι από κοινού παραδεκτά για την αλήθεια του περιεχομένου τους (βλ. τα Τεκμήρια 7 έως 15). Έγινε επίσης από κοινού δήλωση ότι τα όποια τεκμήρια διακινήθηκαν νομότυπα από και προς την Αστυνομία και τους διάφορους φορείς για επιστημονική εξέταση (βλ. Κρατικό Χημείο και Δικανικό Εργαστήριο Ηλεκτρονικών Τεκμηρίων του Κλάδου Τηλεπικοινωνιών του Τμήματος Δ του Αρχηγείου Αστυνομίας). Β. Σύνοψη της μαρτυρίας. Σκιαγραφώ πιο κάτω τη δοθείσα μαρτυρία. Για ευχερέστερη αντίληψη της υπόθεσης, κατηγοριοποιώ τους μάρτυρες αναλόγως του ρόλου ή της ανάμειξής τους στη διερεύνηση της υπόθεσης. Β.
28. Ποιοι προέβησαν στην καταγγελία προς την Αστυνομία. Ο ΜΚ1 είναι ιατρός και εργάζεται στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου στο Παραλίμνι. Κατά τον ουσιώδη χρόνο εκτελούσε καθήκοντα αναπληρωτή Διευθυντή του Νοσοκομείου. Στη γραπτή κατάθεσή του προς την Αστυνομία, ημερ. 21.8.2015 (Τεκμήριο 1), την οποία υιοθέτησε και ενώπιον του Δικαστηρίου ως μέρος της κυρίως εξέτασής του, εξήγησε πως την ίδια μέρα ενημερώθηκε από τη γραμματέα του ότι υπήρχαν υποψίες από αρκετό αριθμό καθαριστριών ότι τον τελευταίο ένα μήνα η Κατηγορούμενη τους έβαζε κάτι μέσα στο νερό των ατομικών μπουκαλιών τους. Όταν αυτός ρώτησε αν υπήρχαν κάποια συμπτώματα, του ανάφεραν ότι κάποιες ένιωθαν αδιαθεσία, κομμάρα και ζαλάδες. Κατέληξε ο ίδιος να αποφασίζει όπως καταγγελθεί η Κατηγορούμενη στην Αστυνομία όταν μία καθαρίστρια κατάφερε να βιντεογραφήσει την Κατηγορούμενη με το κινητό της την ώρα που έβαζε το συγκεκριμένο υγρό μέσα στις μπουκάλες των καθαριστριών στην κουζίνα του γυναικολογικού τμήματος. Η ΜΚ2 εργάζεται στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου από το Δεκέμβριο του
29. Κατά τον ουσιώδη χρόνο ασκούσε καθήκοντα ιδιαιτέρας του Διευθυντή του Νοσοκομείου. Στη γραπτή κατάθεσή της προς την Αστυνομία, ημερ. 18.9.2015 (βλ. Τεκμήριο 2) αναφέρει ότι είναι αυτή που ενημέρωσε στις 21.8.2015 τον ΜΚ1 για τις υποψίες που είχαν οι καθαρίστριες κατά της Κατηγορούμενης και για το περιστατικό που βιντεογραφήθηκε με το κινητό μίας από τις καθαρίστριες. Η ΜΚ2 ήταν αυτή που τηλεφώνησε στην Αστυνομία για να καταγγείλει το περιστατικό. Η ΜΚ2 παρέδωσε στην Αστυνομία κατάλογο των καθαριστριών του Γ.Ν. Αμμοχώστου (βλ. Τεκμήρια 3 και 4) και των Βοηθών Θαλάμου του Γ.Ν. Αμμοχώστου. Β.
30. Ποιες οι παραπονούμενες στο πλαίσιο της καταγγελίας. Η ΜΚ3 είναι η παραπονούμενη στις κατηγορίες αρ. 1 και
31. Εργάζεται ως καθαρίστρια στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου τα τελευταία 5 χρόνια μέχρι και τις ουσιώδεις για την παρούσα υπόθεση ημερομηνίες. Είναι αυτής της καθαρίστριας που χρησιμοποιήθηκε το κινητό τηλέφωνο για να βιντεογραφήσει τί συνέβαινε στις 21.8.2015 στο δωμάτιο της κουζίνας ασθενών του Γ. Ν. Αμμοχώστου, όπου και φάνηκε η δράση της Κατηγορούμενης. Στη γραπτή κατάθεσή της προς την Αστυνομία ημερ. 21.8.2015 (βλ. Τεκμήριο 6), την οποία υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασής της, η ΜΚ3 αναφέρει ότι꞉ «Εδώ και ένα μήνα περίπου αντιλήφθηκα ότι σε κάποιες περιπτώσεις το χρώμα του νερού στην μπουκάλα που έφερνα κάθε μέρα μαζί μου ήταν αλλοιωμένο. Δηλαδή έπαιρνε το νερό ένα χρώμα προς το σκούρο. Συγκεκριμένα, η κάθε καθαρίστρια βάζαμε τα προσωπικά μας αντικείμενα συμπεριλαμβανομένων και του νερού στην κουζίνα ασθενών. Όσον αφορά την μπουκάλα ή μπουκάλες του νερού που έφερνα, εγώ τις έβαζα πάνω στο τραπέζι που βρίσκεται στο εν λόγω δωμάτιο. Πολλές φορές έτυχε να καταναλώσω το νερό και ως αποτέλεσμα ένιωθα πόνο στο στομάχι, ζαλάδες και κομμάρα. Πολλές φορές ο πόνος που ένιωθα ήταν έντονος σε σημείο που αναγκαζόμουν να βάζω μαξιλάρι στην κοιλιά μου σε μια προσπάθεια να απαλύνω τον πόνο. Την περασμένη Τρίτη σε κάποια στιγμή βρέθηκα στην κουζίνα ασθενών με την επίσης καθαρίστρια Κωνσταντίνα Περού. Μου ανέφερε ότι και άλλες καθαρίστριες υποψιάζονταν ότι κάποιος τους βάζει κάτι στο νερό. Η ίδια μου ανάφερε ότι υποψιαζόταν την Κατερίνα Ζάρτηλα, η οποία ήταν και αυτή καθαρίστρια. Μετά και το χθεσινό περιστατικό όπου και πάλι αντιλήφθηκα ότι το νερό στη μπουκάλα μου ήταν αλλοιωμένο, συζήτησα το θέμα με τη housekeeper την κυρία Στέλλα, η οποία μου ανέφερε ότι έπρεπε να κάνουμε κάτι για να έχουμε αποδείξεις. Έτσι αποφασίσαμε να τοποθετήσω το τηλέφωνο μου σε κάποιο σημείο της κουζίνας ασθενών ώστε να βιντεογραφεί το τραπέζι πάνω στο οποίο υπήρχαν οι μουκάλες με νερό δικές μου αλλά και άλλων καθαριστριών. Σήμερα και περί ώρα 11꞉15 έβαλα το τηλέφωνο μου πάνω σε ένα κουτί με χαρτοπετσέττα και το έθεσα σε λειτουργία ώστε να βιντεογραφά. Περί ώρα 11꞉55 ανέλαβε καθήκοντα η Κατερίνα Ζάρτηλα. Αφού μπήκε μέσα στην κουζίνα ασθενών για περίπου πέντε λεπτά μετά έφυγε και πήγε στο γυναικολογικό τμήμα. Εγώ πήγα και έπιασα το το τηλέφωνο και αφού είδα το βίντεο διαπίστωσα ότι η Κατερίνα Ζάρτηλα, ενώ βρίσκεται στην κουζίνα ασθενών να βγάζει κάτι από την τσέπη της, να παίρνει το μπουκάλι με το νερό που ήταν στο τραπέζι να βάζει κάτι μέσα και ακολούθως φαίνεται πάλι να βάζει κάτι πίσω στην τσέπη της. Φαίνεται να ανακατεύει το νερό που ήταν μέσα στις μουκάλες. Απ' ότι θυμάμαι πάνω στο τραπέζι υπήρχαν τρεις μπουκάλες με νερό εκ των οποίων οι δύο είναι δικές μου. Τις εν λόγω μπουκάλες, δηλαδή τις δύο που είναι δικές μου, αλλά και το τηλέφωνο το οποίο βιντεογραφούσε τα παραδίδω στην Αστυνομία για να τύχουν αστυνομικών εξετάσεων. Όσον αφορά το βίντεο εκτός από εμένα το είδαν και άλλες καθαρίστριες. Για το εν λόγω περιστατικό ειδοποιήθηκε η Διεύθυνση του Νοσοκομείου η οποία αποφάσισε να προβεί σε καταγγελίες στην Αστυνομία. Κατόπιν διευκρινιστικών ερωτήσεων της συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής, η ΜΚ3 εξήγησε ότι όταν πλέον αντιλήφθηκε βάσει του βίντεο τί συνέβαινε, αυτή πανικοβλήθηκε και πήγε αμέσως στο γιατρό μια μέρα μετά ή την επομένη. Ήταν σε κακή ψυχολογική κατάσταση μέχρι να πιάσει τα αποτελέσματα των αναλύσεων που τις έγραψε ο γιατρός. Είχαν κάποια (+) πάνω στην ηπατήτιδα. Μόλις το είδε έπεσε κάτω. Μετά της εξήγησε ο γιατρός ότι το (+) σήμαινε ότι αυτή είχε το εμβόλιο της ηπατήτιδας που την προστάτευε. Περιγράφοντας την κατάστασή της όπως ήταν καθ'ον χρόνο έδιδε μαρτυρία στο Δικαστήριο, η ΜΚ3 ανέφερε ότι πόνους στην κοιλιά δεν έχει πλέον, αλλά το στομάχι της δεν είναι το ίδιο. Πριν να αρχίσει η νόθευση του νερού της από την Κατηγορούμενη, η ΜΚ3 δεν αντιμετώπιζε κάποιο πρόβλημα υγείας. Γι' αυτό και πριν γίνει γνωστή η αιτία των πόνων στην κοιλιά της, διερωτάτο πώς συμβαίνει να την περιάζει το καρπούζι, ενώ τόσα χρόνια πριν δεν την πείραζε ή μήπως ήταν η λακτόζη στο γάλα, αν και δεν την πείραζε παλιά. Κατά την αντεξέτασή της, η ΜΚ3 ανέφερε ότι πριν διαπιστωθεί τί έτρεχε με το νερό στη δουλειά, οι ενοχλήσεις που ένιωθε ήταν καθημερινές, είχε διάρροιες και ένιωθε κομμένη, γι' αυτό και πήγε στην Δρ. Μαππουρίδου (ΜΚ8) η οποία της συνέστησε να κάμει αναλύσεις. Δεν της δόθηκε οποιαδήποτε αναρρωτική άδεια από τη ΜΚ
32. Στο παρόν στάδιο, η ΜΚ3 δεν λαμβάνει οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή για το στομάχι της, παρά το ότι ως ανέφερε κατά την κυρίως εξέτασή της, νιώθει ότι το στομάχι της δεν είναι το ίδιο. Η ΜΚ4 είναι η παραπονούμενη στις κατηγορίες αρ. 3 και
33. Εργάζεται ως καθαρίστρια στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου από το 2007, περιλαμβανομένων και των ουσιωδών για την παρούσα υπόθεση ημερομηνιών. Στις 23.2.2016 έδωσε γραπτή κατάθεση στην Αστυνομία, την οποία υιοθέτησε και ως μέρος της κυρίως εξέτασής της (βλ. Τεκμήριο 16). Ανέφερε η ΜΚ4 ότι꞉ Αυτή τοποθετούσε τα προσωπικά της αντικείμενα, μεταξύ των οποίων και τη μπουκάλα του νερού της, στα αποδυτήρια των καθαριστριών που βρίσκεται στο επίπεδο μηδέν. Κατά το μήνα Ιούλιο και Αύγουστο αυτή παρατήρησε ότι αλλοιωνόταν το χρώμα του νερού και μύριζε άσχημα. Έτυχε κάποιες φορές να πιει λίγο, με αποτέλεσμα να νιώσει πόνο στο στομάχι της. Πληροφορήθηκε από την καθαρίστρια Κωνσταντία Περού όπως και από άλλες καθαρίστριες ότι και το δικό τους νερό αλλοιωνόταν και μύριζε άσχημα. Η Κωνσταντία Περού υποψιαζόταν την Κατηγορούμενη. Στις 21/8/2015 η ΜΚ4 τοποθέτησε την ατομική της μπουκάλα νερού στο σκάμνο που υπήρχε μέσα στα αποδυτήρια των καθαριστριών στο επίπεδο μηδέν. Περί ώρα 11꞉30 είδε την κατηγορούμενη να μπαίνει στα αποδυτήρια των καθαριστριών και, αφού περίμενε εκεί περίπου δέκα λεπτά, έφυγε. Αμέσως μετά πήγε στα αποδυτήρια η ΜΚ4 για να πάρει την μπουκάλα της και είδε ότι το νερό της ήταν αλλοιωμένο και μύριζε άσχημα. Ύστερα από μισή περίπου ώρα έμαθε ότι άλλες καθαρίστριες κατέγραψαν με το κινητό τους τηλέφωνο την κατηγορούμενη να βάζει άγνωστο υγρό σε μπουκάλια νερού. Η ΜΚ4 παρέδωσε στην Αστυνομία το μπουκάλι της με το αλλοιωμένο νερό. Σε διευκρινιστικές ερωτήσεις της συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής, η ΜΚ4 απάντησε ότι δεν είχε οποιαδήποτε προβλήματα υγείας πριν να αρχίσει να βρίσκει το νερό της αλλοιωμένο. Απλώς πονούσε κάποτε το στομάχι της. Τη μέρα του επίδικου περιστατικού της 21.8.2015, άπαξ και είδε το νερό λερωμένο, δεν ήπιε από μέσα και πήγε αμέσως στη διεύθυνση να το καταγγείλει, ενώ την επαύριο πήγε και έκανε αναλύσεις αίματος, οι οποίες έδειξαν καθαρές. Κατά την αντεξέτασή της η ΜΚ4 διευκρίνισε ότι πριν να εντοπίσει πώς το νερό της αλλοιωνόταν, δεν επισκέφθηκε ποτέ γιατρό για το στομάχι της. Η ΜΚ14 είναι η παραπονούμενη στο πλαίσιο των κατηγοριών 2 και
34. Εργάζεται στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου ως καθαρίστρια περί τα τελευταία 8 χρόνια μέχρι και τον ουσιώδη χρόνο. Υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασής της το περιεχόμενο γραπτής κατάθεσης που έδωσε στις 21.8.2015 ως το Τεκμήριο
35. Ανέφερε εκεί ότι꞉ Τους τελευταίους τρεις μήνες εργαζόταν στον όροφο «0» (Νεκροτομείο, Αιμοκάθαρση, Υπερβαρικό). Παρά το ότι η Κατηγορούμενη εργαζόταν στο Γυναικολογικό - Μαιευτικό, εντούτοις κάποτε εργάζονταν μαζί με τη ΜΚ
36. Πριν από 15 μέρες περίπου, η ΜΚ14 εργαζόταν από 11꞉40 μέχρι 19꞉
37. Πήγε στην κουζίνα όπου είχε στο τραπέζι το νερό της. Μετά από κάποια ώρα που πήγε να πιει νερό, πρόσεξε το χρώμα του ότι ήταν αλλοιωμένο προς το κόκκινο και είχε έντονη και άσχημη μυρωδιά. Αμέσως το πέταξε, αφού ήπιε λίγο και συνειδητοποίησε ότι βρωμούσε. Ξαναέτυχε να είναι έτσι το νερό της πάλι σε μέρα που η ΜΚ14 εργαζόταν μαζί με την Κατηγορούμενη. Συγκεκριμένα την 17.8.2015, η ΜΚ14 έφερε το νερό της από το σπίτι της και ήπιε η ώρα 09꞉00 και ήταν καθαρό. Πρόσεξε ότι περί ώρα 09꞉45 η Κατηγορούμενη πήγε στα αποδυτήρια και έμεινε εκεί περί τα 10 λεπτά. Η ΜΚ14 ήταν στο γραφείο της κας Πίττα και διατηρούσε οπτική επαφή απ' εκεί προς την Κατηγορούμενη, οπόταν ήταν βέβαιη ότι δεν μπήκε κανείς άλλος στο ίδιο δωμάτιο. Μόλις βγήκε από εκεί η Κατηγορούμενη, η ΜΚ14 πήγε και έλεγξε το νερό της και είδε ότι ήταν κόκκινο και είχε έντονη μυρωδιά. Ενημέρωσε την προϊσταμένη της, τη Στέλλα, και αμέσως μετά πήρε σφραγιστή μπουκάλα νερού, ήπιε λίγο απ' εκεί και πάλι άφησε τη μπουκάλα στο ίδιο σημείο. Μετά από μικρό χρονικό διάστημα και αφού μπήκε η Κατηγορούμενη στα αποδυτήρια, η ΜΚ14 έλεγξε και είδε ότι το νερό ήταν κοκκινωπό. Ενημέρωσε και πάλιν τη Στέλλα και πήρε το νερό αυτό για ανάλυση, από την οποία φάνηκε ότι περιείχε διάφορα βακτήρια. Κατά διαστήματα από τη μέρα που έγινε το περιστατικό, η ΜΚ14 είχε ασθενήσει με εντερικές διαταραχές. Αντεξετάσθηκε η ΜΚ14 σχετικά με την τελευταία ως άνω δήλωσή της περί εντερικών διαταραχών και αυτή ανέφερε ότι είχε «Λίγη ενόχληση στα έντερα. Όϊ τζαι πολλές.». Έπειτα, συμφώνησε με τη θέση του συνηγόρου Υπεράσπισης ότι η ενόχληση στα έντερα της πέρασε την ίδια μέρα, διότι αυτή δεν ξαναήπιε τέτοιο νερό. Β.
38. Η μαρτυρία άλλων προσώπων που υπηρετούσαν κατά τον ίδιο χρόνο στο Γ.Ν. Αμμοχώστου. Η ΜΚ6 εργάζεται στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου ως καθαρίστρια από το
39. Δεν είναι παραπονούμενη στο πλαίσιο της παρούσας υπόθεσης. Όπως διευκρινίστηκε κατά την κυρίως εξέτασή της, η ΜΚ6 έχει συγγένεια εξ αίματος με την Κατηγορούμενη, δηλαδή είναι δεύτερη ξάδερφή της. Παραταύτα, ήρθε και κατέθεσε στο Δικαστήριο εναντίον της κατηγορούμενης λέγοντας όσα περιήλθαν σε γνώση της από προσωπική της εμπειρία. Υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασή της το περιεχόμενο γραπτής κατάθεσης που είχε δώσει στην Αστυνομία στις 20.9.2015, ως το Τεκμήριο
40. Η ίδια δεν υπηρετούσε στο ίδιο τμήμα με τις παραπονούμενες. Ήταν τοποθετημένη στο ορθοπεδικό και χειρουργικό τμήμα που βρίσκεται στο 2ο όροφο και χρησιμοποιούσε την κουζίνα ασθενών εκείνου του ορόφου. Στις αρχές Αυγούστου παρουσίασε συμπτώματα πόνου στην κοιλιά, ζαλάδες και ευκοιλιότητα, γι' αυτό και επισκέφθηκε το γιατρό Κωνσταντινίδη στο ΤΑΕΠ του Γ.ΜΝ. Αμμοχώστου στις 9 Αυγούστου, ο οποίος διέγνωσε ότι είχε γαστρίτιδα και της χορήγησε φαρμακευτική αγωγή. Δεν θυμόταν να είδε την Κατηγορούμενη να πηγαίνει στην κουζίνα ασθενών του ορθοπεδικού / χειρουργικού τμήματος. Θυμόταν ότι περί τα τέλη Ιουλίου και ενώ η ΜΚ6 ετοιμαζόταν να προσφέρει νερό σε άλλη συνάδελφό της από το παγούρι νερού που προμηθεύονταν από κάποιο πρόσωπο από τη Σωτήρα, είδε ότι ήταν θολό το νερό, γι' αυτό και δεν το κατανάλωσαν. Κατά την αντεξέταση της από το συνήγορο Υπεράσπισης η ΜΚ6 συμφώνησε με τη θέση που της υπέβαλε ο συνήγορος Υπεράσπισης ότι ο λόγος για τον οποίο αυτή δεν είναι παραπονούμενη στο Κατηγορητήριο είναι διότι ούτε ήπιε μολυσμένο νερό ούτε είχε οποιοδήποτε ιατρικό σύμπτωμα που να οφειλόταν στη χρήση του νερού. Η ΜΚ7 εργάζεται ως οικονόμος στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου τα τελευταία 9 χρόνια μέχρι και τον ουσιώδη χρόνο. Όπως αναφέρει στη γραπτή κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία στις 2.11.2015 (βλ. Τεκμήριο 21), ανάμεσα στα καθήκοντά της είναι και η έκδοση του προγράμματος καθαριστριών. Σχετικά τα προγράμματα ως τα Τεκμήρια 22 και 23 που η ΜΚ7 παρέδωσε στην Αστυνομία κατά τη διερεύνηση της παρούσας υπόθεσης. Αποσαφηνίστηκε με τη μαρτυρία της ΜΚ7 ότι τόσο τον Ιούλιο όσο και τον Αύγουστο, η Κατηγορούμενη ήταν τοποθετημένη στο Γυναικολογικό Τμήμα, αλλά κάποιες μέρες αντικαθιστούσε καθαρίστριες που απουσίαζαν στα άλλα τμήματα. Στη γραπτή της κατάθεση (Τεκμήριο 21) η ΜΚ7 ανέφερε ότι περί τα μέσα Ιουλίου δέχτηκε παράπονο από την καθαρίστρια Κωνσταντίνα Περού ότι υποψιαζόταν την Κατηγορούμενη ότι νοθεύει το νερό της. Της ηγέρθηκε η υποψία αυτή επειδή έβρισκε το νερό της αλλοιωμένο και σε όψη και σε οσμή. Γι' αυτό το λόγο, η κα Περού μετέφερε τη μπουκάλα με το νερό της σε ιδιωτικό χημείο το οποίο από τις εξετάσεις που έκανε το βρήκε ακατάλληλο για κατανάλωση. Από την ίδια μέρα, που ενημέρωσε η κα Περού την ΜΚ7, αυτή ενημέρωσε τη λογίστρια Γεωργία Φλουρή για να ενημερώσει το Διευθυντή του Γενικού Νοσοκομείου. Τα παράπονα για νοθευμένο νερό συνεχίστηκαν και από άλλες καθαρίστριες, οι οποίες δεν ήθελαν να εργάζονται με τη Φεσσά, αφού όλες την υποψιάζονταν. Λόγω αυτής της κατάστασης αποφασίστηκε να τοποθετηθεί κινητό τηλέφωνο με κάμερα για να εντοπιστεί ποιος νόθευε τις μπουκάλες με το νερό. Στις 21.8.2015 το κινητό κατέγραψε την Κατηγορούμενη να νοθεύει τις μπουκάλες με το νερό. Δεν αντεξετάστηκε από το συνήγορο Υπεράσπισης επί του περιεχομένου του Τεκμηρίου 21 ή/και όσων άλλων διευκρίνισε κατά την κυρίως εξέτασή της. Η ΜΚ13 εργάζεται στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου ως καθαρίστρια τα τελευταία 8 χρόνια μέχρι και τον ουσιώδη χρόνο. Δεν είναι παραπονούμενη στο πλαίσιο της παρούσας υπόθεσης. Καταθέτοντας ενώπιον του Δικαστηρίου ενόρκως, η ΜΚ13 υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασής της το περιεχόμενο της γραπτής κατάθεσης που έδωσε στην Αστυνομία στις 21.8.2015 (βλ. Τεκμήριο 32). Όπως εκεί αναφέρει꞉ Εργάζονταν μαζί με την Κατηγορούμενη για περίπου δύο μήνες. Πριν από περίπου ένα μήνα, εργάζονταν μαζί με την Κατηγορούμενη μεταξύ των ωρών 11꞉30 - 14꞉
41. Η ΜΚ13 είχε ένα ποτήρι καλυμμένο στο τραπέζι της κουζίνας στο Παιδιατρικό. Το είχε αφήσει εκεί μετά που ήπιε λίγο από μέσα. Όταν η ΜΚ13 επέστρεψε στην κουζίνα και πήγε να πιει από το ποτήρι της, πρόσεξε ότι είχε κοκκινωπό χρώμα το νερό και μύριζε άσχημα όπως το βόθρο. Δεν το ήπιε και το πέταξε. Το ίδιο πράγμα συνέβηκε σε αρκετές περιπτώσεις με το τσάι της που είχε φυλαγμένο στο ψυγείο και έπινε κατά τη διάρκεια της ημέρας. Όταν της μύριζε, το πέταγε. Δεν έπινε όταν της μύριζε ή είχε αλλοιωμένο χρώμα. Βλέποντας τώρα, όσες φορές υπήρχε πρόβλημα με το νερό ή το τσάι της, διαπιστώνει ότι η Κατηγορούμενη εργαζόταν μαζί της ή είχαν κοινές ώρες εργασίας. Δεν την είδε όμως η ΜΚ13 την κατηγορούμενη να βάζει κάτι στο νερό ή στο τσάι της. Δεν είδε προηγουμένως η ΜΚ13 το μπουκάλι που της υπέδειξε ο αστυφύλακας που της λάμβανε την κατάθεση. Δεν αντεξετάστηκε η ΜΚ13 από το συνήγορο Υπεράσπισης επί των ως άνω λεγόμενών της. Β.
42. Ιατρική εκτίμηση για κατάσταση υγείας παραπονούμενων. Η ΜΚ8 είναι Γενική Ιατρός και εργάζεται στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου. Έδωσε γραπτή κατάθεση στην Αστυνομία αναφορικά με την παρούσα υπόθεση στις 26.9.2015, την οποία υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασής της (βλ. Τεκμήριο 24). Όπως εκεί αναφέρει꞉ Στις 24.8.2015 την επισκέφθηκε στο ΤΑΕΠ η καθαρίστρια Ελένη Χ''Κουμή (ΜΚ3), για να της γίνουν αναλύσεις λόγω του ότι ένιωθε αδυναμία τις τελευταίες μέρες. Από την εξέταση δεν διαφάνηκε οτιδήποτε. Οι αναλύσεις κατέδειξαν χαμηλή ουρία, η οποία καταδεικνύει αφυδάτωση. Η χαμηλή ουρία μπορεί να προέλθει από διαρροϊκές κενώσεις, στομαχόπονο, κ.α. Συστάθηκε στη ΜΚ3 να καταναλώνει πολλά υγρά, αλλά δεν κρίθηκε ενδεικνυόμενο να της παραχωρηθεί άδεια ασθενείας, γι' αυτό και δεν της παραχωρήθηκε. Σε διευκρινιστικές ερωτήσεις που της υπέβαλε η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής, η ΜΚ8 ανέφερε ότι η ΜΚ3 όταν έφτασε στο ΤΑΕΠ παραπονέθηκε ότι είχε πόνο στο στομάχι και διάρροιες. Εξήγησε η ΜΚ8 ότι λόγω των διαρροϊών φεύγουν τα υγρά από το σώμα και τους νεφρούς και χαμηλώνει η ουρία. Κατά την αντεξέτασή της η ΜΚ8 εξήγησε ότι ο λόγος που στη γραπτή κατάθεση προς την Αστυνομία, είχε γράψει ότι «Από την εξέταση δεν διαφάνηκε οτιδήποτε.», είναι διότι κατά την άφιξη της ΜΚ3 στο ΤΑΕΠ δεν εμφάνιζε πυρετό ούτε πήγε εκείνη την ώρα στην τουαλέτα και να έχει διάρροια. Της παραπονέθηκε όμως η ΜΚ3 ότι τις τελευταίες μέρες είχε πόνο στο στομάχι και διάρροιες. Β.
43. Τα τεκμήρια που έτυχαν επιστημονικών εξετάσεων. Η ΜΚ11 είναι ιατρός ειδική μικροβιολόγος - αιματολόγος και διατηρεί κλινικό παθολογικό εργαστήριο στο Παραλίμνι. Είναι σε αυτήν που πήγε η ΜΚ14 και πήρε το μπουκάλι με το νερό της για αναλύσεις όταν υποπτεύθηκε ότι το νόθευε η Κατηγορούμενη. Ενώπιον του Δικαστηρίου, η ΜΚ11 υιοθέτησε στο πλαίσιο της κυρίως εξέτασής της το περιεχόμενο της γραπτής κατάθεσης που η ίδια έδωσε στην Αστυνομία στις 23.2.2016 (βλ. Τεκμήριο 29), όπου ανέφερε τα εξής꞉ Σύμφωνα με το αρχείο της, την επισκέφθηκε η ΜΚ14 στις 17.8.2015 στο εργαστήριο της και της παρέδωσε για μικροβιολογική εξέταση μία φιάλη ύδατος εμπορίου των 0,5 L, η οποία ανήκε στην ΜΚ
44. Το δείγμα αυτό η ΜΚ11 το εξέτασε με τη μέθοδο Millipore Filter Method για τις πιο κάτω παραμέτρους꞉ κολοβακτηριοειδή (total coliforms - E Coli, Fecal Coliforms, Fecal, Streptococci - Enterococci - Staphylococci) και pseudomonas Aeruginosa, ανά 100 ml νερού. Οι εξετάσεις έδειξαν ότι για κάθε μία από τις πιο πάνω αναφερόμενες παραμέτρους ανιχνεύθηκαν περισσότερο από 80col/100ml νερού. Η ΜΚ11 παρέδωσε το δελτίο της πιο πάνω αναφερόμενης μικροβιολογικής εξέτασης στον αστυφύλακα που έλαβε την κατάθεσή της (βλ. Τεκμήριο 30). Δεν αντεξετάστηκε η ΜΚ11 από το συνήγορο Υπεράσπισης σε σχέση με τα πιο πάνω λεγόμενά της. Η ΜΚ10 ήταν αυτή που ανέλαβε αρχικά την εξέταση της παρούσας υπόθεσης άπαξ και καταγγέλθηκε από τη Διεύθυνση του Νοσοκομείου (βλ. Τεκμήριο 27). Αυτή παρέλαβε την 21.8.2015 και ώρα 14꞉00, από τη Δεσπούλα Κώστα πλαστικό μπουκάλι του 0,5L με ένδειξη ΑΓΡΟΣ με χειρόγραφη σήμανση «Δέσπω καθαριστής», το οποίο σφράγισε στην παρουσία της. Επίσης, την ίδια μέρα η ΜΚ10 παρέλαβε από τον Α/Αστ. Μάρκο Πιττάτζιη τα ακόλουθα τεκμήρια꞉ - Πλαστικό μπουκάλι 0,5L με ένδειξη Φυσικό Νερό Πηγής Highlander με χειρόγραφη σήμανση «Λένια». - Πλαστικό μπουκάλι 0,5L με ένδειξη Φυσικό Νερό Πηγής Highlander με χειρόγραφη σήμανση «Λένια». - Κινητό τηλέφωνο μάρκας SAMSUNG, μοντέλο SMG355HN Galaxy Core 2, IMEI
45. Η ΜΚ10 παρέδωσε τα πιο πάνω τεκμήρια (βλ. τον κατάλογο τεκμηρίων ως το Τεκμήριο 8) στον Λοχ. 1879 την 25.8.2015 για να τα μεταφέρει, όσον αφορά το κινητό τηλέφωνο, στο Δικανικό Εργαστήριο Ηλεκτρονικών Τεκμηρίων του Αρχηγείου Αστυνομίας και, όσον αφορά τα μπουκάλια νερού, στο Γενικό Χημείο του Κράτους για επιστημονικές εξετάσεις. Την 14.9.2015 η ΜΚ10 παρέδωσε την υπόθεση στον ΜΚ5 για συνέχιση των εξετάσεων. Ο ΜΚ9 υπηρετεί στον Κλάδο Τηλεπικοινωνιών του Τμήματος Δ' του Αρχηγείου Αστυνομίας και συγκεκριμένα είναι εξεταστής δικανικού εργαστηρίου στο Εργαστήριο Εξέτασης Ηλεκτρονικών Τεκμηρίων. Μεταξύ των καθηκόντων του είναι και η εξέταση κινητών τηλεφώνων. Αυτός παρέλαβε από τον ΜΚ5 το κινητό τηλέφωνο μάρκας SAMSUNG, μοντέλο SMG355HN Galaxy Core 2, IMEI 358533060733514, για να το εξετάσει ως τεκμήριο. Το αρχείο του επίδικου βίντεο που βρέθηκε στη μνήμη του τεκμηρίου, αντιγράφηκε από τον ΜΚ9 σε ψηφιακό δίσκο (βλ. το Τεκμήριο 19). Εξήγησε ο ΜΚ9 τις ενέργειες που έκαμε προς το σκοπό αυτό. Η Υπεράσπιση προέβη σε δήλωση ότι δεν αμφισβητεί την ιδιότητα του ΜΚ9 ως εμπειρογνώμονα της Αστυνομίας για να προβεί στις πιο πάνω ενέργειες. Επίσης, η Υπεράσπιση δεν έφερε ένσταση στην κατάθεση στο Δικαστήριο ως τεκμηρίου του ψηφιακού δίσκου που περιείχε το σχετικό βίντεο (βλ. Τεκμήριο 19). Κατ' επέκταση το βίντεο προβλήθηκε στην αίθουσα του Δικαστηρίου, χωρίς ένσταση από την Υπεράσπιση (βλ. πρακτικά ημερ. 27.3.2016). Εν τέλει, σε ουδεμία αντεξέταση υπέβαλε τον ΜΚ9 ο συνήγορος Υπεράσπισης. Το Δικαστήριο έχει κρατήσει τις δικές του σημειώσεις για όσα έβλεπε κατά την προβολή του βίντεο. Με δεδομένο ότι το ίδιο βίντεο είχε επιθεωρήσει και η Κατηγορούμενη τόσο πριν την ακροαματική διαδικασία (βλ. τη μαρτυρία της ΜΚ10) όσο κατά την ακρόαση στο Δικαστήριο, χωρίς να αμφισβητεί η Υπεράσπιση τη γνησιότητα του περιεχομένου του, δεν θεωρώ σκόπιμο, τουλάχιστον στο παρόν στάδιο της δίκης, να αναφερθώ στις σημειώσεις / παρατηρήσεις του Δικαστηρίου για όσα προβάλλονται στο βίντεο. Όσον αφορά τα ευρήματα από τις επιστημονικές αναλύσεις που διενήργησε το Κρατικό Χημείο, σχετικό είναι το Τεκμήριο 13, το οποίο κατατέθηκε στο Δικαστήριο στις 2.2.2017 από κοινού ως παραδεκτό για την αλήθεια του περιεχομένου του. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει στο Τεκμήριο 13, η Δρ. Πόπη Κανάρη, Διευθύντρια του Γενικού Χημείου του Κράτους, στις 25.8.2015 ο ΜΚ5 παρέδωσε στο Χημείο πέντε

(5)δείγματα για επιστημονική εξέταση. Αναλύθηκαν τα τέσσερα

(4)από αυτά από δύο διαφορετικά εργαστήρια꞉ (α) από το Εργαστήριο Μικροβιολογικού Ελέγχου του Γενικού Χημείου και (β) από το Κλινικό Εργαστήριο - Τομέας Βιοχημείας του Νοσοκομείου Αρχ. Μακάριος ΙΙΙ. Με την εξέταση τους διαφάνηκαν τα ακόλουθα: Δείγμα 1 («Μπουκάλι άσπρου χρώματος με όγκο περίπου 50 ml, το οποίο περιείχε υγρή ουσία χρώματος σκούρου καφέ με αποκρουστική οσμή (παρόμοια με ακατέργαστα λύματα»). Πρόκειται γι' αυτό που βρέθηκε στην κατοχή της Κατηγορούμενης (βλ. το αναφερόμενο Τεκμήριο 1 υπό δικαστικό Τεκμήριο 8). Ανιχνεύθηκαν: >24,000,000 Κολοβακτηριοειδή ανά 100mL 1200 Staphylococcus spp. ανά 100 mL και 378 mg/L Ουρία Ούρων. Δείγμα 3 («Πλαστικό μπουκάλι του 0,5L, με ένδειξη «Φυσικό Νερό Πηγής Highlander» με χειρόγραφη σήμανση «Λένια»). Όπου «Λένια» είναι η ΜΚ3 (βλ. το αναφερόμενο Τεκμήριο 3 υπό δικαστικό Τεκμήριο 8). Ανιχνεύθηκαν: 38,000 Κολοβακτηριοειδή ανά 100mL 30 Staphylococcus spp. ανά 100 mL και 21 mg/L Ουρία Ούρων. Δείγμα 4 («Πλαστικό μπουκάλι του 0,5L, με ένδειξη «Φυσικό Νερό Πηγής Highlander» με χειρόγραφη σήμανση «Λένια». Το δείγμα παρουσίαζε αιωρήματα ορατά με γυμνό οφθαλμό και ελαφρύ κιτρινοκαφέ χρώμα.) Όπου «Λένια» είναι η ΜΚ3 (βλ. το αναφερόμενο Τεκμήριο 3 υπό δικαστικό Τεκμήριο 8). Ανιχνεύθηκαν: 85,000 Κολοβακτηριοειδή ανά 100mL 70 Staphylococcus spp. ανά 100 mL και 40 mg/L Ουρία Ούρων. Δείγμα 6 («Πλαστικό μπουκάλι του 0,5L, με ένδειξη «ΑΓΡΟΣ» με χειρόγραφη σήμανση «Δέσπω Καθαριστής». Το δείγμα παρουσίαζε αιωρήματα ορατά με γυμνό οφθαλμό και ελαφρύ κιτρινοκαφέ χρώμα.) Όπου «Δέσπω» είναι η Δεσπούλα Κώστα, (βλ. το αναφερόμενο Τεκμήριο 6 υπό δικαστικό Τεκμήριο 8). Ανιχνεύθηκαν: 183,000 Κολοβακτηριοειδή ανά 100mL 90 Staphylococcus spp. ανά 100 mL και 54 mg/L Ουρία Ούρων. Β.

1. Ποια η εκτίμηση κινδύνων σε περίπτωση κατανάλωσης του νοθευμένου νερού με τέτοια συστατικά. Σχετική επί του θέματος είναι επίσης η μαρτυρία του ΜΚ
2. Ο ΜΚ12 ήταν, κατά ή περί τις 11.1.2016, Αν. Διευθυντής του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου. Ενώπιον του Δικαστηρίου υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασής του, το περιεχόμενο της επιστολής ημερ. 11.1.2016 (βλ. Τεκμήριο 31), που αυτός είχε αποστείλει προς το Διευθυντή Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας σε σχέση με τη διεξαγόμενη ποινική έρευνα εναντίον της Κατηγορούμενης. Παραθέτω αυτούσιο το περιεχόμενο της επιστολής꞉ «Αναφέρομαι στην επιστολή σας με Αρ. φακ. Ι.Υ. 9.24.012 και ημερ. 05/01/2016 σχετικά με το πιο πάνω θέμα και συγκεκριμένα ως απάντηση των ερωτημάτων ιατρικής φύσεως, που υποβάλλει η Αστυνομική Διεύθυνση της Επαρχίας Αμμοχώστου στη συνημμένη επιστολή της, αναφορικά με την πιθανή παρενέργεια ατόμων που έχουν λάβει από του στόματος υγρό μολυσμένο με παθογόνους οργανισμούς (κολοβακτηρίδια εν προκειμένου και σταφυλοκόκκους), θα θέλαμε να υποδείξουμε ότι τα συνήθη συμπτώματα που παρουσιάζονται στην πλειονότητα των περιπτώσεων είναι συμπτώματα τροφικής δηλητηρίασης, δηλ. κοιλιακό άλγος ποικίλου βαθμού, διαρροϊκές κενώσεις, εμετοί, ζάλη κ.λ.π., τα οποία είναι παροδικά. Όταν όμως ο λήπτης έχει άλλα σοβαρά προβλήματα υγείας, Π.χ. σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια, νεφρική ανεπάρκεια, ανοσοκαταστολή, νεοπλασίες κ.α., τότε μπορεί να παρουσιασθούν σοβαρότερες παρενέργειες, όπως π.χ. ηλεκτρολυτικές διαταραχές, οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν ακόμα και σε καρδιακές αρρυθμίες, απώλεια υγρών (ιδιαίτερα επί μεγάλων διαρροϊκών κενώσεων), οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε αφυδάτωση και υπόταση ή ακόμα και σε επιβάρυνση της νεφρικής λειτουργίας με όλα τα συνεπακόλουθα. Όσον αφορά την ερώτηση από πού προήλθε η μόλυνση, από ούρα ή από κόπρανα κ.λ.π. ανάλογα και με την ποσότητα των διαφόρων μικροβίων στα δείγματα, αυτό κατά την γνώμη μου, μόνο από τους ειδικούς μπορεί να απαντηθεί και συγκεκριμένα από τους Χημικούς του Κρατικού Χημείου.». Δεν αντεξετάστηκε ο ΜΚ12 επί των πιο πάνω λεγόμενών του. Σχετική επί του θέματος είναι επίσης η μαρτυρία της ΜΚ11 (βλ. Τεκμήριο 29), η οποία είχε εξετάσει το δείγμα νερού που της είχε πάρει η ΜΚ14 πριν διαπιστωθεί η περίπτωση που βιντεογραφήθηκε. Όπως είχε καταγράψει η ΜΚ11 στη γραπτή κατάθεσή της προς την Αστυνομία «Η κατανάλωση του πιο πάνω ύδατος μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στο γαστρεντερικό σύστημα.». Απαντώντας σε διευκρινιστικές ερωτήσεις της συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής, η ΜΚ11 ανέφερε ότι꞉ Ενώ το νερό θα έπρεπε να είναι στείρο σε βακτηρίδια, δηλαδή να μην περιέχει καθόλου βακτηρίδια, το νερό που υπήρχε στη φυάλη ύδατος που ανέλυσε, περιείχε 80 κολοβακτιρίδια ανά 100 ml, δηλαδή μικρόβια των κοπράνων. Θα μπορούσε η ύπαρξη των κολοβακτηριδίων να προκαλούσε «απλές έως τοξικές εντερικές παθήσεις», δηλαδή «από απλή εντερική διαταραχή έως γαστρεντερίτιδα εμπλεκόμενη με τύφο αν υπήρχε σαλμονέλα». Τοξικές εντερικές παθήσεις είναι η σικέλα, η σαλμονέλα. Αυτές προκαλούν ψηλό πυρετό και θέλουν ιατρική περίθαλψη, για να επανέλθει το έντερο σε φυσική κατάσταση. Αν δεν πάρει ο ασθενής τη σωστή θεραπεία, μπορεί να γίνει μόνιμος φορέας της σαλμονέλας του τύφου. Δεν αντεξετάσθηκε η ΜΚ11 από το συνήγορο Υπεράσπισης σε σχέση με τα πιο πάνω αναφερόμενά της. Β.
3. Ποια εικόνα έδωσε η Κατηγορούμενη στην Αστυνομία. Πρώτη επαφή με την Κατηγορούμενη είχε η ΜΚ10, η οποία υπηρετεί στην Αστυνομική Διεύθυνση Αμμοχώστου και είναι τοποθετημένη στον Αστυνομικό Σταθμό Παραλιμνίου. Όπως αναφέρει στη γραπτή κατάθεσή της (βλ. Τεκμήριο 27), την οποία υιοθέτησε ενώπιον του Δικαστηρίου η ΜΚ10 ως μέρος της κυρίως εξέτασής της, την 21.8.2015 και ώρα 13꞉39 αυτή συνάντησε την Κατηγορούμενη στο Γ.Ν. Αμμοχώστου, την πληροφόρησε για την υπό διερεύνηση υπόθεση εναντίον της και αφού επέστησε την προσοχή της στο Νόμο, η Κατηγορούμενη απάντησε «Εν έχω τίποτε πάνω μου.». Στη συνέχεια η ΜΚ10 προχώρησε σε σωματική έρευνα της Κατηγορούμενης, όπου κατά τη διάρκειά της, εντόπισε τα εξής πράγματα τα οποία και κατακράτησε ως τεκμήρια꞉ Ένα μπουκάλι άσπρου χρώματος με όγκο περίπου 50 ml, στη δεξιά τσέπη της μπλούζας της Κατηγορούμενης, το οποίο μπουκάλι περιείχε άγνωστη υγρή ουσία. Δύο βελόνες. Όταν η ΜΚ10 υπέδειξε στην Κατηγορούμενη το μπουκάλι, εκείνη απάντησε «Εν αγιασμός τούτος». Όσον αφορά τις βελόνες, απάντησε ότι «Μάζεψα τα που χαμέ και ξέχασα να τα πετάξω στα σκουπίδια». Την ίδια μέρα (21.8.2015) και ώρα 17꞉35 στον Αστ. Σταθμό Παραλιμνίου, η ΜΚ10 πληροφόρησε την κατηγορούμενη για την εναντίον της διερευνόμενη υπόθεση και απάντησε «Έκαμα λάθος». Στη συνέχεια η ΜΚ10 πληροφόρησε την Κατηγορούμενη ότι η ενέργεια της καταγράφηκε από κάμερα κινητού τηλεφώνου και την ρώτησε αν ήθελε να δει το περιεχόμενό του. Απάντησε «Ναι θέλω να το δω». Ακολούθως η ΜΚ10 μαζί με την Κατηγορούμενη παρακολούθησαν το περιεχόμενο του βίντεο του κινητού τηλεφώνου. Κατά τη διάρκεια της προβολής και συγκεκριμένα τη στιγμή που μια γυναίκα βάζει κάτι στα προσωπικά μπουκάλια με νερό που ανήκαν σε άλλες καθαρίστριες, η Κατηγορούμενη ανάφερε στη ΜΚ10 «Εγιώ είμαι αυτή.». Αμέσως επέστησε την προσοχή της στο Νόμο και η κατηγορύμενη απάντησε «Εγιώ το έκαμα, έκαμα λάθος και απολογούμαι. Θα σου πω τί έγινε να το γράψεις». Η Κατηγορούμενη έδωσε θεληματική κατάθεση προς τη ΜΚ10 στις 21.8.2015 και ώρα 17꞉49 - 19꞉25 (βλ. Τεκμήριο 28), την οποία παραθέτω και διαχωρίζω σε παραγράφους προκειμένου να είναι πιο ευανάγνωστη, αποκαλύπτει τον τρόπο σκέψης και δράσης της꞉ «Εγώ η Κατερίνα Ζάρτυλα από οδό Παραλιµνίου 29 Σωτήρα, θέλω να κάµω µια κατάθεση. Πληροφορήθηκα ότι µπορώ να γράψω ιδιοχείρως την κατάθεση µου, αλλά επιθυµώ όπως κάποιος γράψει ότι λέω. Πληροφορήθηκα ότι δεν είµαι υπόχρεα να πω οτιδήποτε εκτός εάν θέλω και οτιδήποτε πω δυνατό να δοθεί ως µαρτυρία. Εργάζομαι στο Γενικό Νοσοκοµείο Aµµoxώστoυ ως καθαρίστρια. Τώρα εργάζοµαι στο γυναικολογικό - µαιευτικό τµήµα, αλλά κατά διαστήµατα βοηθώ και σε αλλα τμήµατα, όπου υπάρχει ανάγκη. Θέλω να σου πω τι γίνηκε στην δουλειά τις τελευταίες ηµέρες και γιατί το έκαµα. Πριν από περίπου 2 χρόνια ξεκίνησε ένα πρόβληµα µε το στοµάχι µου. Ζω καθηµερινά µε πολύ δυνατούς πόνους, αναγούλες και εµετούς, στο σηµείο που αναγκάστηκα σε κάποια φάση να διακόψω την δουλειά για περίπου 8 µήνες. Από τότε ήταν που ξεκίνησε ιζαι το πρόβληµα µε τις κοπέλες στην δουλειά. Όταν επέστρεψα πίσω στην δουλειά, η προϊστάµενη µου η Στέλλα, µου είπε να εργαστώ σε πόστα που θα είµαι µε άλλες κοπέλες, ούτως ώστε αν χρειαστώ βοήθεια να έχω κάποια εκεί. Ούλλες οι κοπέλες είχαν τα µαζί µου επειδή δούλευκα παραπάνω πρωινά και πιο λίγα νυχτέρια και απογευµατινά. Ο λόγος που έγινε τούτο είναι επειδή δεν µπορώ να οδηγήσω λόγω των πόνων που έχω και µε παίρνει στην δουλειά ο άντρας µου. Τούτο ελαλούσαν το τζαι οµπρός µου ότι εν τους αρέσκει, αλλά τζαι πίσω µου. Είχε 3-4 κοπέλες που µε στήριξαν στις δύσκολες στιγµές που πέρασα, τζαι όταν χρειάστηκα βοήθεια µε βοήθησαν. Τζαι τσάι εκάµαν µου, τζαι αν εχρειάστηκε να ξεκoυραστώ λίγο δεν µου έκαναν πρόβληµα. Είχε όµως τζαι γυναίκες που µόνο που µε έβλεπαν να φέφκω που το σηµείο µου, είτε για να πάω στο αποχωρητήριο είτε για οποιοδήποτε λόγο, µε κατάγγελλαν στους ανώτερους µας. Μου είπαν ακόµα ότι ως τζαι κοπέλες που ήρθαν µε καρκίνο επεθάναν, αλλα εγώ είµαι ακόµα ζωντανή. Τούτα εγίνονταν σε καθηµερινή βάση. Έφτασα στo σηµείο που έθελα να τις εκδικηθώ. Έθελα τες να πάθουν τζαι τζίνες κάτι. Πριν λίγες µέρες, δεν θυµάµαι ακριβώς πόσες, έφτασα στα όρια µου. Μέσα στην τσέντα µου είχα ένα άδειο µπουκάλι που χρησιμοποίησα για αγιασμό τζαι έλειψε. Όταν επία στα αποχωρητήρια στον όροφο 0 του Γ. Ν. Αμμοχώστου, τα οποία χρησιμοποιούν νοσηλευτές, καθαρίστριες, γιατροί και γενικά άτομα του προσωπικού, για να τα καθαρίσω, είδα ότι είχε ούρα με κοκκινωπό χρώμα. Δεν ξέρω τί ήταν. Σε τζίνη τη φάση ήρτε μου, τζαι επία τζαι έπιασα το μπουκαλλούι τζαι εγέμωσα το με ότι είχε στη λεκάνη. Μόλις βγήκα από το αποχωρητήριο βρήκα μια μπουκάλα νερού, η οποία βρισκόταν πάνω σε ένα παγκούι στα αποδυτήρια που είναι μέσα στα αποχωρητήρια, δεν ξέρω ποιου ήταν τζαι έγυρα λλίο από το μπουκαλάκι που γέμισα προηγουμένως μέσα. Το μπουκαλούι έβαλα το σε ένα σακκουλλούι τζαι είχα το μες τη τσέντα μου, τζαι απλά έπαιρνα το τζαι έφερνα το μαζί μου. Σήμερα, 21/08/2015 το ωράριο μου ήταν από η ώρα 11꞉40 το πρωί μέχρι 07꞉15 το απόγευμα. Κατά τες 12꞉00 ήμουν στην κουζίνα με τη Λένια Χ''Κουμή. Σε κάποια φάση η Λένια έφυε τζαι ήρθε μια άλλη κοπέλα που είχε μωρό άρρωστο, που δεν την ξέρω, τζαι εζήτησε μου κουππούα για να κάμει κρέμα για το μωρό της τζαι της έδωσα. Ενώ ήταν δίπλα μου, πήρα το πρώτο μπουκάλι το οποίο είχε τσάι. Δεν έβαλα κάτι εκεί μέσα. Απλά το έβαλα πίσω. Μετά εγύρισα τζαι επλύθηκα στο νιπτήρα. Είδα ένα κινητό να φορτίζει τζαι ετραβούσε με βίντεο. Είδα το πρόσωπο μου στην οθόνη του κινητού, αλλά δεν με έκοφτε σε τζίνη τη φάση. Έτσι μου ήρτε τζαι έκαμα. Μετά όταν έφυε η κοπέλα από το δωμάτιο, έβαλα στα άλλα 2 μπουκάλια νερού που βρίσκονταν στο τραπέζι μερικές σταγόνες από το μπουκαλάκι που είχα μαζί μου. Πιο μετά ήρθε η Αστυνομία, η οποία ανάφερε ότι κάτι ψάχνει τζαι μου έκανε σωματική έρευνα. Στη δεξιά τζέπη μου βρήκε το μπουκαλάκι με το υγρό το οποίο χρησιμοποίησα και έβαλα στις άλλες μπουκάλες και στην αριστερή 2 βελόνες οι οποίες είχαν κάλυμμα και τις βρήκα σαν καθάριζα. Όταν ερωτήθηκα τί ήταν το υγρό, τους είπα ότι ήταν αγίασμα. Αφού έγινε το περιστατικό, εμετάνιωσα το, αλλά ήδη έγινε. Αν μπορούσα να γυρίσω το χρόνο πίσω, εν θα το έκαμνα. Ήταν να εύρω άλλο τρόπο να τες αντιμετωπίσω. Ήταν στιγμιαίο και πραγματικά απολογούμαι.» Αξίζει να σημειωθεί ότι η ΜΚ10 αναγνώρισε την Κατηγορούμενη ενώπιον του Δικαστηρίου ως το πρόσωπο που αναφέρει στη γραπτή κατάθεσή της (βλ. Τεκμήριο 27) και ως το πρόσωπο που απεικονίζεται στο βίντεο που προβλήθηκε στο Δικαστήριο (βλ. Τεκμήριο 19). Περαιτέρω, η ΜΚ10 δήλωσε κατά την κυρίως εξέτασή της ότι η ίδια άνοιξε το μπουκάλι που εντόπισε στην Κατηγορούμενη κατά τη σωματική έρευνα και διαπίστωσε ότι το υγρό που περιείχε ήταν χρώματος «σκούρο καφέ προς κόκκινο» και όταν το μυρίστηκε η Μ10 ένιωσε τη «δυσοσμία, πολύ έντονη, άσχημη μυρωδιά». Μόλις άνοιξε η ΜΚ10 το εν λόγω μπουκάλι, η Κατηγορούμενη «δεν αντέδρασε ιδιαίτερα, απλά επέμενε ότι ήταν αγιασμός». Δεν υπήρξε αντεξέταση της ΜΚ10 στα όσα ανέφερε. Ο ΜΚ5 υπηρετεί στο Αρχηγείο Αστυνομίας και είναι τοποθετημένος στον Αστυνομικό Σταθμό Παραλιμνίου. Στη γραπτή κατάθεσή του την οποία υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασής του (βλ. Τεκμήριο 17) περιέγραψε τις ενέργειες που έκανε σε σχέση με την παρούσα υπόθεση. Μεταξύ άλλων ενεργειών, ο ΜΚ5 κατηγόρησε γραπτώς την Κατηγορούμενη στις 27.2.2016 ως εξής (βλ. Τεκμήριο 18)꞉ Ότι τη χρονική περίοδο Ιουλίου - Αυγούστου 2015 στο Γ.Ν. Αμμοχώστου παράνομα και με σκοπό πρόκλησης σωματικής βλάβης ή παρενόχλησης σε άλλο συνετέλεσε ώστε να χορηγηθεί σε άλλους ή να ληφθεί από άλλους επιβλαβές πράγμα και με αυτόν τον τρόπο να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή τους ή να προκαλέσει σε αυτούς βαριά σωματική βλάβη. Δηλαδή τοποθέτησε στα πλαστικά μπουκάλια πόσιμου νερού που ανήκαν σε συναδέλφους της ακάθαρτο/μολυσμένο νερό που έλαβε από λεκάνη τουαλέτας. Ότι κατά τον ίδιο τόπο και χρόνο με τέτοιο αλόγιστο τρόπο, βεβιασμένο ή αμελή, ώστε να θέσει σε κίνδυνο ανθρώπινη ζωή ή να είναι ενδεχόμενο να προκαλέσει σωματική βλάβη σε άλλο πρόσωπο, χορήγησε δηλητηριώδη ή επικίνδυνη ουσία, δηλαδή τοποθέτησε στα πλαστικά μπουκάλια πόσιμου νερού που ανήκαν σε συναδέλφους της ακάθαρτο/μολυσμένο νερό που έλαβε από λεκάνη τουαλέτας. Η απάντηση που έδωσε η κατηγορούμενη στη γραπτή κατηγορία ήταν ότι꞉ «Το τί μου συνέβηκε δεν ξέρω. Στη ζωή μου δεν έκανε σε κανένα κακό και πάντοτε αγαπούσα τους ανθρώπους και τους βοηθούσα. Έκανα ένα λάθος που βρισκόμουν σε πολύ κακή ψυχολογική κατάσταση. Απολογήθηκα την ίδια στιγμή και απολογούμαι και τώρα. Γι' αυτό το λάθος που έκανα έχασα τη δουλειά και δυσκολευόμαστε να ζήσουμε με το σύζυγο μου. Ζητώ συγνώμη και πάλι. Σήμερα εξαιτίας αυτού του γεγονότος η κατάσταση μου είναι χειρότερη και παρακολουθούμε από ψυχίατρο.». Β.
4. Η ψυχιατρική εικόνα της Κατηγορούμενης. Έπειτα, στις 22.8.2015 ο ΜΚ5 μετέφερε την κατηγορούμενη, κατόπιν δικής της επιθυμίας, με τη συνοδεία της Γ/Αστ. 3655 στο Γ.Ν. Λευκωσίας για ψυχιατρική εξέταση. Η έκθεση που ετοίμασε η Ψυχίατρος Δρ. Ουρανία (Οριάνα) Χαραλαμπίδου είναι κατατεθειμένη ως παραδεκτή για την αλήθεια του περιεχομένου της ως το Τεκμήριο
5. Αναφέρεται εκεί ότι꞉ «Σήμερα 22/8/15 εξέτασα την ως άνω μετά από αίτημα της ιδίας για ψυχιατρική εξέταση. Κατά την εξέταση η αναφερόμενη παρέμεινε ήρεμη, πλήρως συνεργάσιμη. Χωρίς ψυχοκινητικές δ/χες. Φυσιολογική συναισθηματική διακύμανση. Πλήρως προσανατολισμένη σε χώρο, χρόνο, πρόσωπα, εαυτό. Απουσία ψυχωσικής συμπτωματολογίας. Δεν εκφράζει παραχαρακτικές ιδέες και δεν παρουσιάζει ψευδαισθητική συμπεριφορά. Απουσία αυτοκαταστροφικού ή ετεροκαταστροφικού ιδεασμού στην παρούσα φάση. Ψυχιατρικό ιστορικό꞉ Αναφέρεται μια προηγούμενη ψυχιατρική εκτίμηση για σκοπούς αποκλεισμού επιγαστραλγίας προκαλούμενης από ψυχολογικά αίτια (πιθανή σωματοποίηση άγχους). Στην παρούσα φάση δεν χρήζει νοσηλείας σε ψυχιατρικό ίδρυμα. Είναι σε θέση να καταθέσει στο Δικαστήριο, εφόσον είναι σε θέση να αντιληφθεί την όλη διαδικασία.» Γ. Οι εκατέρωθεν αγορεύσεις για το εκ πρώτης όψεως. Έκλεισε την υπόθεσή της η Κατηγορούσα Αρχή στη βάση της πιο πάνω μαρτυρίας. Ακολούθως, ο ευπαίδευτος συνήγορος της Κατηγορούμενης, κ. Σωτήρης Χαραλάμπους, εισηγήθηκε ότι δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον της Κατηγορούμενης. Αντίθετη ήταν η εισήγηση της ευπαιδεύτου συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής, ότι έχει αποδειχθεί στον απαιτούμενο βαθμό εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον της Κατηγορούμενης, η οποία και θα πρέπει να κληθεί από το Δικαστήριο σε απολογία. Η αγόρευση του ευπαίδευτου συνήγορου Υπεράσπισης είχε ως αφετηρία το γεγονός ότι, με τον τρόπο που είναι διατυπωμένες οι κατηγορίες στο κατηγορητήριο, η πελάτιδά του αντιμετωπίζει υπόθεση «Κακόβουλης χορήγησης δηλητηρίου». Εισηγείται συναφώς ότι ενώπιόν του το Δικαστήριο δεν έχει ίχνος μαρτυρίας διά της οποίας να αποδεικνύεται ότι η Κατηγορούμενη κακόβουλα χορήγησε δηλητήριο σε οποιοδήποτε πρόσωπο και ειδικά στις καθαρίστριες - παραπονούμενες. Τούτο διότι, ως είναι η θέση της Υπεράσπισης, το τί αποτελεί «δηλητήριο» καθορίζεται σαφώς στον περί Φαρμακευτικής και Δηλητηρίων Νόμο (Κεφ. 254) και πιο συγκεκριμένα στον Πρώτο Πίνακα του Μέρους Ι, του Νόμου αυτού. Η Κατηγορούμενη ποτέ δεν χορήγησε δηλητήριο στις παραπονούμενες, γιατί αν προέβαινε σε μια τέτοια χειρονομία, όλες θα ήταν ίσως νεκρές. Εκείνο που χορήγησε η Κατηγορούμενη και αυτό το παραδέχθηκε από την πρώτη στιγμή, ήταν «υγρό μολυσμένο με παθογόνους οργανισμούς (κολοβακτηρίδια εν προκειμένω και σταφυλόκοκκο)», όπως καταγράφεται αναλυτικά στην Έκθεση του Δρος Χριστοδουλάκη. Διερωτάται ο συνήγορος Υπεράσπισης, ποιος επιστήμονας αποφάνθηκε ότι οι «παθογόνοι οργανισμοί», που έχουν εκτεθεί προηγούμενα, είναι «δηλητήριο»; Κατά τον ίδιο, «ασφαλώς και δεν είναι». Προχωρεί ο συνήγορος Υπεράσπισης και λέγει ότι, εάν η Κατηγορούσα Αρχή ζητήσει έστω και σε αυτό το στάδιο της δίκης να τροποποιήσει το κατηγορητήριο ή εάν ακόμη το Δικαστήριο, έχοντας υπόψη τις πρόνοιες των Άρθρων 83, 84 και 85 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, προβεί αυτεπάγγελτα σε τέτοια τροποποίηση ώστε να καλέσει την κατηγορούμενη σε απολογία, για χορήγηση στις παραπονούμενες «επιβλαβούς πράγματος» αντί δηλητηρίου, η Υπεράσπιση αναμένει ότι αυτή θα είναι η εξέλιξη και θέτει σε γνώση του Δικαστηρίου τις θέσεις της επί τούτου. Λέγει, συναφώς, ότι το τί είναι νομικά «επιβλαβές πράγμα» δεν ερμηνεύεται στον Ποινικό Κώδικα, αλλά η Υπεράσπιση δέχεται ότι είναι «καθετί το οποίο είναι επιβλαβές για την υγεία ενός ζώντος οργανισμού». Παραπέμπει ο ευπαίδευτος συνήγορος στο Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Β' Έκδοση, του Γ. Μπαμπινιώτη, όπου η λέξη «επιβλαβής» ερμηνεύεται ως να σημαίνει «αυτός που προκαλεί αρνητικά αποτελέσματα όπως ειναι, π.χ., το κάπνισμα». Τονίζει, στη συνέχεια, ο συνήγορος Υπεράσπισης ότι δεν αρκεί να αποδειχθεί στο Δικαστήριο ότι η Κατηγορούμενη χορήγησε επιβλαβές πράγμα στις παραπονούμενες. Από το λεκτικό του άρθρου 233, Κεφ. 154, προκύπτει ότι θα πρέπει κατ' αυτόν τον τρόπο να έθεσε σε κίνδυνο τη ζωή τους ή να προκάλεσε σε αυτές βαριά σωματική βλάβη. Επί τούτου, η Υπεράσπιση δεν εντοπίζει να δόθηκε οποιαδήποτε μαρτυρία από πλευράς Κατηγορούσας Αρχής, η οποία να αποδεικνύει ότι έθεσε η Κατηγορούμενη σε κίνδυνο την ζωή κάποιου προσώπου ή ότι προκάλεσε βαριά σωματική βλάβη σε αυτό. Επισημαίνει ο συνήγορος Υπεράσπισης ότι το λεκτικό του άρθρου 233 δεν είναι δυνητικό, δηλαδή δεν αναφέρει ότι «δυvατόv να θέσει σε κίνδυνο την ζωή κάποιου» ή ότι «δυvατόv να προκαλέσει βαριά σωματική βλάβη», αλλά αντίθετα προβλέπει ότι «θέτει σε κίvδυvο τη ζωή του», ή «προκαλεί σε αυτόv βαριά σωματική βλάβη». Δηλαδή, η θέση σε κίνδυνο της ζωής του θύματος ή η πρόκληση σε αυτόν βαριάς σωματικής βλάβη, πρέπει να είναι δεδομένα και υπαρκτά, όχι δυνητικά. Αυτά τα δύο συστατικά στοιχεία πρέπει απαραίτητα να αποδειχθούν, ή το ένα ή το άλλο, με μαρτυρία και, ως η θέση της Υπεράσπισης, τέτοια μαρτυρία δεν έχει προσκομισθεί γιατί τέτοιο γεγονός είναι ανύπαρκτο. Το τί πιθανόν να προκαλούσε η πόση αυτού του μολυσμένου νερού, αναφέρεται στην Έκθεση του Δρ Χριστοδουλάκης Γιασεμίδης, M.K.12 (Τεκμήριο 31). Αναφέρει εκεί χαρακτηριστικά: « ... τα συνήθη συμπτώματα που παρουσιάζονται. .. δηλ. κοιλιακό άλγος ποικίλου βαθμού, διαρροϊκές κενώσεις, εμετοί, ζάλη, κ.τ.λ. τα οποία είναι παροδικά». Στην παρούσα υπόθεση, οι γιατροί που εξέτασαν τις παραπονούμενες ούτε καν φάρμακο ή παυσίπονο δεν τους συνέστησαν ή έδωσαν. Άρα, δεν τέθηκε σε κίνδυνο η ζωή τους ούτε υπέστησαν βαριά σωματική βλάβη. Από την άλλη, η ευπαίδευτη συνήγορος για την Κατηγορούσα Αρχή, εισηγήθηκε προς το Δικαστήριο ότι ο όρος «δηλητήριο» για τους σκοπούς του άρθρου 233 του Ποινικού Κώδικα θα πρέπει να ερμηνευθεί με τρόπο που να αποδίδεται η φυσική νεοελληνική έννοια του όρου και όχι με βάση τα διαλαμβανόμενα σε άλλη ειδική νομοθεσία όπως εισηγήθηκε ο συνήγορος Υπεράσπισης. Όσον αφορά τη φυσική έννοια του όρου, η ίδια παρέπεμψε το Δικαστήριο στο Λεξικό Νεοελληνικής του Μπαμπινιώτη, όπου ο όρος «δηλητήριο» ερμηνεύεται κατά τρόπο που σημαίνει «οτιδήποτε είναι δυνατό να προξενήσει φθορά στον οργανισμό του ανθρώπου». Βάσει της μαρτυρίας για το πώς εξελίχθηκαν τα πράγματα, η συνήγορος για την Κατηγορούσα Αρχή εισηγείται ότι αυτό που χορήγησε η Κατηγορούμενη στις παραπονούμενες εμπίπτει στον όρο «δηλητήριο». Ενδεικτική η μαρτυρία της κας Ελένης Χατζηκουμή ότι μέχρι στιγμής έχει προβλήματα στα έντερά της. Κατέληξε η συνήγορος Υπεράσπισης να εισηγείται ότι υπάρχει εκ πρώτης όψεως υπόθεση και ότι η Κατηγορούμενη θα πρέπει να κληθεί σε απολογία. Δ. Νομολογημένες αρχές για το τί εξετάζεται στο στάδιο του εκ πρώτης όψεως. Με την άρνηση της κατηγορίας η Κατηγορούσα Αρχή έχει υποχρέωση να αποδείξει κάθε συστατικό όρο του αδικήματος. Βεβαίως, το βάρος απόδειξης που έχει η Κατηγορούσα Αρχή στο στάδιο που περατώνει την υπόθεσή της, δεν είναι το ίδιο με εκείνο που επιφορτίζεται στο τέλος της δίκης. Στο παρόν στάδιο είναι αρκετό για την Κατηγορούσα Αρχή να παρουσιάσει μαρτυρία τέτοιας φύσεως από την οποία δικαιολογείται η κλήση του κατηγορουμένου σε απολογία. Δικαιολογείται η κλήση του σε απολογία, εφόσον το Δικαστήριο κρίνει ότι η μαρτυρία, εξ όψεως, όχι σε βάθος, εγείρει θέμα ενοχής του κατηγορουμένου (βλ. Σύγγραμμα «Ποινική Δικονομία στην Κύπρο», Γεώργιου Μ. Πική, 2η έκδοση, σελίδα 197). Η απόφαση αποδοχής ή απόρριψης της εισήγησης για μη απόδειξη εκ πρώτης όψεως υπόθεσης, δεν εξαρτάται από το κατά πόσο το Δικαστήριο θα καταδίκαζε ή θα αθώωνε τον κατηγορούμενο σε αυτό το στάδιο, αλλά από το κατά πόσο η μαρτυρία είναι τέτοια που θα μπορούσε ενδεχομένως να οδηγήσει σε καταδίκη του κατηγορουμένου (βλ. προαναφερόμενο σύγγραμμα κ. Πική, σελίδα 198). Όπως αναφέρθηκε και στη γνωστή επί του θέματος απόφαση Γενικός Εισαγγελέας ν. Στέφανου Χριστοδούλου

(1990)2 Α.Α.Δ. 133: «Η απαλλαγή του εφεσίβλητου δικαιολογείται μόνο όταν, (α) δεν στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου η υπόθεση της Κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων των συστατικών στοιχείων του εγκλήματος, και (β) οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας, σε βαθμό που κανένα λογικό δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει σ' αυτή την καταδίκη του κατηγορούμενου». Το κριτήριο, όπως αναφέρθηκε στην πιο πάνω απόφαση, είναι και στις δύο περιπτώσεις αντικειμενικό. Ο Δικαστής στο στάδιο αυτό της δίκης δεν προβαίνει σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας, έργο το οποίο επιτελείται στο τέλος της δίκης. Στο υπό εξέταση στάδιο της δίκης, το δικαστήριο περιορίζεται στη φαινομενική όψη της μαρτυρίας, σε αντίθεση με τη δεύτερη και τελική θεώρησή της, κατά το πέρας της δίκης. Ο Κατηγορούμενος, όμως, πρέπει να κληθεί σε απολογία μόνο όταν η Κατηγορούσα Αρχή έχει παρουσιάσει μαρτυρία αρκετά ισχυρή στην ουσία της που να καθιστά την καταδίκη του Κατηγορουμένου μία πραγματική δυνατότητα, αν δεν δοθεί από αυτόν κάποια εξήγηση. Σε διαφορετική περίπτωση ο Κατηγορούμενος θα κληθεί όχι για να υπερασπιστεί τον εαυτό του, αλλά για να διορθώσει τις ατέλειες που υπάρχουν στη μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής (βλ. Police v. Kallenos

(1980)J.S.C. 145). Παραθέτω, επίσης, μία περικοπή από την μειοψηφική απόφαση του Έντιμου Δικαστή Στ. Ναθαναήλ, στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν Ανδρέα Δράκου, κ.α.,

(2012)2 Α.Α.Δ. 851, όπου αναδεικνύονται τα εξής τέσσερα σημαντικά στοιχεία που πρέπει να έχει κατά νου το Δικαστήριο στο στάδιο του εκ πρώτης όψεως꞉ «Αρχίζω υπενθυμίζοντας ότι το εκ πρώτης όψεως στάδιο αποτελεί θεμελιώδες στάδιο της ποινικής δίκης προστατεύοντας τον κατηγορούμενο από τη συνέχιση της δίκης ασκόπως ή για λόγους που δεν άπτονται ή δεν αφορούν την καθαυτή και καλώς νοούμενη απονομή της δικαιοσύνης. Στο εκ πρώτης όψεως στάδιο, η κατηγορούσα αρχή έχει ήδη ολοκληρώσει την υπόθεση της. Έχει παραθέσει όλη τη μαρτυρία που έχει στη διάθεση της εναντίον του κατηγορουμένου (Savva v. Police

(1986)2 C.L.R. 30). Αν η μαρτυρία αυτή εκτιμώμενη στο απόγειο της δεν στοιχειοθετεί ή θεμελιώνει ένα ή περισσότερα από τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος ή είναι αντινομική και εγγενώς συγκρουόμενη μεταξύ της, σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα άφηνε την υπόθεση να προχωρήσει, τότε ο κατηγορούμενος δικαιούται απαλλαγής από το στάδιο αυτό. Τόσο θεμελιώδες είναι το εκ πρώτης όψεως στάδιο που το ίδιο το Δικαστήριο, ακόμη και αν δεν θέσει ζήτημα ο κατηγορούμενος, είναι υποχρεωμένο να σταματήσει την υπόθεση εάν συντρέχουν τα προαναφερθέντα. [...] [...] Αποτελεί καθήκον ενός Δικαστηρίου, το οποίο κρίνει ότι πρέπει να απαλλάξει κατηγορούμενο από το εκ πρώτης όψεως στάδιο, να προβεί σε επαρκή καταγραφή της μαρτυρίας και να εξηγήσει τους λόγους αθώωσης, με αναφορά είτε στην μη στοιχειοθέτηση συστατικού στοιχείου ή στοιχείων της κατηγορίας ή των κατηγοριών, ή, στην αντινομική μαρτυρία ή και στις δύο πτυχές. [...] [...] Αναφορικά με το κατηγορητήριο, αυτό ως γνωστό πρέπει να ερμηνεύεται αυστηρά και η κατά περίπτωση αμφιβολία ή ασάφεια επενεργεί προς όφελος του κατηγορουμένου. [...]» Δ. Νομική πτυχή του αδικήματος που καταλογίζεται στην Κατηγορούμενη. Δεν θα μπορούσα ασφαλώς στο παρόν στάδιο να διαμορφώσω δικαστική κρίση αναφορικά με την εισήγηση του συνηγόρου Υπεράσπισης, χωρίς να αναλύσω προηγουμένως τα συστατικά στοιχεία των αδικημάτων που καταλογίζονται στην Κατηγορούμενη. Όλες οι κατηγορίες επί του κατηγορητηρίου εδράζονται στο άρθρο 233 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.

1. Το Άρθρο 233 καθορίζει τα εξής: «Όποιος παράνομα και με σκοπό πρόκλησης σωματικής βλάβης σε άλλο ή παρενόχλησης του, συντελεί ώστε να χορηγηθεί σε άλλο, ή να ληφθεί από άλλο δηλητήριο ή επιβλαβές πράγμα και με αυτό τον τρόπο θέτει σε κίνδυνο τη ζωή του ή προκαλεί σε αυτόν βαριά σωματική βλάβη, είναι ένοχος κακουργήματος και υπόκειται σε φυλάκιση δεκατεσσάρων χρόνων». Τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος, βάσει του πιο πάνω άρθρου 233 είναι τα εξής꞉ Παράνομα Με σκοπό πρόκλησης σωματικής βλάβης σε άλλο ή παρενόχλησής του Συντελεί Ώστε να χορηγηθεί σε άλλο ή ληφθεί από άλλο Δηλητήριο ή επιβλαβές πράγμα Θέτοντας έτσι σε κίνδυνο τη ζωή του άλλου ή προκαλώντας σε αυτόν βαριά σωματική βλάβη. Σπεύδω να παρατηρήσω ότι το άρθρο 233 είναι καλό να διαβάζεται σε αντιδιαστολή προς το άρθρο 234 του Ποινικού Κώδικα, για να γίνεται αντιληπτό ποια συστατικά στοιχεία υπολείπονται της συμπεριφοράς που υπόκειται στις διατάξεις του ενός άρθρου έναντι εκείνης που υπάγεται στο άλλο. Συγκεκριμένα, αναφέρω ότι το άρθρο 234(β) του Κυπριακού Ποινικού Κώδικα προβλέπει ότι - «Όποιος παράνομα και με σκοπό πρόκλησης σωματικής βλάβης σε άλλον ή παρενόχλησης του, συντελεί ώστε να χορηγηθεί σε άλλο ή να ληφθεί από άλλο δηλητήριο ή άλλο επιβλαβές πράγμα, είναι ένοχος κακουργήματος και υπόκειται σε φυλάκιση τριών χρόνων.». Φαίνεται αμέσως ότι το αδίκημα του άρθρου 234(β) έχει τα ίδια συστατικά στοιχεία με εκείνα του άρθρου 233, πλην όμως δεν χρειάζεται να αποδειχθεί το τελευταίο συστατικό στοιχείο, ήτοι ότι με τη χορήγηση του δηλητηρίου η επιβλαβούς πράγματος τέθηκε σε κίνδυνο τη ζωή του άλλου προσώπου ή ότι προκλήθηκε σε αυτό βαριά σωματική βλάβη. Για την ερμηνεία των διατάξεων των άρθρων 233 και 234 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, αντλώ καθοδήγηση από δύο αγγλικά συγγράμματα, όπου ερμηνεύονται αντίστοιχες διατάξεις των άρθρων 23 και 24 του Offences against the Person Act 1861, όπως τα άρθρα αυτά έκτοτε τροποποιήθηκαν ή αντικαταστάθηκαν. Συγκεκριμένα, έχω ανατρέξει - στο Σύγγραμμα "Archbold, Criminal Pleading, Evidence & Practice", 2010, Sweet & Maxwell, Thomson Reuters, σελ. 1992, παρα. 19-223 έως 19-231, και στο Σύγγραμμα Blackstone's Criminal Practice 2010, Oxford University Press, σελ. 239 έως
2. Για χάριν κατανόησης της ομοιότητας στις διατάξεις των πιο πάνω άρθρων της Αγγλικής νομοθεσίας με τις διατάξεις του άρθρου 233 και 234 του Κεφ. 154, τις παραθέτω꞉ «
3. Whosoever shall unlawfully and maliciously administer to, or cause to be administered to or taken by any other person any poison, or other destructive or noxious thing, so as thereby to endanger the life of such person, or so as thereby to inflict upon such person any grievous bodily harm, shall be guilty of an offence, and being convicted thereof shall be liable to imprisonment for any term not exceeding 10 years.
4. Whosoever shall unlawfully and maliciously administer to, or cause to be administered to or taken by any other person any poison, or other destructive or noxious thing, with intent to injure, aggrieve, or annoy such person, shall be guilty of misdemeanor and being convicted thereof shall be liable to imprisonment for not more than 5 years.». Στην Αγγλική νομοθεσία είναι εμφανής η διαφοροποίηση στις ποινές που επισύρουν τα δύο διαφορετικά αδικήματα. Όπου η πρόθεση ή το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα είναι να τεθεί σε κίνδυνο η ζωή του άλλου προσώπου ή να του προκληθεί βαριά σωματική βλάβη, η προβλεπόμενη ποινή είναι διπλάσια εκείνης που επισύρει το αδίκημα όπου η πρόθεση ή το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα της πράξης περιορίζεται σε ενόχληση ή τραυματισμό ή σωματική βλάβη του άλλου προσώπου (βλ. 10ετή φυλάκιση στην πρώτη περίπτωση έναντι 5ετούς φυλάκισης στη δεύτερη περίπτωση). Προχωρώ σε ανάλυση και ερμηνεία των συστατικών στοιχείων του Άρθρου 233 του Κυπριακού Ποινικού Κώδικα με βάση την καθοδήγηση που αντλώ από τα προμνησθέντα Συγγράμματα. Αναφορικά με τον όρο «παράνομα» (βλ. παρα.19-210 του Συγγράμματος Archbold), η ένθεση του όρου αυτού στις διατάξεις του άρθρου δεν αποσκοπεί σε τίποτα άλλο απο το να δώσει στον κατηγορούμενο την ευκαιρία να εγείρει ορισμένες υπερασπίσεις, ότι δηλαδή, κατά τον ουσιώδη χρόνο, αυτός έδρασε με τον συγκεκριμένο τρόπο σε αυτοάμυνα ή προς όφελος της άμυνας τρίτων ή για να αποτρέψει κάποιο έγκλημα ή στο πλαίσιο νόμιμης δραστηριότητας ή με τη συγκατάθεση του θύματος. Αναφορικά με τη φράση «Με σκοπό πρόκλησης σωματικής βλάβης σε άλλο ή παρενόχλησής του», ο όρος «με σκοπό», χρησιμοποιείται με την έννοια «κακόβουλα» που απηχεί στον αγγλικό όρο "maliciously" (βλ. παρα. 19-229 του Συγγράμματος Archbold) και εξυπακούει οτι ο κατηγορούμενος μπορούσε να προβλέψει (και είχε τέτοια πρόθεση) ότι η πράξη του θα είχε ως συνέπεια να ληφθεί το δηλητήριο ή το πράγμα από το άλλο πρόσωπο και κατ' επέκταση ότι, εφόσον λαμβάνετο από το άλλο πρόσωπο, εκείνο θα υφίστατο κάποια σωματική βλάβη ή παρενόχληση. Αν και πρέπει να αποδειχθεί ενώπιον του Δικαστηρίου ως πραγματικό γεγονός οτι η ζωή του άλλου προσώπου τέθηκε σε κίνδυνο ή ότι το άλλο πρόσωπο υπέστη βαριά σωματική βλάβη, εντούτοις δεν απαιτείται ν´αποδειχθεί ότι ο κατηγορούμενος προέβλεψε αυτό το αποτέλεσμα (βλ. R v Cato, 62 Cr App R 41, CA). Όσον αφορά την πρόθεση να επιφέρει σωματική βλάβη, αναφέρεται στην παρα. 19-231 του ιδίου Συγγράμματος ότι το κατά πόσον υπήρχε τέτοια πρόθεση μπορεί να εξαρτηθεί και από τον σκοπό για τον οποίο χορηγήθηκε η ουσία (βλ. R v Hill (F) 83 Cr App R). Βάσει της παρα.19-229α του Συγγράμματος Archbold, ο όρος "χορηγώ" (administer) περιλαμβάνει συμπεριφορά, η οποία, παρά τη μη εφαρμογή άμεσης ενέργειας, εντούτοις φέρει το δηλητήριο ή το επιβλαβές πράγμα σε επαφή με το σώμα/οργανισμό του άλλου προσώπου (βλ. R v Gillard 87 Cr App R 189). Όπως εξηγεί ο Blackstone, σελ. 240, με αναφορά στην Kennedy (No.2) [2008] 1 AC 269, το άρθρο 23 θεσπίζει ή/και καλύπτει ως εκ της διατύπωσής του τρία ξεχωριστά αδικήματα꞉ Το πρώτο διαπράττεται όταν ο «Α» χορηγεί το επιβλαβές πράγμα απευθείας στον «Β», όπως για παράδειγμα βάζοντάς του το με σύριγγα ή ακουμπώντας το πάνω του ή ψεκάζοντάς τον με αυτό. Το δεύτερο διαπράττεται όταν ο «Α» προκαλεί ένα αθώο μέρος «Γ» να χορηγήσει το επιβλαβές πράγμα στον «Β», γνωρίζοντας δηλαδή ο Α ότι η σύριγγα περιέχει κάτι επιβλαβές και αφήνοντας τον Γ να θεωρεί ότι η σύριγγα περιέχει κάτι που αποτελεί νόμιμη θεραπευτική ουσία. Το τρίτο διαπράττεται όταν το επιβλαβές πράγμα λαμβάνεται από τον ίδιο τον «Β», νοουμένου ότι ο «Α» συνέτεινε ώστε να το λάβει ο «Β» χωρίς ο Β να γνωρίζει για την παρουσία του επιβλαβούς πράγματος, π.χ. όταν ο Α θέτει κάτι επιβλαβές μέσα στο φαγητό του Β (Harley

(1830)4 C&P369). Σε κάθε περίπτωση, όμως, η «χορήγηση» πρέπει να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή ή να επιφέρει βαριά σωματική βλάβη. Αν το δηλητήριο ή το επιβλαβές πράγμα δεν καταναλωθεί από το άλλο πρόσωπο και δεν έρθει σε επαφή με το σώμα του / τον οργανισμό του, τότε εκείνο που «at most» μπορεί να αποδειχθεί είναι υπόθεση «απόπειρας» χορήγησης του δηλητηρίου ή επιβλαβούς πράγματος (Dale

(1852)6 Cox CC14). Δεν υπάρχει οποιαδήποτε καθοδήγηση στο Σύγγραμμα του Archbold για το τι σημαίνει ο όρος «δηλητήριο» (poison) στο πλαίσιο των άρθρων 23 και 24 της προμνησθείσας Αγγλικής νομοθεσίας. Στο Blackstone's, σελ. 241, αναφέρεται απλώς ότι το κατά πόσον μια ουσία είναι «δηλητήριο» ή όχι είναι ζήτημα γεγονότων. Σημειωτέον ότι νομολογιακά γίνεται αποδεκτό ότι όπου το λεκτικό του Νόμου είναι καθαρό και σαφές πρέπει να ερμηνευθεί σύμφωνα με τη φυσική και συνηθισμένη του έννοια, γιατί αυτό το λεκτικό εκφράζει με τον καλύτερο τρόπο την πρόθεση του Νομοθέτη (Maxwell on the Interpretation of Statutes, 10η έκδοση, σελ. 2). Η φυσική και γραμματική έννοια του όρου «δηλητήριο» βάσει του Λεξιλογίου Νεοελληνικής του Μπαμπινιώτη, σελ. 468 είναι η εξής꞉ «φυσική ή χημική ουσία, η οποία όταν εισαχθεί στον οργανισμό ανθρώπου ή ζώου σε ικανή ποσότητα προκαλεί σωματικές διαταραχές, σοβαρές βλάβες ή/και θάνατο· (γενικότ.) οτιδήποτε προξενεί ή είναι δυνατόν να προξενήσει φθορά στον οργανισμό του ανθρώπου꞉ ο καπνός / τα ναρκωτικά/ το υπερβολικό αλκοόλ.». Ο περί Φαρμακευτικής και Δηλητηρίων Νόμος, Κεφ. 254, στον οποίο αναφέρθηκε ο συνήγορος Υπεράσπισης, καθορίζει ποιες ουσίες θεωρούνται δηλητήριο «για τους σκοπούς του Νόμου αυτού», δηλαδή του Κεφ. 254. Συγκεκριμένα, το άρθρο 20 του εν λόγω Νόμου αναφέρει ότι «οι ουσίες που εκτίθενται στο Πρώτο και Δεύτερο Μέρος του Πρώτου Πίνακα του Νόμου αυτού θεωρούνται για τους σκοπούς του Νόμου αυτού δηλητήρια». Δεν πρόκειται για εξαντλητικό κατάλογο ουσιών, αφού βάσει της επιφύλαξης του ιδίου άρθρου 20, προβλέπεται ότι: «Νοείται ότι το Υπουργικό Συμβούλιο δύναται εκάστοτε, με γνωστοποίηση που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, να τροποποιεί ή μεταβάλλει όπως αυτό κρίνει τον Πίνακα που αναφέρθηκε.». Το Κεφ. 254 αποτελεί ειδικό νόμο, ο οποίος στοχεύει κυρίως να ρυθμίσει και περιορίσει την πώληση και προμήθεια δηλητηρίων. Συγκεκριμένα, το άρθρο 21 προβλέπει ότι κανένα πρόσωπο δεν θα πωλεί οποιοδήποτε από τα δηλητήρια που καθορίζονται στο Πρώτο Μέρος του Πρώτου Πίνακα του Νόμου αυτού εκτός σε συγκεκριμένες ειδικά και εξαντλητικά καθορισμένες περιπτώσεις, ήτοι ότι꞉ «(α) είναι εξουσιοδοτημένος πωλητής δηλητηρίων εντός της έννοιας του άρθρου 7 του Νόμου αυτού· και (β) η πώληση πραγματοποιείται σε υποστατικά εγγεγραμμένα βάσει του άρθρου 15 του Νόμου αυτού· και (γ) η πώληση πραγματοποιείται από, ή κάτω από την επίβλεψη εγγεγραμμένου φαρμακοποιού· και (δ) το πρόσωπο προς το οποίο πωλείται το δηλητήριο αυτό- (i) πιστοποιείται γραπτώς κατά τον καθορισμένο τρόπο από πρόσωπο που είναι εξουσιοδοτημένο βάσει του εδαφίου

(3)του άρθρου αυτού να δίδει πιστοποιητικό για το σκοπό αυτό· ή (ii) είναι γνωστό του πωλητή ή κάποιου εγγεγραμμένου φαρμακοποιού που τελεί υπό την εργοδότηση του πωλητή στα υποστατικά όπου πραγματοποιείται η πώληση ως πρόσωπο στο οποίο δύναται να χορηγηθεί δεόντως το δηλητήριο.» Το άρθρο 23 του Κεφ. 254 καθορίζει ότι «Δεν είναι νόμιμο για πρόσωπο να προμηθεύει οποιοδήποτε δηλητήριο εκτός αν το δοχείο του δηλητηρίου είναι σημασμένο κατά τον καθορισμένο τρόπο- (α) με το όνομα του δηλητηρίου· (β) στην περίπτωση παρασκευάσματος το οποίο περιέχει δηλητήριο ως ένα από τα συστατικά αυτού, με τις καθορισμένες λεπτομέρειες ως προς την αναλογία δηλητηρίου που περιέχεται στο παρασκεύασμα σε σχέση με το σύνολο των συστατικών, (γ) με τη λέξη "δηλητήριο" ή άλλη καθορισμένη ένδειξη του χαρακτήρα του αντικειμένου· και (δ) αν προμηθεύεται κατόπι πώλησης, με το όνομα των υποστατικών στα οποία πωλείται.». Παρέχει το Σύγγραμμα του Archbold καθοδήγηση σε ό,τι αφορά τον όρο «επιβλαβές πράγμα» (noxious thing). Σχετική η παρα. 19-230 του ιδίου Συγγράμματος). Όπως αναφέρει, είναι ζήτημα για το Δικαστήριο να αξιολογήσει την ποιότητα και την ποσότητα της προσκομισθείσας μαρτυρίας για να καταλήξει ως θέμα γεγονότων και βαθμού κατά πόσον το επίδικο πράγμα ήταν επιβλαβές (noxious). Ουσία η οποία μπορεί να είναι αβλαβής αν ληφθεί σε μικρές ποσότητες, μπορεί να κριθεί δικαστικά ότι ήταν επιβλαβής (noxious) δεδομένης της ποσότητας που χορηγήθηκε με βάση τα περιστατικά της συγκεκριμένης υπόθεσης (βλ. R v Marcus 73 Cr App R 49 CA.), όπου το Δικαστήριο έκρινε ότι ο όρος «noxious» δεν είναι κατ' ανάγκη συνδεδεμένος με την έννοια του επιβλαβούς σε τέτοιο βαθμό που να συνεπάγεται σωματική βλάβη ή θάνατο). Η φυσική έννοια του όρου «noxious» όπως αποδίδεται στο λεξικό (Shorter Oxford English Dictionary) είναι "injurious, hurtful, harmful, unwholesome". Η περίπτωση που ένα άτομο τοποθέτησε ένα σαλιγκάρι μέσα σε ένα μπουκάλι μπύρας είναι περίπτωση που κρίθηκε δικαστικά ότι μπορεί να καταταχθεί στην έννοια του «noxious, in the sense of unwholesome, thing». Παρομοίως, η ηρωίνη κρίθηκε δικαστικά ότι αποτελεί «noxious thing», έστω και αν χορηγήθηκε σε άτομο που είχε κάποια ανθεκτικότητα στη συγκεκριμένη ουσία (βλ. R v Cato, πιο πανω). Παρομοίως, ο Blackstone's, σελ. 241, παραπέμπει στην ερμηνεία που δόθηκε στον όρο αυτό (R v Marcus 73 Cr App R 49 CA). Όσον αφορά τον όρο «βαριά σωματική βλάβη», στην παρα. 19-206, του Συγγράμματος Archbold, αναφέρεται ότι ο εν λόγω όρος θα πρέπει να ερμηνεύεται κατά τρόπο που να δίνεται στον όρο αυτό το κανονικό και φυσικό νόημα του όρου, δηλαδή της πραγματικά σοβαρής σωματικής βλάβης. Είναι ανεπιθύμητο να γίνεται προσπάθεια εξειδίκευσης του όρου (βλ. DPP v Smith

(1961)AC 290, HL; R v Cunningham

(1982)AC 566, HL; R v Brown (A)

(1994)1AC 212, HL; R v Brown and Stratton

(1998)Crim.LR485, CA). Στην έννοια της σωματικής βλάβης εμπίπτει τόσο η ψυχιατρική βλάβη (R v Ireland; R v Burstow

(1998)AC 147) και η ψυχολογική βλάβη (R v Dhaliwal

(2002)2 Cr App R 24 CA). Κατά την αξιολόγηση αν μια συγκεκριμένη σωματική βλάβη εμπίπτει στον όρο "βαριά", θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι συνέπειες στο θύμα και οι συνθήκες του θύματος (βλ. R v Bolton, The Times, December 15, 2003, CA). Δεν είναι όμως αναγκαίο, για να υπάρχει βαριά σωματική βλάβη, να είναι μόνιμη ή επικίνδυνη η σωματική βλάβη (βλ. R v Ashman

(1858)1 F&F 88). Ούτε αποτελεί προϋπόθεση για την ύπαρξη βαριάς σωματικής βλάβης το να χρειάστηκε να υποβληθεί σε θεραπεία το θύμα ή το να προκάλεσε διαρκείς συνέπειες η βλάβη. Σημειωτέον ότι στο άρθρο 4 του Ποινικού Κώδικα, ο όρος «σωματική βλάβη» ορίζεται κατά τρόπο που σημαίνει «σωματική βλάβη, ασθένεια ή διαταραχή, είτε μόνιμη είτε προσωρινή, σε αντιδιαστολή με τον όρο «βαριά σωματική βλάβη» που ορίζεται ως εξής: «βαριά σωματική βλάβη» σημαίνει σωματική βλάβη που ισοδυναμεί με ακρωτηριασμό ή επικίνδυνη σωματική βλάβη ή που επιφέρει ή που πρόκειται να επιφέρει σοβαρή ή μόνιμη βλάβη στην υγεία ή την άνεση ή που εκτείνεται μέχρι τη μόνιμη παραμόρφωση ή τη μόνιμη ή σοβαρή βλάβη εξωτερικού ή εσωτερικού σωματικού οργάνου, μεμβράνης ή αίσθησης.». Ο όρος «επικίνδυνη σωματική βλάβη» σημαίνει σωματική βλάβη που εκθέτει σε κίνδυνο τη ζωή. Ε. Εκτίμηση Δικαστηρίου όσον αφορά το εκ πρώτης όψεως. Κατ' αρχάς, σημειώνω ότι η μαρτυρία που προσέφερε η Κατηγορούσα Αρχή δεν παρουσιάζει στοιχεία αντινομικότητας ή αντιφατικότητας σε τέτοιο βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο να μην μπορούσε να καταδικάσει βάσει αυτής. Επικεντρώνομαι, λοιπόν, στο ζήτημα που θίγει ο συνήγορος Υπεράσπισης, περί της ανεπάρκειας της προσφερθείσας μαρτυρίας σε ό,τι αφορά την κάλυψη των συστατικών στοιχείων των αδικημάτων. Πρόκειται για αδικήματα που θα πρέπει να αποδειχθεί τόσο το actus reus όσο και το mens rea της Κατηγορούμενης. Όσον αφορά την ένοχη διάνοια της Κατηγορούμενης, υπάρχει ενώπιον μου μαρτυρία σε ό,τι αφορά την ψυχική, ψυχιατρική, πνευματική ικανότητά της κατά την κρίσιμη ημερομηνία, 21.8.2015 (βλ. την έκθεση της ψυχιάτρου - Τεκμήριο 14) που δείχνει ότι είχε ικανότητα αντίληψης των πράξεών της, καθώς επίσης η μαρτυρία της αστυνομικού ΜΚ10 καθ' ον χρόνο την πληροφόρησε για την υπόθεση που εξέταζε εναντίον της και η οποία επίσης δείχνει να είχε η Κατηγορούμενη αντίληψη των πράξεων και λεγόμενών της. Όσον αφορά το ποια ακριβώς ήταν η πρόθεση που διαμόρφωσε η Κατηγορούμενη στις 21.8.2015 αλλά και σε προηγούμενες μέρες, σχετική είναι η δική της θεληματική κατάθεση (βλ. Τεκμήριο 28), όπου, αφού πρώτα αναφέρεται στα δικά της προβλήματα στομαχόπονου και στα ψυχολογικά προβλήματα που αντιμετώπιζε συναφώς, λέγει ότι, ενοχλημένη από στη στάση έναντί της που έδειχναν οι συναδέλφισσές της, αυτή έφθασε στο σημείο να θέλει να πάθουν και οι συναδέλφισσες της κάτι. Προς τούτο ενήργησε η ίδια, για να προκαλέσει και σε εκείνες να πάθουν κάτι. Μπορεί η κατηγορούμενη να μην προσδιορίζει στη θεληματική της κατάθεση τί ακριβώς τις ήθελε να πάθουν ή να μην αναφέρει αν θα μπορούσε η ίδια να προβλέψει ότι θα έθετε με τον τρόπο της σε κίνδυνο τη ζωή των συναδελφισσών της ή ότι θα τους προκαλούσε με τον τρόπο της βαριά σωματική βλάβη, αλλά, όπως εξηγούν τα προμνησθέντα Συγγράμματα Archbold και Blackstone's, εκείνο που έχει σημασία είναι ότι μέσα από τη θεληματική της κατάθεση υπάρχει μαρτυρία που δείχνει ότι έβαζε το επίμαχο υγρό μέσα στα μπουκάλια του νερού των συναδελφισσών της επειδή προέβλεπε ότι με αυτόν τον τρόπο εκείνες θα λάμβαναν το εν λόγω υγρό και θα πάθαιναν κάποια ενόχληση ή κάποια σωματική βλάβη. Όσον αφορά το αν νόμιμα ή μη προέβη η Κατηγορούμενη στην πράξη αυτή, εναπόκειται στην ίδια, εφόσον κληθεί σε απολογία να επικαλεσθεί τυχόν υπεράσπιση για να αποδείξει ότι νόμιμα έπραξε ως έπραξε. Στο παρόν στάδιο αρκεί να σημειώσω ότι τέτοια υπεράσπιση δεν υποβλήθηκε στους μάρτυρες κατηγορίας ώστε να χρειαζόταν η Κατηγορούσα Αρχή να έφερνε από το παρόν στάδιο τυχόν αντικρουστική μαρτυρία. Έρχομαι τώρα στο actus reus. Με βάση τη δοθείσα μαρτυρία, περιλαμβανομένης της θεληματικής κατάθεσης της Κατηγορούμενης, είναι παραδεκτό ότι αυτή έθεσε στις 21.8.2015 μέσα στα μπουκάλια των συναδέλφων της (σχετικό το Τεκμήριο 19 που δεν αμφισβητήθηκε), τέτοιο υλικό που καθιστούσε το νερό τους ακατάλληλο για πόση, αφού το υλικό που πρόσμειξε η Κατηγορούμενη προερχόταν από λεκάνη τουαλέτας νοσοκομείου, από μη καθαρό υλικό, το οποίο περιείχε επίπεδα κολοβακτιριδίων, σταφιλόκοκκου και ουρίας, όπως προσδιορίστηκαν από το Γενικό Χημείο του Κράτους. Αντίστοιχη ήταν η σύνθεση του υλικού που φαίνεται από τη μαρτυρία (βλ. τη ΜΚ11) να τέθηκε σε προηγούμενες ημερομηνίες μέσα στο νερό της ΜΚ14. Δυνητικά, τέτοια σύνθεση νερού, υπάρχει μαρτυρία ιατρού και μικροβιολόγου (βλ. τους ΜΚ11 και ΜΚ12) ότι θα μπορούσε να προκαλέσει από απλές εντερικές διαταραχές μέχρι και σοβαρή σωματική βλάβη ή ακόμη και κίνδυνο της ζωής (π.χ. σε περίπτωση εμπύρετης σαλμονέλας, ή μόνιμου βακτιριδίου τύφου), αναλόγως και των αντιστάσεων του κάθε οργανισμού που λάμβανε το εν λόγω υγρό και του προηγούμενου ιστορικού της υγείας του. Επομένως, ένα τέτοιο υλικό θα μπορούσε ασφαλώς να καταταχθεί, με βάση τη συνήθη φυσική και γραμματική έννοια του όρου, στα «επιβλαβή πράγματα», μη αποκλειομένης όμως, κατά την κρίση μου, και της κατάταξης του στα «δηλητήρια», ερμηνεύοντας τον όρο αυτό με βάση τη φυσική και γραμματική του έννοια που εν τη σοφία του ο Νομοθέτης άφησε ανοικτή για τους σκοπούς του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, ως γενικού Νόμου που είναι, δηλαδή χωρίς συσχετισμό προς οποιαδήποτε ειδική ερμηνεία που να αποδίδεται στον όρο «δηλητήριο» σε άλλη ειδική νομοθεσία όπως είναι το Κεφ. 254. Λαμβάνω, συναφώς, υπόψη ότι η πυκνότητα του υγρού που αναμείχθηκε στο νερό, σε κολοβακτηρίδια / σταφυλόκοκκο / ουρία ήταν, βάσει της μαρτυρίας (Τεκμήριο 13), σε τέτοιο επίπεδο, που αν υπήρχε πόση όλου του νοθευμένου νερού, τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να ήταν τραγικά, ήτοι να έθεταν σε κίνδυνο ζωές ή να προκαλούσαν βαριά σωματική βλάβη ή ακόμη και θάνατο, όπως τα εξήγησαν οι ΜΚ11 και 12. Το ότι δεν υπάρχει, εξ αντικειμένου, μαρτυρία ενώπιον μου που να αποδεικνύει ότι από τις ενέργειες της Κατηγορούμενης που έλαβαν χώρα στις 21.8.2015 προκλήθηκε κίνδυνος της ζωής των παραπονούμενων ή βαριά σωματική βλάβη σε αυτές, το αναγνωρίζω, αλλά είναι κάτι που θα πρέπει να εκτιμηθεί κατά την κρίση μου υπό το φακό του ότι, ως η δοθείσα μαρτυρία από τις παραπονούμενες, αυτές δεν ήπιαν καθόλου από τις μπουκάλες τους άπαξ και το νόθευσε η κατηγορούμενη στις 21.8.2015, εφόσον την είχαν ήδη υποπτευθεί και έβαλαν το κινητό για να τη βιντεοσκοπίσουν. Επομένως, όσον αφορά τις κατηγορίες 4, 5, και 6, που αφορούν ειδικά στην ημερομηνία 21.8.2015, δεν υπάρχει μαρτυρία για το συστατικό στοιχείο των αδικημάτων που αφορά στο να «χορηγήθηκε» στις παραπονούμενες, δηλαδή να λήφθηκε από αυτές, το δηλητήριο ή επιβλαβές πράγμα. Με βάση την προμνησθείσα νομολογία που μνημονεύεται στον Blackstone, υπάρχει εκ πρώτης όψεως υπόθεση μόνο για «απόπειρα» παράνομης χορήγησης του δηλητηρίου ή επιβλαβούς πράγματος (Dale

(1852)6 Cox CC14). Τούτο μάλιστα θεωρώ ότι υφίσταται μόνο σε ότι αφορά τις παραπονούμενες Ελένη Χ'Κουμή (ΜΚ3) και Δέσποινα Σταυρινού (ΜΚ4) που είναι η ίδια με τη Δεσπούλα Κώστα (βλ. Τεκμήριο 16), των οποίων οι μπουκάλες νερού νοθεύτηκαν κατά τον επίδικο τόπο και χρόνο από την κατηγορούμενη (ως το Τεκμήριο 8 και 13). Δεν τέθηκε ενώπιον μου μαρτυρία που να στοιχειοθετεί εκ πρώτης όψεως απόπειρα παράνομης χορήγησης δηλητηρίου ή επιβλαβούς πράγματος την 21.8.2015 έναντι της παραπονούμενης Κωνσταντίνας Περού (ΜΚ14). Όσον αφορά τη χρονική περίοδο από 1.7.2015 μέχρι 20.8.2015 που καλύπτουν οι κατηγορίες αρ. 1, 2 και 3 υπάρχει μαρτυρία από κάθε μία από τις παραπονούμενες (ΜΚ3, 4 και 14) ότι, σε μία ή περισσότερες ημερομηνίες εντός της εν λόγω χρονικής περιόδου, αυτές έλαβαν νερό από τη μπουκάλα τους ενόσω είχε νοθευθεί η σύνθεσή του, ως το αντιλήφθηκαν από τη γεύση και οσμή. Επομένως, το συστατικό στοιχείο της «χορήγησης» εκ πρώτης όψεως έχει αποδειχθεί σε ό,τι αφορά τις κατηγορίες 1, 2 και

1. Για τη σύνθεση του νοθευμένου νερού, υπάρχει η μικροβιολογική έκθεση της ΜΚ11 που δείχνει ότι υπήρχαν βακτηρίδια σε βαθμό που καθιστούσαν το νερό ακατάλληλο. Προχωρώ να εξετάσω αν η μαρτυρία των παραπονούμενων όσον αφορά τις συνέπειες που υπέστηκαν ως εκ της χορήγησης σε αυτές του δηλητηρίου ή επιβλαβούς πράγματος είναι επαρκής και ικανή για να στοιχειοθετήσει εκ πρώτης όψεως υπόθεση για το αδίκημα του άρθρου
2. Παρατηρώ ότι μόνο αναφορικά με την Ελένη Χατζηκουμή (ΜΚ3) προσφέρθηκε μαρτυρία ιατρική που να αξιολογεί την κατάσταση της υγείας της μετά την κατανάλωση του νοθευμένου νερού (βλ. τη ΜΚ8). Για εκείνην δόθηκε μαρτυρία που να δείχνει ότι διέγνωσε με αναλύσεις ότι είχε χαμηλά επίπεδα ουρίας στον οργανισμό της, σύμπτωμα αφυδάτωσης συνεπεία των διαρροιών για τις οποίες παραπονέθηκε η ΜΚ3 κατά την επίμαχη χρονική περίοδο. Η εν λόγω εκδηλωθείσα σωματική κατάσταση, λαμβάνοντας υπόψη και το κοιλιακό άλγος που ανέφερε η ΜΚ3 ότι υφίστατο κατά τον ουσιώδη χρόνο, μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελούσε κατά τον ουσιώδη χρόνο βαριά σωματική βλάβη (βλ. τη μαρτυρία του ΜΚ12, Τεκμήριο 31, όπου αναφέρει την αφυδάτωση ως μία από τις σοβαρές βλάβες), ανεξαρτήτως του ότι δεν οδήγησε τη ΜΚ3 στη λήψη φαρμακευτικής αγωγής ή ιατρικής περίθαλψης (ως η μαρτυρία της ιδίας της ΜΚ3). Παραπέμπω συναφώς στα όσα διευκρινίζει ο Archbold στο προμνησθέν σύγγραμμά του σε ότι αφορά την έννοια του όρου βαριά σωματική βλάβη και το συσχετισμό αυτής με τη μη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής. Επομένως, όσον αφορά την κατηγορία αρ. 1 κρίνω ότι υπάρχει εκ πρώτης όψεως υπόθεση για αδίκημα παράνομης χορήγησης δηλητηρίου ή επιβλαβούς πράγματος κατά παράβαση του άρθρου 233 του Ποινικού Κώδικα. Όσον αφορά τις παραπονούμενες ΜΚ4 και 14, ελλείψει ιατρικής μαρτυρίας που να εκτιμά την κατάσταση της υγείας τους κατά την επίδικη περίοδο από 1/7/2015 - 20/8/2015 μετά την ισχυριζόμενη χορήγηση σε αυτές του δηλητηρίου ή επιβλαβούς πράγματος και ελλείψει δικής τους μαρτυρίας που να μπορεί εκ πρώτης όψεως να αναδείξει τέτοιας έκτασης βλάβη που να ισοδυναμεί με κίνδυνο της ζωής τους ή με βαριά σωματική βλάβη (θυμίζω ότι μίλησαν μόνο για απλές εντερικές διαταραχές ή στομαχόπονο που ξεπεράστηκαν σύντομα χωρίς μόνιμα κατάλοιπα), καταλήγω ότι το μόνο που αποδεικνύεται στην περίπτωσή τους είναι εκ πρώτης όψεως υπόθεση για το αδίκημα του άρθρου 234(β). Στ. Κατάληξη Υπό το φως των ανωτέρω επισημάνσεών μου σε ό,τι αφορά το εκ πρώτης όψεως και έχοντας υπόψη μου τις διατάξεις των άρθρων 83, 84 και 85 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, προχωρώ σε τροποποίηση του Κατηγορητηρίου, η οποία κρίνω ότι δεν δημιουργεί κίνδυνο σε περίπτωση καταδίκης της Κατηγορούμενης αυτή να υποστεί ποινή μεγαλύτερη εκείνης στην οποία θα υπόκειτο αν καταδικαζόταν βάσει του αρχικού κατηγορητηρίου ούτε κίνδυνο να επηρεαστεί η Κατηγορούμενη δυσμενώς στην υπεράσπισή της. Συνεπώς, το Κατηγορητήριο τροποποιείται με την ένθεση των ακόλουθων νέων κατηγοριών꞉ Νέα κατηγορία αρ. 1 Α «Παράνομη χορήγηση δηλητηρίου ή επιβλαβούς πράγματος κατά παράβαση των άρθρων 233 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154.» «Η κατηγορούμενη μεταξύ των ημερομηνιών 1/7/2015 - 20/8/2015, συμπεριλαμβανομένων, στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου στο Παραλίμνι της Επαρχίας Αμμοχώστου, ενώ ήταν καθαρίστρια στο ως άνω Νοσοκομείο παράνομα και με σκοπό πρόκλησης σωματικής βλάβης ή παρενόχλησης της καθαρίστριας Ελένης Χατζηκουμή από τη Δερύνεια συντέλεσε ώστε να της χορηγηθεί ακάθαρτο / μολυσμένο νερό, ήτοι τοποθέτησε στις πλαστικές μπουκάλες νερού της ακάθαρτο / μολυσμένο νερό που πήρε από την τουαλέτα, προκαλώντας κατ' αυτόν τον τρόπο βαριά σωματική βλάβη στην Ελένη Χατζηκουμή.». Νέα κατηγορία αρ. 2Α «Παράνομη χορήγηση δηλητηρίου ή επιβλαβούς πράγματος κατά παράβαση του άρθρου 234(β) του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154.» «Η κατηγορούμενη μεταξύ των ημερομηνιών 1/7/2015 - 20/8/2015, συμπεριλαμβανομένων, στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου στο Παραλίμνι της Επαρχίας Αμμοχώστου, ενώ ήταν καθαρίστρια στο ως άνω Νοσοκομείο παράνομα και με σκοπό πρόκλησης σωματικής βλάβης ή παρενόχλησης της καθαρίστριας Κωνσταντίας Περού από τη Σωτήρα συντέλεσε ώστε να της χορηγηθεί ακάθαρτο / μολυσμένο νερό, ήτοι τοποθέτησε στις πλαστικές μπουκάλες νερού της ακάθαρτο / μολυσμένο νερό που πήρε από την τουαλέτα.». Νέα κατηγορία αρ. 3Α «Παράνομη χορήγηση δηλητηρίου ή επιβλαβούς πράγματος κατά παράβαση των άρθρων 234(β) του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154.» «Η κατηγορούμενη μεταξύ των ημερομηνιών 1/7/2015 - 20/8/2015, συμπεριλαμβανομένων, στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου στο Παραλίμνι της Επαρχίας Αμμοχώστου, ενώ ήταν καθαρίστρια στο ως άνω Νοσοκομείο παράνομα και με σκοπό πρόκλησης σωματικής βλάβης ή παρενόχλησης της καθαρίστριας Δέσποινας Πρη Στυλιανού από τη Δερύνεια συντέλεσε ώστε να της χορηγηθεί ακάθαρτο / μολυσμένο νερό, ήτοι τοποθέτησε στις πλαστικές μπουκάλες νερού της ακάθαρτο / μολυσμένο νερό που πήρε από την τουαλέτα.». Νέα κατηγορία αρ. 4Α «Απόπειρα κακόβουλης χορήγησης δηλητηρίου ή επιβλαβούς πράγματος κατά παράβαση των άρθρων 233, 366 και 367 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.
3. «Η κατηγορούμενη στις 21.8.2015 στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου στο Παραλίμνι της Επαρχίας Αμμοχώστου, ενώ ήταν καθαρίστρια στο ως άνω Νοσοκομείο παράνομα και με σκοπό πρόκλησης σωματικής βλάβης ή παρενόχλησης της καθαρίστριας Ελένης Χατζηκουμή από τη Δερύνεια, αποπειράθηκε να συντελέσει ώστε να χορηγηθεί στην Ελένη Χατζηκουμή ακάθαρτο / μολυσμένο νερό και με αυτόν τον τρόπο να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή της ή να της προκαλέσει βαριά σωματική βλάβη, ήτοι τοποθέτησε στις πλαστικές μπουκάλες νερού της ακάθαρτο / μολυσμένο νερό που πήρε από την τουαλέτα.». Νέα κατηγορία 5Α «Απόπειρα κακόβουλης χορήγησης δηλητηρίου ή επιβλαβούς πράγματος κατά παράβαση των άρθρων 233, 366 και 367 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.
4. «Η κατηγορούμενη στις 21.8.2015 στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου στο Παραλίμνι της Επαρχίας Αμμοχώστου, ενώ ήταν καθαρίστρια στο ως άνω Νοσοκομείο παράνομα και με σκοπό πρόκλησης σωματικής βλάβης ή παρενόχλησης της καθαρίστριας Δέσποινας Πρη Στυλιανού από τη Δερύνεια, αποπειράθηκε να συντελέσει ώστε να χορηγηθεί στη Δέσποινα Πρη Στυλιανού ακάθαρτο / μολυσμένο νερό και με αυτόν τον τρόπο να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή της ή να της προκαλέσει βαριά σωματική βλάβη, ήτοι τοποθέτησε στις πλαστικές μπουκάλες νερού της ακάθαρτο / μολυσμένο νερό που πήρε από την τουαλέτα.». Απαγγέλλονται οι κατηγορίες αρ. 1Α 2Α, 3Α, 4Α και 5Α στην Κατηγορούμενη για να απαντήσει σε αυτές και, σε περίπτωση μη παραδοχής, θα προχωρήσω να την καλέσω σε απολογία αναφορικά με αυτές. Οι υφιστάμενες κατηγορίες αρ. 1 έως 6, κατόπιν τούτου θα απορριφθούν. (υπ.)........................................... Α. Πανταζή, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Ο περί Ποινικής Δικονομίας Νόμος, Κεφ. 155 Άρθρο 85.-

(1)Αν μέρος μόνο του κατηγορητηρίου ή του κατηγορητηρίου που καταχωρίστηκε σε Κακουργιοδικείο αποδεικνύεται και το μέρος που αποδείχτηκε συνιστά ποινικό αδίκημα, ο κατηγορούμενος δύναται, χωρίς μεταβολή του κατηγορητηρίου ή του κατηγορητηρίου που καταχωρίστηκε στο Κακουργιοδικείο, να καταδικαστεί για το ποινικό αδίκημα το οποίο αποδεικνύεται ότι διέπραξε.

(2)Αν πρόσωπο κατηγορείται για ποινικό αδίκημα, αυτό δύναται, χωρίς μεταβολή του κατηγορητηρίου ή κατηγορητηρίου που καταχωρίστηκε στο Κακουργιοδικείο, να καταδικαστεί για απόπειρα διάπραξης του εν λόγω ποινικού αδικήματος.

(3)Αν πρόσωπο αποδεικνύεται ότι τέλεσε οποιαδήποτε πράξη με σκοπό να διαπράξει το ποινικό αδίκημα για το οποίο κατηγορείται και αν η τέλεση της πράξης με τέτοια πρόθεση συνιστά ποινικό αδίκημα, αυτός δύναται, αν ακόμη δεν του προσάφθηκε κατηγορία για το ποινικό αδίκημα που αναφέρθηκε αμέσως πιο πάνω, να καταδικαστεί για αυτό, χωρίς μεταβολή του κατηγορητηρίου ή του κατηγορητηρίου που καταχωρίστηκε στο Κακουργιοδικείο.

(4)Αν στο τέλος της δίκης το Δικαστήριο είναι της γνώμης ότι έχει αποδειχτεί με μαρτυρία ότι ο κατηγορούμενος διέπραξε ποινικό αδίκημα ή ποινικά αδικήματα που δεν περιλαμβάνονται στο κατηγορητήριο ή το κατηγορητήριο που καταχωρίστηκε σε Κακουργιοδικείο και για τα οποία δεν δύναται να καταδικαστεί χωρίς τροποποίηση του κατηγορητηρίου ή του κατηγορητηρίου που καταχωρίστηκε σε Κακουργιοδικείο και για τα οποία καταδικαζόμενος δεν θα υπόκειται σε ποινή μεγαλύτερη εκείνης στην οποία θα υπόκειτο αν καταδικαζόταν βάσει του κατηγορητηρίου ή του κατηγορητηρίου που καταχωρίστηκε σε Κακουργιοδικείο και ότι ο κατηγορούμενος δεν θα επηρεαζόταν με αυτό δυσμενώς στην υπεράσπιση του, το Δικαστήριο δύναται να διατάξει την προσθήκη στο κατηγορητήριο ή το κατηγορητήριο που καταχωρίστηκε στο Κακουργιοδικείο κατηγορίας ή κατηγοριών εναντίον του κατηγορούμενου για τέτοιο ποινικό αδίκημα ή ποινικά αδικήματα, και το Δικαστήριο αποφασίζει για αυτά ωσάν η κατηγορία αυτή ή οι κατηγορίες αποτελούσαν μέρος του αρχικού κατηγορητηρίου ή του κατηγορητηρίου που καταχωρίστηκε σε Κακουργιοδικείο. 83.-

(1)Όταν, σε οποιοδήποτε στάδιο της δίκης φαίνεται στο Δικαστήριο ότι το κατηγορητήριο ή το κατηγορητήριο που καταχωρίστηκε στο Κακουργιοδικείο είναι ελαττωματικό, είτε ουσιαστικά είτε τυπικά, το Δικαστήριο δύναται να εκδώσει τέτοιο διάταγμα για τη μεταβολή του κατηγορητηρίου ή του κατηγορητηρίου που καταχωρίστηκε στο Κακουργιοδικείο είτε με τροποποίηση του ή με υποκατάσταση του ή με προσθήκη σε αυτό νέας κατηγορίας ως το Δικαστήριο κρίνει αναγκαίο ώστε να ανταποκρίνεται στα περιστατικά της υπόθεσης.

(2)Όταν κατηγορητήριο ή κατηγορητήριο που καταχωρίστηκε σε Κακουργιοδικείο μεταβάλλεται με τον τρόπο αυτό, το διάταγμα για τη μεταβολή σημειώνεται πάνω στο κατηγορητήριο ή το κατηγορητήριο που καταχωρίστηκε στο Κακουργιοδικείο, και αυτά χρησιμοποιούνται για το σκοπό κάθε συναφούς διαδικασίας ωσάν να είχαν καταχωριστεί με τη μορφή που έχει μεταβληθεί. 84.-

(1)Όταν κατηγορητήριο ή κατηγορητήριο που καταχωρίστηκε σε Κακουργιοδικείο μεταβάλλεται όπως προβλέπεται στο άρθρο 83, το Δικαστήριο καλεί αμέσως τον κατηγορούμενο να απολογηθεί σε αυτό και να δηλώσει κατά πόσο είναι έτοιμος να δικαστεί βάσει του κατηγορητηρίου ή του κατηγορητηρίου που καταχωρίστηκε σε Κακουργιοδικείο ως έχει μεταβληθεί.

(2)Αν ο κατηγορούμενος δηλώσει ότι δεν είναι έτοιμος, το Δικαστήριο εξετάζει τους προβαλλόμενους λόγους και, αν η άμεση συνέχιση της διαδικασίας δεν ενδέχεται κατά τη γνώμη του Δικαστηρίου να επηρεάσει δυσμενώς τον κατηγορούμενο στην υπεράσπιση του ή τον κατήγορο στο χειρισμό της υπόθεσης από αυτόν, το Δικαστήριο δύναται να προχωρήσει τη δίκη ωσάν, το κατηγορητήριο ή το κατηγορητήριο που καταχωρίστηκε σε Κακουργιοδικείο που έχει μεταβληθεί, να ήταν το αρχικό.

(3)Αν το κατηγορητήριο ή το κατηγορητήριο που καταχωρίστηκε στο κακουργιοδικείο που έχει μεταβληθεί είναι τέτοιο ώστε η άμεση συνέχιση της δίκης να ενδέχεται, κατά τη γνώμη του Δικαστηρίου να επηρεάσει, δυσμενώς τον κατηγορούμενο ή τον κατήγορο, το Δικαστήριο δύναται είτε να διατάξει νέα δίκη είτε να αναβάλει τη δίκη για τέτοια χρονική περίοδο ως το Δικαστήριο ήθελε θεωρήσει αναγκαία.

(4)Όταν κατηγορητήριο ή κατηγορητήριο που καταχωρίστηκε σε Κακουργιοδικείο μεταβάλλεται από το Δικαστήριο μετά την έναρξη της δίκης η μαρτυρία που έχει ήδη δοθεί κατά τη διάρκεια της δίκης, δύναται να χρησιμοποιηθεί χωρίς επανακρόαση αλλά επιτρέπεται στους διαδίκους να επανακαλέσουν ή επανακλητεύσουν οποιοδήποτε μάρτυρα ο οποίος είναι δυνατό να εξετάστηκε και να εξετάσουν ή αντεξετάσουν αυτόν αναφορικά με την εν λόγω μεταβολή cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο