Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Ιωάννης Λο?ζου κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 3657/2016, 21/7/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2017:B30 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ (ΠΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΖΕΙ ΠΡΟΣΩΡΙΝΑ ΣΤΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙ) Ενώπιον: Α. Πανταζή - Λάμπρου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 3657/2016 Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Μάριος Παπανικόλα Ιωάννης Λοΐζου Κατηγορούμενοι Ημερομηνία: 21 Ιουλίου, 2017 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα Π. Πίτσιλλου Για τον Κατηγορούμενο αρ.2: κ. Α. Πιττάτζιης Κατηγορούμενος αρ. 2 παρών. ΠΟΙΝΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟ 2. Ο Κατηγορούμενος αρ. 2, ο οποίος τελεί υπό κράτηση από τις 7.7.2017 ως υπόδικος για την παρούσα υπόθεση, τίθεται σήμερα ενώπιον μου προς επιβολή ποινής σε αυτόν κατόπιν αλλαγής απάντησης από μη παραδοχή σε παραδοχή ενοχής στις κατηγορίες αρ. 1, 2, και 3, σε πρώιμο στάδιο της διαδικασίας, ήτοι προτού αρχίσει η ακρόαση της υπόθεσης. Κρίνεται, ως εκ τούτου, ένοχος κατόπιν δικής του παραδοχής στις ακόλουθες κατηγορίες꞉ · 1η κατηγορία꞉ Kατοχή ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 6
(1), 6
(2), 30, 31 και 38 και του Μέρους ΙΙ του Πρώτου Πίνακα και του Τρίτου Πίνακα του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου 29/77, όπως τροποποιήθηκε (στο εξής «ο Νόμος 29/77»). · 2η κατηγορία: Kατοχή ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 5
(1), 6
(3), 30, 30Α, 31 και 38 και παραγράφου 1 του Μέρους ΙΙ του Πρώτου Πίνακα και του Τρίτου Πίνακα του Νόμου 29/77. · 3η κατηγορία꞉ Νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4
(1)(iii), 5(α) και 7 του περί της Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες του Νόμου 2007 με αρ. 188(Ι)/2007, όπως τροποποιήθηκε από το Ν.58(Ι)/2010. Η κατηγορία αρ. 4 («Συνωμοσία προς διάπραξη κακουργήματος, κατά παράβαση του άρθρου 371 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 και Νόμος 29/77») αναστάληκε μετά την παραδοχή του Κατηγορούμενου 2 στις κατηγορίες αρ. 1, 2 και 3 πιο πάνω, γι' αυτό και απαλλάγηκε της εν λόγω κατηγορίας. Δεδομένης της πιο πάνω εξέλιξης όσον αφορά την απάντηση του Κατηγορούμενου αρ. 2 στις πιο πάνω κατηγορίες αρ. 1, 2, 3 και υπό το φως της δήλωσης του συνηγόρου του ότι ο πελάτης του προτίθεται να δώσει μαρτυρία ως μάρτυρας κατηγορίας εναντίον του συγκατηγορούμενού του (Κατηγορούμενου αρ. 1), ο οποίος εξακολουθεί να δηλώνει μη παραδοχή στις κατηγορίες αρ. 1 έως 4, αποφασίσθηκε ο διαχωρισμός της ποινικής υπόθεσης, έτσι ώστε να επιβληθεί ποινή στον Κατηγορούμενο αρ. 2 προτού αρχίσει η ακρόαση για τον Κατηγορούμενο αρ. 1 (βλ. Pal κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(2010)2 Α.Α.Δ. 551 και Χρυσάνθου ν. Δημοκρατίας
(2011)2 Α.Α.Δ. 221). Η υπόθεση όσον αφορά τον Κατηγορούμενο αρ. 1 προγραμματίστηκε για ακρόαση σε μεταγενέστερο χρόνο. Με βάση τις λεπτομέρειες των αδικημάτων επί του κατηγορητηρίου, ο Κατηγορούμενος και ένα άλλο πρόσωπο στις 8/12/2016 στο Φρέναρος της Επαρχίας Αμμοχώστου είχαν στην κατοχή τους ελεγχόμενο φάρμακο τάξεως Β, ήτοι 96,41 γραμμάρια κάνναβης χωρίς την άδεια του Υπουργού Υγείας, κατείχαν την ποσότητα αυτή με σκοπό να την προμηθεύσουν σε άλλα πρόσωπα χωρίς άδεια από τον Υπουργό Υγείας και κατά τον ίδιο τόπο και χρόνο κατείχαν το ποσό των 1.560 ευρώ γνωρίζοντας ότι το πιο πάνω ποσό ήταν έσοδο από τη διάπραξη του γενεσιουργού αδικήματος της εμπορίας ναρκωτικών. Τα γεγονότα, όπως τα εξέθεσε η ευπαίδευτη συνήγορος για την Κατηγορούσα Αρχή, έχουν ως εξής꞉ Στις 8/12/16 και ώρα 14:30 μέχρι 16:00 μέλη της ΥΚΑΝ Αμμοχώστου έθεσαν υπό παρακολούθηση αγροκατοικία και περιφραγμένη μάντρα σε κτηνοτροφική περιοχή στο Φρέναρος, ιδιοκτησίας της οικογένειας του 2ου Κατηγορούμενου, αφού υπήρχαν πληροφορίες ότι γινόταν διακίνηση ναρκωτικών και εκκρεμούσε δικαστικό ένταλμα έρευνας. Η ώρα 16:00 ήρθε στην είσοδο στην αγροκατοικία ένα αυτοκίνητο μάρκας Nissan Qashqai από το οποίο κατέβηκε ο Κατηγορούμενος αρ.2 και ακόμα ένα άλλο πρόσωπο και εισήλθαν στην αγροτική οικία. Αμέσως ο ΜΚ6, που βρισκόταν με τον ΜΚ8 κάλεσε από τον ασύρματο τους υπόλοιπους μάρτυρες και μέλη της ΥΚΑΝ Αμμοχώστου, οι οποίοι βρίσκονταν σε κοντινή απόσταση με υπηρεσιακά οχήματα για να πλησιάσουν την αγροικία για έρευνα. Ακολούθως οι ΜΚ6 και ΜΚ8 κατευθύνθηκαν πεζοί προς τη δυτική πλευρά της αγροκατοικίας. Μόλις στάθμευσαν τα υπηρεσιακά οχήματα έξω από την κατοικία και τα μέλη κατευθύνθηκαν προς την είσοδο, οι ΜΚ6 και ΜΚ8 είδαν το άλλο πρόσωπο να πηδά έξω από το παράθυρο που βρισκόταν δυτικά της αγροκατοικίας. Όταν τα μέλη της ΥΚΑΝ προσέγγισαν την αγροκατοικία η πόρτα ήταν κλειδωμένη και το παράθυρο στο πίσω μέρος ήταν ανοικτό. Οι ΜΚ7 και ΜΚ13 πήγαν στο πίσω μέρος της κατοικίας, ενώ τα άλλα μέλη παρέμειναν στη μπροστινή πόρτα. Ο Κατηγορούμενος αρ. 2 μόλις αντιλήφθηκε την παρουσία της αστυνομίας έτρεξε και πέταξε έξω από το ανοικτό παράθυρο μία νάιλον τσάντα. Μετά άνοιξε την πόρτα και τα μέλη της ΥΚΑΝ που βρίσκονταν στην πόρτα εισήλθαν στην αγροκατοικία. Ο ΜΚ11 του αποκάλυψε την αστυνομική του ταυτότητα και ιδιότητα ως μέλος της ΥΚΑΝ, του εξήγησε τους λόγους της παρουσίας του, του επέστησε την προσοχή του στο Νόμο και απάντησε «Εντάξει ρε κοπέλια». Την ίδια ώρα ο ΜΚ11 βρήκε πάνω σε τραπεζάκι μία νάιλον σακούλα με πράσινη ξηρή φυτική ύλη κάνναβη. Το παρέλαβε, του επέστησε την προσοχή του στο Νόμο και ο Κατηγορούμενος αρ.2 δεν απάντησε οτιδήποτε. Στη συνέχεια συνελήφθηκε. Ακολούθως, οι ΜΚ13 και ΜΚ7 πήγαν μαζί με τον Κατηγορούμενο αρ.2 στο σημείο όπου τον είδαν να πετά την νάιλον τσάντα, η οποία, αφού παραλήφθηκε στην παρουσία του, διαπιστώθηκε ότι περιείχε 26 νάιλον συσκευασίες με πράσινη ξηρή φυτική ύλη κάνναβη. Τα παρέλαβε ο ΜΚ13, τα υπέδειξε στον κατηγορούμενο και απάντησε «Εν κανναούριν εγώ το πέταξα». Πληροφόρησε ο ΜΚ13 τον Κατηγορούμενο αρ.2 ότι είναι υπό σύλληψη για την ποσότητα των ναρκωτικών που βρέθηκαν στην κατοχή του και απάντησε «Εντάξει». Ο ΜΚ6 μόλις έφτασε στην καγκελόπορτα από πίσω, μέσα στον περιφραγμένο χώρο, είδε και αναγνώρισε το άλλο πρόσωπο που πήδηξε από το παράθυρο να κρύβεται σε κομμάτια από ξύλο σε απόσταση 5 - 9 μέτρων από αυτή. Στη συνέχεια ακολούθησε η σύλληψη του άλλου προσώπου αφού τον πλησίασε ο ΜΚ
- Στη συνέχεια της έρευνας της αγροκατοικίας ο ΜΚ13 βρήκε πάνω σε τραπεζάκι μέσα στην αγροκατοικία μία ζυγαριά ακριβείας, του την υπέδειξε αφού την παρέλαβε, του επέστησε την προσοχή του στο Νόμο του Κατηγορούμενου 2 καθώς και στο άλλο πρόσωπο και δεν απάντησαν οτιδήποτε. Η ώρα 16:18 ο ΜΚ13 είχε βρει σε τραπεζάκι στην αγροκατοικία το χρηματικό ποσό των €1.560, σε χαρτονομίσματα των 5, 10, 20 και 50 ευρώ. Επέστησε την προσοχή του Κατηγορούμενου 2 και του άλλου προσώπου στο Νόμο και δεν απάντησαν οτιδήποτε. Στη συνέχεια, είχαν βρεθεί δύο κινητά τηλέφωνα στο τραπεζάκι μάρκας Catterpilar και Nokia. Υποδείχθηκαν στον κατηγορούμενο αρ. 2 και δεν απάντησε. Κατά την έρευνα του οχήματος που εντοπίστηκε στο μέρος, δηλαδή στο όχημα που κατέφθασε, βρέθηκαν μέσα στο ντουλάπι αυτού δύο κινητά τηλέφωνα Samsung και LG
- Παραλήφθηκαν, υποδείχθηκαν στον κατηγορούμενο αρ. 2 και δεν απάντησε οτιδήποτε. Στη θήκη δίπλα από το χειρόφρενο βρέθηκε ένα μαύρο σημειωματάριο, παραλήφθηκε, υποδείχθηκε στον κατηγορούμενο αρ. 2, καθώς και στο άλλο πρόσωπο και δεν απάντησαν οτιδήποτε. Με το τέλος της έρευνας ο κατηγορούμενος αρ.2 μεταφέρθηκε στα γραφεία της ΥΚΑΝ για περαιτέρω εξετάσεις. Λήφθηκαν από τον κατηγορούμενο αρ.2 παρειακά δείγματα γενετικού υλικού, αφού πληροφορήθηκε και του επεστήθηκε η προσοχή του στο Νόμο προηγουμένως. Στη συνέχεια είχε ληφθεί ανακριτική κατάθεση από τον κατηγορούμενο, στην οποία δίδει τους δικούς τους ισχυρισμούς για τα ναρκωτικά. Δέχεται ότι η αγροκατοικία ήταν της οικογένειας του. Συνελήφθη μετά από δικαστικό ένταλμα σύλληψης ο κατηγορούμενος αρ.
- Παρουσιάστηκε στη συνέχεια στο Επαρχιακό Δικαστήριο Αμμοχώστου στις 9/12/16 όπου διατάχθη η κράτηση του για έξι ημέρες. Όταν τα τεκμήρια στάληκαν για επιστημονικές εξετάσεις διαπιστώθηκε ότι επρόκειτο για κάνναβη συνολικού βάρους 96,41 γραμμάρια. Ο κατηγορούμενος αρ.2 στη συνέχεια προέβηκε στις 13/12/16 μαζί με τον ΜΚ13, μετά από επιθυμία του ίδιου του κατηγορούμενου 2, σε υποδείξεις σκηνών στην αγροκατοικία στο Φρέναρος όπου οι εν λόγω υποδείξεις σκηνών είχαν στη συνέχεια φωτογραφηθεί από τους αστυφύλακες της ΥΚΑΝ Αμμοχώστου. Μετά από εξετάσεις του Ινστιτούτου Γενετικής σχετικά με το DNA του κατηγορούμενου 2 διαφάνηκε ότι σε κάποια δεν μπορεί να αποκλειστεί από δότης, από μέρους του μεικτού γενετικού υλικού που βρέθηκε σε αρκετά από τα τεκμήρια τα οποία είχαν εντοπιστεί. Όπως πληροφόρησε το Δικαστήριο η Κατηγορούσα Αρχή, ο κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου. Τα χρήματα που κατακρατούνται ως τεκμήριο ζητείται να παραμείνουν στην κατοχή της Αστυνομίας μέχρι να περατωθεί η υπόθεση για τον κατηγορούμενο αρ.
- ΑΓΟΡΕΥΣΗ ΓΙΑ ΜΕΤΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΠΟΙΝΗΣ Ο ευπαίδευτος συνήγορος Υπεράσπισης του Κατηγορουμένου αρ. 2, αγορεύοντας για μετριασμό της ποινής, υιοθέτησε το περιεχόμενο γραπτής αγόρευσης που παρέδωσε στο Δικαστήριο. Συνοψίζω όσα εκεί αναφέρονται꞉ Προσωπικές περιστάσεις του Κατηγορούμενου Είναι ηλικίας 27 ετών. Κατάγεται και διαμένει στο Φρέναρος της Επαρχίας Αμμοχώστου. Είναι ελεύθερος. Προέρχεται από πενταμελή οικογένεια. Είναι το μεγαλύτερο τέκνο της οικογένειας. Ο Κατηγορούμενος αντιμετωπίζει πρόβλημα ακοής. Διέκοψε τη φοίτησή του στο δεύτερο έτος της Τεχνικής Σχολής (κλάδος μαγειρικής / τραπεζοκομίας) εξαιτίας του προβλήματος που αντιμετωπίζει με την ακοή του. Εκπλήρωσε κανονικά τη στρατιωτική του θητεία. Είναι άνεργος και κατά τα τελευταία 7 περίπου χρόνια βοηθά τον πατέρα του στην ανακύκλωση σιδήρων και πλαστικών, η οποία αποτελεί τη δεύτερη εργασία του πατέρα του. Διαμένει με όλη την οικογένειά του στο πατρικό του σπίτι. Οι γονείς του εργάζονται και τα εισοδήματά τους ανέρχονται στα €1000 περίπου έκαστος. Οι γονείς του οφείλουν περίπου €50.000 σε δάνεια. Ο πατέρας του πάσχει από χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και σοβαρό άσθμα και λαμβάνει κατ' οίκον οξυγονοθεραπεία. Ο αδελφός του έχει διαγνωστεί με πολύ σοβαρό σύνδρομο απνοιών και σοβαρό άσθμα. Η μητέρα του αντιμετωπίζει και εκείνη προβλήματα με την ακοή της. Ο ίδιος δεν έχει οποιαδήποτε κινητή ή ακίνητη περιουσία. Παρεμβάλλω, εδώ, ότι ο συνήγορος Υπεράσπισης υιοθέτησε το περιεχόμενο της Έκθεσης του Γραφείου Ευημερίας, η οποία ετοιμάστηκε κατόπιν οδηγιών του Δικαστηρίου σχετικά με τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες του Κατηγορούμενου. Αναφέρεται εκεί ότι αμφότεροι οι γονείς του Κατηγορούμενου, ηλικίας 55 ετών, εργάζονται με μηνιαίο εισόδημα περί τα €1000 έκαστος. Ο πατέρας του ως δημοτικός υπάλληλος στο Δήμο Παραλιμνίου και η μητέρα του ως ξενοδοχειακή υπάλληλος. Τα δύο μικρότερα αδέρφια του, ηλικίας 25 και 23 ετών, εργάζονται επίσης εποχιακά στην τουριστική βιομηχανία. Όλα τα μέλη της οικογένειας μένουν σε ιδιόκτητη κατοικία στο Φρέναρος υπό ικανοποιητικές συνθήκες. Όσον αφορά το πρόβλημα ακοής του Κατηγορούμενου, αναφέρεται στην Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας βάσει των δηλώσεων του Κατηγορούμενου, ότι με την κατάταξή του στην Εθνική Φρουρά ο Κατηγορούμενος ζήτησε να εξεταστεί η ακουστική του δυνατότητα γιατί ανέκαθεν αισθανόταν ότι αντιμετώπιζε δυσκολία στο ν' ακούσει τους γύρω του. Από τις εξειδικευμένες εξετάσεις που υποβλήθηκε, διαπιστώθηκε ότι παρουσίαζε και στα δύο αυτιά μέτρια προς σοβαρής μορφής βαρηκοΐα. Ο ίδιος όμως δεν αισθανόταν άνετα με τη χρήση ακουστικών και ουσιαστικά δεν τα έχει χρησιμοποιήσει εκτός από ελάχιστο χρονικό διάστημα. Το πρόβλημα ακοής τον έχει επηρεάσει αρνητικά στον τομέα της εργασίας και των κοινωνικών συναναστροφών. Τον ανησυχεί η στάση των γύρω του όταν αντιλαμβάνονται ότι έχει δυσκολίες ακοής και το γεγονός αυτό τον αποτρέπει από το να εξεύρει εργασία, αφού ανησυχεί ότι δεν θα μπορεί να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις του εργοδότη του. Στην Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας γίνεται επίσης αναφορά στο γεγονός ότι λόγω της άσχημης ψυχολογικής του κατάστασης από τη μέρα της σύλληψής του από την Αστυνομία για την παρούσα υπόθεση, ο Κατηγορούμενος δεν έχει ασχοληθεί τους τελευταίους έξι μήνες ούτε με τη συλλογή σιδερικών/πλαστικών από εξωτερικούς χώρους, απασχόληση την οποία είχε προηγουμένως προς βοήθεια του πατέρα του, ο οποίος του έδινε ως αντάλλαγμα κάποια χρήματα για να καλύπτει τις προσωπικές του ανάγκες. Μετριαστικοί παράγοντες αθροιστικά αποτυπωμένοι. Εισηγείται ο συνήγορος Υπεράσπισης προς το Δικαστήριο όπως λάβει υπόψη τους κάτωθι μετριαστικούς παράγοντες꞉ Το ότι είναι Λευκού Ποινικού Μητρώου. Το ότι είναι σχετικά νεαρής ηλικίας. Τη μεταμέλεια και συνεργασία του με την Αστυνομία. Ιδιαίτερα, το ότι έδωσε θεληματική κατάθεση, στην οποία όχι μόνο παραδέχθηκε την εμπλοκή του, αλλά κατέδωσε και τον πραγματικό ιδιοκτήτη των ναρκωτικών. Περαιτέρω, αποφάσισε να καταθέσει ενόρκως ως μάρτυρας κατηγορίας εναντίον του πραγματικού ιδιοκτήτη αυτής της ποσότητας. Το ότι, εφόσον η ανευρεθείσα ποσότητα δεν ήταν δικής του κυριότητας, δεν θα είχε ο ίδιος οποιοδήποτε οικονομικό όφελος ή κέρδος. Τις γενικές προσωπικές και οικογενειακές του συνθήκες. Το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος ήταν περιστασιακός χρήστης ναρκωτικών. Το ότι, από τη μέρα της σύλληψής του, στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης, έχει καταφέρει να απαλλαγεί από τις ναρκωτικές ουσίες. Την παραδοχή του ενώπιον του Δικαστηρίου. Το ότι παρέμεινε υπό κράτηση στις Κεντρικές Φυλακές για περίοδο σχεδόν ενός μηνός στα πλαίσια διερεύνησης της παρούσας υπόθεσης και μετά την καταχώρησή της. Σχετικά με τα γεγονότα της υπόθεσης. Δεν αμφισβητούνται τα γεγονότα όπως τα εξέθεσε η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής. Ωστόσο, ο συνήγορος Υπεράσπισης επισημαίνει στο Δικαστήριο ότι η ποσότητα ναρκωτικών που ανευρέθηκε στη σκηνή δεν ανήκει στον Κατηγορούμενο
- Αν και είχε κοινή κατοχή (joint possession) των ναρκωτικών με άλλο πρόσωπο, εντούτοις ο Κατηγορούμενος 2 δεν είχε την κυριότητα των ναρκωτικών. Εισηγείται ο συνήγορος Υπεράσπισης ότι τα αποτελέσματα ανάλυσης του γενετικού υλικού, το ότι δεν ταυτίστηκε με το δικό του Κατηγορούμενου 2, το ότι υπήρξε μεικτό γενετικό υλικό, αποδεικνύει τον πιο πάνω ισχυρισμό του. Καταλήγει ο συνήγορος Υπεράσπισης λέγοντας ότι «Το μοιραίο λάθος του Κατηγορούμενου ήτο ότι επέτρεψε να διεξαχθεί αυτή η διαδικασία προετοιμασίας των ναρκωτικών στην αγροκατοικία του, γεγονός για το οποίο έχει μετανιώσει» και επαναλαμβάνει ότι η μεταμέλεια του Κατηγορούμενου φαίνεται μέσα από το γεγονός ότι «βοηθώντας το ανακριτικό έργο και συμβάλλοντας στην καταπάτηση του εγκλήματος, υπέδειξε στην αστυνομία το άτομο που μετέφερε τα ναρκωτικά στην αγροκατοικία, ο οποίος είναι ο πραγματικός κάτοχος των ναρκωτικών, καθώς και των χρημάτων, των κινητών τηλεφώνων και των υπολοίπων αντικειμένων που ανευρέθηκαν στη σκηνή». Ο συνήγορος Υπεράσπισης παρέπεμψε το Δικαστήριο σε νομολογία προς υποστήριξη των μετριαστικών παραγόντων που απαρίθμησε στην αγόρευσή του ως πιο πάνω καταγράφεται. Θα αναφερθώ πιο κάτω στις αυθεντίες στις οποίες με παρέπεμψε. Κατέληξε λέγοντας ότι, αν το Δικαστήριο ήθελε επιβάλει ποινή φυλάκισης, υπάρχουν περιθώρια εξάσκησης της διακριτικής του ευχέρειας προς όφελος του κατηγορούμενου για αναστολή εκτέλεσης της ποινής αυτής. ΕΠΙΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΝΗΣ Κατά την επιμέτρηση της ποινής, το Δικαστήριο αρχίζει από το μέγιστο της προβλεπόμενης στο Νόμο ποινής και ακολούθως ελέγχει τις συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων στην ενώπιον του υπόθεση για να προσαρμόσει την ποινή στα δεδομένα της υπόθεσης αφότου διακρίνει αν υφίστανται επιβαρυντικοί ή μετριαστικοί παράγοντες. Έπειτα εξατομικεύει την ποινή ώστε αυτή να μην αντανακλά μόνο στη σοβαρότητα του αδικήματος και τις συνθήκες διάπραξής του, αλλά και στις πραγματικές προσωπικές συνθήκες του παραβάτη, με σκοπό η ποινή να τον αναμορφώσει και να τον αποτρέψει από το να εκδηλώσει στο μέλλον όμοια εγκληματική συμπεριφορά. Με αυτή τη μεθοδολογία είναι που θα προσεγγίσω και την παρούσα υπόθεση. Η σοβαρότητα που προσδίδεται από τον νομοθέτη στα διάφορα αδικήματα διαφαίνεται και από το ανώτατο όριο ποινής που έχει προβλέψει στο Νόμο 29/77 (βλ. άρθρο 30 σε συνδυασμό με τον Τρίτο Πίνακα). Για την 1η κατηγορία, για την κατοχή ναρκωτικών φαρμάκων τάξεως Β', προβλέπεται ποινή φυλάκισης 8 ετών ή πρόστιμο ή και οι δύο ποινές. Για την 2η κατηγορία, για την κατοχή ναρκωτικών τάξεως Β΄ με σκοπό την προμήθεια, προβλέπεται φυλάκιση διά βίου ή χρηματική ποινή ή και οι δύο ποινές. Για την 3η κατηγορία που αφορά στη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, όπως είναι η διακίνηση ναρκωτικών, προβλέπεται στο Ν.188(Ι)/2007, όπως έκτοτε τροποποιήθηκε, ποινή φυλάκισης μέχρι δεκατέσσερα έτη ή χρηματική ποινή μέχρι €500.000 ή και οι δύο. Ωστόσο, με δεδομένο ότι για την παρούσα υπόθεση έχει δοθεί η συγκατάθεση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας σύμφωνα με το εδάφιο
(2)του άρθρου 30 του Ν.29/77 όπως εκδικασθεί συνοπτικά από Επαρχιακό Δικαστήριο, η μέγιστη ποινή φυλάκισης που το παρόν Επαρχιακό Δικαστήριο δύναται να επιβάλει ανέρχεται στα 5 χρόνια και η μέγιστη χρηματική ποινή που το παρόν Δικαστήριο έχει αρμοδιότητα να επιβάλει δυνάμει του περί Δικαστηρίων Νόμου, Ν.14/60ανέρχεται στις ΛΚ50.000 (το ισόποσο σε ευρώ). Όπως έχει νομολογηθεί, το ανώτατο όριο της προβλεπόμενης ποινής αντανακλά την αγωνία της κοινωνίας για τη διαρκώς αυξανόμενη συχνότητα διάπραξης αδικημάτων που σχετίζονται με τα ναρκωτικά, τα οποία αποτελούν επικίνδυνη πληγή στο σώμα ολόκληρης της κοινωνίας και επηρεάζουν όχι μόνο το πρόσωπο που τα διαπράττει αλλά και το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο κινείται, ιδιαίτερα βέβαια το οικογενειακό του περιβάλλον (βλ. Σίμκαση ν. Αστυνομίας
(1995)2 Α.Α.Δ. 22 και Χατζημάρκου ν. Δημοκρατίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 482). Στη σχετικά πρόσφατη υπόθεση Σάμπη ν. Δημοκρατίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 100, 109, λέχθηκαν, ανάμεσα σε άλλα, τα ακόλουθα: «Τα ναρκωτικά αποτελούν τη μάστιγα μιας σύγχρονης κοινωνίας, ιδιαιτέρως σε μια χώρα όπως την Κύπρο η οποία έχει ιδιαίτερα προβλήματα τα οποία ανάγονται στην κατοχή μέρους της χώρας μας από τα τουρκικά στρατεύματα και της αναγκαιότητας στήριξης της νεολαίας. Τα ναρκωτικά, ως επί το πλείστον, έχουν στόχο νεαρά πρόσωπα. Η αυστηρή αντιμετώπιση αδικημάτων αυτής της μορφής, αντανακλάται από την προβλεπόμενη από το νόμο ποινή, που για την κατοχή ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β προνοείται ποινή φυλάκισης 8 χρονών, και για το αδίκημα της κατοχής ιδίας φύσεως, με σκοπό την προμήθεια προς τρίτα πρόσωπα, η προβλεπόμενη ποινή είναι φυλάκιση δια βίου. Αυτό καταδεικνύει την αγωνία της κοινωνίας και την αποδοκιμασία του κοινωνικού συνόλου για αδικήματα αυτής της μορφής. Θα ήταν αδιανόητο να μην υπάρχει και η ενεργός συμμετοχή της δικαιοσύνης στον καθημερινό αγώνα που γίνεται για την καταπολέμηση της μάστιγας αυτής των ναρκωτικών. Βλ. Hadavand v. Δημοκρατίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 359.» Το είδος, η ποσότητα και ο σκοπός για τον οποίο κατέχονται τα ναρκωτικά είναι παράγοντες που λαμβάνονται συνήθως υπόψη από το Δικαστήριο στον καθορισμό της αρμόζουσας ποινής (βλ. Mallouk ν. Δημοκρατίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 711). Το άρθρο 30
(4)του Νόμου 29/77 θεσμοθετεί κατά τρόπο πιο ολοκληρωμένο τους παράγοντες που το Δικαστήριο πρέπει να λαμβάνει υπόψη κατά την επιμέτρηση της ποινής, ως καθιστώντες το αδίκημα ιδιαίτερα σοβαρό ή λιγότερο σοβαρό. Ως καθιστώντα το αδίκημα λιγότερο σοβαρό λαμβάνονται υπόψη τα εξής: η ηλικία του κατηγορουμένου, το γεγονός ότι διέπραξε το αδίκημα παρασυρόμενος από πρόσωπα δυνάμενα να ασκήσουν επιρροή σε αυτόν, ότι δεν είχε ανάμειξη σε εμπορία και το παράπτωμά του σχετίζεται αποκλειστικά με χρήση, ο βαθμός εξάρτησής του από ναρκωτικά, η αποδεδειγμένη μεταμέλειά του η οποία μεταξύ άλλων μαρτυρείται από τη συνεργασία του με τις αρχές για τη δίωξη των προμηθευτών και η προθυμία του να υποβληθεί σε θεραπεία για απεξάρτηση, το είδος και η ποσότητα των απαγορευμένων ουσιών που βρέθηκαν στην κατοχή του, και το γεγονός ότι δεν υπάρχει οποιοδήποτε από τα περιστατικά που καταγράφονται στο εδάφιο (α) του άρθρου 30
(4)ως καθιστώντα το αδίκημα ιδιαίτερα σοβαρό. Πιο σοβαρό καθιστούν το αδίκημα τα εξής꞉ (
- i)Η ανάμειξη στη διάπραξη του αδικήματος οργανωμένης ομάδας εγκληματιών στην οποία ο κατηγορούμενος ανήκει˙ (
- ii)Η ανάμειξη του κατηγορουμένου σε διεθνείς οργανωμένες εγκληματικές δραστηριότητες˙ (iii) Η ανάμειξη του κατηγορουμένου σε άλλες παράνομες δραστηριότητες οι οποίες διευκολύνονται με τη διάπραξη του αδικήματος˙ (
- iv)Η χρήση βίας, πυροβόλων όπλων ή επιθετικών όπλων ή αντικειμένων κατά τη διάπραξη του αδικήματος˙ (
- v)Το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος κατέχει δημόσιο αξίωμα ή θέση και το αδίκημα το οποίο διαπράχθηκε σχετίζεται με το εν λόγω αξίωμα ή θέση˙ (
- vi)Η θυματοποίηση ή εκμετάλλευση ανηλίκων ή διανοητικώς ή λόγω ψυχικής νόσου πασχόντων˙ (vii) Το γεγονός ότι το αδίκημα διαπράχθηκε στις φυλακές ή σε κρατητήριο της Αστυνομίας ή στέγη ή ίδρυμα υπό τον έλεγχο, επίβλεψη ή φροντίδα του Διευθυντή Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ή πλησίον τέτοιων στεγών ή ιδρυμάτων ή σε άλλους χώρους όπου συχνάζουν μαθητές ή φοιτητές για εκπαιδευτικές, αθλητικές, κοινωνικές ή άλλες δραστηριότητες. Εκτίμηση Δικαστηρίου αναφορικά με τους μετριαστικούς παράγοντες που τυγχάνουν εφαρμογής στην παρούσα υπόθεση. Αναφορικά με το νεαρό της ηλικίας του Κατηγορούμενου Είναι ορθό ότι κατά την επιβολή ποινής σε ένα νεαρό πρόσωπο, σκοπός θα πρέπει να είναι η αναμόρφωση και όχι τόσο η τιμωρία του (βλ. τη μελέτη της Έντιμης Ε. Παπαδοπούλου, Δ., πρώην μέλους του Ανωτάτου Δικαστηρίου, με τίτλο «Ποινή Φυλάκισης και Αποτελεσματικότητα», που δημοσιεύθηκε στην Επιθεώρηση Κυπριακού Δικαίου στις σελ. 5143 - 5158, στην οποία παραπέμπει το Δικαστήριο ο ευπαίδευτος συνήγορος Υπεράσπισης, στη σελ. 4 της αγόρευσής του), όπως επίσης ορθή είναι και η δικαστική πρακτική η επιβολή ποινής φυλάκισης σε νεαρά πρόσωπα να αποτελεί την τελευταία γραμμή άμυνας για την προστασία της έννομης τάξης στα χέρια του δικαστή (βλ. Χαραλάμπους Τρύφωνα, άλλως Αλουπός ν Δημοκρατίας
(1991)ΑΑΔ 246). Εδώ θα πρέπει να παρατηρήσω ότι ο Κατηγορούμενος 2 ήταν, κατά το χρόνο διάπραξης του αδικήματος, 26 ετών και ως εκ τούτου εκφεύγει έστω και οριακά του ορίου ηλικίας των 25 ετών που ο ίδιος ο Νομοθέτης έδειξε να αντιλαμβάνεται ως νεαρό πρόσωπο, τέτοιο που να δικαιούται να τύχει του ευεργετήματος των διατάξεων της επιφύλαξης του εδαφίου
(2)του άρθρου 30 του Ν.29/77, βάσει των οποίων το ανώτατο όριο ποινής φυλάκισης που δύνανται να επιβάλλουν τα Επαρχιακά Δικαστήρια για άτομα κάτω των 25 ετών μειώνεται από 5 χρόνια σε 2 χρόνια. Εν πάση περιπτώσει, εν τη σοφία του ο Νομοθέτης αποστέρησε το ευεργέτημα των εν λόγω διατάξεων από όσους νεαρούς ασχολούνται με την κατοχή ναρκωτικών με σκοπό την προμήθεια σε τρίτα πρόσωπα, ήτοι με την εμπορία. Τούτο δείχνει ότι οι προαναφερθείσες αρχές δικαίου και πρακτικές, σε ό,τι αφορά τη μεταχείριση νεαρών παραβατών, δεν μπορούν να διαβάζονται ή να εφαρμόζονται in abstracto, αλλά in concreto. Η στυγνή πραγματικότητα είναι ότι «Τα ναρκωτικά, ως επί το πλείστον, έχουν στόχο νεαρά πρόσωπα (βλ. Σάμπη ν. Δημοκρατίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 100, 109). Όπως εύστοχα παρατήρησε ο Πασχαλίδης Δ. στην Κλεομένης ν Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 29/12, ημερ. 20.5.13: «Αν και πιστεύουμε ότι επαναλαμβάνουμε εαυτούς και τα τετριμμένα, κρίνουμε σκόπιμο να υπενθυμίσουμε την κατ' επανάληψη επισήμανση της νομολογίας μας «πως τα ναρκωτικά έχουν εξελιχθεί σε μάστιγα και καρκίνωμα της κοινωνίας μας, πληγές οι οποίες δυστυχώς, όπως διαπιστώνουμε από τη συχνότητα των υποθέσεων που έρχονται ενώπιον των δικαστηρίων, όχι μόνο δεν φαίνεται να υποχωρούν, αλλά επιδεινώνονται ραγδαία. Και στη συντριπτική πλειοψηφία τους οι παραβάτες είναι πρόσωπα νεαρής ηλικίας. Είναι πραγματικά λυπηρό, οδυνηρό και τραγικό να διαπιστώνουμε πως η απώλεια ζωών, νέων κυρίως ανθρώπων, έχει γίνει μέρος της καθημερινής μας πραγματικότητας και πως η λίστα των νέων που έχουν εθιστεί στα ναρκωτικά μεγαλώνει μέρα με τη μέρα. Η σκληρή αυτή πραγματικότητα επιτάσσει την επιβολή αποτρεπτικών ποινών και καθιστά την αυστηρή μεταχείριση των παραβατών επιτακτική». (Βλ. Παντελής Λαζάρου κ.ά. ν. Δημοκρατίας, Ποινικές Εφέσεις αρ. 172/2009 και 178/2009, ημερομηνίας 21/12/2010 και την εκεί σχετική νομολογία που η απόφαση παραπέμπει).» Αξίζει να σημειώσω ότι στην πολύ πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ημερ. 7.7.2017 στην Ποινική Έφεση αρ. 22/2015, Leandro Soares de Almeida v Δημοκρατίας, όπου ο κατηγορούμενος-Εφεσείων, ήταν κατά την επιβολή της ποινής ηλικίας μόλις 23 ετών, ήταν δηλαδή ένα νεαρό παιδί, με νεαρότατη σύζυγο ηλικίας 16 ετών με την οποία είχαν αποκτήσει ένα παιδί - βρέφος, που ζούσαν στη Βραζιλία, και, παραταύτα, επικυρώθηκε η πρωτόδικη απόφαση του Μόνιμου Κακουργιοδικείου Λάρνακας για επιβολή 10ετούς ποινής φυλάκισης σε αυτόν κατόπιν δικής του παραδοχής ενοχής ότι ενήργησε ως εισαγωγέας 2.831,9 γρ. κοκαΐνης από τη Βραζιλία προς την Κύπρο και διακινητής του ιδίου ναρκωτικού φαρμάκου στην Κύπρο. Είχε αφιχθεί στο αεροδρόμιο Λάρνακας, προερχόμενος από το Σάο Πάολο μέσω Abu Dabi, και κατά τον έλεγχο των αποσκευών του ανακαλύφθηκε η προαναφερόμενη ποσότητα κοκαΐνης. Όταν, λοιπόν, τα Δικαστήρια, έρχονται αντιμέτωπα με υποθέσεις όπως η παρούσα, όπου βλέπουν ένα άτομο να έχει μεταπηδήσει από την απλή περιστασιακή χρήση ναρκωτικών στην ενεργή συμμετοχή στην αλυσίδα εμπορίας ναρκωτικών (όπου εδώ, με βάση τα λεγόμενα του συνηγόρου του ο Κατηγορούμενος 2 αποδέχθηκε, δυστυχώς, να γίνει στην αγροκατοικία της οικογένειάς του η προπαρασκευή των προς πώληση ναρκωτικών), απομειώνεται σημαντικά το περιθώριο επιείκειας που μπορεί να επιδειχθεί από το Δικαστήριο λόγω του νεαρού της ηλικίας του, ακόμη και αν αυτός θεωρηθεί νεαρός, όχι με την νομική έννοια του όρου στο πλαίσιο του άρθρου 30
(2)ανωτέρω, αλλά με βάση την εμπειρία της ζωής. Η διάκριση που κάνει η νομολογία στη μεταχείριση χρηστών και εμπόρων ναρκωτικών. Είναι και νομολογιακά θεμελιωμένη η αρχή της διάκρισης της σοβαρότητας των αδικημάτων που αφορούν σε εμπορία ναρκωτικών και εκείνων που αφορούν σε κατοχή και χρήση (βλ. Chaer ν. Δημοκρατίας
(1991)2 ΑΑΔ 585, η οποία υιοθετήθηκε στη Mortimer v. Δημοκρατίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 22). Στην υπόθεση Afroughi v. Αστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 174, ο Πικής, Π. έθεσε το ζήτημα ως εξής στη σελ. 177: «Και για τους χρήστες ναρκωτικών, οι οποίοι δηλητηριάζουν την ύπαρξή τους και διανοίγουν το δρόμο για τους εμπόρους ναρκωτικών, αρμόζουν αποτρεπτικές ποινές, όχι, όμως της ίδιας έντασης με αυτές που επιβάλλονται στους εμπόρους, εκείνους που καθιστούν επάγγελμά τους τη διασπορά του θανάτου. Για τους εμπόρους, είναι δύσκολο να ανευρεθούν ερείσματα μετριασμού. Για τους χρήστες υπάρχει κάποιο περιθώριο, που, ομολογουμένως, με το χρόνο στενεύει· το περιθώριο εκείνο που σχετίζεται με την αδυναμία του ανθρώπου». Παρομοίως, στην προηγούμενη απόφαση Παγιαβλάς ν. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 240, υπογραμμίστηκε η διάκριση μεταξύ της σοβαρότητας των εγκλημάτων κατοχής και χρήσης ναρκωτικών, από τη μία, και εμπορίας ναρκωτικών, από την άλλη, χωρίς βέβαια να παραγνωρίζεται ότι είναι οι χρήστες που συντηρούν την εμπορία. Σε σχέση με εμπόρους ναρκωτικών, τα Δικαστήρια επιδεικνύουν ιδιαίτερη αυστηρότητα και πρέπει να είναι αμείλικτα κατά την επιβολή ποινής. Όπως αναφέρθηκε στη Γιαννάκης Τουμάζου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 63, παρά τις αυστηρές ποινές φυλάκισης που τα Δικαστήρια κατά κανόνα επιβάλλουν στους ενόχους εγκλημάτων παρόμοιας φύσης, το έγκλημα δεν έχει αναχαιτιστεί. Οι έμποροι του είδους, παραγνωρίζουν τις φοβερές επιπτώσεις που οι ναρκωτικές ουσίες επιφέρουν στην υγεία των ανθρώπων και στην ηθική τους υπόσταση και απτόητοι συνεχίζουν τη διάδοση των ναρκωτικών για το δικό τους οικονομικό όφελος. Συνεπώς, αυτή η κατηγορία παραβατών αναπόφευκτα πρέπει να αντιμετωπίζεται με αυστηρές ποινές φυλάκισης έτσι ώστε η τιμωρία να επενεργεί συνάμα και αποτρεπτικά. Στην πολύ πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ημερ. 21.4.2016, στην Ποινική Έφεση 177/15, Νικόλας Γιαννακάκη ν Αστυνομίας, υιοθετήθηκε ο λόγος της απόφασης ημερ. 21.11.2014, στην Ποινική Έφεση 6/2014, Ελ Χαπίρ Ναζίπ ν. Αστυνομίας, όπου είχε λεχθεί ότι, η ενασχόληση με τα ναρκωτικά είτε για ιδία χρήση ή κατά μείζονα λόγο με την εισαγωγή και διάθεση ή προμήθεια σε τρίτους, αποτελεί μέγιστο κίνδυνο στην κοινωνική συνοχή ενόψει των προβλημάτων που επιφέρει η εξάρτηση. Η αντιμετώπιση κατά αυστηρό τρόπο των αδικοπραγούντων αποτελεί και τη συνδρομή των Δικαστηρίων, έστω κατασταλτικά, στον πόλεμο εναντίον των ναρκωτικών. Δικαστικό προηγούμενο σε ό,τι αφορά το ύψος των ποινών για εμπορία κάνναβης από πρόσωπα πέριξ της ηλικίας του Κατηγορούμενου 2. Προχωρώ λοιπόν να αναφερθώ ενδεικτικά σε ποινές που επιβλήθηκαν ή επικυρώθηκαν για υποθέσεις συνομίληκων παραβατών του Κατηγορούμενου σε υποθέσεις κατοχής ναρκωτικών ουσιών τάξεως Β', συγκεκριμένα κάνναβης, με σκοπό την προμήθεια σε τρίτα πρόσωπα. Στην Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας
(2005)2 Α.Α.Δ. 466, επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης 6 ετών που επιβλήθηκε σε κατηγορούμενο, ο οποίος κατά το χρόνο της έφεσης ήταν ηλικίας 25 ετών, σε κατηγορία της κατοχής με σκοπό την προμήθεια σε άλλο πρόσωπο 1.5 σχεδόν κιλών κάνναβης. Στην Soleimani ν. Αστυνομίας
(2006)2 Α.Α.Δ. 476, επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης 8 ετών που επιβλήθηκε σε νεαρό ηλικίας 26 ετών, ο οποίος είχε παραδεχθεί αδικήματα που αφορούσαν σε κατοχή με σκοπό την προμήθεια σχεδόν ενός κιλού ρητίνης κάνναβης. Στην υπόθεση Λούκας Μιχαήλ ν. Αστυνομίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 577 επικυρώθηκαν ποινές φυλάκισης 2,5 ετών για κατοχή ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β΄ βάρους 1.623,85 γρ., και πεντέμισι ετών για την εισαγωγή και κατοχή του με σκοπό την προμήθεια, σε νεαρό ηλικίας 25 ετών, στου οποίου τη βαλίτσα είχαν βρεθεί τούτα στο αεροδρόμιο Λάρνακας, και ο οποίος έδωσε πληροφορίες που οδήγησαν στη σύλληψη του συνεργάτη του και παραδέχθηκε τόσο στην αστυνομία όσο και στο Δικαστήριο. Στην Κλεομένης ν. Δημοκρατίας
(2013)2 Α.Α.Δ. 350 επικυρώθηκε, κατά πλειοψηφία, η ποινή φυλάκισης 7 ετών που επιβλήθηκε πρωτόδικα στον 27χρονο κατηγορούμενο για το αδίκημα της εισαγωγής ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξης Β, ήτοι ρητίνης κάνναβης, βάρους 2 κιλών και 307 γραμμαρίων. Στην απόφαση του Εφετείου, ημερ. 22.5.2017 στην Ποινική Έφεση αρ. 17/2016, Κώστας Προεστού ν Αστυνομίας σημειώθηκαν τα εξής όσον αφορά τη σημασία του δικαστικού προηγούμενου για το ύψος των ποινών꞉ «Σε σχέση με την εισήγηση που έγινε από τον κ.Ιωάννου ότι σε άλλες υποθέσεις είτε πρωτόδικες είτε κατ΄έφεση επιβλήθηκαν πιο επιεικείς ποινές, θα επαναλάβουμε ότι παλαιότερες αποφάσεις για θέμα ποινής δεν ενέχουν δεσμευτικό χαρακτήρα προηγούμενων, αλλά παρέχουν απλώς ένδειξη της ποινικής αντιμετώπισης, εφόσον καμία υπόθεση δεν μπορεί να είναι ακριβώς όπως μια άλλη. Η παραπομπή σε δικαστικά προηγούμενα, όπως έχουμε επανειλημμένα αναφέρει, θωρακίζει την δικαστική κρίση με την απαραίτητη πειστικότητα αλλά δεν προοιωνίζει ότι θα πρέπει να ακολουθηθεί η ίδια ποινή και σίγουρα δεν είναι έργο μας η αντιπαραβολή υποθέσεων για να εντοπιστεί η πιο επιεικής αντιμετώπιση. (βλ. Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 123, Μαυρολούκα ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2015:B73, Ποιν.΄Εφ.212/13, 5.2.2015, Τsonkov ν. Αστυνομίας Ποιν.Εφ.9/15, 8.4.2015) Θεωρούμε ότι δεν παρέχεται κανένα πεδίο επέμβασης μας στην ποινή που έχει επιβληθεί. Ως εκ τούτου η έφεση απορρίπτεται.». Είναι γνωστή η νομολογιακή αρχή πως οι προηγούμενες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου είναι ενδεικτικές του μέτρου τιμωρίας για παρόμοιας φύσης αδικήματα, όμως δεν αποτελούν ένα σταθερό δείκτη καθορισμού ποινής καθότι η ποινή σε κάθε υπόθεση εξαρτάται από τα ιδιαίτερα περιστατικά της και του παραβάτη (Χαραλάμπους v. Δημοκρατίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 1). Τα Δικαστήρια δεν παραγνωρίζουν ότι οι συνέπειες της ποινής δεν είναι ομοιόμορφες για όλους τους εγκληματίες, όπως ούτε η πιθανότητα για αναμόρφωσή τους (βλ. Τσιάκκα κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(2011)2 Α.Α.Δ. 282), καθώς και ότι είναι κοινωνικά επιζήμια η διαγραφή ή υποτίμηση της προσδοκίας για αναμόρφωση των παραβατών, γι' αυτό και η ποινή δεν πρέπει να αρμόζει μόνο στο έγκλημα αλλά και στον παραβάτη, όπως λέχθηκε στην υπόθεση Νικολάου ν. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ.
- Είναι υπό το φως των πιο πάνω αρχών που θα προσεγγίσω στην παρούσα υπόθεση τις αυθεντίες στις οποίες με παρέπεμψε ο συνήγορος Υπεράσπισης όσον αφορά το εύρος της ποινής που αρμόζει να επιβληθεί στον Κατηγορούμενο
- Κατ' αρχάς, όσον αφορά την απόφαση Μάριος Π. Χαραλάμπους ν Αστυνομίας
(2005)2 ΑΑΔ 82 (βλ. σελ. 5 της αγόρευσης του συνηγόρου Υπεράσπισης), έχω να παρατηρήσω τα εξής꞉ Εκεί, το Επαρχιακό Δικαστήριο Αμμοχώστου, με απόφαση ημερ. 14/12/04, καταδίκασε, κατόπιν παραδοχής, τον Κατηγορούμενο - Εφεσείοντα σε τρεις κατηγορίες που αφορούσαν στην κατοχή και χρήση ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β. Του επιβλήθηκαν ποινές φυλάκισης: 5 μήνες στην 1η κατηγορία (κατοχή 56 γραμμαρίων κάνναβης, 15 ημέρες στη 2η κατηγορία (κατοχή 0,489 γραμμαρίων κάνναβης) και 6 μήνες στην 3η κατηγορία (χρήση κάνναβης), ποινές άμεσες και συντρέχουσες. Εφεσιβλήθηκαν οι πιο πάνω ποινές, ως έκδηλα υπερβολικές. Η απόφαση του Εφετείου εκδόθηκε στις 22.2.2005 και κρίθηκε επιτυχής η έφεση κατά τρόπο που μειώθηκε η ποινή ώστε να θεωρηθεί ότι με την αποφυλάκισή του στις 22.2.2005 είχε εκτίσει το εύρος ποινής φυλάκισης που το Εφετείο έκρινε κατάλληλο για την περίπτωσή του, με το σκεπτικό ότι ο Εφεσείων ο οποίος ήταν τότε 40 ετών, ομολόγησε ότι ήταν χρήστης ναρκωτικών από ηλικία 18 ετών και ότι εντάχθηκε αυτοβούλως σε πρόγραμμα απεξάρτησης το οποίο βρισκόταν σε εξέλιξη. Με αναφορά στην απόφαση Καρακάννας ν. Αστυνομίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 463, το Εφετείο παρατήρησε ότι, εκτός από την άμεση παραδοχή του στην αστυνομία και το δικαστήριο, η γενική ομολογία του πως είναι χρήστης ναρκωτικών για τόσα χρόνια, εκδηλώνοντας με αυτή την ομολογία του το αδιέξοδο στο οποίο ζει και ταυτόχρονα επικαλούμενος βοήθεια, αποτελούσε σημαντικό στοιχείο. Απέδωσε δηλαδή το Εφετείο στην πιο πάνω υπόθεση την επιείκεια που αρμόζει να επιδεικνύουν τα Δικαστήρια σε χρήστη που καταβάλλει προσπάθεια απεξάρτησης και όχι σε έμπορο ναρκωτικών. Επομένως, η πιο πάνω υπόθεση κρίθηκε ως υπόθεση η οποία αφορούσε σε αδίκημα κατοχής για χρήση, όχι εμπορίας κάνναβης. Μπορεί να ομοιάζει με την παρούσα υπόθεση όσον αφορά το μέγεθος της ποσότητας, πλην όμως διαφέρει από την άποψη ότι εδώ η υπόθεση προωθείται ως υπόθεση κατοχής με σκοπό την εμπορία. Έπειτα, όσον αφορά την υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν Ελευθερίου άλλως Άσπρος
(1996)2 Α.Α.Δ. 192, έχω να παρατηρήσω τα εξής꞉ Πρωτόδικα, το Δικαστήριο επέβαλε στον κατηγορούμενο πρόστιμο £1.000 στην κατηγορία παράνομης κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως «Β», ήτοι ποσότητας 123.41 γραμμαρίων ρητίνης κάνναβης και πρόστιμο £500,- στην κατηγορία καπνίσματος ρητίνης κάνναβης. Στην έφεση που άσκησε ο Γενικός Εισαγγελέας κατά της ποινής, το Εφετείο απορρίπτοντάς την, αναδίπλωσε το σκεπτικό του ως εξής꞉ «Ο εφεσίβλητος παραδέχτηκε ενώπιον του Δικαστηρίου πως καπνίζει ινδική κάνναβη από τα 19 του χρόνια, είναι σήμερα 49. Διαβεβαίωσε πως καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια να σταματήσει την επικίνδυνη αυτή συνήθεια, και πως έχει πλήρη συνείδηση της βλάβης που προκαλεί στον εαυτό του, και για τις πιθανότητες να μεταδώσει τη συνήθειά του σε άλλους, κάτι που ευτυχώς δεν έχει γίνει στο οικογενειακό του περιβάλλον, όπου λειτουργεί ως καλός οικογενειάρχης, αλλά είναι επίσης σοβαρός και τυπικός στις εμπορικές του δοσοληψίες. Τα πιο πάνω ιδιαίτερα περιστατικά, που αφορούσαν την προσωπικότητα του εφεσίβλητου, σημειώνονται στην έκθεση του λειτουργού ευημερίας. Είναι δε αυτές οι επισημάνσεις που, με δισταγμό έστω, οδήγησαν το πρωτόδικο Δικαστήριο στην απόφαση του να επιδείξει επιείκεια και να δώσει στον εφεσίβλητο ακόμη μια ευκαιρία, μολονότι βαρύνεται και με παρόμοια προηγούμενη καταδίκη. Έχουμε τη γνώμη πως δεν πρέπει να επέμβουμε στην απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Ο δικαστής, στον οποίο ανήκει η αρμοδιότητα επιμέτρησης της ποινής, αφού προβληματίστηκε πολύ για το είδος της, αποφάσισε να δώσει βαρύτητα στις ιδιαίτερες προσωπικές περιστάσεις του εφεσίβλητου, που αναφέρουμε πιο πάνω και να δείξει επιείκεια σε μια προσπάθεια να βοηθηθεί ο ίδιος να σταματήσει την κακή συνήθεια χρήσης ναρκωτικών. Ούτε το πρωτόδικο Δικαστήριο, αλλά ούτε και εμείς, θεωρούμε πως δημιουργείται μια νέα δικαστική τάση ως προς την αντιμετώπιση αδικημάτων αυτής της φύσεως. Οι αρχές που καθιέρωσε η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου παραμένουν. Όμως, κρίνουμε, και εν όψει βέβαια του υπολογίσιμου ποσού προστίμου που επέβαλε το πρωτόδικο Δικαστήριο, πως δεν πρέπει να επέμβουμε στην ποινή. Ο δικαστής ξεχώρισε, λόγω των ιδιαίτερων προσωπικών περιστάσεων του εφεσίβλητου, μια περίπτωση την οποία έκρινε με επιείκεια. Δεν θέλουμε να επέμβουμε σ' αυτή του την επιλογή. Η έφεση απορρίπτεται.». Επομένως, και η πιο πάνω υπόθεση κρίθηκε ως υπόθεση η οποία αφορούσε σε αδικήματα χρήστη, όχι εμπόρου, κάνναβης. Σπανίζει, πάντως, στις μέρες μας που καλπάζει η αγορά ναρκωτικών, να επιβαλλονται χρηματικές ποινές για ποσότητα πέριξ των 100 γραμμαρίων. Πώς προσμετρά ο βαθμός εμπλοκής του Κατηγορούμενου στην αλυσίδα εμπορίας. Ασφαλώς, το Δικαστήριο, όπου του το επιτρέπουν τα γεγονότα της υπόθεσης όπως έχουν εκτεθεί, επιμετρά την ποινή κατά τρόπο ανάλογο και του βαθμού εμπλοκής που είχε ο Κατηγορούμενος στην παραγωγική αλυσίδα της εμπορίας ναρκωτικών. Σπεύδω να πω ότι τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης δεν αποκαλύπτουν κάποιο από τους επιβαρυντικούς παράγοντες του άρθρου 30
(4)του Ν.29/77. Τούτο με την έννοια ότι δεν περιγράφηκε ο Κατηγορούμενος ως μέλος κάποιας οργανωμένης ομάδας εμπορίας ναρκωτικών ή ως μέλος κάποιας διεθνούς οργάνωσης, ούτε βρέθηκε να κατέχει όπλα ή άλλα επιθετικά όργανα ή να διαπράττει τα αδικήματα σε τόπο που από μόνος του να έχει επιβαρυντική χροιά (π.χ. σε σχολείο ή στρατόπεδο). Η εμπλοκή του Κατηγορούμενου περιορίζεται κατά τα λεγόμενα του συνηγόρου του στο ότι διέθεσε το χώρο της αγροκατοικίας του σε ένα μόνο άλλο πρόσωπο για την προετοιμασία των συσκευασιών κάνναβης, που βρέθηκαν μεν στην κατοχή του Κατηγορούμενου 2, πλην όμως ανήκαν σε άλλο πρόσωπο, ήτοι 26 συσκευασίες συνολικής ποσότητας ως αναγράφεται στο κατηγορητήριο. Προς τούτο, ως η εισήγηση του συνηγόρου Υπεράσπισης, ο Κατηγορούμενος κανένα προσωπικό οικονομικό όφελος δεν είχε να προσπορίσει από το χρηματικό ποσό το οποίο βρέθηκε στην κατοχή του Κατηγορούμενου, εφόσον τα ναρκωτικά δεν ήταν δικής του κυριότητας. Δεν υπήρξε αντίλογος από πλευράς Κατηγορούσας Αρχής στους ισχυρισμούς αυτούς. Εκκρεμεί, ασφαλώς, η εκδίκαση της ποινικής υπόθεσης εναντίον άλλου προσώπου που είναι συγκατηγορούμενος και ως εκ τούτου το παρόν Δικαστήριο προβαίνει στην επιμέτρηση της ποινής για τον Κατηγορούμενο 2 χωρίς να προβαίνει σε οποιαδήποτε ευρήματα γεγονότων που αφορούν το άλλο πρόσωπο, παρά μόνο επιμετρά την ποινή για τον Κατηγορούμενο 2 με βάση τους ισχυρισμούς γεγονότων που αυτός θέτει στην έκταση που η Κατηγορούσα Αρχή δεν τους αρνείται. Δεν χρειάζεται να τονίσω ιδιαίτερα το γεγονός ότι ο Νομοθέτης, καθόλου τυχαία, ποινικοποίησε την κατοχή και όχι την ιδιοκτησία των ναρκωτικών ουσιών. Αν η ιδιοκτησία ήταν που ποινικοποιήτο, τότε πολλοί έμποροι, οι οποίοι προπληρώνονται για τα ναρκωτικά που πωλούν, θα επικαλούνταν, ίσως, κατά το χρόνο της σύλληψής τους ότι δεν τους ανήκουν τα ναρκωτικά. Εν πάση περιπτώσει, ακόμη και για άτομα με μικρή συμμετοχή, η οποία όμως διευκολύνει την παραγωγική αλυσίδα της εμπορίας ναρκωτικών, οι ποινές πρέπει να έχουν αποτρεπτικό χαρακτήρα. Στην υπόθεση Adli Yousef El-Disi ν. Δημοκρατίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 536, στην οποία παρέπεμψε το Δικαστήριο ο συνήγορος Υπεράσπισης, τα γεγονότα ήταν ως εξής: Την 1.2.90, η αστυνομία με βάση πληροφορίες που είχε, ανέκοψε αυτοκίνητο που οδηγούσε ο εφεσείων με επιβάτη τον Rhamadan. Μετά από περιπετειώδη καταδίωξη τους συνέλαβε. Βρέθηκαν 32.8 γρ. ρητίνης καννάβεως που πέταξε στο δρόμο ο Rhamadan και 4.15 γρ. διαμορφίνης μέσα στο αυτοκίνητο. Ο Rhamadan είχε παραλάβει από τρίτο πρόσωπο την ποσότητα διαμορφίνης και στην προσπάθειά του να την προμηθεύσει σε άλλους επικοινώνησε με τον εφεσείοντα, ο οποίος ανέλαβε, ως γνώστης της ελληνικής γλώσσας, «μεσολαβητικό διερμηνευτικό ρόλο». Προμήθευσαν έτσι σε δυο περιπτώσεις σε τρίτο, μικρή, όπως προκύπτει, ποσότητα διαμορφίνης έναντι χρηματικού ποσού £50.- το οποίο είσπραξε ο Rhamadan. Αναφέρεται στην πρωτόδικη απόφαση πως ο ίδιος ο εφεσείων δεν καρπώθηκε χρηματικό όφελος, αλλά υπήρξε μόνο συνεργός στη διάπραξη των αδικημάτων. Το Εφετείο σημείωσε τα εξής꞉ «Κρίνουμε όμως πως ο περιορισμένος ρόλος του εφεσείοντα στη διάπραξη των αδικημάτων μαζί με το γεγονός ότι συνεργάστηκε με την αστυνομία και βοήθησε στην εξιχνίαση όσων πτυχών της υπόθεσης θα μπορούσαν να εξιχνιαστούν με τη δική του συνδρομή έτσι που στο τέλος να συλληφθούν και ο τρίτος κατηγορούμενος αλλά και άλλος συνεργός στο εξωτερικό, άφηνε περιθώρια για επιβολή επιεικέστερης ποινής. Είναι επιθυμητό να ενθαρρύνεται έμπρακτα η συνεργασία με τις αρχές ως αναγκαία μέθοδος για την καταπολέμηση του εγκλήματος (Βλ. Georghios Loizou v. Republic
(1971)2 CLR 196, Marco ν. Republic
(1987)2 CLR 188, Gani και άλλη ν. Δημοκρατίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 242. Με το πιο πάνω σκεπτικό και για το πιο πάνω περιθώριο δράσης του Εφεσείοντα El-Disi, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι ποινή φυλάκισης 2 ετών και 18 μηνών αντίστοιχα, ήταν κατάλληλη και μείωσε αναλόγως τις πρωτοδίκως επιβληθείσες ποινές φυλάκισης. Άλλοι παράγοντες꞉ λευκό ποινικό μητρώο, άμεση παραδοχή, συνεργασία με τις διωκτικές αρχές. Το λευκό ποινικό μητρώο του Κατηγορούμενου επιτρέπει στο Δικαστήριο να τον μεταχειριστεί με την επιείκεια που αρμόζει σε κάποιον που είναι πρώτη φορά παραβάτης (Χαραλάμπους ν. Αστυνομίας
(1994)2 Α.Α.Δ. 14 και Κολοκασίδης ν. Δημοκρατίας
(1994)2 Α.Α.Δ. 132). Το στοιχείο της παραδοχής δεν πρέπει να υπερτιμάται σε υποθέσεις ναρκωτικών (βλ. Firat ν. Δημοκρατίας
(1993)2 Α.Α.Δ. 402), εντούτοις η παραδοχή εμπεριέχει το απτό στοιχείο της μεταμέλειας (Δημήτρης Βασιλείου ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ 110/14, ημ. 15.6.15) και πρέπει να αμείβεται με έκπτωση στην ποινή (Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 28), διότι αυτό ενθαρρύνει τους αδικοπραγούντες να παραδέχονται ενοχή με συνέπεια να μην σπαταλάται πολύτιμος χρόνος στην εκδίκαση υποθέσεων. Αποτελεί πορεία που προάγει τους σκοπούς της δικαιοσύνης. Αυτός ο μετριαστικός παράγοντας ισχύει στην παρούσα υπόθεση, εφόσον σε πρώιμο στάδιο της διαδικασίας ο Κατηγορούμενος 2 άλλαξε απάντηση σε παραδοχή. Η συνεργασία του Κατηγορούμενου με την ΥΚΑΝ είναι ακόμη ένας παράγοντας που χωρεί στάθμισης ως μετριαστικός. Ασφαλώς, το κατά πόσον ένας κατηγορούμενος συνεργάστηκε με τις αστυνομικές αρχές είναι ζήτημα πραγματικό, που αξιολογείται δικαστικά υπό το φως των ιδιαίτερων συνθηκών της κάθε υπόθεσης. Στην Huseyin Vedat ν Αστυνομίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 787 το Ανώτατο Δικαστήριο επεσήμανε τα εξής꞉ «Δεν υποτιμούμε το γεγονός ότι τα κλαπέντα επεστράφησαν, όμως αυτό δεν έχει ιδιαίτερη σημασία με αναφορά στις συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων, εφ' όσον στη μια περίπτωση ο Εφεσείων συνελήφθη επ' αυτοφώρω και στην άλλη ήταν τυχαία που διελευκάνθη η υπόθεση όταν ερευνήθηκε. Δεν υπήρχε λοιπόν ούτε εκείνη η συνεργασία η οποία θα μπορούσε να αφήσει περαιτέρω περιθώρια επιείκειας στο Δικαστήριο με την έννοια της εξ ιδίων μεταμέλειας και απόλυτης συνεργασίας προς διαλεύκανση των αδικημάτων.». Ο συνήγορος Υπεράσπισης αναγνωρίζει ότι όπως αναφέρεται στο Σύγραμμα του Γεώργιου Πική «Sentencing in Cyprus», 2η έκδοση, 2007, σελ. 65 - 66꞉ «The weight that may be attached to confessions will depend on the state at which they are made, other evidence in the hands of the police supporting the charge and the principal motive behind the confession[1]. While a court by its sentencing policy should encourage confessions[2], little or no weight can be attached to a belated confession made at the trial before sentence[3], or a confession made when the culprit is caught red-handed[4].» Στην παρούσα υπόθεση πιάστηκε ο Κατηγορούμενος 2 επ' αυτοφώρω να κατέχει έτοιμες συσκευασίες με την επίδικη ποσότητα κάνναβης, αφού αυτός θεάθηκε να πετά τη τσάντα που τις περιείχε έξω από το παράθυρο της αγροκατοικίας του. Συνέβαλε, όμως, στην εξιχνίαση της υπόθεσης, υπό την έννοια ότι, εν τη απουσία γενετικού υλικού που να ταυτίζει τον Κατηγορούμενο 2 με το επίμαχο υλικό, αυτός έδωσε θεληματική κατάθεση, παραδέχθηκε κατοχή και υπέδειξε τη σκηνή. Αυτή του η συμπεριφορά δύναται να ληφθεί υπόψη ως μετριαστικός παράγοντας. Ομοίως, το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος κατονόμασε στην ΥΚΑΝ τον ιδιοκτήτη των ναρκωτικών, ως η δήλωση του συνηγόρου Υπεράσπισης που δεν αμφισβητήθηκε από την Κατηγορούσα Αρχή, χωρεί ως επιπλέον μετριαστικός παράγοντας στο πλαίσιο του άρθρου 30
(4)του Ν. 29/77. Εδώ, μάλιστα, δεν άκουσα να έθετε όρους ο Κατηγορούμενος προκειμένου να δώσει τις πληροφορίες (ήτοι να λάμβανε ανταλλάγματα αναφορικά με τη δική του δίωξη), όπως ήταν η περίπτωση στην υπόθεση Παναγιώτης Ιωάννου ν Δημοκρατίας
(2007)2 Α.Α.Δ. 484, όπου ο Κατηγορούμενος κατέληξε να χάνει το όφελος του μετριαστικού παράγοντα που θα μπορούσε να είχε αντλήσει αν συνεργαζόταν χωρίς να θέτει όρους. Η περιορισμένη σημασία των προσωπικών συνθηκών του Κατηγορούμενου, και ειδικότερα των προβλημάτων υγείας του ιδίου ή των συγγενών του, κατά την επιμέτρηση της ποινής. Στην υπόθεση Στέλιος Ζωμενή ν. Αστυνομίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 400, τονίστηκε ότι σε υποθέσεις αυτής της φύσης οι συνήθεις μετριαστικοί παράγοντες έχουν μόνο οριακή σημασία: «Οι συνήθεις μετριαστικοί παράγοντες έχουν μόνο οριακή σημασία. Αυτό εν όψει των σοβαρότατων συνεπειών που προκύπτουν από την κατοχή και εμπορία των ναρκωτικών οι οποίες είναι πλέον ορατές. Επί του προκειμένου υιοθετούμε τα όσα λέχθηκαν στην Gloli v. Δημοκρατίας
(1997)2 Α.Α.Δ. 30: ''Τα δικαστήρια της Κύπρου όπως και σχεδόν κάθε πολιτισμένης χώρας, επιβάλλουν ποινές προορισμένες να αποθαρρύνουν την εισαγωγή, κατοχή και διάθεση ναρκωτικών. Τα ναρκωτικά πλήττουν και συχνά ανεπανόρθωτα είναι μάλιστα που πλήττουν την υλική και ηθική ευημερία του ανθρώπου. Ο αποτρεπτικός χαρακτήρας των ποινών, ο οποίος πρέπει να αντανακλάται και από το ύψος τους, αποτελεί το κύριο γνώρισμα τους. Οι προσωπικές περιστάσεις και τα ιδιαίτερα προβλήματα αδικοπραγούντων σε αυτού του είδους των υποθέσεων λαμβάνονται βέβαια σε κάποιο βαθμό υπόψη. Και η εξατομίκευση έχει τη θέση της. Αλλά δεν μπορεί να εξουδετερώσει ή να αποδυναμώσει τη μέριμνα για προστασία της κοινωνίας. Βλ. Παυλίδης και Άλλος ν. Αστυνομίας
(1996)2 Α.Α.Δ.
- Η πείρα καταδείχνει ότι οι έμποροι ναρκωτικών συχνά επιλέγουν άτομα αδύναμα ή άτομα με ειδικά προβλήματα για τη μεταφορά ναρκωτικών. Η κατανόηση αυτών των αδυναμιών και προβλημάτων δεν μπορεί να επιδράσει κατά τρόπο που να εξασθενίζει την αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου''. » Επιβεβαιώθηκε η ίδια γραμμή πλεύσης της νομολογίας, πρόσφατα, με την απόφαση ημερ. 22.5.2017 στην Ποινική Έφεση αρ. 17/2016, Κώστας Προεστού ν Αστυνομίας. Στην προμνησθείσα υπόθεση Κώστας Προεστός, ο εφεσείων, μετά από παραδοχή στο Κακουργιοδικείο Λεμεσού, κρίθηκε ένοχος σε 4 κατηγορίες, ήτοι του αδικήματος της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως «Β», δηλαδή 2 κιλά και 7,5 γραμμάρια φυτού κάνναβης από το οποίο δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη χωρίς την άδεια του Υπουργού Υγείας (κατηγορία 1), κατοχή της ίδιας ποσότητας, ως αναφέρεται πιο πάνω, ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως «Β» με σκοπό όπως προμηθεύσει τούτο σε άλλο πρόσωπο (κατηγορία 2), κάπνισμα φυτού καννάβεως (κατηγορία 3), αδικήματα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, δηλαδή ενώ γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει ότι το χρηματικό ποσό των €830 αποτελούσε έσοδο από τη διάπραξη γενεσιουργού αδικήματος, απέκτησε και κατείχε το πιο πάνω αναφερόμενο χρηματικό ποσό, (κατηγορία 4). Το Κακουργιοδικείο επέβαλε στον εφεσείοντα꞉ Στη 2η κατηγορία, 4 χρόνια φυλάκιση. Στην 4η κατηγορία, 2 χρόνια φυλάκιση. Στην 3η κατηγορία, 2 μήνες φυλάκιση. Στην 1η κατηγορία, δεν επέβαλε ποινή καθότι τα γεγονότα αυτής εμπεριέχονται στη 2η κατηγορία. ΄Ολες οι ποινές ήταν συντρέχουσες. Ο Εφεσείων ήταν ηλικίας 43 ετών, εργάτης στο Δήμο Στροβόλου, νυμφευμένος και πατέρας 3 κοριτσιών ηλικίας 21, 20 και
- Εφεσιβλήθηκε η ποινή ως έκδηλα υπερβολική η ποινή, με το σκεπτικό ότι δεν λήφθηκε επαρκώς υπόψη τί συνέπειες θα είχε στο 16χρονο παιδί του η τετραετής φυλάκισή του, το οποίο έχει άμεση ανάγκη υποστήριξης συναισθηματικής και οικονομικής από τον πατέρα του, λόγω του ότι πρόκειται για παιδί με ειδικές ανάγκες. Το Εφετείο, το οποίο επεσήμανε το δύσκολο έργο που έχει να επιτελέσει το Δικαστήριο κατά την επιμέτρηση της ποινής, απέρριψε την έφεση με το εξής διαφωτιστικό σκεπτικό όσον αφορά τα πολύ περιορισμένα περιθώρια επιείκειας που μπορούν να επιδειχθούν κατά την εξατομίκευση της ποινής σε υποθέσεις εμπορίας ναρκωτικών꞉ «Υπό το πρίσμα της πιο πάνω προσέγγισης έχουμε εξετάσει με προσοχή όλο το φάσμα της κρίσης του Κακουργιοδικείου αναφορικά με το δύσκολο έργο της επιβολής ποινής. Δεν μπορούμε παρά να συμφωνήσουμε ότι οι προσωπικές περιστάσεις και τα ιδιαίτερα προβλήματα των αδικοπραγούντων και σε υποθέσεις ναρκωτικών λαμβάνονται υπόψη μέσα στα πλαίσια του καθήκοντος εξατομίκευσης της ποινής. Όμως, προέχει ο αποτρεπτικός χαρακτήρας της ποινής ώστε να μην εξουδετερώνεται ή να αποδυναμώνεται η ανάγκη προστασίας της κοινωνίας από τη μάστιγα των ναρκωτικών. (βλ. Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 577). Η πιο πάνω επισήμανση γίνεται ακόμη πιο σημαντική, αν ληφθεί υπόψη ακριβώς η καλπάζουσα αύξηση των υποθέσεων ναρκωτικών. Στην κρινόμενη περίπτωση, όπως ορθά το Κακουργιοδικείο επισημαίνει, παρά τα ελαφρυντικά που διαπίστωσε σε σχέση με τον εφεσείοντα, ειδικά την παραδοχή και τη συνεργασία του με την Αστυνομία, αλλά και τις γενικότερες προσωπικές του περιστάσεις ως άνω, κρίθηκε ότι η ποινή της φυλάκισης των 4 ετών, ήταν κατάλληλη ποινή για αδίκημα που αφορούσε εμπορία ναρκωτικών κάνναβης της πιο πάνω ποσότητας με σκοπό την προμήθεια της σε άλλα πρόσωπα, όπου το στοιχείο του κέρδους αποκτά αρνητικά βαρύνουσα σημασία. Το Δικαστήριο με ειδική μνεία επεσήμανε τα προβλήματα που ο εφεσείων αντιμετωπίζει σε σχέση ειδικά με τη θυγατέρα του, τις επιπτώσεις που θα έχει η ποινή στην εργασία και στις δυσκολίες ανεύρεσης νέας εργασίας. Όλα τα πιο πάνω λήφθησαν υπόψη και προσμετρήθηκαν ώστε να επιβληθεί με τη δέουσα αιτιολογία η πιο πάνω ποινή, σε σχέση με ένα αδίκημα για το οποίο προνοείται ποινή ισόβιας κάθειρξης.». Το Ανώτατο Δικαστήριο έδειξε μεγαλύτερα περιθώρια επιείκειας για λόγους υγείας σε περίπτωση όπου, όπως το χαρακτήρισε υπήρξαν εξαιρετικές συνθήκες, διότι υπήρξε επιδείνωση της κατάστασης της υγείας του Κατηγορούμενου - Εφεσείοντα ενόσω έκτιε την ποινή φυλάκισής του στις Κεντρικές Φυλακές. Τούτος ήταν ένας από τους λόγους που λήφθηκαν υπόψη για μείωση της πρωτοδίκως επιβληθείσας ποινής. Αναφέρομαι στην υπόθεση Adli Yousef El-Disi ν. Δημοκρατίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 536, στην οποία παρέπεμψε το Δικαστήριο ο συνήγορος Υπεράσπισης. Το ακόλουθο απόσπασμα είναι αποκαλυπτικό του σκεπτικού του Δικαστηρίου꞉ «Κατά τη διάρκεια της κράτησης του εφεσείοντα στις Κεντρικές Φυλακές, χειροτέρευσε η κατάσταση της υγείας του. Εχουν τεθεί ενώπιον μας τα σχετικά στοιχεία όπως φαίνονται στον ιατρικό φάκελλο του εφεσείοντα που τηρείται στις φυλακές και στα ιατρικά πιστοποιητικά που παρουσιάστηκαν. Διαπιστώθηκε παλαιά αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς στο δεξί μάτι που είχε χειρουργηθεί χωρίς επιτυχία. [.]. Ο εφεσείων εκδήλωσε την επιθυμία του να υποβληθεί σε θεραπεία στο εξωτερικό. Με αίτησή του ζήτησε να του επιτραπεί να μεταβεί στη Μόσχα. Ανέλαβε εγγράφως την υποχρέωση να επιστρέψει στη φυλακή μετά τη θεραπεία του εκεί για να εκτίσει το υπόλοιπο της ποινής του και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, με τη σύσταση του Γενικού Εισαγγελέα, ανέστειλε δυνάμει του Αρθρου 53.4 του Συντάγματος την ποινή για τον πιο πάνω σκοπό. Ο εφεσείων αποφυλακίστηκε τη 22α Αυγούστου 1990 και ταξίδεψε στη Μόσχα. Δεν βρίσκονται ενώπιόν μας στοιχεία αναφορικά με τη θεραπεία της οποίας έτυχε εκεί. Ο εφεσείων επέστρεψε για να εκτίσει το υπόλοιπο της ποινής του την 9.6.91. Είναι σαφές ότι ο χρόνος της απουσίας του εφεσείοντα από τις φυλακές δεν θεωρείται ως έκτιση της ποινής που του επιβλήθηκε. (Βλ. Δημοκρατία ν. Ν. Σαμψών (Πολιτική Έφεση Αρ. 8532 ημερ. 26.9.91). Ο δικηγόρος του Εφεσείοντα τόνισε συναφώς και το γεγονός ότι ο εφεσείων αν και είχε την ευκαιρία να παραμείνει στο εξωτερικό, επανήλθε όπως είχε αναλάβει, για να εκτίσει την ποινή του, ενέργεια ενδεικτική και αυτή της μεταμέλειάς του. Είναι αδιαμφισβήτητο πως, παρά τα όσα προηγήθηκαν, η όραση του εφεσείοντα χειροτέρευσε σε σημαντικό βαθμό. Οπως μας εξήγησε ο κ. Κ. Πιερίδης το δεξί μάτι παρέμεινε στην ίδια κατάσταση και πρέπει να θεωρείται ότι ο εφεσείων δεν έχει καθόλου όραση με αυτό. Στο αριστερό, η κατά 50% μείωση της όρασης που διαπιστώθηκε το 1990, έφθασε στο ποσοστό του 70% - 80%. Παράλληλα, όπως προκύπτει από τον ιατρικό φάκελλο του εφεσείοντα, ο κυβερνητικός ψυχίατρος διαπιστώνει "κρίσεις άγχους και κεφαλαλγίες, λόγω οφθαλμικής νόσου". Το Κακουργιοδικείο καθοδηγήθηκε ορθά ως προς τις αρχές που διέπουν την επιμέτρηση της ποινής γενικά και ειδικά σε ό,τι αφορά υποθέσεις αυτού του είδους. Αναφέρθηκε στη σχετική νομολογία (Sammy Issa και Άλλου ν. Δημοκρατία,
(1989)2 Α.Α.Δ. 39, Pilatos v. Republic
(1988)2 CLR 91, Khalifeh v. The Police
(1987)2 CLR 161, Sultan v. Republic
(1983)2 CLR 121, El-Etri v. Republic
(1985)2 CLR 40, Husseini v. Δημοκρατία
(1989)2 Α.Α.Δ. 323) και τόνισε την ανάγκη επιβολής αυστηρών ποινών στην προσπάθεια δραστικής αντιμετώπισης του τεράστιου προβλήματος των ναρκωτικών. Ορθά, ακόμα, σημείωσε πως οι προσωπικές συνθήκες του κατηγορουμένου όσο και αν δεν πρέπει να παραβλέπονται, θεωρούνται κατά το μάλλον περιορισμένης σημασίας σε υποθέσεις αυτής της φύσης.». [Αφού αναφέρθηκε στη στάση που τήρησε ο Κατηγορούμενος μετά τη σύλληψή του για συνεργασία με τις αρχές και τον μικρό ρόλο που είχε ο ίδιος στην αλυσίδα της εμπορίας ναρκωτικών, το Εφετείο πρόσθεσε ότι꞉] «Αυτά, μαζί με τα όσα αναφέραμε σε σχέση με το ιστορικό της κατάστασης της υγείας του εφεσείοντα κατά τη διάρκεια της κράτησής του και των εξελίξεων γύρω από αυτήν, εντάσσουν την υπόθεση στις εξαιρετικές εκείνες περιπτώσεις στις οποίες δικαιολογείται η παρέμβασή μας. (Βλ. Barhouch v. Republic
(1987)2 CLR 245, Mohamed Zewar v. Αστυνομίας
(1990)2 Α.Α.Δ. 384. Με κανένα τρόπο δεν θέλουμε να πούμε πως δεν είναι ανάγκη να επιβάλλονται αυστηρές ποινές για αδικήματα αυτού του είδους προκειμένου να αντικατοπτρίζεται η σοβαρότητά τους και να αποτρέπεται η διάπραξή τους. Ομως, έχοντας υπόψη τα ιδιαίτερα περιστατικά της υπόθεσης αυτής, δικαιολογείται η μείωση των συντρεχουσών ποινών που επιβλήθηκαν σε δυο χρόνια και 18 μήνες αντίστοιχα.». ΚΑΤΑΛΗΞΗ Καταλήγω λέγοντας ότι, δεδομένης της σοβαρότητας των αδικημάτων και κυρίως της 2ης και 3ης κατηγορίας, είναι επάναγκες να επιβληθεί παραδειγματική τιμωρία προς αποτροπή όμοιας συμπεριφοράς όχι μόνον από τον Κατηγορούμενο στο μέλλον, αλλά και από άλλους επίδοξους παραβάτες. Έχοντας εξετάσει όλα τα ενώπιόν μου πραγματικά και νομικά δεδομένα και καθοδηγούμενη από τη σχετική νομολογία όπως συνοψίζεται πιο πάνω, καταλήγω ότι η κατάλληλη ποινή δεν μπορεί να είναι άλλη από ποινή στερητική της ελευθερίας. Διαφορετική αντιμετώπιση θα έστελνε εσφαλμένα μηνύματα. Λαμβάνοντας υπόψη το λευκό ποινικό μητρώο του Κατηγορούμενου, την παραδοχή του στο Δικαστήριο, τη συνεργασία του με την ΥΚΑΝ μετά τη σύλληψή του υπό όλες τις μορφές όπως τις εξέθεσα πιο πάνω, την ανάμειξή του σε προπαρασκευαστικό στάδιο εμπορίας ναρκωτικών, το ότι κατασχέθηκαν τα χρήματα προτού προλάβει να προσπορίσει οποιοδήποτε οικονομικό όφελος από τα χρήματα που βρέθηκαν στην κατοχή του, την ηλικία του και τις γενικότερες προσωπικές και οικογενειακές του συνθήκες στην έκταση που το επιτρέπει η νομολογία, καταλήγω να επιβάλλω στον Κατηγορούμενο τις ακόλουθες ποινές: Στη 2η κατηγορία ποινή φυλάκισης 9 μηνών. Στην 3η κατηγορία ποινή φυλάκισης 7 μηνών. Στην 1η κατηγορία καμία ποινή ενόψει του ότι τα γεγονότα της εμπεριέχονται σε εκείνα της 2ης κατηγορίας που είναι πιο σοβαρή. Οι πιο πάνω ποινές φυλάκισης να συντρέχουν. Θα προχωρήσω τώρα να εξετάσω το ενδεχόμενο αναστολής εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης που έχει επιβληθεί στoν κατηγορούμενο ως ήταν και η εισήγηση του συνηγόρου υπεράσπισης. Το άρθρο 3
(2)του Νόμου 95/72, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 186(Ι)/03, προβλέπει ότι το Δικαστήριο διατάσσει την αναστολή εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης αν αυτό δικαιολογείται από το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης και τα προσωπικά περιστατικά του Κατηγορουμένου. Η ποινή φυλάκισης με αναστολή δεν επιβάλλεται από Δικαστήριο ως μέτρο επιείκειας ή ως εναλλακτικό μέτρο τιμωρίας του παραβάτη και η επιλογή της ποινής φυλάκισης δεν πρέπει να συσχετίζεται με τη δυνατότητα αναστολής της. Το Δικαστήριο αποφασίζει το ύψος της ποινής και μετά εξετάζει κατά πόσο συντρέχουν οι προϋποθέσεις που να δικαιολογούν την αναστολή της (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Περατικού
(1997)2 Α.Α.Δ. 373, Λιασίδης ν. Αστυνομίας
(1997)2 Α.Α.Δ. 94). Μεταξύ των παραγόντων που επιμετρούν ως προς το επιθυμητό ή όχι της αναστολής της ποινής φυλάκισης είναι η σοβαρότητα των περιστατικών και το κίνητρο για τη διάπραξη του αδικήματος, το μητρώο του Κατηγορουμένου ως δείκτης για την ανάγκη αποτροπής και η διαγωγή του Κατηγορουμένου μετά τη διάπραξη του αδικήματος και ιδιαίτερα η παρουσία ή απουσία στοιχείων μεταμέλειας. Η απόφαση ημερ. 17.10.2016 στην Ποινική Έφεση 11/2016, Παρασκευά Παπαντελή ν. Δημοκρατίας, αποτυπώνει την πλέον πρόσφατη προσέγγιση του Εφετείου για τον τρόπο άσκησης της διακριτικής ευχέρειας των δικαστηρίων περί αναστολής ή μη της ποινής φυλάκισης σε υποθέσεις ναρκωτικών. Όπως εκεί αναφέρεται, η κατοχή ναρκωτικών με σκοπό την προμήθεια σε τρίτους και η διακίνηση ή/και εμπορία, με την άντληση οικονομικού οφέλους, είναι αδικήματα εξαιρετικά σοβαρά. Οι έμποροι εκμεταλλεύονται το εύκολο κέρδος, ενόσω σπέρνουν τον αργό θάνατο σε τρίτα πρόσωπα. Δύσκολα δικαιολογείται η αναστολή της ποινής για τόσο σοβαρά και συχνά διαπραττόμενα αδικήματα. Εδώ ήταν έτοιμες οι 26 συσκευασίες κάνναβης για διοχέτευση στην αγορά όταν πιάστηκε επ' αυτοφώρω ο Κατηγορούμενος 2 να τις έχει στην κατοχή του, καθ' ον χρόνο παραχώρησε την αγροκατοικία του για την ετοιμασία τους. Οι μετριαστικοί παράγοντες που εμφανίζει η παρούσα υπόθεση, όπως είναι το λευκό ποινικό μητρώο, η παραδοχή του Κατηγορούμενου στην ΥΚΑΝ και στο Δικαστήριο δεν είναι τέτοιας δραστικότητας που να δικαιολογούν αναστολή. Η θεληματική κατάθεση δόθηκε μετά την επ' αυτοφώρω σύλληψη. Το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος κατονόμασε το έτερο αναμεμειγμένο στην υπόθεση πρόσωπο αντανακλάται επαρκώς υπόψη μετριαστικά στο εύρος της ποινής. Οι προσωπικές περιστάσεις του Κατηγορούμενου, από απόψεως υγείας (πρόβλημα ακοής) και ψυχολογίας, δεν αναφέρθηκε ότι παρουσιάζουν κάποια πιθανότητα επιδείνωσης που να συσχετίζεται με τη φυλάκισή του, ώστε να δικαιολογείται η αναστολή της ποινής. Η ποινή φυλάκισης που επιβλήθηκε θα έχει άμεση ισχύ από σήμερα. Η έκταση όμως της ποινής που θα εκτιθεί, να μειωθεί, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 117 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 115, κατά το χρονικό διάστημα, από τις 16.12.2016 μέχρι τις 9.1.2017 και από τις 7.7.2017 έως σήμερα, που ο Κατηγορούμενος τελεί υπό κράτηση ως υπόδικος με βάση διαταγή του παρόντος Δικαστηρίου. Τα τεκμήρια να διατηρηθούν στην κατοχή της Αστυνομίας μέχρι την αποπεράτωση της ποινικής υπόθεσης για τον Κατηγορούμενο αρ. 1. (υπ.)......................................... Α. Πανταζή - Λάμπρου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Braidi a.o v. R.
(1985)2 CLR 137. [2] Kleovoulou v. P
(1981)2 CLR 237. [3] Kyriakides v. R
(1983)2 CLR 94. [4] Attalah v. R
(1992)2 CLR 94. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο