ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ν. ΜΙΧΑΛΑΚΗ ΤΕΠΕΛΗ κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 19396/2016, 1/3/2018

(1), 88, 89 και 90 του περί Προστασίας και Διαχείρισης Αγρίων Πτηνών και θηραμάτων Νόμου, Ν. 152(Ι)/2003, όπως τροποποιήθηκε («Ν. 152(Ι)/2003») (κατηγορία 1). 3. Ο κατηγορούμενος 2 αντιμετωπίζει κατηγορία πώλησης αγρίων πτηνών, κατά παράβαση των άρθρων 2, 10

(1), 54

(3), 55

(1), 88 και 90 του Ν. 152(Ι)/2003 (κατηγορία 2).

1. Η υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής, σύμφωνα και με τις λεπτομέρειες των κατηγοριών, είναι ότι κατηγορούμενος 1 στις 30/3/2016 εντοπίστηκε να κατέχει σε αιχμαλωσία θήραμα άγριας πανίδας, δηλαδή 12 περδίκια (κατηγορία 1), τα οποία φέρεται να αγόρασε από τον κατηγορούμενο 2, ο οποίος κατηγορείται ότι μεταξύ Οκτωβρίου του 2015 και 30/3/2016 πωλούσε θήραμα έναντι αμοιβής χωρίς να κατέχει άδεια (κατηγορία 2).
2. Η Κατηγορούσα Αρχή προς απόδειξη των κατηγοριών παρουσίασε τέσσερις μάρτυρες, τον Αστ. 3916, Σταύρο Παναγιώτου (ΜΚ 1), τον Ε/Αστ. 5485, Τηλέμαχο Τηλεμάχου (ΜΚ 2), τον Ανώτερο Θηροφύλακα, Ηρακλή Ηρακλέους (ΜΚ 3) και τον Αστ. 2454, Μιχάλη Μιχαηλίδη (ΜΚ 4). Κατατέθηκαν 10 συνολικά Τεκμήρια.
3. Ο Αστ. 3916, Σταύρος Παναγιώτου (ΜΚ 1), υιοθετώντας την κατάθεση του Τεκμήριο 1, ανέφερε ότι ο Αστ. 4858 έλαβε φωτογραφίες των περδικιών που εντοπίστηκαν στην κατοχή του κατηγορουμένου 1 (Τεκμήριο 4 - αστυνομική κατάθεση του Αστ. 4858 και οι Φωτογραφίες). Ακολούθως έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον κατηγορούμενο 1 (Τεκμήριο 3), ο οποίος ανέφερε ότι αγόρασε τα περδίκια όταν αυτά ήταν ακόμη ηλικίας 2 - 3 μηνών από τον κατηγορούμενο
4. Όταν κατηγορήθηκε γραπτώς για το αδίκημα που του καταλογίζεται απάντησε, «Απολογούμαι αλλά δεν το ήξερα. Απλά μου αρέσουν τα πουλιά» (Τεκμήριο 2 - η γραπτή κατηγορία). Ο ΜΚ 1 αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι ο ίδιος δεν γνώριζε προσωπικά αν τα περδίκια ήταν εκτροφής ή άγρια.
5. Ο Ε/Αστ. 5485, Τηλέμαχος Τηλεμάχου (ΜΚ 2), ήταν ο αστυφύλακας που εντόπισε τα 12 περδίκια σε κλουβί στην κατοχή του κατηγορούμενου 1 (Τεκμήριο 5 η αστυνομική του κατάθεση). Αφού ερεύνησε το υποστατικό με τη συγκατάθεση του κατηγορουμένου 1 (Τεκμήριο 6 - η γραπτή συγκατάθεση) ειδοποίησε την Υπηρεσία Θήρας για να έρθει να τα παραλάβει. Στη σκηνή μετέβη ο Ανώτερος Θηροφύλακας, Ηρακλής Ηρακλέους (ΜΚ 3) και τα παρέλαβε. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι τα θεώρησε «άγρια», «βάσει του νόμου». Ο ίδιος δεν γνώριζε αν προηγουμένως ζούσαν στη φύση ή αν ήταν εκτροφής.
6. Ο Ανώτερος Θηροφύλακας, Ηρακλής Ηρακλέους (ΜΚ 3), υιοθέτησε την αστυνομική του κατάθεση, Τεκμήριο 8, ως μέρος της κυρίως του εξέτασης. Μετέβη στο σημείο όπου είχαν εντοπιστεί τα 12 περδίκια σε κλουβί, τα οποία και παρέλαβε. Αναγνώρισε στις φωτογραφίες Τεκμήριο 4 τα περδίκια που παρέλαβε. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι αναγνώρισε ότι ήταν αυτά από το απεικονιζόμενο όχημα. Η θέση του ήταν ότι η κατοχή, εγκλωβισμός και εκτροφή περδικιών απαγορεύεται.
7. Ο Αστ. 2454, Μιχάλης Μιχαηλίδης (ΜΚ 4), υιοθέτησε την αστυνομική του κατάθεση, Τεκμήριο 7, ως μέρος της κυρίως του εξέτασης. Έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον κατηγορούμενο 2 (Τεκμήριο 9) τον οποίο ακολούθως κατηγόρησε γραπτώς (Τεκμήριο 10). Όταν κατηγορήθηκε γραπτώς ο κατηγορούμενος 2 απάντησε, «Δεν παραδέχομαι». Στην ανακριτική του κατάθεση ο κατηγορούμενος 2 ανέφερε ότι έχει άδεια εκτροφής για περδίκια τα οποία διαθέτει σε οργανωμένα σύνολα. Δεν θυμόταν τον κατηγορούμενο 1 και αρνήθηκε ότι πωλούσε άγρια θηράματα.
8. Ο συνήγορος Υπεράσπισης για τον κατηγορούμενο 1, αναφερόμενος στους ορισμούς «άγρια πανίδα», «άγριο πτηνό» και «θηραματικό πτηνό» στο άρθρο 2 του Ν. 152(Ι)/2003, ως επίσης και στα άρθρα 9 και 59

(1), εισηγήθηκε ότι η μαρτυρία δεν κατέδειξε ότι τα εν λόγω περδίκια ήταν ευθύς εξαρχής άγρια ώστε να θεωρούνται θηραματικά ούτε ότι έχουν καθοριστεί ως τέτοια στο Παράρτημα ΙΙ του εν λόγω νόμου. Παρέπεμψε σχετικά στην απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, στην Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Μενελάου, Υπ. 18459/2007, 5/8/2009[1].

1. Ο συνήγορος Υπεράσπισης για τον κατηγορούμενο 2, υιοθετώντας τα πιο πάνω, πρόσθεσε ότι αποτελεί συστατικό στοιχείο του αδικήματος της εμπορίας του «άγριου πτηνού» μαρτυρία ότι ήταν άγριο. Ανέφερε επίσης ότι η μόνη μαρτυρία για πώληση προέρχεται από τα όσα ανέφερε ο κατηγορούμενος 1 στην ανακριτική του κατάθεση, μαρτυρία που ουσιαστικά δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη εναντίον του κατηγορούμενου
3. Οι αρχές που διέπουν το θέμα είναι πολύ καλά καθιερωμένες (βλ. Azinas v. Police

(1981)2 CLR 9, Re Kakos

(1985)1 CLR 250 και ΓΕ ν. Χριστοδούλου

(1990)2 ΑΑΔ 133). Ο κατηγορούμενος απαλλάσσεται από αυτό το στάδιο όταν:

(1)δεν στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος, και

(2)οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας, σε βαθμό που κανένα λογικό δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει σ' αυτή την καταδίκη του κατηγορούμενου. 13. Εκτός της περιπτώσεως στην οποία δεν αποδεικνύονται τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος και της περιπτώσεως στην οποία η μαρτυρία είναι τόσο ελλιπής και αδύνατη που δεν θα μπορούσε να στηρίξει καταδίκη, η εμβέλεια της αντίφασης στη μαρτυρία ως αναιρούσας την απόδειξη εκ πρώτης όψεως υπόθεσης είναι περιορισμένη. Το έργο του δικαστηρίου στο στάδιο της εκ πρώτης όψεως υπόθεσης δεν είναι να προβεί σε λεπτομερή αξιολόγηση της αξιοπιστίας της μαρτυρίας, έργο που ανάγεται στο τελικό στάδιο όταν όλη η μαρτυρία είναι ενώπιον του. Μόνο όπου η μαρτυρία που δόθηκε με τη συμπλήρωση της υπόθεσης του κατηγόρου εμπεριέχει τέτοια θεμελιακή αντίφαση και αναξιοπιστία, αναγόμενη σε εγγενή αντινομία που δεν θα μπορούσε να την αντιπαρέλθει το δικαστήριο επί οποιασδήποτε δυνατής αξιολόγησης της στο σύνολο της, δεν υπάρχει υπόθεση για να απαντηθεί (βλ. Παναγιώτου ν. Αστυνομίας

(2000)2 ΑΑΔ 191,198 και ΓΕ ν. Δράκου

(2012)2 ΑΑΔ 851, 887). 14. Στο στάδιο αυτό το Δικαστήριο δεν προβαίνει σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας αλλά εξετάζει μόνο κατά πόσο αντικειμενικά κρινόμενη η μαρτυρία δικαιολογεί την κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση. Η μαρτυρία για την Κατηγορούσα Αρχή λαμβάνεται υπόψη στο απόγειο της (βλ. R. v. Galbraith

(1981)2 All ER 1060, 1062).

1. Σύμφωνα με το άρθρο 2 του Ν. 152 (Ι)/ 2003: «"άγρια πανίδα" σημαίνει τα θηράματα, τα άγρια πτηνά, την αλεπού και το αγρινό· "άγριο πτηνό" σημαίνει κάθε πτηνό το οποίο ζει εκ φύσεως σε άγρια κατάσταση και περιλαμβάνει θηραματικό πτηνό˙ "θήραμα" σημαίνει λαγούς (lepus europeus) και θηραματικά πτηνά και περιλαμβάνει οποιαδήποτε άλλα ζώα τα οποία δυνατό να καθοριστούν ως θήραμα· "θηραματικό πτηνό" σημαίνει κάθε θηρεύσιμο πτηνό του Παραρτήματος ΙΙ·» (υπογράμμιση δική μου)
2. Το άρθρο 59 του ιδίου νόμου προνοεί ότι : «59.-

(1)Πρόσωπο το οποίο συλλαμβάνει, κατέχει ή διατηρεί σε αιχμαλωσία οποιοδήποτε είδος θηράματος ή είδος άγριας πανίδας είναι ένοχο αδικήματος.» (υπογράμμιση δική μου) 17. Για να στοιχειοθετηθεί επομένως το αδίκημα της 1ης κατηγορίας, πρέπει να αποδειχθούν τα ακόλουθα:

(1)(α) σύλληψη, ή (β) κατοχή, ή (γ) διατήρηση σε αιχμαλωσία, από κατηγορούμενο,

(2)άγριου πτηνού, πτηνού δηλαδή που ζει εκ φύσεως σε άγρια κατάσταση. Αν πρόκειται περί θηραματικού πτηνού απαιτείται αυτό να έχει καθοριστεί ως τέτοιο, δυνάμει του άρθρου 9[2], στο Παράρτημα ΙΙ του Ν. 152(Ι)/2003. 18. Κατά τρόπο ανάλογο, όσον αφορά την 2η κατηγορία, με το άρθρο 10

(1)[3] απαγορεύεται η πώληση, η μεταφορά για πώληση, η κατοχή για πώληση και η διάθεση για πώληση οποιουδήποτε άγριου πτηνού, ζωντανού ή νεκρού. Στην προκειμένη περίπτωση το αδίκημα αφορά άγριο πτηνό που είναι θηραματικό.

1. Στην Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Μενελάου, ανωτέρω, αναφέρθηκε ότι ο νόμος δεν καλύπτει άγρια πτηνά τα οποία γεννήθηκαν και πάντοτε τελούσαν υπό αιχμαλωσία (σελ. 4 - 5 της απόφασης). Με όλο το σεβασμό εκφράζω αμφιβολία αν μπορεί να ερμηνευθεί η σχετική πρόνοια με αυτό τον τρόπο. Ο όρος «εκ φύσεως» που περιλαμβάνεται στον ορισμό του «άγριου πτηνού» προσδιορίζει το συνήθη τρόπο διαβίωσης του πτηνού δηλαδή στη φύση, σε αντίθεση με τα εξημερωμένα πτηνά που εκτρέφονται και ζουν μόνο ως οικόσιτα. Απαγορεύεται επομένως η κατοχή πτηνού το οποίο εκ φύσεως συναντάται σε άγρια κατάσταση έστω και αν γεννήθηκε σε αιχμαλωσία. Η έκδοση αδειών για αναπαραγωγή ή εκτροφή αγρίων πτηνών ή θηραμάτων, που προνοεί ο νόμος, θα ήταν σε τέτοια περίπτωση άνευ αντικειμένου. Οι εξαιρέσεις του άρθρου 59 είναι σχετικές. Η επιχειρηματολογία επομένως των συνηγόρων Υπεράσπισης επί αυτού του σημείου δεν με βρίσκει σύμφωνο.
2. Υφίσταται όμως το ακόλουθο πρόβλημα με τις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν οι κατηγορούμενοι. Αφορά τον προσδιορισμό στο κατηγορητήριο, αλλά και με την προσαχθείσα μαρτυρία, του θηράματος που ο κατηγορούμενος 1 κατείχε και ο κατηγορούμενος 2, κατ' ισχυρισμό, του πώλησε. Αφορά «περδίκια» χωρίς να επεξηγείται επακριβώς η ονομασία τους ως θηραματικού πτηνού που περιέχεται στο Παράρτημα ΙΙ του Ν. 152(Ι)/
3. Στο εν λόγω Παράρτημα αναφέρονται αρκετά είδη «πέρδικας», όπως π.χ. η καμπίσια πέρδικα - Perdix perdix (§15Α του Παρατήματος), η Πέρδικα - Alectoris chukar (§12 του Παραρτήματος), Πετροπέρδικα - Alectoris graeca (§12Α του Παραρτήματος) και το Σκωτικό γκράους (πέρδικα) - Lagopus lagopus scoticus et hibericus (§11B του Παραρτήματος). Έπρεπε επομένως να αναφέρεται στο κατηγορητήριο η ακριβής ονομασία του είδους, ως είδος δηλαδή που εμπίπτει στο Παράρτημα ΙΙ του Νόμου, και να παρουσιαστεί και η ανάλογη μαρτυρία. Από τη στιγμή που τα κατασχεθέντα πτηνά χαρακτηρίστηκαν θηραματικά, η απόδειξη ότι ενέπιπταν σε είδος που περιέχεται στο Παράρτημα ΙΙ του νόμου ήταν επιβεβλημένη.
4. Έχοντας κατά νου τις προαναφερθείσες αρχές, ως προς την αξιολόγηση της μαρτυρίας σ' αυτό το στάδιο της διαδικασίας, κρίνω ότι η μαρτυρία που προσκομίστηκε, κρινόμενη στο απόγειο της, από ένα ορθά καθοδηγούμενο Δικαστήριο, δεν θα μπορούσε να στηρίξει καταδίκη αφού δεν αποδείχθηκε συστατικό στοιχείο που αφορά και τις δύο κατηγορίες.
5. Ως εκ τούτου δεν υπάρχουν περιθώρια να κληθούν οι κατηγορούμενοι 1 και 2 σε απολογία στις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν. Οι κατηγορίες 1 και 2 απορρίπτονται και οι κατηγορούμενοι 1 και 2 αθωώνονται και απαλλάσσονται. (Υπ.).............. Ν. Α. Π. Γεωργιάδης, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής Subject: Criminal/Prima Facie/ Unlawful Possession - Selling Game, Law 152(I)/
6. Αναφορά: Ποινική/Εκ πρώτης όψεως/ Παράνομη Κατοχή - Πώληση Θηράματος, Ν. 152(Ι)/
7. [1] Απόφαση του Μ. Αμπίζα Ε.Δ. (ως ήταν τότε). [2] 9.-

(1)Ο προϊστάμενος λαμβάνοντας υπόψη τη σχετική γνωμοδότηση της Επιστημονικής Επιτροπής υποβάλλει εισήγηση στον υπουργό, για τον καθορισμό οποιουδήποτε από τα άγρια πτηνά που αναφέρονται στο Παράρτημα ΙΙ, ως θήραμα. [3] 10.-

(1)Χωρίς επηρεασμό των εδαφίων

(2)και

(3), απαγορεύεται η πώληση, η μεταφορά για πώληση, η κατοχή για πώληση και η διάθεση για πώληση οποιουδήποτε άγριου πτηνού, ζωντανού ή νεκρού, καθώς και οποιουδήποτε μέρους αυτού που αναγνωρίζεται εύκολα ή προϊόντος που προέρχεται από άγριο πτηνό και αναγνωρίζεται εύκολα cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο