← Κύπρος

ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ν. NAGHONI, Αρ. Υπόθεσης: 15585/2016, 23/8/2018

ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ν. NAGHONI, Αρ. Υπόθεσης: 15585/2016, 23/8/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2018:B175 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ν. Α. Π. Γεωργιάδη, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 15585/2016 ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ν. XXXXX NAGHONI Κατηγορουμένου -------------------------- Ημερομηνία: 23 Αυγούστου,

  1. Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα. Ε. Κληρίδου. Για τον Κατηγορούμενο: κ. Λ. Κυριακίδης. Κατηγορούμενος, παρών. ΑΠΟΦΑΣΗ Ι. ΟΙ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ Ο ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΣ
  2. Ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει δύο κατηγορίες. Αφορούν κλοπή από πρόσωπο, κατά παράβαση των άρθρων 255, 266 (α) και 29 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 («ΠΚ») (1η κατηγορία) και παραμονής στην Κυπριακή Δημοκρατία μετά την εκπνοή της προσωρινής του άδειας κατά παράβαση των άρθρων 2, 6

(1)(κ), 19
(1)(λ) και 20 του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, Κεφ. 105, (2η κατηγορία).
  1. Ο κατηγορούμενος αρχικά αρνήθηκε παραδοχή σε σχέση και με τις δύο κατηγορίες. Στη συνέχεια, και ενώ είχε αρχίσει η ακρόαση, παραδέχθηκε ενοχή στη 2η κατηγορία.
  2. Όσον αφορά την 1η κατηγορία, ο κατηγορούμενος κατηγορείται ότι την 10η Σεπτεμβρίου 2016 έκλεψε από την XXXXX Perera μια χρυσή καδένα λαιμού 22 καρατίων, κόκκινου χρυσού, αξίας €
  3. ΙΙ. ΣΚΙΑΓΡΑΦΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ
  4. Η Κατηγορούσα Αρχή προς απόδειξη των κατηγοριών παρουσίασε 4 μάρτυρες, την XXXXX Perera (ΜΚ 1), την XXXXX Samrath (ΜΚ 2), την Αστ. XXXXX5, XXXXXX Χαραλάμπους (ΜΚ 3) και τον Αστ. XXXXX0, XXXXX Αδάμου (ΜΚ 4). Κατατέθηκαν 14 συνολικά Τεκμήρια, κάποια εκ των οποίων παραδεκτά. Ο κατηγορούμενος αφού κλήθηκε σε απολογία, επέλεξε και κατέθεσε ενόρκως. Κατέθεσε επίσης ως μάρτυρας Υπεράσπισης ο XXXXX Pourkiani (MY 1).
  5. Κατατέθηκε ως αποδεκτή ως προς το περιεχόμενο της η αστυνομική κατάθεση του Αστ. XXXXX6 (Τεκμήριο 12) στην οποία αναφέρεται ότι την 10/9/2016 περί ώρα 23:45 έλαβε κλήση να μεταβεί στην οδό XXXXX 29 στην Αγλαντζιά, καθώς γυναίκα καλούσε σε βοήθεια. Μετέβη στο σημείο με την Αστ. XXXXX8, όπου εντόπισαν τις ΜΚ 1 και ΜΚ
  6. Τους ανέφεραν ότι άγνωστο πρόσωπο κατάφερε να αποσπάσει από τη ΜΚ 1 τη χρυσή καδένα που έφερε στο λαιμό της και τράπηκε σε φυγή. Οι Αστυφύλακες μετέφεραν τις ΜΚ 1 και 2 στον Αστυνομικό Σταθμό Λυκαβηττού για περαιτέρω διερεύνηση.
  7. Οι ΜΚ 1 και ΜΚ 2 αναγνώρισαν τον κατηγορούμενο ως το δράστη σε κατοπινό στάδιο.
  8. Ο κατηγορούμενος αρνείται την οποιαδήποτε εμπλοκή του. Η γραμμή που ακολουθήθηκε ήταν ότι η καταγγελία ήταν ψευδής, ότι δηλαδή τρίτα πρόσωπα, η Μ.Δ. και η Κ.Φ[1]., καθοδήγησαν τις ΜΚ 1 και 2 να προβούν σε καταγγελία εναντίον του ή ότι ακόμη και να έγινε το αδίκημα, καθοδηγήθηκαν από τα ίδια αυτά πρόσωπα ώστε να εμπλέξουν αυτόν.
  9. Οι ΜΚ 1 και 2 έδωσαν καταθέσεις στην Αγγλική Γλώσσα (ΜΚ 1 - Τεκμήρια 1 και 3, ΜΚ 2 - Τεκμήριο 5). Είναι παραδεκτό ότι οι μεταφράσεις στα Ελληνικά είναι πιστές (ΜΚ 1 - Τεκμήρια 2 και 4, ΜΚ 2 - Τεκμήριο 6). Είναι επίσης παραδεκτό ότι το Τεκμήριο 11 αποτελεί πιστή μετάφραση στα Ελληνικά, του Τεκμηρίου 10 στα Αγγλικά, που αποτελεί με τη σειρά του μετάφραση της ανακριτικής κατάθεσης του κατηγορουμένου που λήφθηκε στα Περσικά (Τεκμήριο 9 το κείμενο στα Περσικά). ΙΙΙ. Η ΠΡΟΣΑΧΘΕΙΣΑ ΜΑΡΤΥΡΙΑ Η Μαρτυρία της ΜΚ 1
  10. Η ΜΚ 1 υιοθέτησε τις αστυνομικές καταθέσεις που έδωσε στις 11/9/2016 (Τεκμήριο 1 στα Αγγλικά - Τεκμήριο 2 μετάφραση στα Ελληνικά) και 22/9/2016 (Τεκμήριο 3 στα Αγγλικά - Τεκμήριο 4 μετάφραση στα Ελληνικά) ως μέρος της κυρίως της εξέτασης.
  11. Στην κατάθεση της ημερ. 11/9/2016 ανέφερε ότι την 10/9/2016 σχόλασε από την εργασία της περί ώρα 15:
  12. Περί ώρα 22:00 μετέβη στην οικία της ΜΚ 2 για φαγητό. Περί ώρα 23:20 αποφάσισαν να μεταβούν μαζί πεζές στην οικία της ΜΚ
  13. Ενώ περπατούσαν στην XXXXX στην Αγλαντζιά, εντόπισαν πλησίον ενός κάδου σκουπιδιών, ένα στρώμα[2] το οποίο αποφάσισαν να μεταφέρουν στην οικία της. Ενώ το μετέφεραν, τις πλησίασε ένας άνδρας, πιθανόν Βούλγαρος ή Ρουμάνος, ύψους 1.50, ηλικίας περί 35-36 ετών. Είχε μαύρα μαλλιά και το χρώμα του δέρματος του ήταν λευκό. Φορούσε μαύρη μπλούζα και μαύρο παντελόνι. Τους προσέφερε βοήθεια για να μεταφέρουν το στρώμα. Μόλις η ΜΚ 1 έσκυψε, αυτός άρπαξε και τράβηξε βίαια την καδένα που φορούσε στο λαιμό της με αποτέλεσμα αυτή να αποκοπεί. Παρά τις προσπάθειες που κατέβαλαν να τον σταματήσουν αυτός διέφυγε. Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι όπως έσκυψε να σηκώσει το στρώμα, η καδένα βγήκε από την μπλούζα της και ο δράστης την άρπαξε. Τη στιγμή εκείνη δεν μπορούσε να φωνάξει από το σοκ, ενώ από το τράβηγμα της προκλήθηκε εκδορά (κάψιμο) στο λαιμό. Όταν τον είδε να τρέχει κατάφερε να φωνάξει ότι της άρπαξε την καδένα.
  14. Η καδένα ήταν από κόκκινο χρυσό, 22 καρατίων, βάρους 3 λιβρών και αξίας €
  15. Ήταν δώρο του συζύγου της προς αυτή για το γάμο τους. Ανέφερε ότι ήταν σε θέση να αναγνωρίσει το δράστη αν τον έβλεπε ξανά. Αντεξεταζόμενη περιέγραψε την καδένα ως πολύ βαριά.
  16. Στην κατάθεση της ημερ. 22/9/2016 η ΜΚ 1 ανέφερε ότι η ΜΚ 2, την ίδια μέρα, περί ώρα 19:20, επικοινώνησε τηλεφωνικώς μαζί της γιατί είχε δει το δράστη. Η ΜΚ 1 τηλεφώνησε αμέσως στην Αστυνομία και τους είπε που βρισκόταν η ΜΚ
  17. Μέχρι να μεταβεί στο σημείο η ίδια, ο δράστης είχε ήδη μεταφερθεί στο Σταθμό. Στο Σταθμό αναγνώρισε τον κατηγορούμενο ως το δράστη. Αναγνώρισε τον κατηγορούμενο ως το δράστη και κατά τη δίκη. Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι το σημείο που βρισκόταν το στρώμα φωτιζόταν από οδικό πάσσαλο και παραπλήσιο κτήριο, είχε δει, επομένως, καλά το δράστη. Σε εισήγηση που της έγινε, ότι ο κατηγορούμενος είναι μελαχρινός απάντησε ότι, λόγω του δικού της σκούρου χρώματος, γι' αυτήν, ο κατηγορούμενος φαινόταν λευκός.
  18. Αρνήθηκε, αντεξεταζόμενη, οποιαδήποτε γνωριμία ή φιλία με τις Μ.Δ. και Κ.Φ. ή εμπλοκή τους με την υπόθεση, ούτε γνώριζε για την κατ' ισχυρισμό οφειλή της Κ.Φ. στον κατηγορούμενο. Αρνήθηκε εισήγηση ότι η καταγγελία ήταν σκευωρία των Μ.Δ. και Κ.Φ. για να αποφύγει την οφειλή της η Κ.Φ. Η Μαρτυρία της ΜΚ 2
  19. Η ΜΚ 2 υιοθέτησε την αστυνομική κατάθεση που έδωσε στις 22/9/2016 (Τεκμήριο 5 στα Αγγλικά - Τεκμήριο 6 μετάφραση στα Ελληνικά). Την 10/9/2016 περί ώρα 23:20 ήταν μαζί με την ΜΚ
  20. Την 22/9/2016 αναγνώρισε τον κατηγορούμενο ως το πρόσωπο που είχε κλέψει την χρυσή καδένα της φίλης της. Αναφέρθηκε στις συνθήκες εντοπισμού του ως ακολούθως (διατηρείται η σύνταξη και η ορθογραφία): «Σήμερα κατά την διαδρομή μου να πάω στο σπίτι μου από το Πλατύ Αγλαντζιάς κοντά στο Ταχυδρομείο που είναι πλησίον του Νοσοκομείου Αγλαντζιάς είδα τον άνδρα που επιτέθηκε στην φίλη μου και έκλεψε την χρυσή καδένα της εκείνη την νύκτα. Λίγα μέτρα πιο κάτω σταμάτησα το ποδήλατο μου, επιβεβαίωσα και μόλις είμουν τελείως σίγουρη ότι αυτός ήταν εκείνος ο άνδρας τηλεφώνησα στην Αστυνομία, και μετά ειδοποίησα την φίλη μου. Ακολούθως τηλεφώνησα στον εργοδότη μου του είπα τι συνέβηκε για να μιλήσει με την Αστυνομία για το ενδεχόμενο που . πρόσωπο που μίλησα εγώ να μην κατάλαβε τι έλεγα. Ακολούθως εγώ άρχισα να ακολουθώ αυτό τον άνδρα μέσα στα δρομάκια της Παλαιάς Αγλαντζιάς μέχρι που έφτασε στη Λεωφόρο Λάρνακος εκεί κοντά στο περίπτερο «Μάρω» όπου εκεί μπήκε μέσα στο περίπτερο και αγόρασε κάτι. Μετά αυτός κατευθύνθηκε προς τον «Vienna» που είναι απέναντι από τον «Zorba» και το πρατήριο καυσίμων. Μετά συναντήθηκα με το περιπολικό της Αστυνομίας που τον σταμάτησε και τον έφερε στο σταθμό.»
  21. Η ίδια και η ΜΚ 1 μεταφέρθηκαν στο σταθμό από τον εργοδότη της. Εκεί η ΜΚ 2 αναγνώρισε τον κατηγορούμενο ως το δράστη. Ανέφερε ακολούθως: «Εγώ και η φίλη μου είμαστε σίγουρες για το ότι αυτός είναι ο κλέφτης που της πήρε την καδένα της.»
  22. Προφορικά ανέφερε ότι γνώριζε τον κατηγορούμενο γιατί αυτός ενοικίαζε οικία δίπλα από αυτήν στην οποία εργαζόταν η ίδια. Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι ο κατηγορούμενος κατοικούσε εκεί προ τριετίας και μέχρι την ημέρα του συμβάντος δεν τον είχε δει ξανά. Την ημέρα του συμβάντος δεν γνώριζε που διέμενε ο κατηγορούμενος. Είχε πει στην Αστυνομία ότι μπορούσε να τον αναγνωρίσει. Αρνήθηκε ότι από την διάπραξη του αδικήματος μέχρι και την αναγνώριση μεσολάβησαν 11 μέρες. Η απάντηση της για το λόγο που έδωσε κατάθεση στις 22/9/2016 μόνο και όχι προηγουμένως ήταν ασαφής. Ανέφερε ότι έδωσε κατάθεση μετά τη σύλληψη και ανάκριση του κατηγορουμένου.
  23. Ως προς τις περιστάσεις της κλοπής ανέφερε ότι ή ίδια δεν τον είδε να τραβά την καδένα. Όταν γύρισε είδε τη φίλη της που δεν μπορούσε να μιλήσει και αυτόν να τρέχει με την καδένα στο χέρι του. Η καδένα ήταν μεγάλη, είχε βάρος 3 λίβρες, και η φίλη της παραπονέθηκε μετά για πρόκληση εκδοράς (καψίματος) στο λαιμό της. Ο φωτισμός ήταν αρκετός για να βλέπουν. Η ίδια όταν, ο κατηγορούμενος τους πρόσφερε βοήθεια, μιλώντας τους στα Αγγλικά, είχε αντιληφθεί ότι ήταν το πρόσωπο που γνώριζε 3 χρόνια πριν. Δέχθηκε ότι είχε δει πριν χρόνια τον κατηγορούμενο να εργάζεται, σφουγγαρίζοντας το πάτωμα, στο χρυσοχοείο της Κ.Φ. Αρνήθηκε ότι η ίδια διατηρούσε φιλικές σχέσεις με την Κ.Φ. Σύμφωνα με την ίδια, οι Κ.Φ. και Μ.Δ. ήταν ιδιοκτήτριες της γειτονικής κατοικίας που ενοικίαζε ο κατηγορούμενος. Αρνήθηκε ότι η ίδια και η ΜΚ 1 τον κατήγγειλαν καθ' υπόδειξη των Κ.Φ. και Μ.Δ. Η Μαρτυρία της ΜΚ 3
  24. Η ΜΚ 3 υιοθέτησε την αστυνομική της κατάθεση (Τεκμήριο 7) ως μέρος της κυρίως της εξέτασης. Στις 22/9/2016, περί ώρα 19:50, δέχθηκε τηλεφώνημα που την πληροφορούσε ότι γυναίκα στη λεωφόρο Λάρνακας στην Αγλαντζιά, πλησίον του περιπτέρου «Μάρω», είχε μπροστά της τον άνδρα που της είχε κλέψει τη χρυσή της καδένα. Μετέβη στη σκηνή περί ώρα 20:05 με τον Αστ. XXXXX
  25. Την πλησίασε η ΜΚ 2 και της υπέδειξε σε απόσταση 30 μ. τον κατηγορούμενο ως το πρόσωπο που είχε κλέψει την καδένα. Η ΜΚ 3 περιέγραψε τον άνδρα που της υπέδειξε η ΜΚ 2, ως μικροκαμωμένο, με μαύρα μαλλιά, ηλικίας περίπου 50 ετών. Ο κατηγορούμενος φορούσε μαύρο πουκάμισο και παντελόνι. Όταν τον πλησίασε, της ανέφερε ότι ονομάζεται Νικόλας και ότι κατάγεται από το Ιράν. Επειδή δεν είχε μαζί του ταυτότητα, του ζήτησε να μεταβεί μαζί της στο Σταθμό, όπου και διαπιστώθηκαν τα στοιχεία του. Διαπίστωσε επίσης την σχετική καταγγελία που έγινε για την κλοπή στις 11/9/2016 από την ΜΚ
  26. Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι ο φωτισμός στην περιοχή τη δεδομένη ώρα ήταν καλός. Η ίδια δεν είχε υπόψη της την αρχική καταγγελία. Η Μαρτυρία του ΜΚ 4
  27. Ο ΜΚ 4 υιοθέτησε την αστυνομική του κατάθεση Τεκμήριο
  28. Την 22/9/2016 περί ώρα 23:15 συνέλαβε τον κατηγορούμενο δυνάμει δικαστικού εντάλματος για το αδίκημα της κλοπής από πρόσωπο. Όταν επέστησε την προσοχή του στο νόμο ο κατηγορούμενος απάντησε, «Τι να πω ρε, τι να πω». Στις 24/9/2016 του έλαβε ανακριτική κατάθεση (Τεκμήριο 9 και Τεκμήρια 10 και 11 οι μεταφράσεις). Ο κατηγορούμενος αρνήθηκε εμπλοκή και ισχυρίστηκε ότι τον επίδικο χρόνο βρισκόταν στην οικία του. Σε έρευνα της οικίας του κατηγορουμένου που έγινε στις 24/9/2016 δεν εντοπίστηκε οτιδήποτε. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι ο κατηγορούμενος ήταν συνεργάσιμος κατά τη διερεύνηση. Η Μαρτυρία του Κατηγορούμενου
  29. Ο κατηγορούμενος υιοθέτησε την ανακριτική του κατάθεση (Τεκμήριο 9 και Τεκμήρια 10 και 11 οι μεταφράσεις). Στην κατάθεση του ανέφερε ότι δεν γνώριζε τη ΜΚ 1 και ότι την 10/9/2016 περί ώρα 23:20 βρισκόταν σπίτι με 4 άλλα πρόσωπα. Αρνήθηκε εμπλοκή και αποποιήθηκε του δικαιώματος να γίνει αναγνωριστική παράταξη.
  30. Προφορικά αναφέρθηκε στις διαφορές που είχε με την Κ.Φ. αλλά και τον σύζυγό της. Κατέθεσε ως Τεκμήρια 13 και 14, επιστολές ημερ. 17/6/2016 και 20/7/2016 αντίστοιχα, με τις οποίες απαιτούσε, μέσω του δικηγόρου του, το ποσό των €5100 για εκτελεσθείσες εργασίες σε ακίνητα τους. Η καταγγελία της ΜΚ 1 έγινε γνωστή στον εργοδότη του από την Κ.Φ. με αποτέλεσμα να απολέσει την εργασία του. Σκοπός τους είναι να απελαθεί ώστε να μην του καταβάλουν τα δεδουλευμένα του. Στην Κύπρο βρίσκεται 17 χρόνια.
  31. Αντεξεταζόμενος εξήγησε ότι είχε δώσει επίσης €1700 στην Κ.Φ. για να διευθετήσει η Μ.Δ. την παραμονή του στην Κύπρο, χωρίς να πράξουν οτιδήποτε. Και οι δύο επομένως είχαν να κερδίσουν χρηματικά από τυχόν απέλαση του. Αντιλήφθηκε αμέσως ότι εμπλέκονταν αυτές. Ερωτηθείς γιατί δεν το ανέφερε στην ανακριτική του κατάθεση, απάντησε ότι το ανέφερε στον αστυνομικό, ΜΚ
  32. Σπίτι, μαζί του, ήταν ο Χ.[3] και ενδεχομένως ο ΜΥ
  33. Δεν γνώριζε τις ΜΚ 1 και ΜΚ 2, ούτε τις είδε ποτέ, ούτε έκλεψε την καδένα. Δέχθηκε ότι επισκέφθηκε το χρυσοχοείο της Κ.Φ. αρκετές φορές, μάλιστα τη μία φορά που απαίτησε τα χρήματα του απειλήθηκε και του έριξε κατσαβίδι ο δεκαπεντάχρονος υιός της. Δεν κατήγγειλε το συμβάν, γιατί τους θεωρούσε ακόμη φιλικά πρόσωπα με τα οποία θα μπορούσε να διευθετήσει τη διαφορά. Δύο με τρεις εβδομάδες μετά προέκυψε η καταγγελία. Η Μαρτυρία του MY 1
  34. Ο ΜΥ 1 ανέφερε ότι ο κατηγορούμενος είχε εκτελέσει εργασίες για την Κ.Φ. και το σύζυγο της. Είχε δανείσει στον κατηγορούμενο τα εργαλεία του για να τις διεκπεραιώσει. Ο κατηγορούμενος δεν πληρώθηκε, είχε πάει στο μαγαζί τους και τον πέταξαν έξω. Γνωρίζει τον κατηγορούμενο 25 χρόνια. Ο κατηγορούμενος ουδέποτε θα έκλεβε. Δέχθηκε όμως αντεξεταζόμενος, ότι την επίδικη ημερομηνία δεν βρισκόταν μαζί με τον κατηγορούμενο. IV. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
  35. Εξέτασα τη μαρτυρία των μαρτύρων με ιδιαίτερη προσοχή. Κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίστηκα στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά αλλά την αντιπαρέβαλα και την εξέτασα στα πλαίσια του συνόλου της μαρτυρίας (βλ. Mustafa ν. Κακουρή κ.α.
(2002)1 ΑΑΔ 165, 172, Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 ΑΑΔ 1056, 1061).
  1. Στην προκειμένη περίπτωση η υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής στηρίζεται σε μαρτυρία αναγνώρισης του κατηγορουμένου, ως του δράστη, από τις ΜΚ 1 και ΜΚ
  2. Ως εκ τούτου οι αρχές της αγγλικής απόφασης R. v. Turnbull
(1976)3 All ER 549, τυγχάνουν εφαρμογής (βλ. Αθανασίου ν. Αστυνομίας, Π.Ε. 10/2015, 27/10/2015 και ΓΕ ν. Ιωάννου
(2013)2 ΑΑΔ 601). Καθοδηγήθηκα σχετικά, ως προς τις παραμέτρους που θα πρέπει να λάβω υπόψη μου κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας των ΜΚ 1 και ΜΚ 2, από τα όσα αναφέρονται στο σύγγραμμα, Το Δίκαιο της Απόδειξης, Ηλιάδη & Σάντη, 2η έκδοση, σελ. 402 - 404. Παραθέτω αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα: «(
  1. i)Κάθε φορά που η υπόθεση ενάντια στον κατηγορούμενο στηρίζεται αποκλειστικώς ή κατά κύριον λόγον στην ακρίβεια μιας ή περισσότερων αναγνωρίσεων του, που κατά την Υπεράσπιση είναι εσφαλμένες, ο Δικαστής οφείλει να αυτοπροειδοποιείται για την ειδική ανάγκη προσοχής πριν κα­ταδικάσει με βάση τις αναγνωρίσεις αυτές. Περιπλέον, οφείλει να εξηγεί σαφώς τον λόγο που χρειάζεται μια τέτοια αυτοπροειδοποίηση και ότι ένας μάρτυς που έκανε λάθος μπορεί να είναι πειστικός και ότι, έστω και αν υπάρχει αριθμός τέτοιων μαρτύρων, μπορεί όλοι να έκαναν λάθος. (
  2. ii)Ο Δικαστής υποχρεούται να αυτοκαθοδηγείται ότι οφείλει να εξετάζει προσεκτικώς τις περιστάσεις της αναγνώρισης από τον καθένα μάρτυρα ξεχωριστά. Για πόσο χρονικό διάστημα διατήρησε τα μάτια ο μάρτυς στον κατηγορούμενο; Από ποια απόσταση; Υπό ποιο είδος φωτισμού; Εμπο­διζόταν καθόλου η ορατότητα από την τροχαία κίνηση ή το πλήθος; Είχε δει τον κατηγορούμενο προηγουμένως; Πόσες φορές; Αν μονάχα μερικές φορές τον είχε δει, είχε οποιοδήποτε ειδικό λόγο να τον θυμάται; Πόσος χρόνος μεσολάβησε από την ώρα που τον είδε αρχικώς μέχρι την αναγνώ­ριση που έγινε στον αστυνομικό σταθμό; Υπήρξε οποιαδήποτε ουσιώδης αντίφαση με την περιγραφή που έδωσε για τον κατηγορούμενο και για την εμφάνιση του όταν πρωτομίλησε με την Αστυνομία; (iii) Αν σε μια υπόθεση, είτε αυτή δικάζεται συνοπτικώς είτε από Κακουργιο­δικείο, η Κατηγορούσα Αρχή έχει λόγο να πιστεύει ότι υπάρχει ουσιώ­δης αντίφαση στη μαρτυρία αναγνώρισης, έχει υποχρέωση να εφοδιάσει τον κατηγορούμενο ή τον δικηγόρο του με τις λεπτομέρειες της περιγρα­φής στην Αστυνομία. Σε όλες τις περιπτώσεις, αν ο κατηγορούμενος ζη­τήσει να του δοθούν λεπτομέρειες τέτοιων περιγραφών, η Κατηγορούσα Αρχή υποχρεούται να τις χορηγήσει. (
  3. iv)Η αναγνώριση ενός προσώπου γνωστού στον μάρτυρα μπορεί να έχει με­γαλύτερη βαρύτητα παρά η αναγνώριση ενός ξένου, όμως, ακόμα και όταν ο μάρτυς ισχυρίζεται ότι αναγνωρίζει κάποιον που ήδη γνωρίζει, το Δικαστήριο πρέπει να αυτοϋπενθυμίζεται ότι και στην περίπτωση ανα­γνώρισης στενών συγγενών και φίλων κάποτε γίνονται λάθη. Εάν η ποιότητα είναι καλή και παραμείνει καλή ως το τέλος της αναγνώρισης ο κίνδυνος εσφαλμένης αναγνώρισης μειώνεται. Όσο πιο φτωχική είναι η ποιότητα τόσο μεγαλύτερος είναι και ο σχετικός κίνδυνος. Όταν η ποιό­τητα είναι καλή, όπως όταν η αναγνώριση γίνεται υπό ικανοποιητικές συνθήκες από συγγενή, γείτονα, στενά φίλο ή συνάδελφο του υπόπτου, το Δικαστήριο μπορεί με ασφάλεια να εκτιμήσει την αξία της αναγνωριστικής μαρτυρίας έστω κι αν δεν υπάρχει άλλη μαρτυρία που να την υποστηρίζει, δεδομένου πάντοτε ότι θα αυτοπροειδοποιηθεί καταλλήλως. (
  4. v)Όταν κατά την κρίση του πρωτόδικου Δικαστή η ποιότητα της αναγνωρι­στικής μαρτυρίας είναι πτωχή, όπως όταν στηρίζεται μόνο σε μια φευγα­λέα ματιά ή σε μια χρονικά μεγαλύτερη παρακολούθηση υπό δύσκολες όμως συνθήκες, η κατάσταση καθίσταται πολύ διαφορετική. Ο Δικαστής οφείλει να καταλήγει σε ανάλογο εύρημα αποτυχίας αναγνώρισης αν δεν υπάρχει άλλη μαρτυρία που τείνει να επιρρώσει την ορθότητα της. H μαρτυρία αυτή μπορεί να είναι ενισχυτική με τη νομική έννοια του όρου αλλά δεν χρειάζεται αναγκαστικώς να είναι τέτοια, αν το αποτέλεσμα είναι να δημιουργήσει βεβαιότητα στο Δικαστήριο ότι η αναγνώριση δεν είναι εσφαλμένη. Ο Δικαστής έχει υποχρέωση να καθορίσει στην από­φαση του τη μαρτυρία που θεωρεί ικανή να δώσει στήριγμα στην ανα­γνωριστική μαρτυρία. Αν υπάρχει οποιαδήποτε μαρτυρία ή περιστατικό που μπορεί να θεωρηθεί ότι υποστυλώνει τη μαρτυρία αυτή, ενώ στην πραγματικότητα δεν έχει τέτοια ποιότητα, ο Δικαστής οφείλει να προβεί στην αναγκαία αυτοκαθοδήγηση. (
  5. vi)Ο Δικαστής πρέπει να είναι προσεκτικός όταν ζυγιάζει τη μαρτυρία ανα­γνώρισης σε αντιδιαστολή με εκείνη του άλλοθι του κατηγορουμένου. H επίκληση ψευδούς άλλοθι μπορεί να γίνει για πολλούς λόγους. Ένας κατηγορούμενος, ο οποίος βασίζεται μόνο στη δική του προβαλλόμενη μαρτυρία, μπορεί να κατασκευάσει το άλλοθι του εξασφαλίζοντας προς τούτο ψευδομάρτυρες για να το υποστηρίξουν, από φόβο ότι η δική του μαρτυρία δεν θα είναι αρκετή. Επιπλέον, μάρτυρες που καταθέτουν για το άλλοθι του, μπορεί να διαπράξουν γνήσια λάθη αναφορικά με μέρες και γεγονότα όπως και οποιοσδήποτε άλλος μάρτυς. Το Δικαστήριο θα πρέπει να μην ξεχνά ότι τα ψέματα του κατηγορουμένου ως προς το πού βρισκόταν κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν αποδεικνύουν από μόνα τους ότι βρισκόταν εκεί που ο μάρτυς που τον αναγνώρισε λέει ότι βρισκόταν. (vii) Αν ο Δικαστής παραλείψει να ακολουθήσει τις κατευθυντήριες αυτές γραμμές, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να ακυρωθεί η καταδίκη και αυτό θα γίνει αν το Ανώτατο Δικαστήριο, έχοντας υπόψη το σύνολο της μαρ­τυρίας, δεν μπορεί να θεωρήσει την ετυμηγορία ασφαλή.» 26. Όπως ανέφερα πιο πάνω (§7), ο κατηγορούμενος αρνείται την οποιαδήποτε εμπλοκή του. Η γραμμή που ακολουθήθηκε ήταν ότι η καταγγελία ήταν ψευδής, ότι δηλαδή τρίτα πρόσωπα, η Μ.Δ. και η Κ.Φ., καθοδήγησαν τις ΜΚ 1 και 2 να προβούν σε καταγγελία εναντίον του ή ότι ακόμη και να έγινε το αδίκημα καθοδηγήθηκαν από τα ίδια αυτά πρόσωπα ώστε να εμπλέξουν αυτόν. Αξιολόγηση της ΜΚ 1 27. Η ΜΚ1 ήταν η παραπονούμενη στην υπόθεση. Αν και αμφισβητήθηκε ευθέως η διάπραξη του αδικήματος ή η ύπαρξη της καδένας που απώλεσε, δεν αντεξετάστηκε ως προς το είδος της καδένας που απώλεσε. Δεν τέθηκε ενώπιον μου μαρτυρία που να καθιστά αναξιόπιστη την αναφορά ότι χρυσή καδένα κόκκινου χρυσού, 22 καρατίων, βάρους 3 λιβρών (περί τα 1,36 κιλά) είναι ασυμβίβαστη με την αποδοθείσα αξία των €2000 ή αδύνατο να υφίσταται ως κόσμημα που φοριέται στο λαιμό. Ως προς το βάρος των 3 λιβρών μαρτυρία έδωσε και η ΜΚ 2, αν και η ΜΚ 2 δεν ανέφερε αν η γνώση της ήταν ανεξάρτητη των λεχθέντων της ΜΚ 1. Ως προς τη διάπραξη του αδικήματος έχω πεισθεί ότι ήταν μάρτυρας της αλήθειας, αν και εκφράζω κάποια αμφιβολία ως προς την ακρίβεια του περιγραφέντος βάρους της καδένας. Ως προς τις περιστάσεις διάπραξης, δεν διαπίστωσα οποιαδήποτε αντίφαση ή κίνητρο που να καθιστά το όλο παράπονο της φτιαχτό. Παρά την αποδοχή όμως της αξιοπιστίας της ως προς το αρχικό παράπονο, δεν με ικανοποίησε η μαρτυρία της σε σχέση με την αναγνώριση στην οποία προέβη. Συγκεκριμένα:
(1)Στην αρχική της κατάθεση περιέγραψε το δράστη ως πρόσωπο ηλικίας 35 ετών, μεσαίου αναστήματος, λευκό, Βουλγαρικής ή Ρουμανικής καταγωγής. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ο κατηγορούμενος κατά τη διάπραξη ηλικίας 47 ετών και είναι Περσικής καταγωγής. Είναι όντως μεσαίου αναστήματος. Είναι αντιληπτό ότι όλοι μας αναλόγως της φυλής που ανήκουμε αντιλαμβανόμαστε τις χρωματικές μας διαφορές, ίσως και την ηλικία, διαφορετικά. Πολλές φορές, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, προβαίνουμε σε υποκειμενικές γενικεύσεις ή δεν είμαστε σε θέση να αντιληφθούμε διαφορές σε ουσιαστικές λεπτομέρειες. Στην προκειμένη περίπτωση η ίδια η ΜΚ 1 δέχθηκε ότι προέβη σε γενίκευση ως προς το χρώμα του δράστη, αλλά και την εθνικότητα του, καθιστώντας τη μαρτυρία της επισφαλή. Σημειώνω ότι η ίδια ανέφερε ότι τη στιγμή της διάπραξης τον είχε δει για πρώτη φορά και δεν τον γνώριζε.
(2)Η αναγνώριση έγινε στο Σταθμό, 11 μέρες μετά τη διάπραξη και αφού πληροφορήθηκε από τη ΜΚ 2 ότι εντόπισε το δράστη. Παρά το γεγονός ότι την ευθύνη της μη διεξαγωγής αναγνωριστικής παράταξης τη φέρει ο ίδιος ο κατηγορούμενος, με το να έρθει αντιμέτωπη μαζί του στο Σταθμό, έχοντας ήδη συνομιλήσει με τη ΜΚ 2 για το ζήτημα δεν καθιστά την αναγνώριση πειστική έχοντας υπόψη μου την αρχική περιγραφή που έδωσε.
  1. Ως εκ τούτου, αν και δέχομαι την μαρτυρία της όσον αφορά την κλοπή, δεν δέχομαι από τη μαρτυρία της ότι ο δράστης ήταν ο κατηγορούμενος. Αξιολόγηση της ΜΚ 2
  2. Η ΜΚ 2, σε αντίθεση με τη ΜΚ 1, ανέφερε στο Δικαστήριο ότι γνώριζε τον κατηγορούμενο από προγενέστερο του αδικήματος χρόνο όταν αυτός ενοικίαζε οικία δίπλα από αυτή του εργοδότη της. Γνώριζε επίσης και που αυτός εργαζόταν τότε, τρία χρόνια πριν τη διάπραξη του αδικήματος. Η μαρτυρία της ΜΚ 2 έχει ιδιαίτερη σημασία αφού, όχι μόνο ήταν παρούσα την ώρα της κλοπής αλλά ήταν αυτή που σε μεταγενέστερο χρόνο εντόπισε τον κατηγορούμενο και υπέδειξε αυτόν στην αστυνομία ως το δράστη. Φέρεται επίσης να γνώριζε τα τρίτα πρόσωπα που υπέδειξε ο κατηγορούμενος ως αυτούς που τον ενέπλεξαν.
  3. Η μαρτυρία της, όσον αφορά τη διάπραξη του αδικήματος, συνάδει σε μεγάλο βαθμό με τα αναφερθέντα της ΜΚ
  4. Δεν προκύπτει κάτι το οποίο να μου δημιουργεί την εντύπωση ότι ψευδόταν για τα όσα διαδραματίστηκαν κατά την κλοπή. Αυτό που με προβλημάτισε ήταν τα όσα ανέφερε για να ενισχύσει την αναγνώριση του κατηγορουμένου ως το δράστη. Ενώ προφορικά ανέφερε ότι γνώριζε ποιος ήταν κατά το χρόνο της διάπραξης δεν κατέθεσε στην Αστυνομία σε σχέση με αυτό το ζήτημα. Ενώ δηλαδή είχε στοιχεία που θα μπορούσαν να οδηγήσουν και στη σύλληψη του δεν τα ανέφερε. Ακόμη και όταν έδωσε κατάθεση στις 22/9/2016 δεν αναφέρθηκε καθόλου στο ιστορικό γνωριμίας της με τον κατηγορούμενο. Δεν δόθηκε κάποια εξήγηση γι' αυτή την παράλειψη. Μαρτυρία αυτής της φύσης θα αναμενόταν ότι θα διδόταν άμεσα στα πλαίσια της καταγγελίας. Θα αναμενόταν να έλεγε στην αστυνομία, «ότι αυτός που έκλεψε την καδένα της φίλης μου, είναι πρόσωπο που έμενε στην τάδε διεύθυνση πριν τρία χρόνια και εργαζόταν στον τάδε» ή κάτι ανάλογο. Αν το είχε πει και δεν καταγράφηκε ή δεν την έλαβε υπόψη ο αστυνομικός θα μπορούσε να το αναφέρει κατά την ένορκη μαρτυρία της. Δεν το έπραξε. Δεν μπορώ ασφαλώς να γνωρίζω του λόγους που την οδήγησαν σ' αυτή την πορεία. Η μη εξήγηση τους όμως δεν μου αφήνει άλλη επιλογή από το να απορρίψω τη μαρτυρία της ως αναξιόπιστη και επισφαλή για σκοπούς εξαγωγής συμπερασμάτων. Αξιολόγηση της ΜΚ 3
  5. Η ΜΚ 3 ήταν η αστυφύλακας που μετέβη στη σκηνή που εντοπίστηκε ο κατηγορούμενος από τη ΜΚ
  6. Η μαρτυρία της δεν αμφισβητήθηκε ούτε κλονίστηκε από την αντεξέταση. Την κρίνω αξιόπιστη και δέχομαι τη μαρτυρία της ως προς τον τρόπο και χρόνο που εντοπίστηκε ο κατηγορούμενος, καθ' υπόδειξη της ΜΚ 2, και την εμφάνιση του κατηγορουμένου του δεδομένη στιγμή. Αξιολόγηση του ΜΚ 4
  7. Ο ΜΚ 4 συνέλαβε τον κατηγορούμενο, του έλαβε ανακριτική κατάθεση και ερεύνησε την οικία του. Η μαρτυρία του δεν αμφισβητήθηκε. Τον κρίνω αξιόπιστο και δέχομαι τα όσα ανέφερε σε σχέση με τις ενέργειες στις οποίες προέβη. Η αναφορά του, ότι ο κατηγορούμενος ήταν συνεργάσιμος, είναι ασφαλώς υποκειμενική και δεν οδηγεί από μόνη της σε οποιοδήποτε συμπέρασμα. Αξιολόγηση του Κατηγορούμενου
  8. Ο κατηγορούμενος, πέραν της άρνησης του ότι ήταν ο δράστης, προχώρησε και ανέφερε ότι η όλη καταγγελία είχε σκηνοθετηθεί για λόγους που αφορούσαν πρόσωπα που του χρωστούσαν χρήματα. Ανέφερε επίσης ότι το επίδικο βράδυ βρισκόταν με άλλα πρόσωπα σπίτι του.
  9. Η μαρτυρία του όσον αφορά την σκευωρία ήταν εγγενώς αδύνατη, καθαρά προϊόν υποψιών του και μόνο. Σε καμία περίπτωση οι ΜΚ 1 και 2 δεν διασυνδέθηκαν με τα πρόσωπα που κατονόμασε ούτε και οι ενέργειες τους. Οι κατ' ισχυρισμόν αναφορές του στον αστυφύλακα, ΜΚ 4 δεν αποτέλεσαν αντικείμενο αντεξέτασης του αστυφύλακα.
  10. Όσον αφορά τον τόπο που βρισκόταν με άλλα πρόσωπα το επίδικο βράδυ, δεν παρουσίασε ως μάρτυρες τα πρόσωπα που κατονόμασε. Ακόμη και ο ΜΥ 1 κατέθεσε κατά τη δίκη ότι δεν γνώριζε που βρισκόταν ο κατηγορούμενος εκείνο το βράδυ. Το προβαλλόμενο άλλοθι του επομένως δεν στοιχειοθετήθηκε. Ως εκ τούτου η μαρτυρία του κρίνεται στο σύνολο της αναξιόπιστη. Αξιολόγηση του MY 1
  11. Ο ΜΥ 1 μου έκανε γενικά καλή εντύπωση ως μάρτυρας και τον κρίνω αξιόπιστο. Σημειώνω ότι αν και ήταν μάρτυρας που παρουσίασε ο κατηγορούμενος, δεν επιβεβαίωσε το προβαλλόμενο άλλοθι του κατηγορουμένου. Αναφέρθηκε στις διαφορές του κατηγορουμένου με την Κ.Φ. Η γνώση του για την εκτέλεση των εργασιών ήταν προσωπική για την προκύψασα οφειλή όμως ήταν εξ ακοής, απλά στηρίχθηκε στα λόγια του κατηγορουμένου. Δεν είχε ίδια γνώση. Αν και μπορώ να δεχθώ την ύπαρξη παραπόνου του κατηγορούμενου για διαφορά με την Κ.Φ., κανένα συμπέρασμα διασύνδεσης με την καταγγελία μπορεί να προκύψει από τη μαρτυρία του. V. ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
  12. Το βάρος απόδειξης της κατηγορίας το φέρει η Κατηγορούσα Αρχή, πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Το Δικαστήριο για να καταδικάσει θα πρέπει να είναι σίγουρο για την ενοχή του κατηγορουμένου (βλ. Woolmington v. DPP [1935] AC 462 HL, R. v. Majid [2009] EWCA Crim 2563, Γενικός Εισαγγελέας ν. Ismail, ECLI:CY:AD:2016:D482, Π.Ε. 228/15-245/15, 248/15-255/15, 17/10/2016, σελ. 33-34, Crown Court Bench Book, Directing the Jury, Judicial Studies Board, 2010, σελ. 16 και The Crown Court Compendium Part I: Jury and Trial Management and Summing Up, November 2017, Judicial College §§5-1, 5-2). Εάν το Δικαστήριο μετά την αξιολόγηση των μαρτύρων και τα ευρήματα του, παραμένει με, έστω υποβόσκουσα, αμφιβολία η αθώωση είναι αναπόφευκτη (βλ. Munteanu v. Δημοκρατίας
(2013)2 ΑΑΔ 459, 484 - 485).
  1. Βρίσκω ότι την 10/9/2016 περί ώρα 23:20 η ΜΚ 1 έπεσε θύμα κλοπής ενώ πορευόταν πεζή με τη ΜΚ
  2. Κλάπηκε μια χρυσή καδένα λαιμού 22 καρατίων, κόκκινου χρυσού, αξίας €2000 την οποία φορούσε στο λαιμό της και την οποία ο δράστης απέσπασε τραβώντας την με δύναμη. Το έπραξε την ώρα που η ΜΚ 1 έσκυψε για να πιάσει το στρώμα που εντόπισε με τη ΜΚ 2 και θα μετέφεραν με τη βοήθεια του δράστη, ο οποίος λίγο ενωρίτερα προσφέρθηκε να τις βοηθήσει.
  3. Με την απόρριψη της μαρτυρίας του κατηγορούμενου, ως προς το άλλοθι του αλλά και την σκευωρία τρίτων εναντίον του, δεν συνεπάγεται και η καταδίκη του. Η ενοχή του κατηγορουμένου θα πρέπει να αναζητηθεί στην αποδεχθείσα μαρτυρία που παρουσίασε η Κατηγορούσα Αρχή, πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, έστω και αν η μαρτυρία της υπεράσπισης δεν γίνει αποδεκτή. Το Δικαστήριο δεν μπορεί μέσα από τη συμπεριφορά του κατηγορουμένου να αντλήσει συμπεράσματα τα οποία δυνατόν να στοιχειοθετούσαν την ενοχή του (βλ. ΓΕ ν. Ευριπίδου
(2002)2 ΑΑΔ 246, 250 και A Guide for the Magistrate in the Commonwealth: Fundamental Principles and Recommended Practice, January 2017, p. 92[4] με αναφορά στην Liberato v. The Queen
(1985)159 CLR 507, §11[5], High Court of Australia). Στην προκειμένη περίπτωση η μη τεκμηρίωση της θέσης του ότι βρισκόταν στην οικία του με άλλα πρόσωπα δεν καθιστά, άνευ εταίρου, την παρουσία του στη σκηνή ως λογικό και μόνο επακόλουθο. Με την απόρριψη της μαρτυρίας αναγνώρισης ως αναξιόπιστης δεν απομένει τίποτε που να τον συνδέει με τη διάπραξη του αδικήματος που του καταλογίζεται. VI. ΚΑΤΑΛΗΞΗ
  1. Η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποδείξει την 1η κατηγορία πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Ο κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται σε σχέση και με την 1η κατηγορία. Υπ.).................................................. Ν. Α. Π. Γεωργιάδης, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Δεν κρίνω σκόπιμο να αναφερθώ στα πλήρη ονόματά τους αφού δεν κατέθεσαν στη διαδικασία. [2] Το αγγλικό κείμενο αναφέρει mattress, στο ελληνικό λέει χαλί. Η μαρτυρία της αφορούσε στρώμα. [3] Δεν κρίνω σκόπιμο να αναφερθώ στο όνομα του αφού δεν κατέθεσε στη διαδικασία. [4] 'When there is a conflict between the evidence of a prosecution witness and the evidence of a defence witness, the trier of fact must not convict the accused unless they are satisfied beyond reasonable doubt of the truth of the evidence for the prosecution. Even if the Trier of fact does not positively believe the evidence for the defence, it cannot find an issue against the accused contrary to that evidence, if that evidence gives rise to a reasonable doubt as to that issue.' [5] '
  2. When a case turns on a conflict between the evidence of a prosecution witness and the evidence of a defence witness, it is commonplace for a judge to invite a jury to consider the question: who is to be believed? But it is essential to ensure, by suitable direction, that the answer to that question (which the jury would doubtless ask themselves in any event) if adverse to the defence, is not taken as concluding the issue whether the prosecution has proved beyond reasonable doubt the issues which it bears the onus of proving. The jury must be told that, even if they prefer the evidence for the prosecution, they should not convict unless they are satisfied beyond reasonable doubt of the truth of that evidence. The jury must be told that, even if they do not positively believe the evidence for the defence, they cannot find an issue against the accused contrary to that evidence if that evidence gives rise to a reasonable doubt as to that issue. His Honour did not make that clear to the jury, and the omission was hardly remedied by acknowledging that the question whom to believe is "a gross simplification".' cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.