Αστυνομικός Διευθυντής Αμμοχώστου ν. Κατερίνας Ζάρτηλα Φεσά, Αρ. Υπόθεσης: 1658/2016, 8/8/2017

(14)μαρτύρων κατηγορίας, απαγγέλθηκαν από το Δικαστήριο κατα τη δικάσιμο ημερ. 1.8.2017, όπως παρατίθενται πιο κάτω꞉ «Την 21/8/2015 καταγγέλθηκε στον Αστυνομικό Σταθμό Παραλιμνίου από τον ιατρό Δρ. Παναγιώτη Καρανικόλα (Μ.Κ.1), ο οποίος κατά τον εν λόγω χρόνο αναπληρούσε τον αναπληρωτή διευθυντή του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου, ότι τον τελευταίο μήνα η κατηγορούμενη βάζει/τοποθετεί σε ατομικά/προσωπικά μπουκάλια νερού που ανήκουν σε άλλες καθαρίστριες άγνωστο υγρό με αποτέλεσμα κάποιες από αυτές να παρουσιάσουν συμπτώματα πόνου στην κοιλιά, ζαλάδες, εμετούς και κομμάρα. Προς διερεύνηση της πιο πάνω καταγγελίας λήφθηκαν καταθέσεις από τις καθαρίστριες Ελένη Χ"Κουμή (Μ.Κ.3), Κωνσταντία Περού (Μ.Κ.14) και Δέσποινα Πρη Σταυρινού (Μ.Κ.4). Η παραπονούμενη, Ελένη Χ"Κουμή (Μ.Κ.3), στην κατάθεσή της ανάφερε, μεταξύ άλλων, και τα ακόλουθα: · Τοποθετούσε τα ατομικά/προσωπικά της μπουκάλια νερού πάνω στο τραπέζι που υπήρχε στην κουζίνα ασθενών του Γυναικολογικού Τμήματος. · Παρατήρησε ότι τον τελευταίο μήνα αλλοιωνόταν το χρώμα του νερού της σε σκούρο καφέ. · Πολλές φορές έτυχε να καταναλώσει το νερό με αποτέλεσμα να παρουσιάσει συμπτώματα πόνου στην κοιλιά, ζαλάδες και κομμάρα. · Στις 18/8/2015, σε συζήτηση που είχε με την παραπονούμενη Κωνσταντίνα Περού (Μ.Κ.14) αναφορικά με το πιο πάνω θέμα, της ανάφερε ότι και άλλες καθαρίστριες παρατήρησαν το ίδιο γεγονός και υποψιάζονται την κατηγορούμενη, Κατερίνα Ζάρτηλα Φεσά. · Στις 20/8/2015 παρατήρησε ότι το νερό της ήταν και πάλι αλλοιωμένο και ενημέρωσε την οικονόμο Στέλλα Γεωργίου (Μ.Κ.7). · Στις 21/8/2015 και ώρα 11:15, σε συνεργασία/συνεννόηση με τη διεύθυνση του νοσοκομείου / οικονόμο Στέλλα Γεωργίου (Μ.Κ.7) τοποθέτησε και έθεσε σε λειτουργία τη κάμερα του κινητού της τηλεφώνου στην κουζίνα του Γυναικολογικού Τμήματος, όπου την ίδια μέρα κατέγραψε την κατηγορούμενη Κατερίνα Ζάρτηλα Φεσά να ανασύρει από την τσέπη της κάτι και μετά να το τοποθετεί στα τρία μπουκάλια νερού που υπήρχαν στο τραπέζι και εν συνεχεία να το τοποθετεί πίσω στην τσέπη της. Στη συνέχεια, αφού ανακίνησε καλά τα τρία μπουκάλια, τα επανατοποθέτησε στην αρχική τους θέση. · Τα δύο από τα τρία μπουκάλια ήταν δικά της. Η παραπονούμενη, Κωνσταντία Περού (Μ.Κ.14), στην κατάθεσή της ανάφερε, μεταξύ άλλων, και τα ακόλουθα: · Παρατήρησε ότι τον τελευταίο μήνα αλλοιωνόταν το χρώμα του νερού της που είχε στα ατομικά/προσωπικά της μπουκάλια (κόκκινο με άσχημη μυρωδιά) και αυτό συνέβαινε όταν εργαζόταν με την κατηγορούμενη Κατερίνα Ζάρτηλα Φεσά. · Στις 17/8/2015, σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις, τοποθέτησε το ατομικό/προσωπικό της μπουκάλι νερού στα αποδυτήρια καθαριστριών αρ. 42.10 που βρίσκεται στο υπόγειο του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου και στις δύο περιπτώσεις είδε την κατηγορούμενη να εισέρχεται στα αποδυτήρια καθαριστριών και εν συνεχεία να εξέρχεται, αφού παρέμεινε εκεί για πέντε περίπου λεπτά. · Αμέσως, μετά την αναχώρηση της κατηγορούμενης Κατερίνας Ζάρτηλα Φεσά, εισήλθε στα αποδυτήρια καθαριστριών, έλεγξε το νερό της και διαπίστωσε ότι το νερό της ήταν αλλοιωμένο κόκκινο με άσχημη μυρωδιά. · Ενημέρωσε σχετικά την προϊσταμένη της, Στέλλα Γεωργίου (Μ.Κ.7). · Μετέφερε το αλλοιωμένο νερό για εξέταση/αναλύσεις στο κλινικό παθολογικό εργαστήριο Μαρία Μπόνη Καραπάσιη (Μ.Κ.11), όπου ανιχνεύθηκαν διάφορα βακτήρια. · Έτυχε να καταναλώσει το νερό, με αποτέλεσμα να παρουσιάσει συμπτώματα εντερικών διαταραχών. Η ιατρός, ειδικός μικροβιολόγος-αιματολόγος Μαρία Μπόνη Καραπάσιη (Μ.Κ.11), επιβεβαίωσε τα όσα ανέφερε η παραπονούμενη Κωνσταντία Περού αναφορικά με την ανάλυση του νερού/ύδατός της. Περαιτέρω, η Μ.Κ.11 ανάφερε ότι το δείγμα εξετάστηκε δια της "Millipore Filter Method" για τις ακόλουθες παραμέτρους, Total Coliforms-E Coli, Fecal Coliforms, Fecal (Streptococci-Enterrococci-Staphylococci) και Pseudomonas Aeruginosa και για κάθε μια από τις αναφερόμενες παραμέτρους ανιχνεύθηκαν περισσότερα από 80 col/100ml νερού. Επίσης, ανάφερε ότι η κατανάλωση του πιο πάνω ύδατος μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στο γαστρεντερικό σύστημα. Η παραπονούμενη, Δέσποινα Πρη Σταυρινού (Δεσπούλλα Κώστα) (Μ.Κ.4), στην κατάθεσή της ανάφερε, μεταξύ άλλων, και τα ακόλουθα: · Τοποθετούσε τα ατομικά/προσωπικά της μπουκάλια νερού στα αποδυτήρια των καθαριστριών που βρίσκεται στο επίπεδο μηδέν. · Παρατήρησε ότι τον τελευταίο μήνα αλλοιωνόταν το χρώμα του νερού της και μύριζε άσχημα. · Κάποιες φορές έτυχε να καταναλώσει το νερό με αποτέλεσμα να παρουσιάσει συμπτώματα πόνου στην κοιλιά. · Ενημερώθηκε από την παραπονούμενη Κωνσταντία Περού (Μ.Κ.14), καθώς και από άλλες καθαρίστριες, ότι παρατήρησαν το ίδιο γεγονός και η παραπονούμενη Κωνσταντία Περού της ανάφερε ότι υποψιάζεται την κατηγορούμενη Κατερίνα Ζάρτηλα Φεσά. · Στις 21/8/2015 τοποθέτησε το ατομικό/προσωπικό της μπουκάλι νερού στα αποδυτήρια καθαριστριών που βρίσκεται στο επίπεδο μηδέν του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου και την ίδια μέρα και περί ώρα 11:30, ενώ καθόταν στην τραπεζαρία που βρίσκεται δίπλα από τα αποδυτήρια καθαριστριών, είδε την κατηγορούμενη να εισέρχεται στα αποδυτήρια καθαριστριών και εν συνεχεία να εξέρχεται, αφού παρέμεινε εκεί για δέκα περίπου λεπτά. · Αμέσως, μετά την αναχώρηση της κατηγορούμενης Κατερίνας Ζάρτηλα Φεσά, εισήλθε στα αποδυτήρια καθαριστριών, έλεγξε το νερό της και διαπίστωσε ότι το νερό της ήταν αλλοιωμένο και μύριζε άσχημα. · Μετά πάροδο 30 περίπου λεπτών πληροφορήθηκε ότι καθαρίστριες κατέγραψαν σε κάμερα κινητού τηλεφώνου την κατηγορούμενη Κατερίνα Ζάρτηλα να τοποθετεί άγνωστο υγρό σε μπουκάλια νερού που ανήκαν σε άλλες καθαρίστριες. · Περαιτέρω, παρέδωσε στη Γ/Αστ.544 το τεκμήριο 6, ως φαίνεται στον κατάλογο τεκμηρίων με Κ.

1. Στις 21/8/2015, αμέσως μετά την καταγραφή από τη κάμερα του κινητού τηλεφώνου στην οποία φαίνεται η κατηγορούμενη να εισέρχεται στην κουζίνα ασθενών του Γυναικολογικού Τμήματος και να ανασύρει από την τσέπη της κάτι και μετά να το τοποθετεί σε ατομικά/προσωπικά μπουκάλια και εν συνεχεία να το τοποθετεί πίσω στην τσέπη της, κλήθηκε η Αστυνομία. Στο μέρος μετέβηκαν ο Α/Αστ.3080 Μάρκος Πιττάτζιης του Τ.Α.Ε. Αμμοχώστου και η Γ/Αστ.544 Χριστίνα Πέτρου (Μ.Κ.10) του Αστυνομικού Σταθμού Παραλιμνίου. Στις 21/8/2015 και ώρα 13:39, στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου, η Γ/Αστ.544 Χριστίνα Πέτρου (Μ.Κ.10) πληροφόρησε την κατηγορούμενη Κατερίνα Ζάρτηλα Φεσά για την υπό διερεύνηση υπόθεση, της επέστησε την προσοχή της στο νόμο και αυτή απάντησε: «Έν έχω τίποτε πάνω μου». Ακολούθως, προέβηκε σε σωματική έρευνα της κατηγορούμενης. Κατά τη διάρκεια της έρευνας εντόπισε και κατάσχε τα τεκμήρια, ως φαίνονται στον κατάλογο τεκμηρίων (Τεκμήριο 8) και για την κατάσχεση κάθε τεκμηρίου προέβαινε σε επίστηση της προσοχής της κατηγορούμενης στο νόμο και κατέγραφε τις απαντήσεις της. Στο τέλος, σφράγισε τα τεκμήρια σε χάρτινες συσκευασίες στην παρουσία της κατηγορούμενης. Στις 21/8/2015 και ώρα 17:35, στον Αστυνομικό Σταθμό Παραλιμνίου, η Γ/Αστ.544 Χριστίνα Πέτρου (Μ.Κ.10) πληροφόρησε την κατηγορούμενη για την εναντίον της διερευνώμενη υπόθεση και αφού της επέστησε την προσοχή της στο νόμο αυτή απάντησε «Έκαμα λάθος». Στη συνέχεια, η Μ.Κ.10 πληροφόρησε την κατηγορούμενη ότι η ενέργειά της καταγράφηκε από κάμερα κινητού τηλεφώνου και τη ρώτησε αν ήθελε να δει το περιεχόμενό του και αφού της επέστησε την προσοχή της στο νόμο αυτή της απάντησε «Ναι, θέλω να το δω». Ακολούθως, η Μ.Κ.10, μαζί με την κατηγορούμενη, παρακολούθησαν το περιεχόμενο του τεκμηρίου/κινητού τηλεφώνου. Κατά τη διάρκεια της προβολής, και συγκεκριμένα τη στιγμή που γυναίκα βάζει κάτι στα προσωπικά μπουκάλια με νερό που ανήκαν σε άλλες καθαρίστριες, η κατηγορούμενη ανάφερε στη Μ.Κ.10 «Εγιώ είμαι αυτή». Αμέσως, η Μ.Κ.10 επέστησε την προσοχή της κατηγορούμενης στο νόμο και αυτή απάντησε «Εγιώ το έκαμα, έκαμα λάθος και απολογούμαι. Θα σου πω τι έγινε να το γράψεις». Την ίδια μέρα, 21/8/2015, και μεταξύ των ωρών 17:49 μέχρι 19:25, στα γραφεία του Αστυνομικού Σταθμού Παραλιμνίου, η Γ/Αστ.544 Χριστίνα Πέτρου (Μ.Κ.10) κατέγραψε τη θεληματική κατάθεση της κατηγορούμενης Κατερίνας Ζάρτηλα Φεσά, αφού της επέστησε γραπτώς την προσοχή της στο νόμο, και κατόπιν δικής της επιθυμίας, σύμφωνα με τον δικαστικό κανόνα
2. Σ΄ αυτή παραδέχεται ότι το υγρό που έβαζε στα μπουκάλια νερού, που ανήκαν σε άλλες καθαρίστριες, το είχε πάρει από λεκάνη τουαλέτας του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου. Στις 21/8/2015 και ώρα 21:00, στο Παραλίμνι, ο Α/Αστ.2772 Γιώργος Γεωργίου (βλ. Τεκμήριο 7) συνέλαβε δυνάμει δικαστικού εντάλματος σύλληψης την κατηγορούμενη Κατερίνα Ζάρτηλα Φεσά. Της εξήγησε τους λόγους της σύλληψής της, της επέστησε την προσοχή της στο νόμο και αυτή απάντησε «Εντάξει». Στις 22/8/2015 και μεταξύ των ωρών 12:04 - 12:15, η κατηγορούμενη Κατερίνα Ζάρτηλα Φεσά, υπέδειξε στον Α/Αστ.1771 Τάσο Δημητρίου (βλ. Τεκμήριο 11) δύο σκηνές εντός του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου, οι οποίες σχετίζονται με την υπόθεση που διερευνάται εναντίον της. Η μία σκηνή αφορούσε τη λεκάνη τουαλέτας/αποχωρητήριο από το οποίο γέμισε το μπουκάλι της (Τεκμήριο 1, ως φαίνεται στον αρ. 8) και το έβαζε σε μπουκάλια νερού που ανήκαν σε άλλες καθαρίστριες. Η δεύτερη σκηνή αφορούσε μπουκάλι νερού που ήταν τοποθετημένο σε πάγκο στα αποδυτήρια καθαριστριών αρ. 42.10, που βρίσκεται στο υπόγειο του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου, στο οποίο έβαλε από το υγρό που είχε πάρει και γεμίσει το μπουκάλι της από τη λεκάνη της τουαλέτας. Σε κάθε σκηνή που του υποδείκνυε, της εφιστούσε την προσοχή της στο νόμο, έδιδε μια απάντηση την οποία κατέγραφε, της τη διάβαζε και ως ορθή την υπόγραφε στην παρουσία του. Στις 25/8/2015 η Γ/Αστ.544 Χριστίνα Πέτρου (ΜΚ.10) παρέδωσε τα τεκμήρια 1-6, ως φαίνονται στον κατάλογο τεκμηρίων (Τεκμήριο 8), στον Λοχ.1879 Δημήτρη Γλυκαίνο (Μ.Κ.5) για να μεταφερθούν στο Δικανικό Εργαστήριο Ηλεκτρονικών Τεκμηρίων του Κλάδου Τηλεπικοινωνιακών του Τμήματος Δ του Αρχηγείου Αστυνομίας για να εξεταστεί και να αντιγραφεί σε ψηφιακό δίσκο το βίντεο ημερομηνίας 21/8/2015 και ώρα 11:32 και ονομασία 20150821-113210 και τα τεκμήρια 1-4 και 6, ως φαίνονται στο Τεκμήριο 8 του Δικαστηρίου, στο Γενικό Χημείο του Κράτους (ΓΚΧ) για επιστημονικές εξετάσεις. Ο Αστ.3776 Αχιλλέας Μιχαηλίδης (Μ.Κ.9) προέβηκε σε δικανική εξέταση του τεκμηρίου 5, ως φαίνεται στον κατάλογο τεκμηρίων (Τεκμήριο 8), και ετοίμασε σχετική έκθεση. Το Γενικό Χημείο του Κράτους (ΓΧΚ) προέβηκε σε επιστημονική εξέταση των τεκμηρίων 1, 3, 4 και 6, ως φαίνονται στον Τεκμήριο 8 ενώπιον του Δικαστηρίου, και ετοίμασε σχετική έκθεση. Στην έκθεσή της (βλ. Τεκμήριο 13) η Δρ. Πόπη Κανάρη, διευθύντρια του Γενικού Χημείου του Κράτους, στην οποία επισυνάπτονται και οι εργαστηριακές αναλύσεις, αναφέρει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: · Στο τεκμήριο 1 υπό δικαστικό Τεκμήριο 8 (Πρόκειται γι' αυτό που βρέθηκε στην κατοχή της Κατηγορούμενης) ανιχνεύθηκαν: 24,000,000 Κολοβακτηριοειδή ανά 100 mL, 1200 Staphylococcus spp. ανά 100 mL, και 378 mg/L Ουρία Ούρων · Στο τεκμήριο 3 υπό δικαστικό Τεκμήριο 8 (Πρόκειται για «Πλαστικό μπουκάλι νερού 0,5L, με ένδειξη «Φυσικό Νερό Πηγής Highlander» με χειρόγραφη σήμανση «Λένια», όπου «Λένια» είναι η ΜΚ3) ανιχνεύθηκαν: 38,000 Κολοβακτηριοειδή ανά 100 mL, 30 Staphylococcus spp. ανά 100 mL, και 21 mg/L Ουρία Ούρων · Στο τεκμήριο 4 υπό δικαστικό τεκμήριο 8 («Πλαστικό μπουκάλι του 0,5L, με ένδειξη «Φυσικό Νερό Πηγής Highlander» με χειρόγραφη σήμανση «Λένια») ανιχνεύθηκαν: 85,000 Κολοβακτηριοειδή ανά 100 mL, 70 Staphylococcus spp. ανά 100 mL, και 40 mg/L Ουρία Ούρων · Στο τεκμήριο 6 υπό δικαστικό τεκμήριο 8 («Πλαστικό μπουκάλι νερού 0,5L, με ένδειξη «ΑΓΡΟΣ» με χειρόγραφη σήμανση «Δέσπω Καθαριστής», όπου «Δέσπω» είναι ΜΚ4) ανιχνεύθηκαν: 183,000 Κολοβακτηριοειδή ανά 100 mL, 90 Staphylococcus spp. ανά 100 mL, και 54 mg/L Ουρία Ούρων Στις 3/12/2015 στάληκε επιστολή με ερωτήματα στο Υπουργείο Υγείας αναφορικά με τα αποτελέσματα των επιστημονικών εξετάσεων του Γενικού Χημείου του Κράτους (ΓΧΚ), για πιθανή παρενέργεια ατόμων που έχουν λάβει από του στόματος υγρό μολυσμένο με παθογόνους οργανισμούς (Κολοβακτηρίδια εν προκειμένω και σταφυλόκοκκους). Στις 3/2/2015 λήφθηκε επιστολή ημερομηνίας 18/1/2016 από το Υπουργείο Υγείας στην οποία επισυναπτόταν απαντητική επιστολή του Αν. Διευθυντή του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου, Χριστοδουλάκη Γιασεμίδη, ημερομηνίας 11/1/2016 (βλ. Τεκμήριο 31). Σύμφωνα με τον Αν. Διευθυντή Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου Χριστοδουλάκη Γιασεμίδη, τα συνήθη συμπτώματα που παρουσιάζονται στην πλειονότητα των περιπτώσεων είναι συμπτώματα τροφικής δηλητηρίασης, δηλαδή κοιλιακό άλγος ποικίλου βαθμού, διαρροϊκές κενώσεις, εμετοί, ζάλη, κ.λπ., τα οποία είναι παροδικά. Όταν, όμως, ο λήπτης έχει άλλα σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως π.χ. σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια, νεφρική ανεπάρκεια, ανοσοκαταστολή, νεοπλασίες κ.α., τότε μπορεί να παρουσιαστούν σοβαρότερες παρενέργειες, όπως π.χ. ηλεκτρολυτικές διαταραχές, οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν ακόμα και σε καρδιακές αρρυθμίες, απώλεια υγρών (ιδιαίτερα επί μεγάλων διαρροϊκών κενώσεων), οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε αφυδάτωση και υπόταση ή ακόμα και σε επιβάρυνση της νεφρικής λειτουργίας με όλα τα συνεπακόλουθα. Την 27/2/2016 και ώρα 12:17, στον Αστυνομικό Σταθμό Παραλιμνίου, ο Λοχ.1879 Δημήτρης Γλυκαίνος (Μ.Κ.5) πληροφόρησε την κατηγορούμενη για την υπό διερεύνηση υπόθεση, της επέστησε την προσοχή της στο νόμο και απάντησε «Εντάξει». Την ίδια μέρα, 27/2/2016, και μεταξύ των ωρών 12:20-12:30, στον Αστυνομικό Σταθμό Παραλιμνίου, ο Λοχ.1879 Δημήτρης Γλυκαίνος (Μ.Κ.5) (βλ. Τεκμήριο 18) κατηγόρησε γραπτώς την κατηγορούμενη και τα από μέρους της διαπραχθέντα αδικήματα, της επέστησε την προσοχή της στο νόμο και έδωσε μια απάντηση, την οποία κατέγραψε. Η κατηγορούμενη διάβασε την απάντησή της, είπε ότι είναι ορθή και την υπέγραψε. Αποτελεί διαπίστωση του παρόντος Δικαστηρίου ότι το νερό, ως αλλοιωνόταν από την κατηγορούμενη, ήταν μολυσμένο και ως τέτοιο «επιβλαβές» για την υγεία των παραπονούμενων και ακατάλληλο για πόση. Αποτελεί, επίσης, διαπίστωση του Δικαστηρίου ότι οι παραπονούμενες (Μ.Κ.3 και 4) δεν ήπιαν από το νερό, ως αλλοιώθηκε από την κατηγορούμενη στις 21/8/2015 (βλ. την απόφαση για το εκ πρώτης όψεως σε συνδυασμό με την προσθήκη των νέων κατηγοριών 4Α και 5Α). Σημειωτέον ότι αποτέλεσε, συγχρόνως, διαπίστωση του Δικαστηρίου ότι η Κατηγορούμενη δεν είχε αλλοιώσει το νερό της ΜΚ14 στις 21.8.2015 (γι' αυτό και απορρίφθηκε στο εκ πρώτης όψεως η κατηγορία αρ. 6). Έπιναν, όμως, και οι τρεις παραπονούμενες (ΜΚ3, 4 και 14) από το αλλοιωμένο από την κατηγορούμενη νερό σε διάφορες ημερομηνίες, μεταξύ της περιόδου 1/7/2015 και 20/8/
3. Οι παραπονούμενες (Μ.Κ.4 και 14), όσον αφορά την πόση του ακατάλληλου μολυσμένου νερού που αποτελεί, ως προανέφερα, επιβλαβές πράγμα, υπέστησαν στομαχική και εντερική διαταραχή, η οποία όμως ξεπεράστηκε σύντομα χωρίς μόνιμα κατάλοιπα στην υγεία τους. Δεν επισκέφθηκαν οποτεδήποτε γιατρό ούτε και έλαβαν οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή. Η παραπονούμενη (Μ.Κ.3), απεναντίας, η οποία αισθανόταν, κατά την εν λόγω περίοδο ως αναφέρεται στην κατηγορία 1Α, αλλά και έως τις 24/8/2015, πόνο στο στομάχι, ζαλάδες, κομμάρα και παραπονείτο για διάρροιες επισκέφθηκε τη Δρ. Αντρούλα Μαπππουρίδου (Μ.Κ.8), στις 24/8/2015 στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου (βλ. Τεκμήριο 24) και εξετάστηκε από τη γιατρό, η οποία της συνέστησε να κάμει αναλύσεις. Οι αναλύσεις αυτές κατέδειξαν χαμηλή ουρία η οποία, ως η Μ.Κ.8 παρατηρεί, καταδείκνυε αφιδάτωση. Η Δρ. Μαππουρίδου εξηγεί στο τεκμήριο 24 ότι η χαμηλή ουρία μπορεί να προέλθει από διαρροϊκές κενώσεις και στομαχόπονο. Στη βάση της διάγνωσης της Μ.Κ.8, για την κατάσταση αφυδάτωσης στην οποία περιήλθε ο οργανισμός της Μ.Κ.3 κατά ή περί την 24/8/2015, το Δικαστήριο διαπίστωσε (βλ. αιτιολογημένη απόφαση ημερομηνίας 19/7/2017) ότι η κατάσταση αυτή ήταν απόρροια κατανάλωσης, σε διάφορες ημερομηνίες από 1/7/2015 μέχρι 20/8/2015, του μολυσμένου νερού, ως το αλλοίωνε η κατηγορούμενη, και ότι μια τέτοια κατάσταση της υγείας της συνιστούσε, βάσει των όσων ανάφερε ο Δρ. Χριστοδουλάκης Γιασεμίδης (Μ.Κ.12), έστω και οριακά, μια βαριά σωματική βλάβη του οργανισμού της. Σημειωτέον ότι, κατά πάντα ουσιώδη για το σύνολο των κατηγοριών επί του κατηγορητηρίου χρόνο, η κατηγορούμενη ήταν ψυχιατρικά υγιής ως βεβαιώνει η Δρ. Ουρανία Χαραλαμπίδου στο Τεκμήριο 14 ενώπιον του Δικαστηρίου, προσανατολισμένη ως προς τον τόπο, χρόνο, πρόσωπα και πράγματα.». Γ. Η ΘΕΛΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΗΣ. Προτού αναφερθώ στο περιεχόμενο της αγόρευσης του συνηγόρου Υπεράσπισης για μετριασμό της ποινής, κρίνω σκόπιμο να παραθέσω αυτούσιο απόσπασμα από τη θεληματική κατάθεση που έδωσε η Κατηγορούμενη στην Αστυνομία προς τη ΜΚ10 στις 21.8.2015 και ώρα 17꞉49 - 19꞉25 (βλ. Τεκμήριο 28). Αποκαλύπτει τον τρόπο σκέψης της Κατηγορούμενης καθ'ον χρόνο διέπραττε τα αδικήματα꞉ «[...] Πριν από περίπου 2 χρόνια ξεκίνησε ένα πρόβληµα µε το στοµάχι µου. Ζω καθηµερινά µε πολύ δυνατούς πόνους, αναγούλες και εµετούς, στο σηµείο που αναγκάστηκα σε κάποια φάση να διακόψω την δουλειά για περίπου 8 µήνες. Από τότε ήταν που ξεκίνησε ιζαι το πρόβληµα µε τις κοπέλες στην δουλειά. Όταν επέστρεψα πίσω στην δουλειά, η προϊστάµενη µου η Στέλλα, µου είπε να εργαστώ σε πόστα που θα είµαι µε άλλες κοπέλες, ούτως ώστε αν χρειαστώ βοήθεια να έχω κάποια εκεί. Ούλλες οι κοπέλες είχαν τα µαζί µου επειδή δούλευκα παραπάνω πρωινά και πιο λίγα νυχτέρια και απογευµατινά. Ο λόγος που έγινε τούτο είναι επειδή δεν µπορώ να οδηγήσω λόγω των πόνων που έχω και µε παίρνει στην δουλειά ο άντρας µου. Τούτο ελαλούσαν το τζαι οµπρός µου ότι εν τους αρέσκει, αλλά τζαι πίσω µου. Είχε 3-4 κοπέλες που µε στήριξαν στις δύσκολες στιγµές που πέρασα, τζαι όταν χρειάστηκα βοήθεια µε βοήθησαν. Τζαι τσάι εκάµαν µου, τζαι αν εχρειάστηκε να ξεκoυραστώ λίγο δεν µου έκαναν πρόβληµα. Είχε όµως τζαι γυναίκες που µόνο που µε έβλεπαν να φέφκω που το σηµείο µου, είτε για να πάω στο αποχωρητήριο είτε για οποιοδήποτε λόγο, µε κατάγγελλαν στους ανώτερους µας. Μου είπαν ακόµα ότι ως τζαι κοπέλες που ήρθαν µε καρκίνο επεθάναν, αλλα εγώ είµαι ακόµα ζωντανή. Τούτα εγίνονταν σε καθηµερινή βάση. Έφτασα στo σηµείο που έθελα να τις εκδικηθώ. Έθελα τες να πάθουν τζαι τζίνες κάτι. Πριν λίγες µέρες, δεν θυµάµαι ακριβώς πόσες, έφτασα στα όρια µου. Μέσα στην τσέντα µου είχα ένα άδειο µπουκάλι που χρησιμοποίησα για αγιασμό τζαι έλειψε. Όταν επία στα αποχωρητήρια στον όροφο 0 του Γ. Ν. Αμμοχώστου, τα οποία χρησιμοποιούν νοσηλευτές, καθαρίστριες, γιατροί και γενικά άτομα του προσωπικού, για να τα καθαρίσω, είδα ότι είχε ούρα με κοκκινωπό χρώμα. Δεν ξέρω τί ήταν. Σε τζίνη τη φάση ήρτε μου, τζαι επία τζαι έπιασα το μπουκαλλούι τζαι εγέμωσα το με ότι είχε στη λεκάνη. Μόλις βγήκα από το αποχωρητήριο βρήκα μια μπουκάλα νερού, η οποία βρισκόταν πάνω σε ένα παγκούι στα αποδυτήρια που είναι μέσα στα αποχωρητήρια, δεν ξέρω ποιου ήταν τζαι έγυρα λλίο από το μπουκαλάκι που γέμισα προηγουμένως μέσα. Το μπουκαλούι έβαλα το σε ένα σακκουλλούι τζαι είχα το μες τη τσέντα μου, τζαι απλά έπαιρνα το τζαι έφερνα το μαζί μου. Σήμερα, 21/08/2015 το ωράριο μου ήταν από η ώρα 11꞉40 το πρωί μέχρι 07꞉15 το απόγευμα. Κατά τες 12꞉00 ήμουν στην κουζίνα με τη Λένια Χ''Κουμή. Σε κάποια φάση η Λένια έφυε τζαι ήρθε μια άλλη κοπέλα που είχε μωρό άρρωστο, που δεν την ξέρω, τζαι εζήτησε μου κουππούα για να κάμει κρέμα για το μωρό της τζαι της έδωσα. Ενώ ήταν δίπλα μου, πήρα το πρώτο μπουκάλι το οποίο είχε τσάι. Δεν έβαλα κάτι εκεί μέσα. Απλά το έβαλα πίσω. Μετά εγύρισα τζαι επλύθηκα στο νιπτήρα. Είδα ένα κινητό να φορτίζει τζαι ετραβούσε με βίντεο. Είδα το πρόσωπο μου στην οθόνη του κινητού, αλλά δεν με έκοφτε σε τζίνη τη φάση. Έτσι μου ήρτε τζαι έκαμα. Μετά όταν έφυε η κοπέλα από το δωμάτιο, έβαλα στα άλλα 2 μπουκάλια νερού που βρίσκονταν στο τραπέζι μερικές σταγόνες από το μπουκαλάκι που είχα μαζί μου. Πιο μετά ήρθε η Αστυνομία, η οποία ανάφερε ότι κάτι ψάχνει τζαι μου έκανε σωματική έρευνα. Στη δεξιά τζέπη μου βρήκε το μπουκαλάκι με το υγρό το οποίο χρησιμοποίησα και έβαλα στις άλλες μπουκάλες και στην αριστερή 2 βελόνες οι οποίες είχαν κάλυμμα και τις βρήκα σαν καθάριζα. Όταν ερωτήθηκα τί ήταν το υγρό, τους είπα ότι ήταν αγίασμα. Αφού έγινε το περιστατικό, εμετάνιωσα το, αλλά ήδη έγινε. Αν μπορούσα να γυρίσω το χρόνο πίσω, εν θα το έκαμνα. Ήταν να εύρω άλλο τρόπο να τες αντιμετωπίσω. Ήταν στιγμιαίο και πραγματικά απολογούμαι.» Δ. ΑΓΟΡΕΥΣΗ ΓΙΑ ΜΕΤΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΠΟΙΝΗΣ. Σε μια εκτενή και εμπεριστατωμένη γραπτή αγόρευση, ο ευπαίδευτος συνήγορος της Κατηγορούμενης ανέλυσε και ανέπτυξε τους ακόλουθους παραγοντες, τους οποίους κάλεσε το Δικαστήριο να λάβει υπόψη ως μετριαστικούς꞉ · Την άμεση παραδοχή της Κατηγορούμενης στην Αστυνομία και την απολογία της, όπως εκφράζεται μέσα από την προπαρατεθείσα θεληματική κατάθεσή της, αλλά και στην απάντηση που έδωσε όταν κατηγορήθηκε γραπτώς από την Αστυνομία. Συγκεκριμένα, η απάντηση που είχε δώσει στις 27.2.2016 όταν κατηγορήθηκε γραπτώς (Τεκμήριο 18) ήταν ότι꞉ «Το τί μου συνέβηκε δεν ξέρω. Στη ζωή μου δεν έκανα σε κανένα κακό και πάντα αγαπούσα τους ανθρώπους και τους βοηθούσα. Έκανα ένα λάθος που βρισκόμουν σε πολύ κακή ψυχολογική κατάσταση. Απολογήθηκα την ίδια στιγμή και απολογούμαι και τώρα. Γι' αυτό το λάθος που έκαμα, έχασα την δουλειά μου και δυσκολευόμαστε να ζήσουμε με το σύζυγό μου. Ζητώ συγνώμη και πάλι. Σήμερα εξαιτίας αυτού του γεγονότος, η κατάσταση μου είναι χειρότερη και παρακολουθούμαι από ψυχίατρο.» · Την παραδοχή της πλειοψηφίας των κατηγοριών στο Δικαστήριο ευθύς μετά την απόφαση για το εκ πρώτης όψεως, την οποία καλεί το Δικαστήριο να προσμετρήσει ως άμεση παραδοχή. Τη διεξαγωγή μιας «συνοπτικής» ακροαματικής διαδικασίας για την εκδίκαση της κατηγορίας αρ. 1Α, από την οποία διαφάνηκε οριακή ενοχή της Κατηγορούμενης στην κατηγορία αυτή. · Η θέση της Κατηγορούμενης στην κοινωνία, οι ευκαιρίες που είχε στη ζωή της για να καλλιεργήσει την αίσθηση ευθύνης, όπως η μόρφωση της και η ανατροφή της, αποτελούν παράγοντες που καλείται το Δικαστήριο να συνεκριμήσει στο πλαίσιο της εξατομίκευσης της ποινής. Εν προκειμένω, οι συνθήκες της Κατηγορούμενης περιγράφονται από το συνήγορο Υπεράσπισης ως εξής꞉ Η κατηγορούµενη γεννήθηκε στις 26.5.1960 στους Άγιους Οµολογητές στη Λευκωσία και παντρεύτηκε το σύζυγο της στη Σωτήρα Αµµοχώστου όπου και κατοικούν µέχρι σήµερα. Είναι παιδί εφταµελούς, πολύ φτωχής και προβληµατικής οικογένειας. Ο πατέρας της ήταν αλκοολικός και καθηµερινά καυγάδιζε µε τη µητέρα της. Ένας αδελφός της, ο µικρότερος, ήταν ανάπηρος και πέθανε πριν λίγα χρόνια, το ίδιο και οι γονείς της. Τέλειωσε µόνο το δηµοτικό σχολείο, λόγω της οικονοµικής κατάστασης της οικογένειας της. Μετά το γάµο της µε τον σύζυγο της, εργάστηκε σαν εργάτρια - καθαρίστρια σε διάφορους εργοδότες και το 2009 προσλήφθηκε σαν καθαρίστρια στο Γενικό Νοσοκοµείο Αµµοχώστου. Μετά το επεισόδιο για το οποίο κατηγορείται, είναι σε διαθεσιµότητα από την εργασία της και βοηθά, όσο µπορεί, τον σύζυγο της στις γεωργικές του εργασίες. · Το γεγονός ότι η Κατηγορούμενη προσφέρει κοινοφελή εργασία χωρίς αμοιβή, την οποία πιστοποιεί ο π. Γεώργιος Χατζηαδάµου, δηλώνοντας τα εξής: «Καθηµερινά επισκέπτεται τον Ιερό Ναό της Αγίας Παρασκευής που βρίσκεται στην Σωτήρα και τον περιποιείται µε τις αδελφές της Παρασκευή και Δέσποινα, χωρίς ποτέ να δεχθούν οποιαδήποτε αµοιβή, αντίθετα και οι τρείς, ιδιαίτερα η Κατερίνα και ο σύζυγος της, συνέδραµαν ουσιαστικά στην ανέγερση του ναού αυτού». · Την κατάσταση ψυχικής υγείας της Κατηγορούμενης. Αν και ο συνήγορος Υπεράσπισης αναγνωρίζει ότι ο ίδιος δεν έχει την εμπειρογνωμοσύνη, για να αμφισβητήσει την ορθότητα της ψυχατρικής γνωμάτευσης της Δρ. Ουρανίας Χαραλαμπίδου βάσει της οποίας κρίθηκε ότι η Κατηγορούμενη ήταν ικανή να παρακολουθήσει τη δικαστική διαδικασία, κάτι που φάνηκε και στον ίδιο ότι είχε τη νοημοσύνη να πράξει, εντούτοις επισημαίνει στο Δικαστήριο τα εξής όσον αφορά τη ψυχολογική της κατάσταση꞉ «Επειδή από την συνεχή προσωπική επαφή που είχαµε µε την κατηγορούµενη «διαγνώσαµε» και εµείς την ιδιαιτερότητα του χαρακτήρα της και την πολύ έντονη κατάθλιψη που την διακατέχει, κρίναµε ότι έπρεπε να έχουµε έκθεση από ειδικό ψυχίατρο για να µπορέσουµε να χειρισθούµε την ίδια και τον σύζυγο της, γι' αυτό και την παραπέµψαµε στην Ψυχίατρο Δρ. ΛΟΥΙΖΑ ΒΕΡΕΣΙΕ, στις 26.8.
4. Εξετάσθη και από την γιατρό η οποία εξέδωσε και σχετική ιατρική έκθεση την οποία και καταθέτουµε στο Δικαστήριο. Από την έκθεση αυτή, µεταφέρουµε µόνο το Συµπέρασµα της γιατρού, το οποίο έχει ως ακολούθως: «Η κ. Κατερίνα Φεσσά εµφανίζει Γενικευµένη Αγχώδη Διαταραχή, µε στοιχεία κατάθλιψης και έντονα ψυχοσωµατικά συµπτώµατα, εκφραζόµενα µε γαστρεντερολογικά προβλήµατα. Παράλληλα, διαφαίνονται έντονα τα στοιχεία διαταραχής της προσωπικότητας της, που πιθανό να εµπίπτουν στην οµάδα του παρανοϊκού τύπου προσωπικότητας». Η ψυχίατρος Δρ. ΛΟΥΙΖΑ ΒΕΡΕΣΙΕ, εκτός από τις ψυχιατρικές εξετάσεις που διενήργησε η ίδια, έκρινε σκόπιµο να τύχει η κατηγορούµενη περαιτέρω εξετάσεων, πιο εξειδικευµένων, για να διαπιστωθεί η ακριβής κατάσταση της ψυχικής της υγείας και γι' αυτό την παρέπεµψε για εξειδικευµένη εξέταση στον Κλινικό Ψυχολόγο Δρ. Γιώργο Μαυρολεύτερο, ο οποίος την εξέτασε σε πέντε διαφορετικές ηµεροµηνίες, 9, 23 και 27.10.2015, 4 και 13.10.
5. Από την Έκθεση Ψυχολογικών Συµπερασµάτων που εξέδωσε ο Δρ. Μαυρολεύτερος παραθέτουµε τα εξής τρία αποσπάσµατα: «α. Η Συνολική Κλίµακα Νοηµοσύνης της κυρίας Κατερίνας Φέρει βαθµό 87, ο οποίος την τοποθετεί στο 190 εκατοστηµόριο και εµπίπτει µέσα στο φάσµα του Χαµηλού Μέσου Όρου. Αυτό σηµαίνει ότι 81 τοις εκατό των συνοµήλικων της έχουν υψηλότερο βαθµό νοηµοσύνης από την Κατερίνα. β. Εντός του Χαµηλού Μέσου Όρου είναι επίσης και οι 2 από τους τέσσερεις δείκτες νοηµοσύνης. Αυτοί είναι Δείκτης Λεκτικής Νοηµοσύνης που φέρει βαθµό 83, ο οποίος την τοποθετεί στο 130 εκατοστηµόριο που εµπίπτει µέσα στο φάσµα του Χαµηλού Μέσου Όρου, και ο Δείκτης Ταχύτητας Επεξεργασίας που φέρει βαθµό 88, ο οποίος την τοποθετεί στο 21 ο εκατοστηµόριο που εµπίπτει µέσα στο φάσµα του Χαµηλού Μέσου Όρου. γ. Από τα αποτελέσµατα της εξέτασης της κυρίας Κατερίνας, η κλινική της εικόνα παρουσιάζει βαθµό νοηµοσύνης εντός του Χαµηλού Μέσου Όρου σε ένα συνολικό επίπεδο. Η δυσκολία της παρουσιάζεται σε επίπεδο Λεκτικών δυνατοτήτων και Ταχύτητα Επεξεργασίας Πληροφοριών του εγκεφάλου. Πιθανοί αιτιολογικοί παράγοντες να σχετίζονται µε πτωχό ψυχοκοινωνικό περιβάλλον. Οργανικοί παράγοντες δεν µπορούν να αποκλεισθούν.» Στη πορεία, η κατηγορούµενη προσέφυγε εκ νέου στη Ψυχίατρο Δρ. ΛΟΥΙΖΑ ΒΕΡΕΣΙΕ, η οποία την εξέτασε στις 10.7.
6. Τα ευρήματα ηµερ. 14.7.17 ταυτίζονται πλήρως µε τα ευρήµατα που εντόπισε κατά την εξέταση της τον Οκτώβριο και Νοέµβριο,
7. · Την κατάσταση φυσικής / σωματικής υγείας. Πέραν των πολλαπλών προβληµάτων ψυχικής υγείας µε τα οποία υποφέρει η κατηγορούµενη, πάσχει και από αρκετές άλλες ασθένειες, οι οποίες είναι απότοκο της πολύ άσχηµης ψυχικής της υγείας. Επισυνάπτεται Ιατρική Έκθεση (MRI) στην οποία εκτίθενται µερικές από τις παθήσεις από τις οποίες ταλαιπωρείται η κατηγορούµενη. Από την Έκθεση του Διαγνωστικού Κέντρου «ΠΡΟΓΝΩΣΙΣ» παραθέτουµε το «conclusion» της Έκθεσης: «There is evidence of multilevel disc disease of the cervical spine with posterior disc bars at the C4 - C5, C5 - C6 and C6 - C7 levels compressing the thecal sac, but not the spinal cord. There is also evidence of hypertrophy of the Luschka and facet joints at these levels, more prominent οn the right side. Mild compression of the right C7 exit nerve root is noted. Νο signs of myelopathy». · Την άριστη διαγωγή της μετά τα αδικήματα. Ο συνήγορος Υπεράσπισης θέτει σε γνώση του Δικαστηρίου διάφορες βεβαιώσεις για το χαρακτήρα της Κατηγορούμενης και της εκτίμησης που τρέφουν στο άτομο της οι συντοπίτες της. Συγκεκριμένα꞉ o Ο Δήµαρχος του Δήµου Σωτήρας όπου η Κατηγορούμενη διαµένει µε τον σύζυγό της, σε Υπεύθυνη Δήλωση του, την οποία καταθέτουµε στο Δικαστήριο, αναφέρει τα πιο κάτω: «ΒΕΒΑΙΩΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΣΩΤΗΡΑΣ Κ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΤΑΚΚΑ Σαν Δήµαρχος του Δήµου Σωτήρας Αµµοχώστου παραχωρώ την Βεβαίωση αυτή στην συγχωριανή µου Κατερίνα Φεσά Ζάρτηλα µε πλήρη συναίσθηση των όσων θα αναφέρω. Πρόκειται για µια Φιλήσυχη κυρία η οποία ουδέποτε παρενόχλησε κανένα, ουδέποτε παρεξηγήθηκε µε οποιοδήποτε συγχωριανό µας και ουδέποτε έδωσε αφορµή για αρνητική συζήτηση για το πρόσωπο της. Είναι βαθιά θρησκευόµενη και η ενέργεια της για την οποία ταλαιπωρείται στο Δικαστήριο µας ξάφνιασε όλους όσοι την ξέραµε προσωπικά. Είναι πρόσωπο κλειστού χαρακτήρα, ήρεµη, πράος, φιλήσυχη και ασχολείται αποκλειστικά µε το σπίτι της, τον σύζυγο της και τις γεωργικές εργασίες του συζύγου της. Δεν αρνήθηκε ποτέ την παροχή βοήθειας σε συνανθρώπους της που έχουν ανάγκη. Μόνο καλά λόγια µπορεί να πεί κάποιος για την Κατερίνα.». · Ο Πρωτοπρεσβύτερος π. Γεώργιος Χατζηαδάµου, εφηµέριος του Ιερού Ναού της Μεταµορφώσεως του Σωτήρος του χωριού Σωτήρα Αµµοχώστου και Αν. Αρχιερατικός Επίτροπος της Ιεράς Μητροπόλεως Κωνσταντίας και Αµµοχώστου, σε Υπεύθυνη Δήλωση του για την κατηγορούµενη, αναφέρει τα πιο κάτω: «ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ π. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΧΑΤΖΗΑΔΑΜΟΥ Ο πιο κάτω αναφερόµενος, πρωτοπρεσβύτερος π. Γεώργιος Χατζηαδάµου, εφηµέριος του Ιερού Ναού της Μεταµορφώσεως του Σωτήρος της Κοινότητας Σωτήρας Αµµοχώστου, Αναπλ. Αρχιερατικός Επίτροπος της Ιεράς Μητροπόλεως Κωνσταντίας και Αµµοχώστου, πληροφορήθηκα για την περιπέτεια της συγχωριανής µου Κατερίνας Φεσά Ζάρτηλα και αισθάνοµαι την ανάγκη να αναφέρω τα πιο κάτω: Γνωρίζω την συγχωριανή µου Κατερίνα εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Πρόκειται για ένα από τα πλέον φιλήσυχα πρόσωπα της Κοινότητας µας, πράος άνθρωπος, φιλάγαθη και αφοσιωµένη στον σύζυγο της και στην εργασίας της. Ο Κύριος δεν τους αξίωσε να αποκτήσουν παιδιά αλλά οι φιλανθρωπίες τους είναι πλούσιες και συνεχείς. Δεν µου επιτρέπεται να επεκταθώ σ' αυτό. Καθηµερινά επισκέπτεται τον Ιερό Ναό της Αγίας Παρασκευής που βρίσκεται στην Σωτήρα και τον περιποιείται µε τις αδελφές της Παρασκευή και Δέσποινα, χωρίς ποτέ να δεχθούν οποιαδήποτε αµοιβή, αντίθετα και οι τρείς, ιδιαίτερα η Κατερίνα και ο σύζυγος της συνέδραµαν ουσιαστικά στην ανέγερση του ναού αυτού. Η αψυχολόγητη ενέργεια της Κατερίνας συγκλόνισε, αλλά κυρίως εξέπληξε όλους όσους την γνωρίζουµε γιατί είναι ένα πρόσωπο κλειστό στον εαυτό του µε λίγες συναναστροφές και ποτέ, όπως λέµε στην καθοµιλουµένη, δεν πείραξε ούτε µυρµήγκι. Μείναµε όλοι έκπληκτοι. Από την ηµέρα αυτού του επεισόδιου κλείστηκε περισσότερο στον εαυτό της, δεν κυκλοφορεί στο χωριό, εκτός από τον εκκλησιασµό της, ο οποίος είναι µέρος της ζωής της. Χορηγώ αυτή µου την Δήλωση προς την Κατερίνα γιατί έτσι µου επιβάλλει η ιερατική µου συνείδηση.». · Τις επιπτώσεις που θα έχει η ποινή στην οικογένεια της Κατηγορούμενης. Ο συνήγορος Υπεράσπισης καλεί το Δικαστήριο να λάβει υπόψη τα εξής꞉ Η Κατηγορούμενη είναι µόνο καθαρίστρια στο Γενικό Νοσοκοµείο Αµµοχώστου και είναι σχεδόν σίγουρο ότι µετά την καταδίκη της, όποια και να είναι, θα δικασθεί και πειθαρχικά και η απόλυση της, δικαιολογηµένα, µπορεί να θεωρηθεί και σαν δεδοµένη. Επιπτώσεις θα έχει, τυχόν άµεση φυλάκισή της, και στον σύζυγο της κατηγορούµενης, ο οποίος είναι συνομήλικος της, πολύ φιλάσθενος και µε ψυχολογικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει και ο ίδιος. Ο σύζυγος της κατηγορούµενης υποφέρει από γαστρεντερικές διαταραχές, χωρίς παθολογικά αίτια και οι γιατροί του το µόνο «φάρµακο» που του συνέστησαν είναι η ψυχική ηρεµία, να µην αγχώνεται και να ακολουθεί µια συγκεκριµένη ελαφρά διατροφή. Τί θα απογίνει αυτός ο άνθρωπος αν η κατηγορούµενη καταδικασθεί σε άµεση φυλάκιση; · Το ότι εδώ πρόκειται για γυναίκα κατηγορούμενη. Παραπέμπει ο συνήγορος Υπεράσπισης στην απόφαση Κώστας Μπάλλης ν Δημοκρατίας

(1993)2 ΑΑΔ 273, όπου σημειώθηκαν τα εξής꞉ «Το έγκληµα στον τόπο µας, ιδιαίτερα το οργανωµένο, είναι βασικά ανδρική συµπεριφορά. Το στίγµα εποµένως της καταδίκης, και ιδιαίτερα της φυλάκισης γυναίκας, φέρεται πιο καταθλιπτικό. Οι συνέπειες από φυλάκιση γυναίκας στα πρόσωπα της οικογένειας της βαρύτερες, ενώ οι ψυχολογικές επιπτώσεις στην ίδια και τα οικεία της πρόσωπα ασφαλώς σοβαρότερες. Έτσι η διαφορετική µεταχείριση της, προς το επιεικέστερο, από τα Δικαστήρια δεν είναι τίποτε άλλο παρά η ισότιµη αντιµετώπισή της, για να ζυγιάζονται οι εγγενείς διαφορές που περιγράφω, όχι εξαντλητικά, πιο πάνω.» · Την οριακή ενοχή της Κατηγορούμενης για την κατηγορία αρ. 1. Το Δικαστήριο κατέληξε, στη σελίδα 31 της αιτιολογημένης απόφασής του επί της κατηγορίας αρ. 1Α, στο εξής συμπέρασμα: «Εποµένως, παρά το ότι η εν λόγω σωµατική βλάβη αποκαταστάθηκε µε δίαιτα και σύσταση για πόση πολλών υγρών αντί µε άλλου είδους εξειδικευµένη νοσηλεία, εντούτοις κρίνω ότι εµπίπτει έστω και οριακά. εντός της έννοιας του όρου «βαριά σωµατική βλάβη». Δηλαδή, λέγει ο συνήγορος Υπεράσπισης, το αδίκηµα της κατηγορίας αρ. 1Α κρίθηκε ως «a border line offence», «between the offences under sections 233 and 234(b) of the Criminal Code, Cap 154». Παραπέμπει, λοιπόν, ο ευπαίδευτος συνήγορος στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Μάριου Αριστοτέλους

(2004)2 ΑΑΔ 166, όπου αναφέρθηκαν τα εξής: «Εν όψει όλων των ανωτέρω θεωρούµε ότι η ενοχή του εφεσίβλητου είναι οριακή και αυτό αποτελεί µετριαστικό της ποινής παράγοντα». Προσθέτει ο συνήγορος Υπεράσπισης τα εξής꞉ «Είναι δική µας άποψη ότι το εύρηµα του Δικαστηρίου για «οριακή» ένταξη των γεγονότων στο Άρθρο 233 αντί στο Άρθρο 234(β), µας δικαιώνει και πάλι πλήρως γιατί σ' αυτή την κατηγορία, την 1Α, επιµέναµε στη µη παραδοχή. Και ευελπιστούµε ότι αυτό το εύρηµα του Δικαστηρίου θα αντανακλά και στο εύρος της ποινής που θα επιβάλετε στην κατηγορούµενη, θεωρώντας την και σαν άµεση παραδοχή.» Τέλος, ο ευπαίδευτος συνήγορος Υπεράσπισης εισηγήθηκε προς το Δικαστήριο όπως, σε περίπτωση που ήθελε επιβάλει ποινή φυλάκισης, να ασκήσει τη διακριτική του εξουσία για αναστολή της εκτέλεσής της. Προς υποστήριξη της εισήγησης του αυτής, παρέπεμψε το Δικαστήριο στις ακόλουθες αποφάσεις꞉ Σκεύη Χριστοδούλου ν Αστυνομίας

(2010)2 ΑΑΔ 22, απόφαση ημερ. 11.12.2014 στην υποθεση αρ. 13553/14 ενώπιον του Μόνιμου Κακουργιοδικείου Λευκωσίας, Δημοκρατία ν Ανδρέα Σωκράτους κ.α., Γ.Ε. ν Λουκά Φανιέρου

(1996)2 ΑΑΔ 303, Μαρίνος Ιωάννου ν Στέλιου Πεπή

(1990)2 ΑΑΔ 24 και σε σωρεία άλλων υποθέσεων. Καταλήγει ο συνήγορος Υπεράσπισης να εισηγείται στο Δικαστήριο ότι το λευκό ποινικό μητρώο της κατηγορούμενης, η μεταμέλεια που επέδειξε, η οικογενειακή της κατάσταση, η ψυχική της κατάσταση, η απώλεια της εργασίας της και οι επερχόμενες συνέπειες στο σύζυγό της, το φύλο της κατηγορούμενης και ο χρόνος που διέρρευσε από την ημερομηνία διάπραξης των αδικημάτων μέχρι την ημερομηνία που της επιβάλλεται ποινή, είναι παράγοντες που το Δικαστήριο θα πρέπει να συνεκτιμήσει προς όφελος της Κατηγορούμενης και να αναστείλει την εκτέλεση της όποιας ποινής φυλάκισης. Ε. ΕΠΙΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΝΗΣ Ως θέμα γενικής αρχής, η επιβολή ποινής είναι ένα πολύ λεπτό έργο του Δικαστηρίου, αφού απαιτείται η εξισορρόπηση του γενικού συμφέροντος της δικαιοσύνης αφενός και η εξατομίκευση της ποινής στα πλαίσια του συγκεκριμένου παραβάτη αφετέρου. Η εξατομίκευση αυτή, όμως, δεν πρέπει να οδηγεί σε εξουδετέρωση της σοβαρότητας των αδικημάτων (βλ. Antoniades v. Police

(1986)2 C.L.R. 21 και Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 224). Κατά την επιμέτρηση της ποινής, το Δικαστήριο έχει ως βάση του το μέγιστο της προβλεπόμενης στο Νόμο ποινής (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Αριστοτέλους

(2004)2 Α.Α.Δ. 166, Καφάρη ν. Αστυνομίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 632) και ακολούθως ελέγχει τις συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων στην ενώπιον του υπόθεση, για να προσαρμόσει την ποινή στα δεδομένα της υπόθεσης, αφότου διακρίνει αν υφίστανται επιβαρυντικοί ή μετριαστικοί παράγοντες. Έπειτα, εξατομικεύει την ποινή, έτσι ώστε αυτή να μην αντανακλά μόνο στη σοβαρότητα του αδικήματος και τις συνθήκες διάπραξής του, αλλά και στις πραγματικές προσωπικές συνθήκες του παραβάτη, με σκοπό η ποινή να τον αναμορφώσει και να τον αποτρέψει από το να εκδηλώσει στο μέλλον όμοια εγκληματική συμπεριφορά. Η τιμωρία που θα επιβληθεί θα πρέπει να αντανακλά στον παράγοντα της υπονόμευσης των αρχών δικαίου και της συνάδουσας με αυτό κοινωνικής διαγωγής. Άλλωστε, η τιμωρία δεν αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά «..... μέτρο άμυνας έναντι παραβάσεων του δικαίου και υπονόμευσης των αρχών του.» (Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας v. Ιωάννου

(1999)2 Α.Α.Δ. 603). Στην παρούσα υπόθεση, αφετηρία για την επιβολή ποινής στην κατηγορία αρ. 1Α αποτελεί το Άρθρο 233 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, το οποίο καθορίζει τα εξής: «Όποιος παράνομα και με σκοπό πρόκλησης σωματικής βλάβης σε άλλο ή παρενόχλησης του, συντελεί ώστε να χορηγηθεί σε άλλο, ή να ληφθεί από άλλο δηλητήριο ή επιβλαβές πράγμα και με αυτό τον τρόπο θέτει σε κίνδυνο τη ζωή του ή προκαλεί σε αυτόν βαριά σωματική βλάβη, είναι ένοχος κακουργήματος και υπόκειται σε φυλάκιση δεκατεσσάρων χρόνων». Αφετηρία για την επιβολή ποινής στις κατηγορίες αρ. 2Α και 3Α αποτελεί το άρθρο 234(β) του Κυπριακού Ποινικού Κώδικα προβλέπει ότι꞉ «Όποιος παράνομα και με σκοπό πρόκλησης σωματικής βλάβης σε άλλον ή παρενόχλησης του, συντελεί ώστε να χορηγηθεί σε άλλο ή να ληφθεί από άλλο δηλητήριο ή άλλο επιβλαβές πράγμα, είναι ένοχος κακουργήματος και υπόκειται σε φυλάκιση τριών χρόνων.». Αφετηρία για την επιβολή ποινής στις κατηγορίες αρ. 4Α και 5Α αποτελεί η ποινή που προβλέπεται στο Άρθρο 368, το οποίο θα πρέπει να διαβάζεται σε συνδυασμό με τα άρθρα 366 και 367꞉ «

1. Όποιος προτίθεται να διαπράξει ποινικό αδίκημα, αρχίζει να θέτει την πρόθεση του σε εφαρμογή με μέσα που είναι πρόσφορα για την πραγμάτωση της και φανερώνει τέτοια πρόθεση με κάποια έκδηλη πράξη, αλλά δεν πραγματώνει την πρόθεση του σε τέτοιο βαθμό ώστε να διαπράξει το ποινικό αδίκημα, θεωρείται ότι αποπειράται να το διαπράξει. Είναι αδιάφορο, εκτός καθόσον αφορά στην ποινή, κατά πόσο ο υπαίτιος διενήργησε οτιδήποτε το οποίο ήταν αναγκαίο εκ μέρους του για συμπλήρωση της διάπραξης του ποινικού αδικήματος ή κατά πόσο η πλήρης πραγμάτωση της πρόθεσης του αποτράπηκε λόγω περιστατικών ανεξάρτητων από τη βούληση του ή κατά πόσο υπαναχώρησε εκούσια από την περαιτέρω επιδίωξη της πρόθεσης του. Είναι αδιάφορο ότι, λόγω περιστατικών που δεν είναι γνωστά στον υπαίτιο, η πραγμάτωση του ποινικού αδικήματος ήταν εξ αντικειμένου αδύνατος.
2. Όποιος αποπειράται να διαπράξει κακούργημα ή πλημμέλημα, είναι ένοχος πλημμελήματος εκτός αν προνοείται διαφορετικά.
3. Όποιος αποπειράται να διαπράξει κακούργημα που επισύρει θανατική ποινή ή ποινή φυλάκισης δέκα χρόνων και άνω, με ή χωρίς άλλη ποινή, είναι ένοχος κακουργήματος και αν δεν προνοείται κάποια άλλη ποινή, υπόκειται σε φυλάκιση επτά χρόνων.» Βεβαίως, η καταχώριση της παρούσας υπόθεσης για συνοπτική εκδίκασή της ενώπιον του παρόντος Επαρχιακού Δικαστηρίου, κατόπιν άδειας που χορήγησε ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας δυνάμει των εξουσιών που του παρέχει το άρθρο 24

(2)του περί Δικαστηρίων Νόμου (Ν.14/60), οριοθετεί και το μέγιστο της ποινής φυλάκισης που δύναται να επιβληθεί, περιορίζοντας αυτήν στα πέντε χρόνια. Τα αδικήματα που έχει διαπράξει η Κατηγορούμενη δεν είναι συνήθη αδικήματα. Κατόπιν έρευνας της Κυπριακής νομολογίας, το παρόν Δικαστήριο δεν έχει εντοπίσει άλλες περιπτώσεις που να επιβλήθηκε ποινή βάσει των πιο πάνω άρθρων του Ποινικού Κώδικα. Από την αρχή της ετυμηγορίας του για την ποινική ευθύνη, το παρόν Δικαστήριο αναζήτησε καθοδήγηση από την Αγγλική νομολογία για την ερμηνεία των συστατικών στοιχείων των αδικημάτων (βλ. κυρίως την ενδιάμεση απόφαση για το εκ πρώτης όψεως). Αυτό που ξεχωρίζει στις συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων αυτών είναι ότι εμπεριέχεται꞉ · το συστατικό στοιχείο της παράνομης χορήγησης, ότι δηλαδή, κατά τον ουσιώδη χρόνο, η Κατηγορούμενη δεν έδρασε με τον συγκεκριμένο τρόπο σε αυτοάμυνα ή προς όφελος της άμυνας τρίτων ή για να αποτρέψει κάποιο έγκλημα ή στο πλαίσιο νόμιμης δραστηριότητας ή με τη συγκατάθεση του θύματος, και · το συστατικό στοιχείο της κακόβουλης χορήγησης, δηλαδή της χορήγησης «με σκοπό πρόκλησης σωματικής βλάβης σε άλλο ή παρενόχλησής του». Όπως είχα εξηγήσει στην ενδιάμεση απόφασή μου ο όρος «με σκοπό», χρησιμοποιείται με την έννοια «κακόβουλα» που απηχεί στον αγγλικό όρο "maliciously" (βλ. παρα. 19-229 του Συγγράμματος Archbold) και εξυπακούει οτι ο κατηγορούμενος μπορούσε να προβλέψει (και είχε τέτοια πρόθεση) ότι η πράξη του θα είχε ως συνέπεια να ληφθεί το επιβλαβές πράγμα από το άλλο πρόσωπο και κατ' επέκταση ότι, εφόσον λαμβάνετο από το άλλο πρόσωπο, εκείνο θα υφίστατο κάποια σωματική βλάβη ή παρενόχληση, ακόμη και αν δεν πρόβλεψε ότι το εν λόγω άλλο πρόσωπο θα υφίστατο βαριά σωματική βλάβη (βλ. R v Cato, 62 Cr App R 41, CA). Μέσα από τη θεληματική κατάθεση της Κατηγορούμενης, όπως την παρέθεσα πιο πάνω, αποκαλύπτεται με ευκολία η εκδικητική της διάθεση, η πρόθεσή της να κάνει κακό στις συναδέλφους της, για να νιώσουν κι εκείνες πόνο και ταλαιπωρία όπως ένιωθε η ίδια (δυνατούς πόνους στο στομάχι, εμετούς, αναγούλες). Παρά το γεγονός ότι αυτή αναφερόταν στη θεληματική κατάθεσή της σε «εκδίκηση», κάτι που εξυπακούει να προηγήθηκε προκλητική συμπεριφορά των συναδέλφων της έναντί της, εντούτοις, οφείλω να επισημάνω, ο συνήγορος Υπεράσπισης δεν έχει προωθήσει έναν τέτοιο ισχυρισμό κατά την ακρόαση ή/και στην αγόρευσή του για μετριασμό της ποινής. Δηλαδή δεν άκουσα ποτέ να υποβάλλεται στις παραπονούμενες ΜΚ3, ΜΚ4 και ΜΚ14 ότι η δική τους συμπεριφορά έναντι της κατηγορούμενης υπήρξε οποτεδήποτε απρεπής ή προκλητική, γι' αυτό και ουδέποτε ζητήθηκε από το Δικαστήριο να κρίνει και να αποφασίσει επί του παράγοντα της πρόκλησης, που, εφόσον στοιχειοθετηθεί, αποτελεί δυνητικά ελαφρυντικό παράγοντα σε μια ποινική υπόθεση (βλ. Ανδρέα Δημητρίου Πισκόπου ν Δημοκρατίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 342 και Αιμίλιος Ιωάννου ν Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 327). Καταλήγω να θεωρώ ότι απρόκλητα ενήργησε η Κατηγορούμενη. Παρενθετικά λοιπόν και μόνο αναφέρω τα εξής꞉ Η ψυχολογική βία, ο λεκτικός εκφοβισμός ή η λεκτική καταπίεση (το «bulling» ως χρησιμοποιείται ευρύτερα στις μέρες μας) στο σχολείο ή στο χώρο εργασίας είναι ένα σύγχρονο φαινόμενο που ταλαιπωρεί πολλούς ανθρώπους. Σε καμία περίπτωση, όμως, δεν θα μπορούσε το Δικαστήριο να στείλει μήνυμα αποδοχής μιας αξιόποινης συμπεριφοράς κάποιου ο οποίος αισθάνεται ότι είναι θύμα του bulling. Ουδείς δύναται να παίρνει στα χέρια του τις ζωές των συνανθρώπων του και να τις θέτει σε κίνδυνο με παράνομες ενέργειες. Πρέπει να τονισθεί ότι στην παρούσα υπόθεση, η ίδια η έκνομη πράξη της Κατηγορούμενης είναι απεχθής και αποτρόπαια, γι'αυτό και θα πρέπει να τύχει αυστηρής τιμωρίας. Το ότι λάμβανε ούρα από λεκάνη τουαλέτας δημόσιου χώρου, όπως είναι το νοσοκομείο, ακόμη και εκεί όπου έβλεπε τα ούρα να έχουν κοκκινωπό χρώμα, και το τοποθετούσε στις φυάλες νερού των συναδέλφων της για να το καταναλώσουν, είναι φρικιαστικό. Είναι σημαντικό να σταλεί το μήνυμα από το Δικαστήριο ότι μια τέτοια ενέργεια δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή ούτε ως μέσο εκδίκησης, ούτε ως μέσο τιμωρίας. Δεν έχει καμία θέση στην κοινωνία των ανθρώπων. Η εκδήλωση τέτοιας συμπεριφοράς πρέπει να τιμωρείται με την αυστηρότητα που επιβάλει η σοβαρότητα του εγκλήματος και η ανάγκη για την γενική καταστολή τέτοιας συμπεριφοράς. (βλ. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας v. Τόκαλλου

(2001)2 ΑΑΔ 95). Ευτυχώς, στην παρούσα υπόθεση, οι παραπονούμενες, αν και βίωσαν, με βάση τα λεγόμενά τους, κρίνοντάς τα υπό το φακό των δηλώσεων του Δρ. Χριστοδουλάκη Γιασεμίδη (ΜΚ12), την ταλαιπωρία με συμπτώματα που προσομοιάζουν σε εκείνα της τροφικής δηλητηρίασης, απέφυγαν τα χειρότερα. Η μόνη σωματική βλάβη που καταγράφηκε ιατρικά ήταν εκείνη της ΜΚ3 της οποίας ο οργανισμός, μετά το στομαχόπονο, την κομμάρα, τους εμετούς και τις διάρροιες, φάνηκε με αναλύσεις ότι είχε τα συμπτώματα αφυδάτωσης. Με την αιτιολογημένη απόφασή μου ημερ. 19.7.2017, έχω αποδεχθεί ότι αυτή η σωματική βλάβη εμπίπτει έστω και οριακά στην έννοια της βαριάς σωματικής βλάβης. Στην κατηγορία αρ. 1Α, λοιπόν, η ποινή θα είναι αυστηρότερη από τις υπόλοιπες για ν' αντανακλά την πρόσθετη σοβαρότητά της. Επιβαρυντικό για την Κατηγορούμενη είναι το γεγονός ότι η έκνομη συμπεριφορά της δεν διαδραματίστηκε σε μία μόνο μεμονωμένη ημερομηνία, αλλά αντίθετα έλαβε κάποια διάρκεια χρόνου από 1.7.2015 μέχρι 21.8.2015. Ουδείς μπορεί να γνωρίζει πού και πώς θα σταματούσε η Κατηγορούμενη, εάν δεν καταλαμβάνετο επ'αυτοφώρω να εκτελεί την αξιόποινη πράξη της στις 21.8.2015, όταν βιντεογραφήθηκε με το κινητό της ΜΚ3 να το πράττει. Φοβερή εντύπωση έκανε στο Δικαστήριο το γεγονός ότι η Κατηγορούμενη, όπως άλλωστε η ίδια ομολόγησε, έβλεπε την οθόνη του κινητού να τη βιντεογραφεί και παρά ταύτα συνέχισε ακάθεκτη και ατρόμητη να τοποθετεί με τη σύριγγα το επιβλαβές υγρό μέσα στα μπουκάλια νερού των συναδέλφων της. Τούτο από μόνο του φανερώνει μία μανία να εκπληρώσει το στόχο της. Στρέφομαι λοιπόν να εξετάσω όσα ανέφερε ο συνήγορος Υπεράσπισης αναφορικά με την ψυχοσύνθεση της Κατηγορούμενης κατά τον ουσιώδη χρόνο, αλλά και σήμερα. Διευκρινίζω και επαναλαμβάνω ότι σε κανένα στάδιο δεν αμφισβητήθηκε ότι η Κατηγορούμενη ήταν και είναι πρόσωπο ικανό να συμμετάσχει στη δικαδτική διαδικασία με πλήρη αντίληψη και προσανατολισμό ως προς τον τόπο, τον χρόνο, τα πρόσωπα και τα πράγματα. Αυτό μόνο που θα εξετάσω ως δυνητικό μετριαστικό παράγοντα, αφορά στην ψυχολογική της κατάσταση. Στην Κωνσταντίνος Μαυραντωνίου ν Δημοκρατίας

(2012)2 Α.Α.Δ. 333 λέχθηκαν τα εξής꞉ «Περαιτέρω, τα Δικαστήρια έχουν αναγνωρίσει ότι, ανάλογα με το βαθμό ψυχολογικής ή ψυχιατρικής ανισορροπίας, είναι υποχρεωμένα επιβάλλοντας την ποινή να ισοζυγίσουν από τη μια την αναγκαιότητα της επιβολής αποτρεπτικής ποινής, αλλά και από την άλλη να ασκήσουν το εξίσου σοβαρό καθήκον τους να εξατομικεύσουν την ποινή, όχι μόνο σε σχέση με τα προσωπικά δεδομένα του ιδίου του κατηγορουμένου, αλλά ιδιαίτερα και σε σχέση με αυτά που συναρτώνται προς τις όποιες ψυχικές διαταραχές. Για τους αδικοπραγούντες ψυχασθενείς έχει σημασία για το Δικαστήριο να προσπαθήσει να στοχεύσει σε εκείνη την ποινή που θα διασφαλίσει, κατά το δυνατό, στην απομάκρυνση της πιθανότητας ο αδικοπραγών να υποστεί υποτροπή ώστε να εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα τόσο για τον εαυτό του, όσο και για τους συνανθρώπους τους. Αποτελεί πάγια αρχή ότι οι αδικοπραγούντες ψυχασθενείς πρέπει να τυγχάνουν μιας ιδιαίτερης μεταχείρισης, όχι κατ' ανάγκη αυτής που οριοθετούν συγκεκριμένες νομοθετικές πρόνοιες, όπως αυτές που εισήχθησαν με τον περί Ψυχιατρικής Νοσηλείας Νόμο αρ. 77(Ι)/97, όπως τροποποιήθηκε μέχρι το 2007. Η περίπτωση του εφεσείοντος δεν εμπίπτει βέβαια στις σοβαρότερες περιπτώσεις ψυχικών ασθενειών που θα έπρεπε να τύχουν μεταχείρισης δυνάμει των προνοιών του πιο πάνω Νόμου. Όμως, η διαταραγμένη ψυχική υγεία λαμβάνεται υπόψη προς επιμέτρηση της ποινής. Η συνήθης αντιμετώπιση είναι να μειώνεται η ποινή φυλάκισης λογίζοντας υπέρ του κατηγορουμένου την επιβάρυνση της ψυχικής υγείας, όπως συνέβη στη Γρηγορίου v. Δημοκρατίας (Αρ. 1)

(2001)2 Α.Α.Δ. 299. Πιο πρόσφατα στη Χαραλάμπους v. Δημοκρατίας

(2012)2 A.A.Δ. 53, το Εφετείο έλαβε υπόψη την ψυχική κατάσταση του εφεσείοντος, ο οποίος παρά το γεγονός ότι είχε αντίληψη των πράξεων και επίγνωση των επιπτώσεων τους, παρέμενε ένα ψυχικά ασθενές άτομο παρακολουθούμενο από ιατρούς στη βάση του ότι ήταν «άτομο με μειωμένη ψυχική αντοχή σε στρεσσογόνες και ψυχοπιεστικές καταστάσεις». Μαζί με τα υπόλοιπα μετριαστικά στοιχεία, θεωρήθηκε ορθό να μειωθεί η ποινή των 8 ετών σε 6 έτη, σε κατηγορίες βιασμού, άσεμνης επίθεσης και επίθεσης με πραγματική σωματική βλάβη.». (Η έμφαση με έντονα γράμματα είναι του παρόντος Δικαστηρίου.) Στην παρούσα υπόθεση έχει τεκμηριωθεί ενώπιον μου, με τις ιατρικές εκθέσεις που επισυνάπτονται στη γραπτή αγόρευση του συνηγόρου Υπεράσπισης, ήτοι της Δρ. Λουίζας Βερεσιέ (ημερ. 14.7.2017 και 14.12.2015), η εικόνα της κατηγορούμενης ως ενός ατόμου που έχει μεν την κριτική ικανότητα, πλην όμως έχει βαθμό νοημοσύνης εντός του χαμηλού μέσου όρου σε συνολικό επίπεδο και εμφανίζει γενικευμένη αγχώδη διαταραχή με στοιχεία κατάθλιψης και έντονα ψυχοσωματικά συμπτώματα, εκφραζόμενα με γαστρεντερολογικά προβλήματα. Πραάλληλα, ως αναφέρεται, διαφαίνονται έντονα στοιχεία διαταραχής της προσωπικότητας, που πιθανόν να εμπίπτουν στην ομάδα του παρανοϊκού τύπου προσωπικότητας. Όσον αφορά το επίπεδο νοημοσύνης της κατηγορούμενης, παρατηρώ ότι η έκθεση του Δρ. Γ. Μαυτολεύτερου, ημερ. 6.10.2015, υποστηρίζει με τα ευρήματά του όσα αναφέρει πιο πάνω η Δρ. Βερεσιέ. Ο κ. Μαυρολεύτερος συστήνει όπως η Κατηγορούμενη παρακολουθείται μία φορά τη βδομάδα από ψυχολόγο και τυγχάνει ψυχιατρικής παρακολούθησης για χορήγηση υποστηρικτικής φαρμακευτικής αγωγής. Το αν η Κατηγορούμενη άρχισε από 6.10.2015 να συμμορφώνεται με τις συστάσεις του κ. Μαυρολεύτερου δεν είναι κάτι για το οποίο να έχει ενημερωθεί το Δικαστήριο. Εν πάση περιπτώσει, κρίνω πως είναι ορθό και δίκαιο, υπό τις ανωτέρω συνθήκες της Κατηγορούμενης, να λάβω υπόψη μου μετριαστικά, την εικόνα κατάθλιψης, διαταραχής προσωπικότητας και χαμηλής νοημοσύνης που παρουσιάζει η Κατηγορούμενη, καθ' ον χρόνο θα επιμετρώ το εύρος της ποινής. Προχωρώ τώρα να εξετάσω κατά πόσον η όλη συμπεριφορά της κατηγορούμενης μετά τη διάπραξη των αδικημάτων εμφανίζει στοιχεία έμπρακτης μεταμέλειας. Ξεκινώ από το στάδιο που συνελήφθηκε. Η συνεργασία με τις αστυνομικές αρχές αποτελεί παράγοντα, ο οποίος δύναται να ληφθεί υπόψη ως μετριαστικός. Το κατά πόσον ένας κατηγορούμενος συνεργάστηκε με τις αστυνομικές αρχές είναι ζήτημα πραγματικό, που αξιολογείται δικαστικά υπό το φως των ιδιαίτερων συνθηκών της κάθε υπόθεσης. Εκεί όπου το Δικαστήριο ικανοποιείται ότι ένας κατηγορούμενος συνεργάστηκε με τις αστυνομικές αρχές, δύναται να λάβει υπόψη το γεγονός αυτό κατά την επιμέτρηση του εύρους της ποινής. Ο συγκεκριμένος παράγοντας δεν είναι πάντοτε τόσο ισχυρός ώστε να αλλάξει το είδος της ποινής. Παραπέμπω συναφώς στην Κωνσταντίνου ν Αστυνομίας

(2009)2 ΑΑΔ 583, όπου εκεί μάλιστα κρίθηκε ότι ο συγκεκριμένος παράγοντας δεν ήταν καθοριστικός ούτε για σκοπούς αναστολής της ποινής φυλάκισης. Εδώ είμαι πρόθυμη να δεχθώ ότι το γεγονός ότι η Κατηγορούμενη έδωσε θεληματική κατάθεση, αποκαλύπτοντας την ένοχη διάνοιά της που ήταν απαραίτητο συστατικό στοιχείο των αδικημάτων που διέπραξε, καθώς επίσης το ότι ομολόγησε την προέλευση του επιβλαβούς πράγματος, επιτάχυνε τη διαλεύκανση της υπόθεσης και τούτο αποτελεί σημαντικό μετριαστικό παράγοντα. Το βίντεο που υπήρχε, αποκάλυπτε μεν την εμπλοκή της, αλλά δεν διαφώτιζε ως προς τις υπόλοιπες πτυχές της υπόθεσης, που ήρθε με τη θεληματική της κατάθεση να συμπληρώσει η Κατηγορούμενη. Ενώπιον του Δικαστηρίου η Κατηγορούμενη δεν προέβηκε σε άμεση παραδοχή των κατηγοριών που αντιμετώπιζε. Όπως είχα την ευκαιρία να σημειώσω σε άλλες υποθέσεις, το γεγονός ότι ένας Κατηγορούμενος δεν προέβη σε παραδοχή των αδικημάτων ενώπιον του Δικαστηρίου, «δεν επενεργεί ως επιβαρυντικός παράγοντας, αλλά, από την άλλη, στερεί από [αυτόν] το δικαίωμα να ζητήσει επιεική αντιμετώπιση» (βλ. Nicolay Kolev v Αστυνομίας

(2003)2 ΑΑΔ 197). Στην παρούσα υπόθεση, όπως διαφάνηκε από την ακροαματική διαδικασία μέχρι το στάδιο του εκ πρώτης όψεως, το αρχικό κατηγορητήριο περιλάμβανε 6 κατηγορίες, όλες στηριζόμενες στο άρθρο 233 του Ποινικού Κώδικα και όλες αναφερόμενες σε χορήγηση δηλητηρίου που είχε ως αποτέλεσμα να τεθεί σε κίνδυνο η ζωή των παραπονουμένων ή να υποστούν όλες βαριά σωματική βλάβη. Η Κατηγορούμενη αμφισβητούσε, για νομικούς λόγους, ότι αυτό που χορήγησε ήταν δηλητήριο, αλλά και για πραγματικούς λόγους ότι προκάλεσε τα αποτελέσματα που αναφέρονταν στο κατηγορητήριο. Πράγματι, το Δικαστήριο με αιτιολογημένη απόφαση στο στάδιο του εκ πρώτης όψεως δικαίωσε σε μεγάλο βαθμό τις θέσεις της Υπεράσπισης, τροποποιώντας το κατηγορητήριο και εισάγοντας τις νέες κατηγορίες αρ. 1Α έως 5Α, εκ των οποίων αυτή παραδέχθηκε αμέσως μετά τις κατηγορίες 2Α έως 5Α. Στην κατηγορία αρ. 1Α που δεν παραδέχθηκε η κατηγορούμενη, το Δικαστήριο με τελική απόφαση κατέληξε σε συμπέρασμα οριακής ενοχής. Επομένως, είμαι πρόθυμη, παρά το χρόνο που δαπανήθηκε για την αποπεράτωση της εκδίκασης της παρούσας υπόθεσης, να αναγνωρίσω στην Κατηγορούμενη το όφελος της παραδοχής υπό τις ανωτέρω περιστάσεις. Λαμβάνω συναφώς υπόψη ότι η αντεξέταση στην οποία υπέβαλλε ο συνήγορος Υπεράσπισης τους μάρτυρες ήταν πολύ σύντομη και στοχευμένη στα σημεία που αμφισβητούνταν, αποφεύγοντας την περιττή απώλεια πολύτιμου χρόνου του Δικαστηρίου. Όπως τονίστηκε στην υπόθεση Χαρτούμπαλλος ν. Δημοκρατίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 28 - «η παραδοχή ενοχής πρέπει να αμείβεται με σχετική έκπτωση στην ποινή. Αυτό ενθαρρύνει τους αδικοπραγούντες να παραδέχονται ενοχή με συνέπεια να μη σπαταλείται πολύτιμος χρόνος στην εκδίκαση υποθέσεων. Αποτελεί πορεία που προάγει τους σκοπούς της Δικαιοσύνης.». Όπως συμπληρωματικά λέχθηκε στην απόφαση ημερ. 2.12.2015, στην Πoινική ΄Εφεση αρ.154/2015, Στέλιος Κουλουντή ν. Αστυνομίας - «Θα προσθέταμε δε ότι είναι μόνο δια της παραδοχής που αποδίδεται με απτό και άμεσο τρόπο η μεταμέλεια ενός προσώπου.». Τέλος, εξετάζω την εισήγηση του συνηγόρου Υπεράσπισης ότι η Κατηγορούμενη έχει ήδη υποστεί σημαντική εξωδικαστηριακή τιμωρία, λόγω του ότι έλαβε ειδοποίηση ότι τίθεται σε διαθεσιμότητα για περίοδο 8 εβδομάδων με συνεπαγόμενη την απώλεια του ½ των απολαβών της (σχετική επιστολή της Δρ. Χρ. Γιαννάκη, ημερ. 24.8.2015, έχει επισυναφθεί στη γραπτή αγόρευσή του). Στην απόφαση ημερ. 27.1.2016 στην Ποινική Έφεση Αρ. 194/15, Λοϊζου Πετρίδη ν. Αστυνομίας, το Ανώτατο Δικαστήριο διατύπωσε την άποψη ότι - «το στοιχείο της εξωδικαστηριακής τιμωρίας, ως παράγοντα μετριασμού της ποινής, εγείρεται στις περιπτώσεις όπου αυτή καθ΄ εαυτή η διάπραξη ενός αδικήματος επιφέρει, άνευ ετέρου, στο δράστη άμεσες και σοβαρές ζημιογόνες συνέπειες.». Αποδέχομαι λοιπόν το πιο πάνω παράγοντα ως μετριαστικό, επισημαίνοντας ωστόσο ότι από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Ιωάννου ν Αστυνομίας

(2010)2 ΑΑΔ 243, προκύπτει ότι το γεγονός ότι είναι ορατός ο κίνδυνος απώλειας της θέσης εργασίας της μετά από μελλοντική πειθαρχική διαδικασία συνεπεία της καταδίκης της, δεν αποτελεί αφ' εαυτου εμπόδιο στην επιβολή ποινής φυλάκισης. Καταλήγοντας, υπό το φως όλων των παραγόντων που έχω αξιολογήσει ανωτέρω, και μη παραγνωρίζοντας ότι η κατηγορούμενη είναι άτομο λευκού ποινικού μητρώου σε ηλικία 57 ετών, κρίνω ότι, ενόψει της σοβαρότητας των αδικημάτων, της κακοβουλίας και της επικινδυνότητας που ενυπήρχαν σε αυτά, η μόνη κατάλληλη ποινή είναι αυτή της φυλάκισης. Οποιαδήποτε άλλη ποινή κατά την κρίση μου θα εξουδετέρωνε τους σκοπούς του Νόμου και θα έστελνε εσφαλμένο μήνυμα. Οι μετριαστικοί παράγοντες τους οποίους αποδέχθηκα ανωτέρω, θα επιμετρήσουν σε ό,τι αφορά το εύρος της ποινής φυλάκισης που θα επιβάλω. Συνεκτιμώντας όλους τους πιο πάνω αναφερόμενους μετριαστικούς παράγοντες, ως τους έχω αξιολογήσει και αποδεκτεί ανωτέρω, καταλήγω να επιβάλω στην Κατηγορούμενη τις ακόλουθες ποινές꞉ · Στην κατηγορία αρ. 1Α ποινή φυλάκισης 9 μηνών. · Στην κατηγορία αρ. 2Α ποινή φυλάκισης 7 μηνών. · Στην κατηγορία αρ. 3Α ποινή φυλάκισης 7 μηνών. · Στην κατηγορία αρ. 4Α ποινή φυλάκισης 6 μηνών. · Στην κατηγορία αρ. 5Α ποινή φυλάκισης 6 μηνών. Οι ποινές φυλάκισης να συντρέχουν. Θα εξετάσω στο στάδιο αυτό κατά πόσο συντρέχουν λόγοι για αναστολή της ποινής φυλάκισης που έχει επιβληθεί, ως η εισήγηση του συνήγορου του Κατηγορούμενου. Το άρθρο 3

(2)του Νόμου 95/72 αναφέρει ότι το Δικαστήριο διατάσσει την αναστολή εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης αν αυτό δικαιολογείται από το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης και τα προσωπικά περιστατικά του Κατηγορουμένου. Η ποινή φυλάκισης με αναστολή δεν επιβάλλεται από Δικαστήριο ως μέτρο επιείκειας ή ως εναλλακτικό μέτρο τιμωρίας του παραβάτη και η επιλογή της ποινής φυλάκισης δεν πρέπει να συσχετίζεται με τη δυνατότητα αναστολής της. Το Δικαστήριο αποφασίζει το ύψος της ποινής και μετά εξετάζει κατά πόσο συντρέχουν οι προϋποθέσεις που να δικαιολογούν την αναστολή της (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Περατικού

(1997)2 Α.Α.Δ. 373, Λιασίδης ν. Αστυνομίας

(1997)2 Α.Α.Δ. 94). Μεταξύ των παραγόντων που επιμετρούν ως προς το επιθυμητό ή όχι της αναστολής της ποινής φυλάκισης είναι η σοβαρότητα των περιστατικών και το κίνητρο για τη διάπραξη του αδικήματος, το μητρώο του Κατηγορουμένου ως δείκτης για την ανάγκη αποτροπής και η διαγωγή του Κατηγορουμένου μετά τη διάπραξη του αδικήματος και ιδιαίτερα η παρουσία ή απουσία στοιχείων μεταμέλειας. Στην πρόσφατη απόφαση, ημερ. 9.11.2016, στην Ποινική Εφεση Αρ.124/2016, Πάτερ Δημήτριος Πιττάης Χρυσοδόντας ν. Αστυνομίας, σημειώθηκαν τα εξής με παραπομπή στην Ιωσήφ ν. Δημοκρατίας

(2012)2 ΑΑΔ 930, 939: «Η κάθε υπόθεση κρίνεται στη βάση των δικών της περιστατικών. Η υιοθέτηση οποιουδήποτε γενικού κανόνα θα συνιστούσε σφάλμα αρχής. Εναπόκειται στο δικαστήριο που έχει την ευθύνη επιβολής της ποινής να λάβει υπόψη στην κάθε περίπτωση τις περιστάσεις της υπόθεσης και οποιεσδήποτε προσωπικές περιστάσεις που αφορούν στον συγκεκριμένο κατηγορούμενο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, την οικογένεια του με σκοπό να αποφασίσει κατά πόσο ενδείκνυται η αναστολή της εκτέλεσης της ποινής. Αυτό βέβαια συνεπάγεται την εκ νέου θεώρηση των συνθηκών διάπραξης του αδικήματος και των προσωπικών περιστάσεων του κατηγορούμενου και την απόδοση «διπλής βαρύτητας» σε όλους τους σχετικούς με το αδίκημα και τον αδικοπραγούντα παράγοντες - είτε επιβαρυντικούς είτε μετριαστικούς - οι οποίοι μπορούν να επηρεάσουν την απόφαση του δικαστηρίου για την αναστολή ή όχι της ποινής. Θεωρούμε ότι κατά την εξέταση του ζητήματος, σημαντικό ερώτημα είναι κατά πόσο η ανασταλείσα ποινή θα αντικατοπτρίζει την αντικειμενική σοβαρότητα του αδικήματος και θα εξυπηρετήσει τους πολλαπλούς σκοπούς της τιμωρίας.» Η σοβαρότητα των αδικημάτων στην παρούσα υπόθεση είναι δεδομένη. Αναμφίβολα, οι συνθήκες διάπραξής τους, όπως τις έχω αναλύσει πιο πάνω, δεν συνθέτουν τέτοια εικόνα, η οποία να δικαιολογεί την αναστολή των ποινών φυλάκισης. Τα στοιχεία της έμπρακτης μεταμέλειας που έδειξε (θεληματική κατάθεση, υπόδειξη σκηνών στην Αστυνομία, παραδοχή στο Δικαστήριο στην πλειοψηφία των κατηγοριών ευθύς μετά την απόφαση για το εκ πρώτης όψεως), καθώς και η ψυχολογική της κατάσταση αντανακλώνται στην μειωμένη έκταση της ποινής φυλάκισης που έχω επιβάλει συγκριτικά προς το μέγιστο της προβλεπόμενης στο νόμο ποινής που αποτελεί την αφετηρία για το Δικαστήριο. Η εξωδικαστηριακή τιμωρία που ήδη υπέστη ή/και που ενδέχεται να υποστεί, ως εκ της ειδοποίησης για διαθεσιμότητά της και της επικείμενης πειθαρχικής διαδικασίας, έχουν επίσης ληφθεί υπόψη κατά την επιμέτρηση της ποινής και δεν δικαιολογούν την αναστολή της εκτέλεσης της ποινής. Το ότι θα επηρεαστεί η συζυγική της ζωή και κυρίως ο σύντροφός της, όπως το έθεσε ο συνήγορος Υπεράσπισης, κρίνω ότι υπό το φως της περιορισμένης έκτασης της ποινής φυλάκισης, δεν επιβάλλει την αναστολή της ποινής. Καταλήγω, σταθμίζοντας όλους τους πιο πάνω παράγοντες, ότι δεν δικαιολογείται η αναστολή εκτέλεσης της επιβληθείσας ποινής φυλάκισης. Η ποινή φυλάκισης θα είναι άμεση, με ισχύ από σήμερα. Τα έξοδα που δημιουργήθηκαν από τη δικαστική διαδικασία να καταβληθούν από τη Δημοκρατία. Οι υπηρεσίες των Κεντρικών Φυλακών να μεριμνήσουν όπως παρασχεθεί κάθε αναγκαία ψυχοθεραπευτική φροντίδα στην κατηγορούμενη. (υπ.) ............................... Α. Πανταζή, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο