Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Χατζηκώστας, Αρ. Υπόθεσης: 15946/17, 30/5/2018

(2)(δ), 71 και 72 των Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών Κ.Δ.Π. 66/84. Οι λεπτομέρειες του αδικήματος στο κατηγορητήριο έχουν ως εξής: «Ο κατηγορούμενος στις 17.1.2017 στη διασταύρωση της οδού Νίκου Κρανιδιώτη με την Μακεδονίας στην Λευκωσία, της Επαρχίας Λευκωσίας, ενώ οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής XXXXX80, δεν συμμορφώθηκε με την ένδειξη του κόκκινου φανού των φωτεινών σηματοδοτών οι οποίοι ρυθμίζουν την τροχαία κίνηση στην πιο πάνω διασταύρωση/συμβολή.» Είναι κοινώς αποδεκτό ότι στις 17.1.2017 ο Κατηγορούμενος οδηγούσε το πιο πάνω όχημα στην οδό Νίκου Κρανιδιώτη και έστριψε αριστερά στην οδό Μακεδονίας. Είναι επίσης κοινώς αποδεκτό ότι η διασταύρωση της οδού Νίκου Κρανιδιώτη με την οδό Μακεδονίας ελέγχεται με φωτεινούς σηματοδότες. Στην προκειμένη περίπτωση, δεν έγινε προσπάθεια να πληγεί η αξιοπιστία του μοναδικού μάρτυρα κατηγορίας, ήτοι του Αστ.XXXXX7 Κωνσταντίνου (ΜΚ). Εκείνο που τέθηκε υπό αμφισβήτηση, είναι η ορθή λειτουργία των φωτεινών σηματοδοτών στην επίδικη διασταύρωση. Ο ΜΚ ανέφερε ότι ως η πορεία που είχε ο Κατηγορούμενος, υπήρχαν δύο φωτεινοί σηματοδότες που εξέπεμπαν φως προς την κατεύθυνση της οδού Νίκου Κρανιδιώτη από την οποία ερχόταν ο τελευταίος. Ο ένας σηματοδότης, με τον οποίο ο ΜΚ δεν είχε οπτική επαφή, βρισκόταν στα αριστερά του δρόμου ως η πορεία του Κατηγορουμένου ενώ ο δεύτερος, τον οποίο ο ΜΚ μπορούσε να διακρίνει και να διαπιστώσει το χρώμα του, βρισκόταν στη δεξιά πλευρά του δρόμου, μετά την επίδικη διασταύρωση ως η πορεία του Κατηγορουμένου. Ο ΜΚ ανέφερε ότι το φως στον εν λόγω σηματοδότη, ήταν κόκκινο όταν ο Κατηγορούμενος εισήλθε στην διασταύρωση στρίβοντας αριστερά. Σε σχέση με την ορθότητα της λειτουργίας των φωτεινών σηματοδοτών, διαπίστωσε ότι δεν υπήρχαν οποιεσδήποτε καμένες λάμπες. Κατά την αντεξέταση του, ο ΜΚ ανέφερε ότι υπεύθυνη υπηρεσία για την ορθή ρύθμιση των σηματοδοτών είναι η Ηλεκτρομηχανολογική Υπηρεσία. Πρόσθεσε όμως ότι κατά την δική του προσωπική άποψη, τα φώτα λειτουργούσαν ορθά. Μετά το πέρας της μαρτυρίας για την Κατηγορούσα Αρχή, κατέθεσε στο Δικαστήριο ο Κατηγορούμενος. Αυτός ανέφερε ότι πέρασε κανονικά τη διασταύρωση χωρίς να παραβιάσει τον κόκκινο φωτεινό σηματοδότη. Κατευθυνόταν με το όχημα του προς τους φωτεινούς σηματοδότες και μόλις έστριψε αριστερά, ανακόπηκε από τον Αστ.XXXXX7 χωρίς να καταλάβει τον λόγο. Ο Κατηγορούμενος υποστήριξε ότι δεν υπήρχε σωστή ρύθμιση των φώτων της τροχαίας. Σε ερώτηση αν διαπίστωσε ότι δεν λειτουργούσαν σωστά τα φώτα, δεν έδωσε απάντηση. Ανέφερε ότι πιθανόν να είχαν πρόβλημα οι ρυθμίσεις, και πιθανώς το φανάρι που έβλεπε ο αστυνομικός να ήταν κόκκινο, ενώ το φανάρι που βρισκόταν αριστερά του να μην είχε προλάβει να ανάψει κόκκινο. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Ο Κανονισμός 58

(1)(ια) της Κ.Δ.Π. 66/84 αντικαταστάθηκε από την ΚΔΠ 189/08 με τον Κανονισμό 58

(2)(δ) και ορίζει ότι: «58. -

(2)Κάθε πρόσωπο το οποίο οδηγεί ή έχει την ευθύνη ή τον έλεγχο μηχανοκινήτου οχήματος, έχει τα πιο κάτω καθήκοντα και υποχρεώσεις- . . . (δ) να συμμορφώνεται προς όλα τα σήματα τροχαίας, συμπεριλαμβανομένων πινακίδων, που τοποθετούνται ή χαράσσονται πάνω ή κοντά σε οποιοδήποτε δρόμο με ή κατ' εντολή της Αστυνομίας, ή αρχής τοπικής διοίκησης ή άλλης αρχής, στην οποία έχει ανατεθεί δυνάμει οποιασδήποτε νομοθετικής διάταξης ο έλεγχος ή η ρύθμιση της τροχαίας κυκλοφορίας». Σύμφωνα με τον Κανονισμό 2 - «σήμα τροχαίας» σημαίνει οποιονδήποτε αντικείμενον ή μέσον (μονίμως τοποθετημένον ή κινητόν) ή οποιονδήποτε σημείον, σήμανσιν, σύμβολον ή γραμμήν, προς μετάδοσιν εις την τροχαίαν κίνησιν εν γένει ή εις ωρισμένην κατηγορία ταύτης, προειδοποιήσεων, πληροφοριών, κανόνων, περιορισμών ή απαγορεύσεων οποιασδήποτε φύσεως, καθών και οιονδήποτε σημείον, σήμανσιν, σύμβολον ή γραμμήν επί ή πλησίον οιασδήποτε οδού ή κεχαραγμένον επί του καταστρώματος οιασδήποτε οδού προς μετάδοσιν τοιούτων προειδοποιήσεων, πληροφοριών, κανόνων, περιορισμών ή απαγορεύσεων.» Όπως επεξηγείται στο σύγγραμμα Wilkinson´s Road Traffic Offences, Tenth edition, σελ. 257, η υποχρέωση οδηγού να μην περάσει τη γραμμή στάσης με κόκκινο φανό στην πορεία του αφορά οποιοδήποτε τμήμα του οχήματός του: «The prohibition on passing over the stop-line applies to any part of the vehicle when the red light is showing; if the front of a vehicle has already crossed that line when the light goes red, it is an offence under s.22 for it to proceed further (Ryan v. Smith [1967] 1 All ER 611). Η συζήτηση στην παρούσα περίπτωση περιστράφηκε γύρω από το ζήτημα της ορθής λειτουργίας των φωτεινών σηματοδοτών. Ξεκινώ με την επισήμανση ότι το τεκμήριο της κανονικότητας, επεκτείνεται και σε περιπτώσεις λειτουργίας μηχανικών μέσων (βλ. Δίκαιο της Απόδειξης, Ηλιάδη και Σάντη, σελ. 244). Εάν, δηλαδή, δοθεί μαρτυρία ότι σε κάποια πρόσφατη χρονική στιγμή πριν τον ουσιώδη χρόνο, μηχανικό μέσο λειτουργούσε κανονικά, τεκμαίρεται ότι κατά τον επίδικο χρόνο λειτουργούσε επίσης κανονικά (βλ. R v. Spurge

(1961)2 All ER 688). Ειδικότερα, σε σχέση με φώτα τροχαίας, στην απόφαση Tingle Jacobs & Co v. Kennedy

(1964)1 All ER, το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε ότι δεν μπορούσε να αποφασίσει ποιο από τα μέρη είχε περάσει με πράσινο. Κατά την έφεση, εξετάστηκε κατά πόσον τα φώτα τροχαίας βρίσκονταν σε λειτουργήσιμη κατάσταση. Είχε δοθεί μαρτυρία πρωτόδικα από αστυνομικό ότι τα φώτα τροχαίας είχαν επιθεωρηθεί σε κοντινό χρονικό διάστημα και επίσης δεν υπήρξαν παράπονα ή αναφορές για οποιοδήποτε πρόβλημα σε αυτά. Κατά την έκδοση διαταγής για επανεκδίκαση, ο Lord Denning ανέφερε ότι εν όψει της μαρτυρίας του αστυνομικού δεν είναι ορθή η εισήγηση ότι τα φώτα τροχαίας δεν λειτουργούσαν κανονικά. Στην προκειμένη περίπτωση, ο ΜΚ ανέφερε ρητώς και ευθαρσώς ότι έλεγξε τα φώτα τροχαίας και διαμόρφωσε την αντίληψη ότι αυτά λειτουργούσαν κανονικά. Μπορεί να μην είχε χρονομετρήσει την διάρκεια της εναλλαγής των χρωμάτων, πλην όμως η αντίληψη του ΜΚ περί κανονικής λειτουργίας, δεν μπορεί να εκληφθεί με άλλο τρόπο παρά μόνο ότι δεν υπήρχε κάποιος φανός ο οποίος να μην εκπέμπει το ανάλογο φως και ότι η εναλλαγή των χρωμάτων στους φωτεινούς σηματοδότες γινόταν με ασφάλεια ώστε οι εν λόγω σηματοδότες να επιτελέσουν τον σκοπό τους, ήτοι να ρυθμίσουν την τροχαία κίνηση στην επίδικη διασταύρωση. Δεν υπεβλήθη στον μάρτυρα θέση ότι σε κάποιο πρόσφατο χρονικό σημείο πριν ή μετά το την παράβαση είχαν υποβληθεί παράπονα σε σχέση με την λειτουργία των φώτων τροχαίας. Ούτε καν ο ίδιος ο Κατηγορούμενος δεν αναφέρθηκε σε πρόβλημα στους φωτεινούς σηματοδότες, κατά την συζήτηση που είχε με τον ΜΚ στην σκηνή. Θεωρώ ότι όταν υπάρχει μια συσκευή η οποία ως εκ της φύσης της χρησιμοποιείται από το κοινό ενώ είναι σε λειτουργία και αφ' ης στιγμής δεν έχει υποβληθεί οποιοδήποτε παράπονο σε σχέση με τη λειτουργία της, τότε δημιουργείται το τεκμήριο ότι βρίσκεται σε καλή λειτουργική κατάσταση εκτός αν αποδειχτεί το αντίθετο. Στην προκειμένη περίπτωση, δεν θα ήταν δυνατόν, ο ένας εκ των δύο φανών που εξέπεμπαν φως προς την κατεύθυνση του Κατηγορουμένου να έδειχνε πράσινο και ο άλλος κόκκινο ενώ ταυτόχρονα ο φανός για την κατεύθυνση στην οδό Μακεδονίας να εκπέμπει πράσινο, χωρίς να υποβληθεί κάποιο παράπονο ή χωρίς τούτο να περιπέσει στην αντίληψη του ΜΚ ο οποίος έλεγξε τους φωτεινούς σηματοδότες. Εν όψει των ανωτέρω, κρίνω ότι επενεργεί στην προκειμένη περίπτωση το τεκμήριο της κανονικότητας που οδηγεί σε εύρημα ότι τα φώτα τροχαίας στην επίδικη διασταύρωση λειτουργούσαν με ασφαλή τρόπο. Επίσης με βάση την αξιόπιστη μαρτυρία του ΜΚ, δεν υπήρχε οποιοσδήποτε καμένος λαμπτήρας. Ο Κατηγορούμενος δεν κατόρθωσε μέσα από την μαρτυρία του να ανατρέψει, έστω και στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων, το τεκμήριο ότι τα φώτα τροχαίας στην επίδικη διασταύρωση λειτουργούσαν κανονικά. Ανέφερε ότι πιθανόν να υπήρχε λανθασμένη ρύθμιση των φωτεινών σηματοδοτών χωρίς όμως να εξειδικεύσει τον ισχυρισμό του. Αναφέρθηκε σε συνομιλία που είχε με μέλη της αστυνομικής δύναμης, χωρίς να κατονομάσει οποιονδήποτε, οι οποίοι του ανέφεραν ότι οι φωτεινοί σηματοδότες στην εν λόγω διασταύρωση ενίοτε παρουσιάζουν προβλήματα. Δεν έγινε όμως οποιαδήποτε αναφορά για την επίδικη ημερομηνία. Είναι αξιοπερίεργο το γεγονός ότι ενώ ο Κατηγορούμενος είχε την πεποίθηση ότι πέρασε με πράσινο και ενώ είχε συνομιλία με τον ΜΚ σε σχέση με το όλο περιστατικό και παρά το ότι κατέβηκε από το όχημα του και μπήκε στην διαδικασία να φωτογραφίσει την σκηνή, εντούτοις δεν μπήκε στην διαδικασία να ελέγξει τις πιθανολογήσεις του, ότι δήθεν τα φώτα τροχαίας δεν λειτουργούσαν ορθά, ώστε να παρουσιάσει κάτι χειροπιαστό ενώπιον του Δικαστηρίου. Έχω την άποψη ότι η μαρτυρία του ΜΚ ότι το φως για την πορεία του Κατηγορουμένου ήταν κόκκινο και ότι τούτο ήταν εμφανές σε πάσσαλο φωτεινών σηματοδοτών που βρισκόταν απέναντι από τον Κατηγορούμενο, δεν αφήνει περιθώρια για απαλλαγή του Κατηγορουμένου από την Κατηγορία που αντιμετωπίζει. Ο ΜΚ ήταν σταθερός στις θέσεις του και απαντούσε με αμεσότητα και σαφήνεια. Εξάλλου, όπως ήδη ανέφερα, δεν επιχειρήθηκε ο κλονισμός της αξιοπιστίας του. Ο ισχυρισμός του Κατηγορουμένου ότι το φως στον πάσσαλο φωτεινών σηματοδοτών που ήταν αριστερά του, ήταν πράσινο, παρέμεινε ατεκμηρίωτος και στηρίζεται μόνο σε πιθανολογήσεις του Κατηγορουμένου. Τα Δικαστήρια δεν είναι υποχρεωμένα να εξετάζουν πιθανότητες ή θεωρίες, ως προς συμβάντα τα οποία δεν μπορούν εύλογα να εξαχθούν από το υλικό ενώπιον τους. Υπό το φως των πιο πάνω, καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέδειξε την υπόθεση της πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Ο Κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος στην Κατηγορία που αντιμετωπίζει. (Υπ.) Χρ. Ρασπόπουλος, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο