ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΤΣΑΛΙΔΗΣ κ.α., Αρ. Υπόθεσης:9357/16, 7/3/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEF:2018:8 ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗ: Λ. Καλογήρου, Π.Ε.Δ. Στ. Σταύρου, Α.Ε.Δ. Ε. Γεωργίου‑Αντωνίου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης:9357/16 ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν.
- ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΤΣΑΛΙΔΗΣ κ.ά. Κατηγορούμενοι Ημερομηνία: 07/03/2018 Εμφανίσεις: Για Κατηγορούσα Αρχή: κ. Ν. Κέκκος Για Κατηγορούμενο 2: κα Ε. Ανδρέα Για Κατηγορούμενο 6: κ. Α. Πελεκάνος Για Κατηγορούμενους 7, 8 και 16: κ. Α. Κανναουρίδης Κατηγορούμενοι 2, 6, 7, και 8 παρόντες ---------------------------- ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Όταν ο ΜΚ58 Θεόδωρος Χ''Δημητρίου, επιχείρησε να καταθέσει τις Εκθέσεις που ετοίμασε σε σχέση με την ανάλυση των τραπεζικών δεδομένων των Κατηγορουμένων 2, 6, 7, 8 και 16, ο συνήγορος του Κατηγορούμενου 6 ήγειρε ένσταση για τους ακόλουθους λόγους: - Η μαρτυρία που επιχειρείται να κατατεθεί είναι άσχετη καθόσον περιέχονται δεδομένα προγενέστερα του κατ' ισχυρισμό χρόνου διάπραξης των αδικημάτων. Για το λόγο αυτό παραβιάζονται προσωπικά δεδομένα του Κατηγορουμένου
- - Πιθανό να παραβιάζεται το δικαίωμα μη αυτοενοχοποίησης του Κατηγορούμενου
- Αναπτύσσοντας τον πρώτο λόγο, υπέδειξε πως με βάση το Κατηγορητήριο ο Κατηγορούμενος 6 κατηγορείται ότι διέπραξε τα αδικήματα το Νοέμβριο του έτους 2012 ενώ τα τραπεζικά δεδομένα καλύπτουν χρονική περίοδο από 01/01/2012 μέχρι 31/12/
- Ειδικά για την περίοδο 01/01/2012 μέχρι το Νοέμβριο 2012, στις καταστάσεις που επιχειρείται να κατατεθούν περιέχονται στοιχεία που αφορούν τόσο τον Κατηγορούμενο 6 όσο και τρίτα πρόσωπα. Τα δεδομένα αυτά, εισηγήθηκε ο κ. Πελεκάνος, είναι άσχετα αφού δεν θα μπορούσαν να συσχετισθούν με τα επίδικα γεγονότα. Όσον αφορά το δεύτερο λόγο, εισηγήθηκε ότι τα τραπεζικά δεδομένα και η ανάλυσή τους, είτε αυτά αφορούν την επίδικη περίοδο είτε προγενέστερους ή μεταγενέστερους χρόνους, επηρεάζουν το δικαίωμα, τόσο του Κατηγορούμενου 6 όσο και τρίτων προσώπων, για μη αυτοενοχοποίηση. Με βάση την εισήγηση του κ. Πελεκάνου, με την προσκόμιση της υπό αναφορά μαρτυρίας στην οποία περιέχονται στοιχεία και δεδομένα, όπως καταθέσεις ή εμβάσματα στους λογαριασμούς του Κατηγορούμενου 6, μετατίθεται στον Κατηγορούμενο 6 το βάρος να αποδείξει τη νομιμότητα της κάθε συναλλαγής που περιέχεται στις εν λόγω καταστάσεις. Καταλήγοντας ο συνήγορος του Κατηγορούμενου 6, επεσήμανε πως δεν αμφισβητείται η νομιμότητα των διαταγμάτων στη βάση των οποίων εξασφαλίστηκαν τα τραπεζικά δεδομένα, αλλά η σχετικότητα τους με την υπόθεση. Υπέδειξε επί του προκειμένου πως με βάση την εκδοχή της Κατηγορούσας Αρχής, όπως προκύπτει μέσα από το μαρτυρικό υλικό που τέθηκε στη διάθεση της Υπεράσπισης, ο Κατηγορούμενος 6 φέρεται να έχει δωροδοκηθεί με μετρητά από συγκεκριμένο άτομο (Κοκότση) σε καθορισμένη ημερομηνία, κατά το μήνα Νοέμβριο του έτους
- Η μόνη μαρτυρία, συνεπώς, που θα μπορούσε να παρουσιαστεί από την Κατηγορούσα Αρχή είναι τραπεζικά δεδομένα που να παρουσιάζουν καταθέσεις μετρητών στο λογαριασμό του για τη συγκεκριμένη περίοδο του κατ' ισχυρισμό χρηματισμού. Προς επίρρωση της επιχειρηματολογίας του ο συνήγορος παρέπεμψε σε Αγγλικές αυθεντίες που υποστηρίζουν, όπως εισηγήθηκε, τις θέσεις του. Οι λόγοι ένστασης υιοθετήθηκαν και από τους συνηγόρους των Κατηγορουμένων 2, 7, 8 και
- Η συνήγορος του Κατηγορούμενου 2, επεσήμανε πως η έκθεση καλύπτει τη χρονική περίοδο 2008 έως 2013, ενώ ο Κατηγορούμενος 2 κατηγορείται ότι διέπραξε τα αδικήματα την περίοδο 2009 έως
- Τέλος, ο συνήγορος των Κατηγορουμένων 7, 8 και 16, αφού υιοθέτησε τους λόγους Ένστασης που ανέπτυξε ο κ. Πελεκάνος, ήγειρε και ζήτημα κατάχρησης, αναφορικά με το διάταγμα αποκάλυψης των κοινών λογαριασμών, επειδή, όπως το έθεσε, δεν καθορίζεται το ποσοστό συνεισφοράς του τρίτου προσώπου στον κοινό λογαριασμό. Ο συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής υποστήριξε πως ουδείς από τους λόγους ένστασης ευσταθεί. Αρχίζοντας από το ζήτημα της σχετικότητας της μαρτυρίας, υποστήριξε ότι από τη στιγμή που δεν αμφισβητείται η νομιμότητα των διαταγμάτων αποκάλυψης, δεν εμποδίζεται η Κατηγορούσα Αρχή να παρουσιάσει τη μαρτυρία που εξασφάλισε δυνάμει των διαταγμάτων. Παρέπεμψε συναφώς στο διάταγμα αποκάλυψης των τραπεζικών δεδομένων των Κατηγορουμένων Τεκμήριο 325(β), υποδεικνύοντας ότι στηρίζεται στα άρθρα 3, 4, 5, 45 και 46 του Νόμου 188(Ι)/
- Από τη στιγμή, ανέφερε ο κ. Κέκκος, που τα δεδομένα καλύπτονται από το διάταγμα, η Κατηγορούσα Αρχή μπορεί να τα αξιοποιήσει όπως θεωρεί αναγκαίο για τους σκοπούς προώθησης της υπόθεσης. Το γεγονός, υποστήριξε, ότι στις Εκθέσεις περιλαμβάνονται και δεδομένα προγενέστερης ή μεταγενέστερης περιόδου, δεν καθιστά τη μαρτυρία άσχετη, καθόσον τα δεδομένα των περιόδων αυτών θα αντιπαρατεθούν για σκοπούς σύγκρισης με τα δεδομένα των επίδικων χρόνων. Συνεχίζοντας ο συνήγορος υποστήριξε πως δεν παραβιάζεται το δικαίωμα της μη αυτοενοχοποίησης των Κατηγορουμένων, επισημαίνοντας ότι η μαρτυρία δεν προέρχεται από τους Κατηγορούμενους αλλά από τα τραπεζικά δεδομένα που εξασφαλίστηκαν από τρίτα πρόσωπα. Παρέπεμψε συναφώς στην υπόθεση Δημοκρατία ν. Αβρααμίδου κ.ά.
(2004)2 Α.Α.Δ. 51, στην οποία αποφασίστηκε κατά πλειοψηφία, ότι το δικαίωμα μη αυτοενοχοποίησης δεν επεκτείνεται στην πραγματική μαρτυρία. Οι Αγγλικές αυθεντίες τις οποίες επικαλέστηκε ο κ. Πελεκάνος, ανέφερε, δεν τυγχάνουν εφαρμογής καθόσον αφορούν αστικές υποθέσεις. Σε ποινικές υποθέσεις, εισηγήθηκε, το προνόμιο της μη αυτοενοχοποίησης ατονεί, παραπέμποντας στο σύγγραμμα «THE PROCEEDS OF CRIME», 3η Έκδ. παρά. 1748, σελ. 475, των Millington and Southerland Williams καθώς και σε σχετικό άρθρο του Andrian Zuckerman, Professor of Civil Procedure, University of Oxford. Όσον αφορά τέλος τη θέση του κ. Κανναουρίδη περί κατάχρησης, επειδή ο λογαριασμός είναι κοινός με τρίτο πρόσωπο, υποστήριξε πως δεν εγείρεται τέτοιο ζήτημα και εναπόκειται στον Κατηγορούμενο να παρουσιάσει σχετική μαρτυρία ως προς τον δικαιούχο των επίδικων εμβασμάτων. Αρχίζοντας από τον πρώτο λόγο ένστασης που αφορά τη σχετικότητα των εκθέσεων που ετοίμασε ο ΜΚ58 σημειώνουμε, κατ' αρχάς, πως η μελέτη του στηρίχθηκε στις καταστάσεις λογαριασμού που εξασφάλισε η Κατηγορούσα Αρχή, δυνάμει του διατάγματος Τεκμήριο 325(β). Όπως έχει υποδειχθεί πιο πάνω, η νομιμότητα έκδοσης του διατάγματος δεν τελεί υπό αμφισβήτηση. Με αυτά τα δεδομένα, κρίνουμε πως μπορεί να επιτραπεί στο μάρτυρα να συμπεριλάβει στις εκθέσεις του τα τραπεζικά δεδομένα που καλύπτουν ολόκληρη την περίοδο του διατάγματος. Συμφωνούμε με τη θέση του συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής πως τα δεδομένα της περιόδου Ιανουαρίου 2012 μέχρι 22/11/2012, που αφορούν δηλαδή χρονική περίοδο πριν από την κατ' ισχυρισμό διάπραξη των αδικημάτων από τον Κατηγορούμενο 6, όπως και η μεταγενέστερη περίοδος, είναι δυνατό να καταστούν σχετικά με την υπόθεση, προκειμένου να καταδειχθεί το ύψος ή/και η φύση των καταθέσεων και εμβασμάτων κατά τις υπό αναφορά περιόδους, σε σύγκριση ή σε αντιδιαστολή με τις επίδικες. Όσον δε αφορά την εισήγηση για παραβίαση των προσωπικών δεδομένων του Κατηγορούμενου 6, είναι αρκετό να υποδείξουμε ότι η αποκάλυψη των τραπεζικών δεδομένων για όλη την περίοδο, στηρίχθηκε σε νομίμως εκδοθέν διάταγμα Δικαστηρίου και συνεπώς δεν τίθεται τέτοιο θέμα. Κρίνουμε, συνεπώς πως ο λόγος ένστασης που αφορά τη σχετικότητα της μαρτυρίας δεν ευσταθεί. Αβάσιμο κρίνουμε και το λόγο ένστασης σε σχέση με το δικαίωμα της μη αυτοενοχοποίησης των Κατηγορουμένων. Όπως εύστοχα υπέδειξε ο εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής, οι καταστάσεις λογαριασμών παραλήφθηκαν νόμιμα (με βάση διάταγμα Δικαστηρίου) από τις τράπεζες. Ότι επιχειρείται να κατατεθεί από το μάρτυρα, είναι η ανάλυση στην οποία προέβη αυτών των καταστάσεων. Από τη στιγμή που δεν έχει αμφισβητηθεί η νομιμότητα εξασφάλισης των τραπεζικών δεδομένων και δεν έχει προσβληθεί το διάταγμα στη βάση του οποίου εξασφαλίστηκαν, δεν μπορεί να εγείρεται ένσταση ότι τα δεδομένα αυτά ή οποιοδήποτε μέρος τους, έχουν ληφθεί κατά παράβαση του δικαιώματος της μη αυτοενοχοποίησης των Κατηγορουμένων. Σε κάθε περίπτωση, όπως υποδεικνύεται στην υπόθεση Δημοκρατία ν. Αβρααμίδου κ.ά. (πιο πάνω) το δικαίωμα της μη αυτοενοχοποίησης κατηγορουμένου, δεν επεκτείνεται σε πραγματική μαρτυρία, όπως είναι τα τραπεζικά δεδομένα. Όπως επεξηγείται στην απόφαση της πλειοψηφίας, με αναφορά και σε νομολογία του ΕΔΑΔ, των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου, το δικαίωμα της μη αυτοενοχοποίησης περιορίζεται στην προφορική μαρτυρία. Ιδιαίτερα βοηθητικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση του ΕΔΑΔ στην υπόθεση Saunders v. United Kingdom [1997] 23 EHRR 313, όπως μνημονεύεται (σε μετάφραση) στην αναφερθείσα υπόθεση Δημοκρατία ν. Αβρααμίδου, στη σελίδα 65: «69. Το δικαίωμα της μη αυτοενοχοποίησης αποβλέπει κυρίως στο σεβασμό της θέλησης του κατηγορουμένου να παραμείνει σιωπηλός. Όπως είναι συνήθως αντιληπτό στα νομικά συστήματα των Συμβαλλομένων Μερών στη Σύμβαση, αλλά και αλλαχού, το δικαίωμα δεν επεκτείνεται στη χρήση, σε ποινική διαδικασία υλικού το οποίο δυνατό να ληφθεί από τον κατηγορούμενο με τη χρήση εξουσίας καταναγκασμού το οποίο όμως, υλικό, υπάρχει ανεξάρτητα από τη θέληση του υπόπτου όπως, μεταξύ άλλων, έγγραφα εξασφαλισθέντα δυνάμει εντάλματος, δείγματα αναπνοής, αίματος και ούρων και σωματικοί ιστοί με σκοπό τη σύγκριση γενετικού υλικού». Πολύ δε περισσότερο όταν η μαρτυρία δεν προέρχεται από τον ίδιο τον Κατηγορούμενο αλλά από τρίτο πρόσωπο, όπως εδώ τα τραπεζικά ιδρύματα και μάλιστα δυνάμει νομίμως εκδοθέντος διατάγματος. Καταλήγουμε, συνεπώς, πως η κατάθεση των εκθέσεων που ετοίμασε ο ΜΚ58 δεν παραβιάζει το δικαίωμα της μη αυτοενοχοποίησης των Κατηγορουμένων. Ηγέρθη, τέλος, από τον κ. Κανναουρίδη ζήτημα κατάχρησης, επειδή, όπως το έθεσε, οι λογαριασμοί είναι κοινοί. Αδυνατούμε να αντιληφθούμε γιατί συνιστά κατάχρηση η παρουσίαση δεδομένων κοινού λογαριασμού τα οποία εξασφαλίστηκαν με βάση διάταγμα Δικαστηρίου. Το κατά πόσο τα ποσά που παρουσιάζονται στον κοινό λογαριασμό, ή μέρος από αυτά, είναι το αποτέλεσμα συνεισφοράς του ιδίου ή του τρίτου προσώπου, το όνομα του οποίου παρουσιάζεται στον κοινό λογαριασμό, είναι θέμα απόδειξης κατά την κυρίως δίκη και δεν αποτελεί κώλυμα για την παρουσίαση της σχετικής κατάστασης, επειδή δεν προσδιορίζεται εκ των προτέρων το ποσοστό της συνεισφοράς των δικαιούχων του κοινού λογαριασμού. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, οι ενστάσεις των Κατηγορουμένων 2, 6, 7, 8 και 16 αποτυγχάνουν και απορρίπτονται. (Υπ.) Λ. Καλογήρου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) Στ. Σταύρου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) Ε. Γεωργίου‑Αντωνίου, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /κπ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο