ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. Χριστόδουλου Χριστοδούλου κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 15161/16, 11/1/2018

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. Χριστόδουλου Χριστοδούλου κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 15161/16, 11/1/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEF:2018:2 ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗ: Λ. Καλογήρου, Π.Ε.Δ. Στ. Σταύρου, Α.Ε.Δ. Ε. Γεωργίου ‑ Αντωνίου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 15161/16 ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ -v-

1. Χριστόδουλου Χριστοδούλου
2. Μιχάλη Ζολώτα
3. Mihail Andrei Fole
4. Αθηνάς Χριστοδούλου
5. Ανδρέα Κιζουρίδη
6. A.C. Christodoulou Consultants Ltd
7. Marfin Investment Group Ανώνυμος Εταιρεία Συμμετοχών, πρώην Marfin Financial Group Ανώνυμος Εταιρεία Συμμετοχών
8. Focus Maritime Corp Κατηγορούμενοι Ημερομηνία: 11/01/18 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κ. Α. Αριστείδης με κα Α. Ματθαίου Για τον Κατηγορούμενο 2: κ. Ε. Ευσταθίου με κ. Α. Αιμιλιανίδη και κ. Χ. Τριανταφυλλίδη Κατηγορούμενος 2 παρών --------------------------------------- Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Η υπόθεση καταχωρίστηκε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας το Σεπτέμβριο του 2016 και παραπέμφθηκε ενώπιον του παρόντος Κακουργιοδικείου τον Απρίλιο του
9. Στρέφεται εναντίον 5 φυσικών και 3 νομικών προσώπων, τα οποία αντιμετωπίζουν 24 συνολικά κατηγορίες, σε σχέση με αδικήματα διαφθοράς, δεκασμού, δωροδοκίας, δωροληψίας, κατάχρησης εξουσίας, κατάχρησης εμπιστοσύνης και νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Οι Κατηγορούμενοι αρνήθηκαν όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν και αφού αποφασίστηκαν από το Δικαστήριο διάφορα προδικαστικά ζητήματα που ήγειραν οι Κατηγορούμενοι 1, 2, 3, 5, 6 και 8 (βλ. ενδιάμεσες αποφάσεις ημερ. 18/09/2017 και 18/10/2017) η υπόθεση προγραμματίστηκε για ακρόαση σε καθορισμένες ημερομηνίες κατά τους μήνες Δεκέμβριο 2017 και Ιανουάριο
10. Κατά την πρώτη ορισθείσα δικάσιμο, οι ευπαίδευτοι συνήγοροι του Κατηγορουμένου 2, ήγειραν ζήτημα διαχωρισμού της δίκης σε σχέση με την κατηγορία που αντιμετωπίζει, καθώς και διαγραφής του ονόματος του από τις λεπτομέρειες των κατηγοριών 3, 4, 8, 9, 13, 16 και 23 στις οποίες δεν κατηγορείται. Σημειώνεται ότι ο Κατηγορούμενος 2 αντιμετωπίζει μόνο την κατηγορία 24 που αφορά το αδίκημα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, κατά παράβαση της οικείας νομοθεσίας (Ν. 188(Ι)/2007). Συγκεκριμένα, στις λεπτομέρειες της εν λόγω κατηγορίας, αναφέρονται τα ακόλουθα: «Οι Κατηγορούμενοι αρ. 1, 4 και 6, με τη συνέργεια των Κατηγορούμενων 2, 8 και του αποβιώσαντα Ανδρέα Βγενόπουλου, σε άγνωστη ημερομηνία μεταξύ Ιουνίου 2013 έως Δεκέμβριο 2013, στη Λευκωσία, συγκάλυψαν την αληθή φύση και πηγή σε σχέση με το ποσό του €1,000,000 ευρώ, ενώ γνώριζαν ότι τούτο αποτελούσε έσοδο από την διάπραξη των γενεσιουργών αδικημάτων της διαφθοράς, δεκασμού και ενεργούς δωροληψίας οικείων αξιωματούχων, που περιγράφονται στην 1η, 3η, 8η και 16η κατηγορία, δηλαδή ετοίμασαν εικονικά και ετεροχρονισμένα έγγραφα, ήτοι συμβόλαιο παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών και απόδειξη είσπραξης, τα οποία παρουσίασαν στις ανακριτικές αρχές, όπως και χειρόγραφα έγγραφα συμβουλευτικών υπηρεσιών». Α) Αίτημα για διαχωρισμό της 24ης κατηγορίας Αναπτύσσοντας την επιχειρηματολογία, για το συγκεκριμένο θέμα, ο κ. Ευσταθίου, αφού υπέδειξε ότι ο Κατηγορούμενος 2 αντιμετωπίζει μόνο την κατηγορία 24, εισηγήθηκε πως θα είναι άδικο για τον Κατηγορούμενο 2 να παρακάθεται σε μια δίκη που θα χρειαστεί πολύ χρόνο να διεκπεραιωθεί, τη στιγμή που αντιμετωπίζει μόνο μια κατηγορία η οποία θα μπορούσε να εκδικαστεί ευχερέστερα και συντομότερα σε άλλη ξεχωριστή δίκη. Επισημαίνοντας πως ο Κατηγορούμενος 2 είναι εξ Ελλάδος, υποστήριξε πως θα υποστεί αχρείαστη ταλαιπωρία και έξοδα για να παρευρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου στα πλαίσια εκδίκασης της υπόθεσης, χωρίς, όπως υποστήριξε, να υπάρχει μαρτυρία που να τον συνδέει με την κατηγορία που αντιμετωπίζει. Πέραν των ανωτέρω, επεσήμανε ο κ. Ευσταθίου, η κατηγορία που αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος 2 είναι ετεροχρονισμένη, αφού ως χρόνος διάπραξης προσδιορίζεται η περίοδος μεταξύ Ιουνίου και Δεκεμβρίου 2013 ενώ στις άλλες κατηγορίες αναφέρεται ως χρόνος διάπραξης των αδικημάτων η χρονική περίοδος μεταξύ 2006 και
11. Σε σχέση με τη δυνατότητα που παρέχεται στο Δικαστήριο για έκδοση διαταγής για διαχωρισμό της δίκης παρέπεμψε στο σύγγραμμα Archbold Criminal Pleading, Evidence and Practice, Έκδοση 2008, παράγραφοι 1-166 μέχρι 1-180, σελίδες 108-
12. Β) Αίτημα για διαγραφή του ονόματος του Κατηγορούμενου 2 από τις κατηγορίες 3, 4, 8, 9, 13, 16 και 23 Το αίτημα για διαγραφή του ονόματος του Κατηγορούμενου 2 από τις λεπτομέρειες των κατηγοριών 3, 4, 8, 9, 13, 16 και 23, αναπτύχθηκε από τον κ. Αιμιλιανίδη, ο οποίος επεσήμανε ότι στο αρχικό κατηγορητήριο ο Κατηγορούμενος 2 αντιμετώπιζε και τις υπό αναφορά κατηγορίες. Όταν οι Ελληνικές Αρχές αποφάσισαν να τον εκδώσουν μόνο για την 24η κατηγορία, τότε η Κατηγορούσα Αρχή, τροποποιώντας ανάλογα το αρχικό κατηγορητήριο τον παρουσιάζει με το όνομα του, δηλαδή ως Μιχάλη Ζολώτα, αντί ως Κατηγορούμενο, όπως ήταν στο αρχικό κατηγορητήριο. Με αυτό όμως τον τρόπο, εισηγήθηκε, ενώ ο Κατηγορούμενος 2 αντιμετωπίζει μόνο μια κατηγορία (την κατηγορία 24) παρουσιάζεται ως συνεργός και στις κατηγορίες 3, 4, 8, 9, 13, 16 και 23, χωρίς να είναι Κατηγορούμενος στις κατηγορίες αυτές. Το γεγονός αυτό, υποστήριξε, παραβιάζει το τεκμήριο της αθωότητας, εφόσον ο Κατηγορούμενος κινδυνεύει να κριθεί ένοχος, σε κατηγορίες που δεν είναι Κατηγορούμενος. Προς υποστήριξη της εισήγησης του, ο κ. Αιμιλιανίδης επικαλέστηκε την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην υπόθεση Vulakh and Others v. Russia, App. No. 33468/03, ημερομηνίας 10/01/2012, στην οποία τα Ρωσικά Δικαστήρια (Ποινικό και Πολιτικό) έκριναν ότι συγκεκριμένο πρόσωπο (Vitaliy Vulakh), ο οποίος δεν ήταν Κατηγορούμενος, καθόσον είχε αποβιώσει, ήταν μέλος συμμορίας και είχε ενεργό ρόλο στη διάπραξη φόνου. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, έκρινε, ανάμεσα σε άλλα, ότι παραβιάστηκε το τεκμήριο αθωότητας του κυρίου Vulakh. Αναγνώρισε, βεβαίως, ο κ. Αιμιλιανίδης ότι στην εξεταζόμενη υπόθεση ο Κατηγορούμενος 2 είναι Κατηγορούμενος σε μια κατηγορία και αναφέρεται το όνομά του στις υπόλοιπες, ενώ στην αναφερθείσα υπόθεση του ΕΔΑΔ, ο κ. Vulakh δεν ήταν κατηγορούμενος, εφόσον είχε αποβιώσει. Για το ζήτημα των συνεργών που δεν έχουν κατηγορηθεί (unindicted co-conspirators), κατέληξε ο κ. Αιμιλιανίδης, υπάρχει μεγάλη συζήτηση και στην Αμερική και παρέπεμψε σε σχετικά άρθρα των καθηγητών Ira P. Robbins και Raeed N. Tayeh. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι της Κατηγορούσας Αρχής, κ. και κα Αριστείδης και Ματθαίου, αντίστοιχα, εισηγήθηκαν με τη σειρά τους πως δεν δικαιολογείται ούτε η διαταγή για ξεχωριστή δίκη, ούτε η διαγραφή του ονόματος του Κατηγορούμενου 2 από τις λεπτομέρειες των κατηγοριών 3, 4, 8, 9, 13, 16 και
13. Όσον αφορά τη συμπερίληψη του Κατηγορούμενου 2 στο κατηγορητήριο, επικαλέστηκαν τις πρόνοιες του άρθρου 41 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση για να συμπεριληφθεί στο ίδιο κατηγορητήριο είναι ορθή, δεδομένου ότι: (α) Η κατηγορία που αντιμετωπίζει είναι κοινή με τους Κατηγορούμενους 1, 4, 6 και
14. (β) Το αδίκημα της 24ης κατηγορίας εντάσσεται στο ίδιο πλαίσιο γεγονότων με όλες τις άλλες κατηγορίες και η μαρτυρία που θα κατατεθεί είναι κοινή, τόσο για την κατηγορία 24 όσο και για τις υπόλοιπες κατηγορίες. (γ) Όλες οι κατηγορίες, συμπεριλαμβανομένης και της 24ης που αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος 2, έχουν ως πυρήνα τη μεταφορά του ποσού του €1 εκ. από τραπεζικό λογαριασμό της Κατηγορούμενης 8, της οποίας μοναδικός μέτοχος και διευθυντής ήταν ο Κατηγορούμενος 2, σε τραπεζικό λογαριασμό της Κατηγορούμενης
15. (δ) Ο λόγος για τον οποίο δεν κατηγορείται ο Κατηγορούμενος 2 για τα αδικήματα των κατηγοριών 3, 4, 8, 9, 13, 16 και 23 είναι επειδή οι Ελληνικές Αρχές αποφάσισαν την παράδοση του μόνο για την κατηγορία 24, παρόλο που η Κατηγορούσα Αρχή θεωρεί ότι συμμετείχε με τις ενέργειες του στη διάπραξη των αδικημάτων που σχετίζονται και με τις υπόλοιπες πιο πάνω κατηγορίες. Οι περιστάσεις της υπόθεσης, κατέληξαν οι συνήγοροι της Κατηγορούσας Αρχής, δεν δικαιολογούν το αίτημα για διαχωρισμό της διαδικασίας σε σχέση με τον Κατηγορούμενο
16. Όσον αφορά το αίτημα για διαγραφή του ονόματος του Κατηγορούμενου 2 από τις λεπτομέρειες των κατηγοριών τις οποίες δεν αντιμετωπίζει, επανέλαβαν πως η μη δίωξη του στις υπό αναφοράν κατηγορίες οφείλεται αποκλειστικά στην απόφαση των Ελληνικών Αρχών να τον εκδώσουν μόνο σε σχέση με την κατηγορία
17. Το γεγονός όμως αυτό, υποστήριξαν, δεν εμποδίζει την Κατηγορούσα Αρχή να παρουσιάσει την υπόθεση της με βάση το σύνολο του μαρτυρικού υλικού που διαθέτει. Η συμπερίληψη του ονόματος του στις κατηγορίες που δεν αντιμετωπίζει, δεν παραβιάζει το τεκμήριο της αθωότητας, ως ισχυρίζεται ο Κατηγορούμενος
18. Αντίθετα, υποστήριξαν οι συνήγοροι της Κατηγορούσας Αρχής, αποτελούσε καθήκον της Κατηγορούσας Αρχής να συμπεριλάβει στις λεπτομέρειες και το όνομα του, ώστε να γνωρίζουν όλοι οι Κατηγορούμενοι την υπόθεση που θα προωθηθεί εναντίον ενός εκάστου από αυτούς. Είναι το Δικαστήριο που θα αποφασίσει, πρόσθεσαν οι συνήγοροι, εάν οι Κατηγορούμενοι ή οποιοσδήποτε από αυτούς είναι ένοχος στις κατηγορίες που αντιμετωπίζει και δεν εγείρεται ζήτημα παραβίασης του τεκμηρίου της αθωότητας με τον τρόπο που διατυπώνεται το κατηγορητήριο. Το Δικαστήριο, επεσήμαναν, ως ο τελικός κριτής, αφού αξιολογήσει το μαρτυρικό υλικό που θα τεθεί ενώπιον του, διαθέτει την εμπειρία να καταλήξει σε ευρήματα ενοχής, μόνο για όσους Κατηγορούμενους αντιμετωπίζουν κατηγορίες, χωρίς να αφήνονται υπόνοιες ενοχής για άλλα πρόσωπα. Καταλήγοντας οι συνήγοροι, διαχώρισαν τα γεγονότα της υπόθεσης Vulakh (πιο πάνω), επισημαίνοντας πως τα Ρωσικά Δικαστήρια κατέληξαν, ανεπίτρεπτα, ως αποφάσισε το ΕΔΑΔ, σε εύρημα ενοχής του Vulakh, ο οποίος δεν ήταν μέρος στη δικαστική διαδικασία, παραβιάζοντας έτσι το τεκμήριο της αθωότητας. Στην περίπτωση μας, υπόδειξαν οι συνήγοροι, ο Κατηγορούμενος 2 είναι μέρος της διακαστικής διαδικασίας, αντιμετωπίζοντας αδίκημα που είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τη μαρτυρία που στοιχειοθετεί τα υπόλοιπα αδικήματα. Η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου να διατάξει ξεχωριστές δίκες, πηγάζει από το άρθρο 41 του Κεφ. 155, το οποίο προβλέπει τα ακόλουθα: «
19. Τα ακόλουθα πρόσωπα δύνανται να περιληφθούν στο ίδιο κατηγορητήριο και να δικαστούν μαζί, εκτός αν το Δικαστήριο διατάξει ότι θα δικαστούν ξεχωριστά, δηλαδή πρόσωπα κατηγορούμενα- (α) για το ίδιο ποινικό αδίκημα (β) για διάφορα ποινικά αδικήματα που έχουν διαπραχτεί κατά τη διάρκεια της ίδιας πράξης (γ) για ποινικό αδίκημα και πρόσωπα τα οποία, δυνάμει των διατάξεων οποιουδήποτε νομοθετήματος, θεωρούνται ότι έχουν μετάσχει στη διάπραξη του ποινικού αυτού αδικήματος (δ) για ποινικό αδίκημα και πρόσωπα κατηγορούμενα για απόπειρα διάπραξης του ποινικού αυτού αδικήματος (ε) για ποινικό αδίκημα που αφορά κλοπή, δόλια κατάχρηση εμπιστοσύνης, δόλια ιδιοποίηση περιουσίας, δόλια παραποίηση λογαριασμών ή δόλιο σφετερισμό και πρόσωπα κατηγορούμενα για αποδοχή ή ανάληψη από τα ίδια του ελέγχου ή της διάθεσης του αντικειμένου του ποινικού αυτού αδικήματος." Όπως υποδεικνύεται στο σύγγραμμα του Γ. Μ. Πική, Ποινική Δικονομία στην Κύπρο (δεύτερη αναθεωρημένη έκδοση του Criminal Procedure in Cyprus) στη σελίδα 116, η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου να διατάξει χωριστές δίκες ασκείται με γνώμονα το συμφέρον της δικαιοσύνης. Επίσης στη σελίδα 118, προστίθεται πως είναι επιθυμητή η συνένωση κατηγοριών καθώς και κατηγορουμένων στο ίδιο κατηγορητήριο, στις περιπτώσεις όπου τα στοιχειώδη γεγονότα αποτελούν μέρος της ίδιας αλυσίδας γεγονότων. Σχετική είναι επίσης η υπόθεση R v. Ismet Assim