Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Πέτρος Στεφάνου, Αρ. Υπόθεσης: 1181/2015, 15/1/2018

(2009)1 Α.Α.Δ. 339). Επισημαίνω στο σημείο αυτό, ότι η κατάθεση του Κατηγορουμένου κατατέθηκε στο Δικαστήριο. Έγγραφα τα οποία κατατίθενται ως τεκμήρια, αποτελούν μέρος του μαρτυρικού υλικού και πρέπει να αξιολογούνται με την υπόλοιπη μαρτυρία (βλ. Καύκαρκου ν. Χαπούπη

(1992)1 ΑΑΔ 260). Σε σχέση με την αξιολόγηση καταθέσεων Κατηγορουμένου παραπέμπω στην Xρ. Κ. Γαβριήλ v. Δημοκρατίας 2009

(2)ΑΑΔ 693. Αστυφύλακας 4847 - Ευάγγελος Πατσαλίδης (ΜΚ1) Υιοθετώντας το περιεχόμενο της κατάθεσης του στην αστυνομία (βλ. Τεκμήριο 1) και απαντώντας περαιτέρω σε ερωτήσεις της συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής, ο ΜΚ1 ανέφερε ότι στις 23.6.2014 και περί ώρα 11:55 επισκέφτηκε την σκηνή Τροχαίου δυστυχήματος το οποίο συνέβη την ίδια ημέρα περί ώρα 11:45 στην Λεωφόρο Γρηγόρη Αυξεντίου στο Ακάκι με εμπλεκόμενα οχήματα το μοτοποδήλατο με αριθμούς εγγραφής ΥΤ784 που οδηγούσε ο Ανδρέας Παύλου (ΜΚ2) και το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής VR797 που οδηγούσε ο Κατηγορούμενος. Ο ΜΚ1 ετοίμασε ένα πρόχειρο σχέδιο της σκηνής (βλ. Τεκμήριο 3) στο οποίο σημείωσε μεταξύ άλλων, με το γράμμα «X» το σημείο της σύγκρουσης μεταξύ των δυο οχημάτων. Το σημείο σύγκρουσης «X» εντοπίστηκε από ελαφρύ σκάψιμο μήκους 2 εκατοστών σε συνδυασμό με τριψίματα μήκους 2,30 μέτρων τα οποία προκλήθηκαν από το αριστερό πατίδι του μοτοποδηλάτου. Ο Κατηγορούμενος συμφώνησε με το σχέδιο και το υπέγραψε. Ακολούθως, τοποθετήθηκε στο σχέδιο το σημείο «Χ1» το οποίο ο ΜΚ2 θεώρησε ως το σημείο σύγκρουσης. Κατά τα λοιπά, ο ΜΚ2 συμφώνησε με το σχέδιο και το υπέγραψε. Το δυστύχημα έγινε κατά την διάρκεια της ημέρας και ο καιρός ήταν αίθριος. Ο δρόμος ήταν ευθύς, επίπεδος και η άσφαλτος στεγνή. Η Λεωφόρος Γρηγόρη Αυξεντίου είναι διπλής κατευθύνσεως και οι δυο κατευθύνσεις διαχωρίζονται με άσπρη συνεχόμενη γραμμή, η οποία στο σημείο του δυστυχήματος γίνεται διακεκομμένη καθότι πρόκειται για διασταύρωση των οδών Δένειας και Δημοκρατίας. Στην εν λόγω διασταύρωση υπάρχει κύρτωμα με υψομετρική διαφορά 5 εκατοστών σε σχέση με το υπόλοιπο οδόστρωμα. Σύμφωνα με τον ΜΚ1, η ορατότητα του Κατηγορουμένου προς την πορεία που κινείτο το μοτοποδήλατο ήταν περιορισμένη, λόγω της ύπαρξης ενός οχήματος τύπου βαν αγνώστων στοιχείων. Το ίδιο ισχύει και για την ορατότητα του μοτοποδηλάτη. Το όριο ταχύτητας είναι 50 ΧΑΩ. Το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Κατηγορούμενος υπέστη ζημιά στο δεξί μπροστινό φανάρι, ενώ το μοτοποδήλατο υπέστη ζημιά στο μπροστινό φανάρι καθώς και γδαρσίματα στην μηχανή (βλ. Τεκμήριο 5Α και Τεκμήριο 5Β). Από το δυστύχημα τραυματίστηκε ο ΜΚ2 ο οποίος μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας όπου κρατήθηκε για νοσηλεία. Στις 23.6.2014 ο ΜΚ1 έλαβε κατάθεση από τον Κατηγορούμενο (βλ. Τεκμήριο 2). Ο Κατηγορούμενος στην κατάθεση του ανέφερε ότι στις 23.6.2014 περί ώρα 11:45 οδηγούσε το αυτοκίνητο του στην Λεωφόρο Γρηγόρη Αυξεντίου στο Ακάκι με κατεύθυνση από Λευκωσία προς Περιστερώνα. Σε κάποιο σημείο του δρόμου χρησιμοποίησε τον δείκτη πορείας για να δείξει ότι θα έστριβε δεξιά στην οδό Δένειας. Μπροστά του δεν προπορεύονταν αυτοκίνητα. Από την αντίθετη κατεύθυνση, έρχονταν αυτοκίνητα και ο Κατηγορούμενος βρισκόταν σε θέση αναμονής. Ένα αυτοκίνητο το οποίο ερχόταν από την αντίθετη κατεύθυνση, τα στοιχεία του οποίου ο Κατηγορούμενος δεν γνωρίζει, σταμάτησε και έκανε σήμα με το χέρι του, δίνοντας προτεραιότητα στον Κατηγορούμενο να στρίψει. Τότε, ο Κατηγορούμενος ξεκίνησε να στρίβει με κλίση δεξιά και τότε είδε ένα μοτοποδήλατο που προσπέρασε από αριστερά το αυτοκίνητο που τον άφησε να περάσει. Ο Κατηγορούμενος δεν πρόλαβε να αντιδράσει με αποτέλεσμα να συγκρουστεί με το μοτοποδήλατο. Απαντώντας σε ερωτήσεις της συνηγόρου της Κατηγορούσας αρχής, ο ΜΚ1 ανέφερε ότι ο ίδιος δεν συμφωνεί με το σημείο «Χ1» που υπέδειξε ο ΜΚ2 αλλά με το σημείο που τοποθέτησε ο ίδιος ως «Χ» το οποίο συνάδει με τα ευρήματα του. Ανέφερε επίσης ότι, εάν όντως υπήρχε το αγνώστων στοιχείων βαν στην θέση που τοποθετήθηκε στο σχέδιο, δεν θα ήταν σε θέση ο Κατηγορούμενος να αντιληφθεί, ότι ερχόταν το όχημα του ΜΚ2 καθότι με βάση την δική του αντίληψη, οι διαστάσεις που έχει ένα αυτοκίνητο τύπου βαν θα εμπόδιζαν την ορατότητα προς το μοτοποδήλατο το οποίο είναι πιο χαμηλό. Κατά την αντεξέταση, υποδείχθηκε στον μάρτυρα ότι στο πρόχειρο σχέδιο είχε τοποθετήσει το όχημα το οποίο έδωσε προτεραιότητα στον Κατηγορούμενο, στην μέση της λωρίδας, ενώ στο συμμετρικό σχέδιο το τοποθέτησε πλησίον της μεσαίας γραμμής του δρόμου. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι το πρόχειρο το έκανε χειρόγραφα και ίσως να μην το αποτύπωσε όπως θα ήθελε. Παραδέχτηκε όμως ότι δεν προέβη σε μετρήσεις για να τοποθετήσει την υποτιθέμενη θέση του βαν. Παραδέχτηκε επίσης ότι στο πρόχειρο σχέδιο το οποίο υπέγραψαν και οι δύο οδηγοί το βαν φαίνεται στην μέση της λωρίδας. Θεωρώ ότι ο ΜΚ1 ανέφερε την αλήθεια στο Δικαστήριο σε σχέση με τις ενέργειες στις οποίες προέβη κατά την διερεύνηση του επίδικου δυστυχήματος. Επισημαίνω ότι ο ΜΚ1 έφτασε στην σκηνή μετά το συμβάν και εκτός από το σχέδιο το οποίο ετοίμασε, τα ευρήματα και μετρήσεις της σκηνής και τις καταθέσεις που έλαβε, δεν ήταν δυνατό να διαφωτίσει περαιτέρω. Σημειώνω ότι τα σχέδια (τεκμήρια 3 και 4) αποτελούν στοιχείο κρίσης της αξιοπιστίας των μαρτύρων και του ελέγχου των λεπτομερειών της μαρτυρίας. Αποτελεί περαιτέρω σταθερό οδηγό για τον καθορισμό των γεγονότων που συνέτειναν στην πρόκληση του δυστυχήματος (βλ. Αντώνη Σωτηρίου ν. Αστυνομίας,

(2002)2 ΑΑΔ 307, Κονναρή ν. Κυριάκου,

(1996)1Α ΑΑΔ 267). Έχοντας όλα τα πιο πάνω κατά νου, αποδέχομαι την μαρτυρία του ΜΚ1 ως προς τις ενέργειες στις οποίες προέβη για την διερεύνηση του επίδικου δυστυχήματος καθώς και την μαρτυρία του σχέση με τα ευρήματα που εντόπισε στην σκηνή και αποτυπώθηκαν επί του σχεδίου. Αποδέχομαι επίσης την θέση του σε σχέση με το σημείο σύγκρουσης των δύο οχημάτων αφού έδωσε στο Δικαστήριο τα στοιχεία εκείνα τα οποία μπορούν με ασφάλεια να οδηγήσουν σε εύρημα επ' αυτού. Ειδικότερα, το γεγονός ότι στο σημείο σύγκρουσης που υπέδειξε ο ΜΚ2 (σημείο Χ1) δεν βρέθηκαν οποιαδήποτε ίχνη ενώ από την άλλη στο σημείο Χ εντοπίστηκαν ίχνη, ήτοι ελαφρύ σκάψιμο μήκους 2 εκατοστών σε συνδυασμό με τριψίματα μήκους 2,30 μέτρων τα οποία προκλήθηκαν από το αριστερό πατίδι του μοτοποδηλάτου. δείχνει ότι το σημείο σύγκρουσης δεν μπορεί να είναι το σημείο που υπέδειξε ο ΜΚ2, αλλά το σημείο Χ αφού αυτό είναι το μόνο λογικό σημείο με βάση τις πορείες των δύο οχημάτων και τα ίχνη που βρέθηκαν στη σκηνή. Ανδρέας Παύλου (ΜΚ 2) Υιοθετώντας την κατάθεση που έδωσε στην αστυνομία (βλ. Τεκμήριο 7), ο ΜΚ2 ανέφερε ότι στις 23.6.2014 περί ώρα 11:45 οδηγούσε το μοτοποδήλατο με αριθμούς εγγραφής YT784 στη Λεωφόρο Γρηγόρη Αυξεντίου στο Ακάκι με κατεύθυνση προς Λευκωσία. Έφερε το προστατευτικό του κράτος και η ταχύτητα του ήταν περίπου 20 με 30 ΧΑΩ. Η κίνηση στον δρόμο εκείνη την ώρα ήταν πυκνή και υπήρχαν αρκετά αυτοκίνητα στην σειρά. Ο ίδιος κινείτο συνεχώς πίσω από ένα ψηλό αυτοκίνητο, τύπου βαν και χρώματος άσπρου. Πίσω από τον ΜΚ2 κινείτο ένα άσπρο minibus. Λίγο πριν ο ΜΚ2 φτάσει στην διασταύρωση με την οδό Δένειας, το προπορευόμενο βαν χρησιμοποίησε τον δείκτη του για να δείξει ότι θα έστριβε δεξιά. Ο ΜΚ2, ο οποίος ήταν πίσω του σε απόσταση δύο με τρία μέτρα, δεν έβλεπε αν από την αντίθετη κατεύθυνση έρχονταν αυτοκίνητα. Το βαν ξεκίνησε να στρίβει δεξιά για να κατευθυνθεί στην οδό Δημοκρατίας και τότε ο ΜΚ2 επιχείρησε να το προσπεράσει από αριστερά αφού είχε περιθώριο. Μόλις πέρασε το βαν, ο ΜΚ2 είδε για πρώτη φορά ένα διπλοκάμπινο με το οποίο συγκρούστηκε. Ως αποτέλεσμα έπεσε στην άσφαλτο και τραυματίστηκε. Μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας όπου κρατήθηκε για νοσηλεία για περίπου μια εβδομάδα. Αντεξεταζόμενος, ο ΜΚ2 ρωτήθηκε γιατί δεν συνέχισε απλά την ευθεία του πορεία και χρειάστηκε να προσπεράσει το βαν από αριστερά, από την στιγμή που αυτό είχε ήδη λάβει κλίση δεξιά για να στρίψει στην οδό Δημοκρατίας. Ο ΜΚ2 ανέφερε ότι τα 2/3 του βαν ήταν στα δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας και το 1/3 στη λωρίδα στην οποία κινείτο ο ΜΚ2. Έτσι θεώρησε ότι η ορατότητα που είχε ήταν αρκετή, ώστε να προσπεράσει και να μην περιμένει το όχημα να στρίψει εντελώς. Σε ερώτηση γιατί δεν είδε τον κατηγορούμενο, ανέφερε ότι λόγω του ύψους του βαν, δεν μπορούσε να δει τα αυτοκίνητα που έρχονταν από την αντίθετη κατεύθυνση. Υπέθεσε ότι οποιοδήποτε αυτοκίνητο ερχόταν από την αντίθετη κατεύθυνση δεν θα μπορούσε να στρίψει, γιατί το βαν εμπόδιζε τον δρόμο για την πάροδο που οδηγεί προς Δένεια. Ο ΜΚ2 ανέφερε επίσης ότι δεν αντιλήφθηκε οποτεδήποτε ότι το άσπρο βαν σταμάτησε για να αφήσει τον κατηγορούμενο να στρίψει δεξιά και επανέλαβε ότι την ώρα που το προσπέρασε από αριστερά είχε ήδη την κλίση για να μπει στη Λεωφόρο Δημοκρατίας και ήταν σε κίνηση. Ο ΜΚ2 παραδέχτηκε ότι, με τον ίδιο τρόπο που ούτε ο ίδιος μπορούσε να δει τα οχήματα που κινούνταν εξ αντιθέτου, ούτε ο Κατηγορούμενος θα μπορούσε να δει τον ίδιο. Σε σχέση με τον ΜΚ2 αναφέρω ότι ήταν γενικά ήρεμος και σταθερός στις απαντήσεις του. Πρέπει να επισημανθεί ότι η μαρτυρία ενός μάρτυρα δεν αναμένεται να συνάδει απολύτως με τη μαρτυρία των υπολοίπων μαρτύρων και κάποιες διαφορές στη μαρτυρία - αναλόγως του είδους τους βεβαίως - είναι αναπόφευκτες (βλ. Τυμπιώτης ν. Δημοκρατίας

(2004)2 ΑΑΔ 612). Επίσης, οι μικροαντιφάσεις, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που τα γεγονότα βιώνονται έντονα από τους μάρτυρες, όχι απλώς δεν είναι επιλήψιμες, αλλά αναμένονται (βλ. Παπακοκκίνου κα ν. Σμυρλή κα

(2001)1(Γ) Α.Α.Δ. 1653). Έτσι στην προκειμένη περίπτωση, θεωρώ ότι η αναφορά του ΜΚ2 σε σχέση με το σημείο σύγκρουσης, θέση με την οποία ο ΜΚ1 διαφώνησε, δεν οδηγεί σε κλονισμό της αξιοπιστίας του ΜΚ2. Εξάλλου, ο ΜΚ2 δεν ήταν απόλυτος και κατά την αντεξέταση του δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο το σημείο σύγκρουσης να ήταν όντως στο σημείο όπου τοποθετήθηκε το γράμμα Χ. Τούτο θεωρώ αποτελεί στοιχείο το οποίο ενισχύει την αξιοπιστία του ΜΚ2 ο οποίος δεν παρουσιάστηκε με πρόθεση να πείσει για την δική του εκδοχή αλλά για να αναφέρει τα γεγονότα όπως ο ίδιος τα έχει αντιληφθεί. Δεν έχω διαπιστώσει οποιαδήποτε προσπάθεια παραποίησης της αλήθειας. Περαιτέρω, πρέπει να τονισθεί ότι στην παρούσα περίπτωση, δεν κρίνεται η ποινική ευθύνη του ΜΚ2 και κατά πόσον αυτός είναι υπεύθυνος ή συνυπεύθυνος στην πρόκληση του δυστυχήματος. Παρόλα αυτά, ο ΜΚ2 ανέφερε κατά την αντεξέταση του ότι ενδεχομένως να παρανόμησε προσπερνώντας από αριστερά το προπορευόμενο βαν. Βέβαια, τούτη η δήλωση του ΜΚ2 δεν σημαίνει ότι όντως διέπραξε οποιοδήποτε αδίκημα, εν όψει και του κανονισμού 58

(3)(α) των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων Κανονισμών Κ.Δ.Π. 66/1984 που προνοεί ότι «[π]ροσπέρασμα οχήματος που κινείται προς την ίδια κατεύθυνση διενεργείται από την δεξιά πλευρά του, εκτός αν - (i) ο οδηγός του προπορευόμενου οχήματος δίνει σήμα ότι προτίθεται να στρίψει στα δεξιά και κατευθύνει προοδευτικά το όχημα στο κέντρο του δρόμου, οπότε το προσπέρασμα διενεργείται από την αριστερή πλευρά του προπορευόμενου οχήματος εάν υπάρχει ο απαιτούμενος χώρος». Η όλη στάση του ΜΚ2 όμως δείχνει ότι δεν προσήλθε με πρόθεση να αποποιηθεί τυχόν ευθυνών του. Έχοντας κατά νου τα πιο πάνω, κρίνω ότι ο ΜΚ2 ανέφερε την αλήθεια σε σχέση με τα αντικειμενικά γεγονότα που περιβάλλουν το επίδικο ατύχημα. Δεν αποδέχομαι από την μαρτυρία του όσα ανέφερε σε σχέση με το σημείο σύγκρουσης για το οποίο ούτε ο ίδιος δήλωσε βεβαιότητα. Κατά τα λοιπά θεωρώ ότι πρόκειται για αξιόπιστο μάρτυρα. Άντρη Ηρακλέους (ΜΚ3) Η ΜΚ3 υιοθέτησε την κατάθεση της (βλ. Τεκμήριο 8). Σε αυτήν ανέφερε ότι στις 23.6.14 περί ώρα 11:45 οδηγούσε το αυτοκίνητο της, στην Λεωφόρο Γρηγόρη Αυξεντίου στο Ακάκι με κατεύθυνση την Λευκωσία. Ένα μοτοποδήλατο που οδηγούσε ένας νεαρός προπορευόταν του οχήματος της. Μπροστά του υπήρχε ένα ψηλό άσπρο βαν, το οποίο ήθελε να στρίψει δεξιά στην οδό Δημοκρατίας και προς τούτο χρησιμοποίησε τον δείκτη πορείας του. Από την αντίθετη κατεύθυνση έρχονταν αυτοκίνητα. Το άσπρο βαν ήταν σε αναμονή για να μπει δεξιά και τότε το μοτοποδήλατο επιχείρησε να το προσπεράσει από αριστερά. Τότε, ένα διπλοκάμπινο το οποίο ερχόταν από την αντίθετη κατεύθυνση, έστριψε δεξιά ως η πορεία του για να κατευθυνθεί στην οδό Δένειας, με αποτέλεσμα να συγκρουστεί με το μοτοποδήλατο. Σε συμπληρωματική της κατάθεση ημερομηνίας 28.08.14 (βλ. Τεκμήριο 9) η ΜΚ3 πρόσθεσε ότι το διπλοκάμπινο, έστριψε αντικανονικά, δηλαδή αντί να μπει στη πρώτη λωρίδα κυκλοφορίας της οδού Δένειας ως η πορεία του, μπήκε στη αντίθετη λωρίδα. Σε ερώτηση αν είδε κατά πόσον ο μοτοσικλετιστής έκανε κάτι να αποφύγει τη σύγκρουση η ΜΚ3 ανέφερε ότι έστριψε πολύ λίγο. Η ίδια πάτησε τα φρένα και σταμάτησε περίπου μισό μέτρο πίσω από το σημείο του δυστυχήματος. Αντεξεταζόμενη, η ΜΚ3 ανέφερε ότι το μοτοποδήλατο βρισκόταν περί τα 3 μέτρα πίσω από το βαν. Η ΜΚ3 προσπάθησε να εξηγήσει ότι ο Κατηγορούμενος, έστριψε σε σημείο όπου αντί να εισέλθει στην ορθή λωρίδα κυκλοφορίας, ήτοι αριστερά από τα στυλούθκια (μικροί πάσσαλοι) που διαχώριζαν τις δύο κατευθύνσεις, εισήλθε στην αντίθετη λωρίδα, δηλαδή δεξιά από τα στυλλούθκια. Η εν λόγω μάρτυρας δεν μου έκανε καλή εντύπωση. Ξεκινώ επισημαίνοντας την πολύ μεγάλη δυσκολία με την οποία η ΜΚ3 επιχειρούσε να εκφραστεί και να μεταφέρει στο Δικαστήριο όσα είδε εκείνη την ημέρα. Πέραν τούτου, η μαρτυρία της μόνο σύγχυση μπορεί να προκαλέσει. Ειδικότερα, η μάρτυρας δεν μπορούσε να εξηγήσει γιατί στην κατάθεση της είπε ότι το άσπρο βαν ήταν σε αναμονή. Κατά την αντεξέταση της, έλεγε από την μια ότι το βαν ήταν όντως σε αναμονή, ενώ στην συνέχεια αυτοαναιρείτο λέγοντας ότι κινείτο και είχε λάβει κλίση για να στρίψει. Περαιτέρω, η ΜΚ3 ανέφερε ότι έβλεπε ότι το όχημα του Κατηγορουμένου ερχόταν από την αντίθετη κατεύθυνση αλλά κατά τα άλλα ο οδηγός της μοτοσυκλέτας ο οποίος μάλιστα ήταν πιο μπροστά της δεν μπορούσε να αντιληφθεί τον Κατηγορούμενο πριν την σύγκρουση. Στην συνέχεια ανέφερε ότι ούτε η ίδια μπορούσε να δει τον Κατηγορούμενο αλλά, τον είδε μόνο κατά την στιγμή της σύγκρουσης. Σε ερώτηση αν ο μοτοποδηλάτης, λίγο πριν τη σύγκρουση προσπερνούσε το άσπρο βαν, η ΜΚ3 απάντησε αρνητικά, κάτι το οποίο αντικρούεται με την μαρτυρία όλων των υπολοίπων μαρτύρων κατηγορίας. Γενικά, λαμβάνοντας υπόψη μου την συνολική παρουσία της εν λόγω μάρτυρος καθώς και το περιεχόμενο της μαρτυρίας της καταλήγω ότι δεν μπορώ να στηριχτώ επί των όσων ανέφερε για εξαγωγή οιωνδήποτε ευρημάτων. Μαρίνος Ιωάννου (ΜΚ4) Ο ΜΚ4 υιοθέτησε την κατάθεση του (βλ. Τεκμήριο 6) στην οποία ανέφερε ότι στις 23.6.2014 και περί ώρα 11:45 οδηγούσε το αρθρωτό του όχημα (trailer) στην Λεωφόρο Γρηγόρη Αυξεντίου με κατεύθυνση από Ακάκι προς Περιστερώνα. Μπροστά του, σε απόσταση περίπου 10 μέτρων, προπορευόταν το όχημα του Κατηγορουμένου ο οποίος είχε ανάψει τον δείκτη του για να δείξει ότι θα στρίψει δεξιά ως η πορεία του, ήτοι στην οδό Δένειας. Σύμφωνα με τον ΜΚ4, ο Κατηγορούμενος, ελάττωσε αρχικά ταχύτητα και στη συνέχεια σταμάτησε πριν επιχειρήσει να εισέλθει στην οδό Δένειας. Από την αντίθετη κατεύθυνση έρχονταν αυτοκίνητα και ένα από αυτά σταμάτησε και έδωσε προτεραιότητα στον Κατηγορούμενο χρησιμοποιώντας τα φώτα του και κάνοντας νόημα με το χέρι του. Όταν το όχημα του Κατηγορουμένου άρχισε να στρίβει δεξιά, τότε ο ΜΚ4 είδε ένα μοτοποδήλατο το οποίο προσπέρασε από αριστερά ως η πορεία του το αυτοκίνητο το οποίο έδωσε προτεραιότητα στον Κατηγορούμενο και άλλο ένα αυτοκίνητο πίσω από αυτό. Ως αποτέλεσμα, επήλθε η σύγκρουση των δύο οχημάτων και ο μοτοποδηλάτης έπεσε στο έδαφος. Στην συμπληρωματική του κατάθεση στις 29.7.2014 (βλ. Τεκμήριο 11), ο ΜΚ4 ανέφερε ότι από τη θέση που βρισκόταν είδε ότι το μοτοποδήλατο που ενεπλάκη στο δυστύχημα βρισκόταν μεταξύ δύο αυτοκινήτων τα οποία έρχονταν από την αντίθετη κατεύθυνση. Σε σχέση με τον ΜΚ4 επισημαίνω ότι δεν διαπίστωσα οποιαδήποτε προσπάθεια απόκρυψης της αλήθειας ή καταφυγής στο ψεύδος. Τον κρίνω ως αξιόπιστο μάρτυρα και αποδέχομαι την μαρτυρία του. Από την μαρτυρία του εν λόγω μάρτυρα όμως δεν μπορώ να καταλήξω σε οποιοδήποτε εύρημα σε σχέση με τις ενέργειες του οδηγού του βαν. Και τούτο διότι, όπως ο ίδιος ο ΜΚ4 ανέφερε δεν θυμάται οτιδήποτε σε σχέση με το αυτοκίνητο το οποίο έδωσε προτεραιότητα στον Κατηγορούμενο, ούτε είδε τι απέγινε το εν λόγω αυτοκίνητο μετά τη σύγκρουση. Δεν απέκλεισε συνεπώς το ενδεχόμενο όντως το εν λόγω αυτοκίνητο να έστριψε στην οδό Δημοκρατίας που είναι και η εκδοχή την οποία αποδέχομαι ως συνάδουσα με το σύνολο των ενώπιον μου δεδομένων. Εξάλλου, αν το εν λόγω αυτοκίνητο προχωρούσε ευθεία, θα περνούσε ακριβώς μπροστά από τον ΜΚ4 και θα ανέμενε κανείς ότι ο τελευταίος θα το θυμόταν. Συν τοις άλλοις, θεωρώ ότι η αναφορά του ΜΚ4 ότι ο οδηγός του βαν να έκανε νόημα προς τον Κατηγορούμενο επιτρέποντας του να στρίψει στην οδό Δένειας δεν συγκρούεται με το γεγονός ότι το εν λόγω αυτοκίνητο έστριψε στην οδό Δημοκρατίας. Και τούτο διότι, στο σημείο όπου ήταν ακινητοποιημένο το όχημα του Κατηγορουμένου, θα εμπόδιζε την διέλευση οχημάτων που θα επιχειρούσαν δεξιά στροφή προς την οδό Δημοκρατίας, όπως δηλαδή ήθελε να πράξει ο οδηγός του βαν. Είναι συνεπώς, λογικό και αναμενόμενο ο εν λόγω οδηγός να θέλησε να προβεί στο εν λόγω νόημα ώστε να ελευθερωθεί η πορεία του ιδίου προς την οδό Δημοκρατίας. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Έχοντας κατά νου την πιο πάνω αξιολόγηση της ενώπιον μου μαρτυρίας, την έγγραφη μαρτυρία καθώς επίσης και τις αρχές που διέπουν τα θέματα πραγματικής μαρτυρίας και γραπτών καταθέσεων κατηγορουμένου, καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα: Στις 23.6.2014 περί ώρα 11:45, ο ΜΚ2 οδηγούσε το μοτοποδήλατο με αριθμούς εγγραφής YT784 στη Λεωφόρο Γρηγόρη Αυξεντίου στο Ακάκι με κατεύθυνση προς Λευκωσία. Υπήρχε φως της ημέρας, ο καιρός ήταν αίθριος και η άσφαλτος στεγνή. Η Λεωφόρος Γρηγόρη Αυξεντίου είναι δρόμος διπλής κατευθύνσεως και οι δυο κατευθύνσεις διαχωρίζονται με άσπρη συνεχόμενη γραμμή, η οποία στην διασταύρωση της ίδιας λεωφόρου με τις οδούς Δένειας και Δημοκρατίας γίνεται διακεκομμένη. Στην εν λόγω διασταύρωση υπάρχει κύρτωμα με υψομετρική διαφορά 5 εκατοστών σε σχέση με το υπόλοιπο οδόστρωμα. Το όριο ταχύτητας είναι 50 ΧΑΩ. Ο ΜΚ2 έφερε το προστατευτικό του κράτος και η ταχύτητα του ήταν περίπου 20 με 30 ΧΑΩ. Η κίνηση στον δρόμο εκείνη την ώρα ήταν πυκνή. Ο ΜΚ2 κινείτο συνεχώς πίσω από ένα ψηλό αυτοκίνητο τύπου βαν, ο οδηγός του οποίου λίγο πριν την διασταύρωση με την οδό Δένειας, χρησιμοποίησε τον δείκτη του για να δείξει την πρόθεση του να στρίψει δεξιά. Το βαν όντως επιχείρησε να στρίψει με κλίση δεξιά για να κατευθυνθεί στην οδό Δημοκρατίας και αφού τα 2/3 του μήκους του είχαν περάσει την άσπρη διακεκομμένη γραμμή με κατεύθυνση την οδό Δημοκρατίας, τότε ο ΜΚ2 επιχείρησε να το προσπεράσει από αριστερά. Την ίδια ημέρα και ώρα, ο Κατηγορούμενος οδηγούσε το αυτοκίνητο με αρ. Εγγραφής VR797 στην Λεωφόρο Γρηγόρη Αυξεντίου με κατεύθυνση από Λευκωσία προς Περιστερώνα. Πρόθεση του Κατηγορουμένου ήταν να στρίψει δεξιά ως η πορεία του στην οδό Δένειας. Μπροστά του δεν προπορεύονταν αυτοκίνητα. Ο Κατηγορούμενος σταμάτησε σε θέση αναμονής απέναντι από την οδό Δένειας και περίμενε να καθαρίσει ο δρόμος από τα αυτοκίνητα που έρχονταν από την αντίθετη κατεύθυνση. Τότε, το βαν το οποίο αναφέρθηκε πιο πάνω, έκανε νόημα στον Κατηγορούμενο να στρίψει και ταυτόχρονα έδειξε την πρόθεση του να στρίψει δεξιά ως η πορεία του προς την οδό Δημοκρατίας. Τόσο ο Κατηγορούμενος, όσο και ο οδηγός του βαν ξεκίνησαν να στρίβουν ο καθένας δεξιά ως η πορεία του. Ο μεν πρώτος κατευθυνόταν στην οδό Δένειας και ο δεύτερος στην οδό Δημοκρατίας. Αφού ο Κατηγορούμενος διένυσε με δεξιά κλίση και με χαμηλή ταχύτητα κάποια μικρή απόσταση και αφού το βαν είχε ήδη εισέλθει κατά ένα μέρος του στην δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας ως η πορεία του, τότε ο Κατηγορούμενος είδε το μοτοποδήλατο που οδηγούσε ο ΜΚ2 να προσπερνά το βαν από αριστερά και να κινείται προς το μέρος του. Ο Κατηγορούμενος δεν πρόλαβε να αντιδράσει με αποτέλεσμα να συγκρουστεί με το μοτοποδήλατο. Τόσο ο Κατηγορούμενος, όσο και ο ΜΚ2 απέκτησαν για πρώτη φορά ορατότητα ο ένας προς τον άλλο, σε χρονικό σημείο κατά το οποίο ήταν ήδη αδύνατο να αντιδράσουν με τέτοιο τρόπο ώστε να αποφευχθεί η σύγκρουση. Μετά την σύγκρουση, ο ΜΚ2 έπεσε στην άσφαλτο και τραυματίστηκε. Μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας όπου κρατήθηκε για νοσηλεία για περίπου μια εβδομάδα. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Ο Κατηγορούμενος κατηγορείται δυνάμει του άρθρου 8 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72 το οποίο προνοεί τα ακόλουθα: «Πας όστις οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα επί τίνος οδού μη καταβάλλον την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή ή μη επιδεικνύων εύλογο μέριμνα για έτερα πρόσωπα, χρησιμοποιούντα την οδό, είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται εις φυλάκισιν δια διάστημα μη υπερβαίνον το εν έτος ή εις χρηματική ποινήν μη υπερβαίνουσαν τας χιλίας λίρας ή εις αμφότερας τας ποινάς της φυλακίσεως και της χρηματικής τοιαύτης». Στην Αναστάσης Παύλου ν. Αστυνομίας,

(1998)2 A.A.Δ 68 αναφέρονται τα ακόλουθα: «Η οδήγηση εξυπακούει την εξάσκηση προσήκουσας προσοχής. Το ερώτημα που εγείρεται σε περιπτώσεις αμελούς οδήγησης κατά παράβαση του άρθρου 8 του Νόμου 86/72 είναι κατά πόσο ο οδηγός εκπλήρωσε την υποχρέωση εξάσκησης λογικής φροντίδας και προσοχής για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το κριτήριο που εφαρμόζεται σε μια τέτοια περίπτωση είναι αντικειμενικό και οι παράμετροι του αναφέρονται στη συμπεριφορά ενός συνετού και σώφρονα και όχι του τέλειου οδηγού. (Ιδε Παναγιώτου ν. Αστυνομίας

(1982)1 Α.Α.Δ. 585, Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και Βασιλείου ν. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 202)». Το καθήκον φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού. Όπως αναφέρεται στην Σωκράτης Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1: «Το απρόσωπα προσδιοριζόμενο καθήκον προς κάθε ένα που είναι λογικά δυνατό να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού, συγκεκριμενοποιείται στα πλαίσια των γεγονότων της υποθέσεως για να αποφασισθεί - (α) η φύση του καθήκοντος και (β) όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη του κατά πόσο ο οδηγός το έχει εκπληρώσει. Το κριτήριο για τη διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό, και μέτρο ο προσεκτικός και όχι ο τέλειος οδηγός. Τέλος, η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική συνέπεια». Όπως προκύπτει από την σχετική με το θέμα Νομολογία, ένας οδηγός έχει καθήκον τήρησης της δέουσας παρατηρητικότητας πάντοτε και κάτω από όλες τις περιστάσεις (βλ. Κωνσταντίνου ν. Κατσούρη

(1975)1 C.L.R. 188). Η αμέλεια είναι συνυφασμένη με το χρόνο, τόπο και άλλες συνθήκες, και παράλειψη να δει κανείς ότι είναι απλά ορατό αποτελεί αμέλεια (Νικολαϊδης ν. Οικονομίδης

(1963)2 C.L.R. 78). Η υποχρέωση της προσήκουσας επιμέλειας υπόκειται στην προϋπόθεση ότι και οι άλλοι οδηγοί θα εκπληρώσουν το καθήκον τους για επιμέλεια και δεν επεκτείνεται στη λήψη προληπτικών μέτρων έναντι της πιθανότητας εκδήλωσης αμέλειας εκ μέρους άλλων οδηγών (βλ. Χρ. Νικολαϊδης ν. Ρ. Κλεοβούλου

(1992)1 Α.Α.Δ. 422, 428). Όταν η πιθανότητα κινδύνου είναι εύλογα αντιληπτή, παράλειψη προφύλαξης συνιστά αμέλεια (βλ. Κυριάκος Αργυρού ν. Αστυνομίας,

(2002)2 ΑΑΔ 378). Στην Adamis v Eracleous

(1982)1 CLR 746, 751, αναφέρθηκε ότι το κατά πόσο είναι ασφαλής ή όχι ή είσοδος οχήματος σε δρόμο εξαρτάται από την κατάσταση της τροχαίας κίνησης την στιγμή που εισέρχεται, και αν η κατάσταση είναι τέτοια που να καθιστά την είσοδο επικίνδυνη ο οδηγός οφείλει να μην εισέλθει μέχρις ότου είναι ασφαλές να το πράξει. Αν η είσοδος είναι ή δεν είναι λογικά ασφαλής στη δεδομένη περίπτωση είναι ζήτημα πραγματικό που αποφασίζεται αναλόγως των περιστάσεων. Η απόφραξη του δρόμου από οδηγό αυτοκινήτου υποδηλώνει γενικά παράλειψη εκπλήρωσης του καθήκοντος προς άλλα άτομα τα οποία χρησιμοποιούν το δρόμο, όμως δεν προσδίδει αυτόματα ευθύνη στον οδηγό, για οποιοδήποτε επακόλουθο δυστύχημα ανεξάρτητο από τα αίτια του (βλ. Κυριάκου ν. Κανάρη

(1997)1Γ ΑΑΔ 1436). Στην προκειμένη περίπτωση, θεωρώ ότι η ενέργεια του Κατηγορουμένου να επιχειρήσει στροφή δεξιά από την στιγμή που δεν είχε επαρκή ορατότητα προς την κατεύθυνση από την ο οποία ερχόταν ο ΜΚ2, είναι ενέργεια η οποία υπολείπεται της συμπεριφοράς που πρέπει να επιδεικνύει ο μέσος συνετός οδηγός, ο οποίος έχει καθήκον τήρησης δέουσας παρατηρητικότητας πάντοτε και κάτω από όλες τις περιστάσεις. Ο Κατηγορούμενος, όφειλε να διαπιστώσει ότι ο οδηγός του βαν θα επιχειρούσε στροφή δεξιά και θα έπρεπε να αναμένει ότι σε αυτή την περίπτωση, ενδεχομένως οχήματα τα οποία ακολουθούσαν το βαν να επιχειρήσουν να το προσπεράσουν από αριστερά. Η παρούσα διαφοροποιείται από την υπόθεση Nicolaides v. Zachariades

(1988)1 CLR 168 στην οποία με παρέπεμψαν οι ευπαίδευτοι συνήγοροι υπεράσπισης. Σε εκείνη την υπόθεση αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «The sole question which poses for consideration before us is whether it was reasonable for the respondent to expect that another car might be overtaking the queue of the cars headed by the tanker stopped to afford him the opportunity to turn right into the side-road, by proceeding on the left-hand side of such cars and traveling along the berm at a point where the part of the road for use did not leave room for overtaking. We have no difficulty in finding that the respondent could not reasonable foresee that a car would suddenly emerge from the side of the other cars in the way that car of the appellant suddenly emerged.» Στην παρούσα περίπτωση, θεωρώ ότι η κατάσταση που είχε δημιουργηθεί στον δρόμο όπως αυτή περιγράφηκε πιο πάνω, έπρεπε στα μάτια του μέσου συνετού οδηγού να καταστήσει εύλογα προβλεπτό το ενδεχόμενο ότι κάποιο όχημα θα επιχειρούσε προσπέρασμα του βαν από αριστερά. Το βαν βρισκόταν σε κίνηση και είχε ήδη εισέλθει κατά ένα μέρος στην δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας ως η πορεία του, αφήνοντας έτσι περιθώριο στην αριστερή λωρίδα, ώστε να μπορούν τα οχήματα που το ακολουθούσαν να το προσπεράσουν από αριστερά. Τούτο θα έπρεπε να θέσει σε εγρήγορση τον Κατηγορούμενο, ο οποίος κινείτο μεν με χαμηλή ταχύτητα, πλην όμως δεν είχε καθόλου ορατότητα στην λωρίδα κυκλοφορίας στην οποία κινείτο ο ΜΚ2. Όταν πλέον απέκτησε ορατότητα, ήταν αργά. Ο ΜΚ2 δεν επιχείρησε προσπέρασμα από σημείο εκτός λωρίδας κυκλοφορίας (π.χ μπαγκέτο), αλλά βρισκόταν εντός της λωρίδας κυκλοφορίας του. Δεν παραγνωρίζω βέβαια τη συντρέχουσα αμέλεια του ΜΚ2, ο οποίος επίσης δεν είχε πλήρη ορατότητα στον δρόμο και προσπάθησε να προσπεράσει το βαν από αριστερά χωρίς να βεβαιωθεί ότι τούτο είναι ασφαλές. Εν τούτοις, τονίζω πως για τη διάγνωση της ποινικής ευθύνης του Κατηγορουμένου, είναι αδιάφορο κατά πόσο υπάρχει συντρέχουσα ευθύνη του ΜΚ2 (βλ. Νικολάου ν. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 748). Περαιτέρω, το Δικαστήριο, κατά την ενάσκηση της ποινικής του δικαιοδοσίας, δεν έχει καθήκον να επιμερίσει μερίδιο ευθύνης ανάμεσα στους δύο οδηγούς. Για όλους τους πιο πάνω λόγους κρίνω ότι ο Κατηγορούμενος παρέλειψε να ασκήσει το καθήκον της προσοχής και δέουσας παρατηρητικότητας που βαρύνει πάντοτε όλους τους οδηγούς κάτω από οποιεσδήποτε περιστάσεις. Η υπόθεση έχει αποδειχθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και ο Κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος στην κατηγορία που αντιμετωπίζει. (Υπ.) Χρ. Ρασπόπουλος, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο