← Κύπρος

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. Ε.Α., Αρ. Υπόθεσης: 19362/16, 13/6/2018

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. Ε.Α., Αρ. Υπόθεσης: 19362/16, 13/6/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEF:2018:24 ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗ: Λ. Καλογήρου, Π.Ε.Δ. Στ. Σταύρου, Α.Ε.Δ. Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 19362/16 ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. Ε.Α. Κατηγορούμενος 13 Ιουνίου, 2018 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: Κα Μ. Δρυμιώτου με την κα Χ. Πρόξενου, ασκούμενη δικηγόρο. Για τον Κατηγορούμενο: Κος Ρ. Μαππουρίδης με την κα Δ. Μαππουρίδη. Κατηγορούμενος παρών ----------------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η (Πλειοψηφία) Το κατηγορητήριο Η εγκληματική δράση που αποδίδεται στον κατηγορούμενο στην παρούσα υπόθεση είναι σεξουαλικής υφής και καλύπτει μια περίοδο 7 ετών, ήτοι από το 2008 μέχρι το 2014. Κατά την περίοδο αυτή, ο κατηγορούμενος, καταχρώμενος τη θέση εξουσίας που κατείχε, φέρεται να εκμεταλλευόταν σεξουαλικά την (τότε) ανήλικη θυγατέρα της δεύτερης του συζύγου (ΜΚ2), η οποία γεννήθηκε στις 8.4.1998 (εφεξής η ΑΣ). Προκύπτει δηλαδή, ότι η ΑΣ ήταν περίπου 10 ετών όταν φέρεται να άρχισε η σεξουαλική της εκμετάλλευση και 15 περίπου ετών, όταν τερματίστηκε. Πιο συγκεκριμένα, στο κατηγορητήριο - το οποίο είναι ιδιαιτέρως πλούσιο - περιλαμβάνονται 83 κατηγορίες, όπου προσδιορίζονται τρεις διαφορετικές πράξεις, με τις οποίες ο κατηγορούμενος, φέρεται να εκμεταλλευόταν την ΑΣ. Η πρώτη αποδιδόμενη πράξη είναι ότι άγγιζε το στήθος της ΑΣ. Η κατηγορία αυτή επαναλαμβάνεται 7 φορές (βλ. κατηγορίες 81-83 για το έτος 2008 και κατηγορίες 1-4 για το έτος 2009). Η δεύτερη είναι ότι άγγιζε το στήθος της ΑΣ και χάιδευε τα γεννητικά της όργανα. Η κατηγορία αυτή επαναλαμβάνεται 40 φορές (βλ. κατηγορίες 5-8 για το 2009, κατηγορίες 9-19 για το 2010, κατηγορίες 20-29 για το 2011, κατηγορίες 36-40 για το 2012, κατηγορίες 50-54 για το 2013 και κατηγορίες 66-70 για το 2014). Η τρίτη αποδιδόμενη πράξη - που είναι η σοβαρότερη και χυδαιότερη - είναι ότι εξανάγκαζε την ΑΣ να του κάνει πεοθηλασμό. Η κατηγορία αυτή επαναλαμβάνεται 36 φορές (βλ. κατηγορίες 30-35 για το 2011, κατηγορίες 41-49 για το 2012, κατηγορίες 55-65 για το 2013 και κατηγορίες 71-80 για το 2014). Όλες οι κατηγορίες εδράζονται στα άρθρα 2 και 10 του περί Καταπολέμησης της Εμπορίας και της Εκμετάλλευσης Προσώπων και της Προστασίας των Θυμάτων Νόμου 87

(1)/
  1. Η ακροαματική διαδικασία Για τεκμηρίωση των πιο πάνω πράξεων και κατ' επέκταση για απόδειξη των απορρεουσών κατηγοριών, κλήθηκαν από πλευράς Κατηγορούσας Αρχής, δέκα συνολικά μάρτυρες - η Λοχίας XX5 - XXXXX Αναστασιάδου (ΜΚ1), η μητέρα της ανήλικης ΟΑ (ΜΚ2), η ίδια η ανήλικη ΑΣ (ΜΚ3), ο XXXXX Χριστοδούλου (ΜΚ4), ο XXXXX Βιωλεττής (ΜΚ5), ο XXXXX Μενελάου (ΜΚ6), η XXXXX Μεσιήτη (ΜΚ7), ο Αστ.XX6 - XXXXX Θεοδώρου (ΜΚ8), ο XXXXX Φελλάς (ΜΚ9) και ο κλινικός ψυχολόγος XXXXX Πανταζής (ΜΚ10). Από πλευράς Υπεράσπισης - μετά την κλήση του κατηγορουμένου σε απολογία - προσφέρθηκε απλώς η ένορκη μαρτυρία του ιδίου. H MK1 υιοθετώντας την κατάθεση της (έγγραφο 1) ανέφερε, ότι, στις 24.11.2016, προσήλθαν στο Tμήμα Aνιχνεύσεως Eγκλημάτων όπου υπηρετούσε, η ΑΣ, 18 ετών τότε μαζί με τη μητέρα της (ΜΚ2) και προέβησαν σε καταγγελία σεξουαλικής εκμετάλλευσης της πρώτης από τον κατηγορούμενο. Συγκεκριμένα, της καταγγέλθηκε, ότι, όταν η ΑΣ ήταν ηλικίας μεταξύ 10-14 ετών, ο κατηγορούμενος την άγγιζε στο στήθος και χάιδευε τα γεννητικά της όργανα ενώ σε κάποιες περιπτώσεις την υποχρέωνε να του κάνει πεοθηλασμό. Όλα αυτά γίνονταν όταν η ΜΚ2 απουσίαζε από το σπίτι και όταν η ΑΣ δεν δεχόταν, ο κατηγορούμενος την εκβίαζε ότι θα την έστελνε πίσω στη χώρα της, την Ουκρανία. Μολονότι, κατά τη λήψη της κατάθεσης, η ΑΣ ήταν αναστατωμένη και έκλαιγε, δεν χρειάστηκε να διακόψουν ούτε και ζητήθηκε η συνδρομή του Γραφείου Ευημερίας. Η ΜΚ2, υιοθετώντας δύο γραπτές καταθέσεις (έγγραφα 2 Α και Β) ανέφερε ότι κατάγεται από την Ουκρανία και ήρθε στην Κύπρο το
  2. Παντρεύτηκε με τον κατηγορούμενο το
  3. Έχει δύο παιδιά, την ΑΣ την οποία απέκτησε από προηγούμενο της γάμο (ημερ. γεννήσεως 8.4.1998) και ακόμα μια κόρη, την ΕΑ, την οποία απέκτησε με τον κατηγορούμενο, γεννηθείσα τον Αύγουστο του
  4. Την ΑΣ την έφερε στην Κύπρο τον Αύγουστο του 2007 (όταν ήταν 9 χρονών) και έκτοτε έμενε μαζί τους. Από το 2007 μέχρι το 2011 έμεναν στην οδό XXXXX 4 στον XXXXX και από το 2011 και μετά μετακόμισαν στην οδό XXXXX 50, Διαμ. XXXXX επίσης στον XXXXX. Από το 2008 και μετά, ο κατηγορούμενος άρχισε να μιλά άσχημα στην ΑΣ, να την προσβάλλει μπροστά σε τρίτους και να τη βρίζει. Το 2010 και συγκεκριμένα, όταν επέστρεψε από το νοσοκομείο μετά τη γέννηση της δεύτερης της κόρης - και ενώ στο μεσοδιάστημα - η ΑΣ ήταν μόνη στο σπίτι με τον κατηγορούμενο, πρόσεξε ότι είχε δεμένο το χέρι της με επίδεσμο. Όταν τη ρώτησε τι έπαθε, η ΑΣ αρχικά αρνήθηκε να της πει. Έπειτα της είπε ότι έκοψε το χέρι της κατά λάθος και τελικώς ότι το έκοψε για κάποιο αγόρι που ήθελε. Ο κατηγορούμενος στο μεταξύ, φώναζε, να την πάρει η μάρτυρας σε ψυχίατρο γιατί θα τους έμπλεκε. Πολλά χρόνια μετά, η ΑΣ την ενημέρωσε ότι στην πραγματικότητα αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει. Το 2011 (περίπου) που είχαν πλέον μετακομίσει στη οδό XXXXX, η ΑΣ την ενημέρωσε, ότι, ο κατηγορούμενος άρχισε να τη βρίζει χαρακτηρίζοντας την ως "η πουτανίτσα του Στροβόλου". Το 2015 έμαθε ότι ο κατηγορούμενος είχε φιλενάδα και έτσι έφυγε από το σπίτι μαζί με τις δύο της κόρες, γεγονός που χαροποίησε ιδιαίτερα την ΑΣ. Κάποιες εκ των υστέρων προσπάθειες που έγιναν από τον κατηγορούμενο για επανασύνδεση - στις οποίες αντιδρούσε η ΑΣ - δεν είχαν επιτυχία και έτσι χώρισαν οριστικά. Στις 21.6.2016 βγήκε και το διαζύγιο και πήρε αυτή τη γονική μέριμνα των δύο παιδιών. Περί τον Οκτώβριο του 2016 - μετά από ένα ταξίδι τους στην Ιταλία - η ΑΣ, της είπε ότι είχε κάτι μέσα της το οποίο δεν μπορούσε να κρατήσει άλλο και ήθελε να της το πει. Συγκεκριμένα, της είπε πως όταν ήταν μικρή και η ίδια απουσίαζε ή έκαμνε μπάνιο, ο κατηγορούμενος την παρενοχλούσε σεξουαλικά, αγγίζοντας την σε όλο της το σώμα ενώ αργότερα στο δεύτερο τους σπίτι - όταν ήταν 13 χρονών και μετά - την ανάγκαζε να του κάνει "πίπα" στην τουαλέτα. Η ίδια έπαθε σοκ και δεν ήξερε πώς να αντιδράσει. Αρχικά μίλησε στον οικογενειακό τους φίλο ΜΚ5, έπειτα πήγαν μαζί σε δικηγόρο και κατόπιν συμβουλής του τελευταίου, η ΜΚ2 προέβη σε καταγγελία στην Αστυνομία. Τον ίδιο καιρό, επισκέφθηκε μαζί με τον ΜΚ5, τον κατηγορούμενο στο ταξί XXXXX όπου δούλευε για να του παραδώσει κάποια πράγματα. Ο κατηγορούμενος την ειρωνεύτηκε, ότι πηγαίνει με άντρες και αυτή αποκρίθηκε ότι πηγαίνει με άντρες και όχι με μωρά. Ο κατηγορούμενος τότε, την κοίταξε περίεργα και αυτή του είπε "τι με κοιτάζεις, να σου φέρω την ΑΣ να σου πει;", αλλά αυτός δεν είπε τίποτε. Μεταγενέστερα, στις 11.11.2016 ενημέρωσε και διάφορους συγγενείς του κατηγορούμενου για το τι είχε συμβεί. Τέλος, ανέφερε, ότι σε ανύποπτο χρόνο - 5 περίπου χρόνια πριν από την καταγγελία (άρα το 2011 περίπου) - η αδελφή του κατηγορούμενου, τη ρώτησε πως περνά ο κατηγορούμενος με την ΑΣ. Όταν της είπε ότι τσακώνονται συνέχεια, αυτή τη ρώτησε "εν τζαι πειράζει τη μιτσιά;". Στην αρχή δεν αντιλήφθηκε τι εννοούσε, αλλά μετά αντιλήφθηκε. Έτσι το βράδυ, ρώτησε την ΑΣ, αν ο κατηγορούμενος την αγγίζει για να λάβει όμως αρνητική απάντηση. Αντεξεταζόμενη, διευκρίνισε ότι το 2010 που ο κατηγορούμενος της φώναζε να πάρει την ΑΣ στον ψυχίατρο, δεν είναι από αγνό ενδιαφέρον που το έπραξε, αλλά, ωσάν να της έλεγε "παρ' την, σαν το σκουπίδι, σαν το σκυλάκι, για να μην πάθει κάτι περισσότερο" και να μπλέξουν. Όταν η ΑΣ, πήγαινε στο Γυμνάσιο, την πήρε σε δάσκαλο να τη βοηθά με τα μαθήματα της, διότι δεν ήταν καλή μαθήτρια και έπειτα κατόπιν δικής του συμβουλής, την πήρε και σε ψυχολόγο (το 2014 νομίζει), διότι είχε κάποιες μαθησιακές δυσκολίες και συγκεκριμένα δυσαριθμία. Την επόμενη χρονιά - όταν ήταν πρώτη λυκείου - πάλι με αποκλειστικό αντικείμενο τις μαθησιακές δυσκολίες, την εξέτασε και ψυχολόγος του σχολείου. Όλον αυτόν όμως, έγινε με δική της πρωτοβουλία και όχι κατόπιν προτροπής του κατηγορούμενου. Η μόνη φορά που μίλησε για γιατρό και συγκεκριμένα για ψυχίατρο ο κατηγορούμενος, ήταν το
  5. Σε σχέση με την περίοδο Ιουνίου 2015 (που έφυγε από το σπίτι με τις δυο της κόρες) και Οκτωβρίου 2016 (που η ΑΣ της αποκάλυψε την κατ' ισχυρισμό σεξουαλική παρενόχληση), δέχτηκε ότι η ΑΣ - αν και ζούσαν μόνες τους - μακριά από τον κατηγορούμενο για τη μεγαλύτερη περίοδο, δεν της ανέφερε οτιδήποτε. Δεν ξέρει γιατί. Ούτε είναι σε θέση να το εξηγήσει. Ίσως να μην ήταν έτοιμη. Όταν τελικά της αποκάλυψε τι είχε γίνει, ήταν σχεδόν 18½ ετών. Έκλαιγαν και οι δύο κατά την αφήγηση. Την ημέρα της αποκάλυψης δεν προέβη σε καμία ενέργεια διότι ήταν σε κατάσταση σοκ. Ούτε και την επομένη, καθ' ότι αυτή ήταν ημέρα περισυλλογής. Μίλησε στον ΜΚ5 την μεθεπόμενη της αποκάλυψης. Αναφορικά με ένα περιστατικό όπου η ίδια απουσίαζε στη δουλειά και ο κατηγορούμενος πήγε στο σπίτι και βρήκε την τότε 15χρόνη ΑΣ με τον κατά 7 χρόνια μεγαλύτερο φίλο της (ΜΚ6), αρνήθηκε, ότι ο κατηγορούμενος ήθελε να καταγγείλει το συμβάν αυτό στην Αστυνομία. Την πήρε όμως τηλέφωνο και της είπε "η πουτάνα η κόρη σου ήρθα σπίτι και ήβρα την στον καναπέ, με ένα μπάσταρτο που γλείφονται και δεν ξέρω και τι παραπάνω έκαμναν". Το βράδυ της ίδιας ημέρας και αφού στο μεταξύ την πήρε τηλέφωνο, ο ΜΚ6 ήρθε ξανά στο σπίτι και τη διαβεβαίωσε για την αγάπη του προς την ΑΣ, αρνούμενος συνάμα ότι έκαμναν οτιδήποτε το επιλήψιμο την ώρα που μπήκε στο σπίτι ο κατηγορούμενος. Απλά κάθονταν στον καναπέ. Αναφορικά με τις απειλές, διευκρίνισε, ότι, άκουσε και εκείνη τον κατηγορούμενο να απειλεί την ΑΣ ότι θα τη στείλει στην Ουκρανία. Σε υποβολή ότι η ΑΣ ουδέποτε υπήρξε θύμα σεξουαλικής εκμετάλλευσης και αν της είπε κάτι τέτοιο η ΑΣ, η ίδια το μεγαλοποίησε, απάντησε ως εξής: "Έτσι λέτε εσείς......σε μένα δεν υπήρχε λόγος να ξεκινήσω αυτή όλη τη διαδικασία που γίνεται τώρα. Έχει σχεδόν ενάμιση χρόνο που χώρισα μαζί του, τις διατροφές νόμιμα τις παίρνω, δεν χρειάζεται να τον βάλω φυλακή, αν πληρώνει σωστά. Εγώ έπιασα τον δρόμο μου και αυτός το δρόμο του.........Τίποτε δεν ήθελα και μακάρι να μην μάθαινα, αυτό που έμαθα εγώ". Το κεντρικό πρόσωπο της υπόθεσης, η ΑΣ (MK3), υιοθετώντας και αυτή γραπτή κατάθεση (έγγραφο 3) ανάφερε, μεταξύ άλλων τα εξής: Ήρθε στην Κύπρο το 2007, όταν ήταν 9 χρονών και έμεινε μαζί με τη μητέρα της και το νέο της σύζυγο, τον κατηγορούμενο. Αρχικά ο κατηγορούμενος της συμπεριφερόταν καλά. Από το 2008 όμως άρχισε να τη μειώνει, λέγοντας της ότι είναι άσχημη, έχει σπυράκια και είναι άχρηστη. Κάποιες φορές - όταν η μητέρα της τύγχανε να πάει σε άλλο δωμάτιο - της έφτυνε ενώ έτρωγε. Όταν έγινε 10 ετών (το 2008 δηλαδή) ήρθε κοντά της στην κουζίνα, σε κάποια στιγμή που ήταν μόνοι τους στο σπίτι, της τράβηξε πάνω τη φανέλα και της έπιασε το στήθος. Δεν το είπε αυτό στη μητέρα της διότι φοβόταν και ντρεπόταν. Αυτό συνεχίστηκε όταν ήταν 10 με 11 χρονών. Δηλαδή, όταν ερχόταν σπίτι το μεσημέρι, την πλησίαζε, την άγγιζε πάνω αλλά και κάτω από τα ρούχα και χάιδευε τα γεννητικά της όργανα. Κάποιες φορές μάλιστα την έπιανε από τον λαιμό, την έριχνε στον καναπέ και αφού της ανέβαζε την μπλούζα, της έπιανε το στήθος. Σε μια περίπτωση, την οποία θυμάται έντονα, την έπιασε από τον λαιμό και την έσυρε στον καναπέ. Με το ένα του χέρι την κρατούσε από τον λαιμό και το άλλο το έβαλε μέσα στο εσώρουχο της. Εκείνη τον δάγκωνε αλλά αυτός συνέχισε. Η παρενόχληση γινόταν στην κουζίνα συνήθως. Μια φορά, απ' ότι θυμάται, έγινε και στο σαλόνι, όταν ο κατηγορούμενος την έσυρε στον καναπέ. Γενικά εκείνη δεν δεχόταν την παρενόχληση και εκείνος την έβριζε λέγοντας της ότι είναι "η πουτάνα του Στροβόλου". Άλλες φορές (τόσο στο πρώτο σπίτι όσο και στο δεύτερο) για να την αφήσει να χρησιμοποιήσει τον υπολογιστή, την υποχρέωνε να τον αφήνει να αγγίζει το στήθος της. Όταν η μητέρα της ήταν στο νοσοκομείο για να γεννήσει τη μικρή της αδελφή (το 2010), έμεινε μόνη της στο σπίτι με τον κατηγορούμενο. Σε κάποια στιγμή, την έβαλε να ξαπλώσει στο κρεβάτι του και τη χάιδευε, λέγοντας της, ότι είναι πιο όμορφη από τη μητέρα της δήθεν και όταν μεγαλώσει θα την παντρευτεί. Εκείνη τον δάγκωσε και πήγε στο δωμάτιο της. Την επομένη ημέρα, όταν έφυγε ο κατηγορούμενος από το σπίτι, την έπιασε κάτι σαν κατάθλιψη, ένα παράπονο για το τι γινόταν. Πήρε ένα μαχαίρι και άρχισε να κόβει τις φλέβες της. Μόλις έτρεξε αίμα, σταμάτησε. Δεν είναι ότι ήθελε να αυτοκτονήσει, απλά ήθελε να δείξει στον κατηγορούμενο ένα σημάδι να τη λυπηθεί και να σταματήσει να της κάνει εκείνα που της έκανε. Εκείνη την ημέρα επέστρεψε στο σπίτι και η μητέρα της και είδε το χέρι της δεμένο. Δεν της είπε γιατί το έκανε όμως. Της είπε απλά ότι ήταν για ένα αγόρι και αυτή της απάντησε να μην το ξανά κάνει για να μην αγχώνεται. Όταν έγινε 13-14 χρόνων και αφού στο μεταξύ είχαν μετακομίσει σε άλλο σπίτι, τα πράγματα έγιναν χειρότερα. Δηλαδή, ο κατηγορούμενος έφερνε γλυκά στο σπίτι και της ζητούσε να του κάμει "στοματικό". Κάποτε για να του κάνει "στοματικό" την απειλούσε, λέγοντας της, ότι, θα αποκάλυπτε στη μητέρα της τους κακούς βαθμούς που έπιανε στα διαγωνίσματα του σχολείου. Άλλοτε την απειλούσε ότι θα την έστελνε πίσω στην Ουκρανία και άλλοτε η απειλή ήταν για να την αφήνει να βγαίνει από το σπίτι ή για να της δώσει λεφτά. Συγκεκριμένα την ανάγκαζε να πηγαίνει στην τουαλέτα, να κάθεται στο κάθισμα της τουαλέτας και εκείνος κατέβαζε το παντελόνι και το εσώρουχο του και της έλεγε "φάτον". Η ίδια δεν δεχόταν και την άρπαζε από τα μαλλιά και τον λαιμό και έφερνε το πρόσωπο της κοντά στο πέος του, αναγκάζοντας την να ανοίγει το στόμα της και να τον βάζει μέσα. Ο κατηγορούμενος τελείωνε μέσα σε χαρτί τουαλέτας. Η ίδια, από το φόβο της, έμενε ακίνητη. Την κτυπούσε και την απειλούσε ότι θα την έστελνε στην Ουκρανία αν δεν του έκανε στοματικό. Αυτά γινόντουσαν πολύ συχνά, όταν η μητέρα της έλειπε από το σπίτι και η μικρή της αδελφή ήταν στο νηπιαγωγείο. Όταν τύγχανε η μικρή της αδελφή να ήταν στο σπίτι, ο κατηγορούμενος έπαιρνε την αδελφή της σε άλλο δωμάτιο, για να μη βλέπει τι γινόταν. Μια μέρα που ήταν μόνοι τους στο σπίτι και τσακώθηκαν για το γνωστό θέμα, αυτή άρχισε να φωνάζει και να κτυπά τις πόρτες, κλαίγοντας. Σε κάποια στιγμή, μπήκε μέσα η μητέρα της και τη ρώτησε τι συμβαίνει. Η ίδια όμως, λόγω του πανικού που την κυρίεψε, δεν μπόρεσε να της απαντήσει. Τότε, ρώτησε τον κατηγορούμενο και αυτός της είπε "πάρε την σε κανένα ψυχίατρο". Στη μητέρα της, δεν έλεγε τι γινόταν διότι ντρεπόταν και φοβόταν τον κατηγορούμενο. Της τα είπε για πρώτη φορά περί τον Οκτώβριο του 2016, διότι δεν άντεχε να τα κρατά άλλο μέσα της και αφού στο μεταξύ η μητέρα της είχε χωρίσει με τον κατηγορούμενο και έμεναν σε άλλο σπίτι και ένιωθε έτσι πιο άνετα να της μιλήσει. Σκέφτηκε και τη μικρότερη της αδελφή, μήπως περάσει και αυτή, ό,τι πέρασε και η ίδια. Η σεξουαλική της εκμετάλλευση σταμάτησε όταν ήταν 15 ετών. Ο κατηγορούμενος δεν της ζήτησε ποτέ να προβούν σε πλήρη σεξουαλική πράξη. Λίγο μετά που σταμάτησε η παρενόχληση της, γνώρισε ένα αγόρι, τον XXXXX (ΜΚ6) στον οποίο εκμυστηρεύτηκε - σε γενικές μόνο γραμμές - ότι, ο κατηγορούμενος, όταν ήταν μικρότερη, την παρενοχλούσε σεξουαλικά. Δεν του είπε λεπτομέρειες όμως, διότι, αηδίαζε τον ίδιο της τον εαυτό. Κατά την αντεξέταση διασαφήνισε ότι οι παρενοχλήσεις άρχισαν όταν πήγαινε στην Στ' τάξη δημοτικού και ενώ διέμεναν ακόμα στην οδό XXXXX. Ομοίως, επανέλαβε, ότι το 2010 που έκοψε τις φλέβες της, το έπραξε λόγω της παρενόχλησης που δεχόταν από τον κατηγορούμενο. Είχε κατάθλιψη εκείνο τον καιρό και ήθελε να δώσει ένα σημάδι στον κατηγορούμενο, μήπως και τη λυπόταν και σταματούσε. Στη μητέρα της όμως, είπε ότι το έκανε για ένα αγόρι. Δεν θυμάται αν ήταν παρών ο κατηγορούμενος, όταν την είδε η μητέρα της με τον επίδεσμο. Το περιστατικό αυτό δεν το ανέφερε στην κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία, διότι το θεώρησε λεπτομέρεια. Το ίδιο ισχύει και για τις απειλές του κατηγορούμενου, ότι, δηλαδή θα ενημέρωνε τη μητέρα της για τις κακές της επιδόσεις στο σχολείο αν δεν συμμορφωνόταν με τις απαιτήσεις του. Στην κατάθεση της, είπε «για τις φάσεις της ηλικίας και τους χρόνους που έγιναν οι καταστάσεις". Σε σχέση με τα γλυκά, αρνήθηκε υποβολή, ότι, αυτά υπήρχαν γενικά στο σπίτι και ήταν για όλους, λέγοντας, ότι, ο κατηγορούμενος τα έφερνε όταν έλειπε η μητέρα της για τον πολύ συγκεκριμένο σκοπό που ανέφερε. Δηλαδή, να πάρει και μετά να ήταν αναγκασμένη να κάνει αυτό που ήθελε ο κατηγορούμενος. Συνάρτησε τη λήξη της παρενόχλησης από τον κατηγορούμενο με το τέλος της δεύτερης φοράς που τελείωνε τη Β' τάξη γυμνασίου (έμεινε μια φορά ιδία τάξη οπότε κανονικά θα τελείωνε τη Γ' τάξη τότε). Μάλιστα, ο κατηγορούμενος την απειλούσε τότε, ότι, δεν θα τέλειωνε το σχολείο, λέγοντας της ότι είναι άχρηστη. Ερωτηθείσα και αυτή γιατί δεν κατήγγειλε την παρενόχληση που δεχόταν, το 2015, μόλις έφυγαν δηλαδή από το σπίτι που διέμεναν με τον κατηγορούμενο και πήγαν σε δικό τους χώρο, με τη μητέρα και την αδελφή της, αλλά, αντ' αυτού περίμενε μέχρι τον Οκτώβριο του 2016, απάντησε ως εξής: "Γιατί όσο καιρό είχα τον πόνο μέσα, το βάρος και δεν λαλούσα της Μάμας μου, πίστευα να το συνεχίσω, να μην το πω και ποτέ να μην το συναφέρω σαν να και δεν έγινε ποτέ τίποτε. Και με τον καιρό απλά που πήγαμε ταξίδι, δεθήκαμε πολύ με τη Μάμα μου και απλά έκaτσα και είπα της το." Επί τούτου της υποβλήθηκε από τον συνήγορο, ότι, η όλη καταγγελία είναι μια συνωμοσία μεταξύ της ιδίας και της μητέρας της, εκπορευόμενη από μίσος και αισθήματα εκδίκησης διότι ο κατηγορούμενος, δεν κατέβαλλε, τότε, διατροφή. Η μάρτυρας απέρριψε την υποβολή κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην ανάγκη αφενός να της φύγει το βάρος και αφετέρου για να προστατευτεί η μικρότερη της αδελφή. Τέλος, της επιδείχθηκαν και αναγνώρισε φωτογραφίες που πάρθηκαν από την προσωπική της σελίδα στο Facebook (σε διάφορες πόζες), οι οποίες, ως δέσμη, κατατέθηκαν ως τεκμήριο
  6. Μεταξύ άλλων, της υποβλήθηκε ότι είχε σκουλαρίκι στη γλώσσα, γεγονός που γνώριζε ο κατηγορούμενος και άρα δεν θα μπορούσε να ρισκάρει να του κάμει πεοθηλασμό καθ' ότι μπορούσε να τραυματιστεί, υποβολή που απέρριψε η μάρτυρας. Ομοίως της έγινε υποβολή, ότι αναρτούσε φωτογραφίες ελεύθερα στο Facebook - και στην τουαλέτα - γεγονός που, κατά τον συνήγορο, καταδεικνύει, ότι, κανένα φόβο δεν ένιωθε από τον κατηγορούμενο. Την υποβολή αυτή την απέρριψε με ιδιαίτερα φορτισμένο ύφος η ΑΣ, λέγοντας ότι οι φωτογραφίες δεν δείχνουν το τι νιώθει μέσα του ένα άτομο και το τι έχει περάσει. Ο ΜΚ4 υπάλληλος της εταιρείας XXXXX & Sons Ltd (κατάθεση - έγγραφο 4) ανέφερε ότι ο κατηγορούμενος εργοδοτείτο στην εν λόγω εταιρεία μεταξύ 21.11.2011 και Ιούνιου του
  7. Η εργασία του ήταν να παίρνει παραγγελίες από διάφορα γκαράζ, με τα οποία συνεργαζόταν η εταιρεία και η μερική παράδοση παραγγελιών. Κατείχε για τον σκοπό αυτό όχημα της εταιρείας, το οποίο χρησιμοποιούσε και εκτός ωρών εργασίας. Μολονότι το ωράριο του ήταν 08.00-13.00 και 14.00-17.00, ο κατηγορούμενος, είχε κατά κάποιο τρόπο ελευθερία κινήσεων, αφού μπορούσε να πάει απευθείας το πρωί σε πελάτη - χωρίς να περάσει πρώτα από το γραφείο - κάτι το οποίο, μπορούσε να συμβεί και στο τέλος της ημέρας. Για τη μεγαλύτερη περίοδο της εργοδότησης του, τα οχήματα δεν ήταν εφοδιασμένα με σύστημα GPS, αφού τέτοια συστήματα τοποθετήθηκαν μόλις τον Αύγουστο του
  8. Ο ΜΚ5 (κατάθεση - έγγραφο 5) ανέφερε ότι ήταν οικογενειακός φίλος του κατηγορούμενου και της πρώην συζύγου του ΜΚ2 από το
  9. Εκείνο το οποίο πρόσεξε και τον ξένισε σε σχέση με την αντιμετώπιση του κατηγορούμενου προς την ΑΣ - όταν ήταν περίπου 9-11 ετών - είναι ότι της συμπεριφερόταν απρεπώς και την αποκαλούσε άχρηστη. Σε ηλικία μάλιστα 14-15 ετών, άρχισε να την αποκαλεί "πουτανίτσα". Ο μάρτυρας επιβεβαίωσε επίσης, ότι η ΜΚ2 τον ενημέρωσε για την καταγγελία που της έκαμε η κόρη της, ΑΣ. Μίλησε και ο ίδιος με την ΑΣ, χωρίς όμως να υπεισέλθουν σε λεπτομέρειες. Τις συμβούλεψε πάντως να μιλήσουν με δικηγόρο επειδή το ζήτημα ήταν πολύ σοβαρό. Περαιτέρω, ανέφερε ότι ο κατηγορούμενος έχει άλλα δύο παιδιά από προηγούμενο του γάμο καθώς επίσης και ένα εξώγαμο παιδί, σε σχέση με το οποίο πλήρωνε διατροφή. Σε μια περίπτωση, εκδόθηκε φυλακιστήριο εναντίον του λόγω μη πληρωμής και ο ίδιος μαζί με τη μητέρα του έσπευσαν σε βοήθεια, πληρώνοντας τα οφειλόμενα για να αποφυλακιστεί. Αντεξεταζόμενος διευκρίνισε ότι, δεν υπήρχαν άλλοι μπροστά, όταν ο κατηγορούμενος αποκαλούσε την ΑΣ "πουτανίστσα", ούτε καν η ίδια η ΑΣ. Όταν μιλούσαν μαζί, έτσι την αποκαλούσε και ο λόγος ήταν διότι δεν διάβαζε και ήθελε να βγαίνει εξόδους τα βράδια. Ο ΜΚ6 - πρώην φίλος της ΑΣ, υιοθετώντας και αυτός τη γραπτή του κατάθεση (έγγραφο 6) ανέφερε ότι μια φορά συνάντησε, ουσιαστικά, τον κατηγορούμενο και ήταν την ημέρα που ήταν στο σπίτι της ΑΣ και μπήκε μέσα ο κατηγορούμενος μαζί με τη μικρή του κόρη. Ο ίδιος ήταν έτοιμος να φύγει από το σπίτι και το μόνο που του είπε ο κατηγορούμενος ήταν "εν έσιει πρόβλημα, εν έσιει πρόβλημα". Σε καμία περίπτωση δεν ερωτοτροπούσαν με την ΑΣ την ώρα που μπήκε μέσα στο σπίτι ο κατηγορούμενος. Την ίδια ημέρα πήρε τηλέφωνο τη μητέρα της ΑΣ για να της πει ποιος ήταν για να μην ανησυχεί και το ίδιο βράδυ μάλιστα τους επισκέφθηκε στο σπίτι για να τον γνωρίσουν κιόλας. Εκεί ήταν και ο κατηγορούμενος, ο οποίος συμμετείχε στην όλη συζήτηση. Απ' εκεί και πέρα ο μάρτυρας ανέφερε ότι ο κατηγορούμενος του τηλεφωνούσε και προσπαθούσε να τον απομακρύνει από την ΑΣ, λέγοντας του ουσιαστικά, ότι, η ΑΣ είναι κακή πάστα ανθρώπου. Του έλεγε, ότι ο φυσικός της πατέρας, έπινε και κτυπούσε τη μητέρα της και η ΑΣ μεγαλώνοντας, θα γίνει όπως και εκείνος. Και, διότι (δήθεν) τον θεωρούσε καλό παιδί, θα ήταν καλύτερα γι' αυτόν να σταματήσει να τη βλέπει. Σε άλλες περιπτώσεις, ήθελε να μαθαίνει που ήταν η ΑΣ - άσχετα αν ήταν μαζί του ή όχι. Ενώ του ιδίου του μιλούσε καλά, έμαθε από την ΑΣ ότι πίσω από την πλάτη του, ο κατηγορούμενος τον εξύβριζε. Ο κατηγορούμενος έγινε τόσο ενοχλητικός που αναγκάστηκε να τον κάνει "μπλοκ" για να μην μπορεί να του τηλεφωνεί. Επιπρόσθετα, επιβεβαίωσε ότι η ΑΣ, σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις ένα με ενάμιση χρόνο πριν την καταγγελία, τον ενημέρωσε για τη σεξουαλική εκμετάλλευση της από τον κατηγορούμενο, όταν ήταν μικρή. Όταν τη ρώτησε όμως τι έγινε, έβαλε τα κλάματα και έτσι δεν την πίεσε, για να μη τη φέρει σε δύσκολη θέση. Σε περαιτέρω ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν από τη συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής, ανέφερε ότι είχε χαρίσει στην αρχή της σχέσης τους ένα laptop στην ΑΣ και απ' ότι τον ενημέρωσε, λίγο καιρό μετά, έσπασε την οθόνη του ο κατηγορούμενος. Κατά την αντεξέταση, αρνήθηκε επίμονα υποβολή, ότι, ο κατηγορούμενος τους βρήκε σε απρεπή στάση όταν εισήλθε στο σπίτι. Από την άλλη, επέμενε - παρά το ότι του υποβλήθηκε το αντίθετο - ότι η ΑΣ τον ενημέρωσε για την παρενόχληση που δεχόταν από τον κατηγορούμενο και τη συμβούλεψε μάλιστα να το πει και σε άλλο πρόσωπο. Η ΜΚ7 - Ουκρανικής καταγωγής και παντρεμένη με Κύπριο (κατάθεση- έγγραφο 7), ήταν επίσης οικογενειακή φίλη του ζεύγους και κουμπάρα τους, αφού βάφτισε τη μικρή τους κόρη, την ΕΑ. Συχνά ήταν παρούσα, όταν ο κατηγορούμενος, χωρίς λόγο, ύβριζε την ΑΣ, με φράσεις όπως "άχρηστο κορμί" και "πουτάνα" και αυτή του η συμπεριφορά, ήταν συχνά η αιτία για τους τσακωμούς του με τη ΜΚ
  10. Ο κατηγορούμενος, πρόσθεσε, είχε κάτι σαν μίσος για την ΑΣ και πάντοτε είχε κάτι κακό να πει γι' αυτή. Θυμάται επίσης το περιστατικό που η ΑΣ έκοψε τις φλέβες της και τη ρώτησε μάλιστα γιατί το έπραξε, χωρίς όμως να λάβει κάποια απάντηση. Ο ΜΚ8 - ανακριτής της υπόθεσης, ως διαφάνηκε, ήταν μάρτυρας κοινής αποδοχής, αφού δεν υποβλήθηκε σε αντεξέταση. Υιοθετώντας τις καταθέσεις του (τεκμήρια 2 και 2Α) ανέφερε ότι αυτός συνέλαβε τον κατηγορούμενο (Ε/Σ- τεκμήριο 6) και έλαβε απ' αυτόν ανακριτική κατάθεση (τεκμήριο 1). Πέραν τούτου, κατέθεσε την συγκατάθεση της ΑΣ για να υποβληθεί σε ιατρική εξέταση από ψυχολόγο (τεκμήριο 7) και το ημερολόγιο ενέργειας (τεκμήριο 8). Ο ΜΚ9 (κατάθεση- έγγραφο 9) και αυτός οικογενειακός φίλος του ζεύγους, είναι παντρεμένος με την κουμπάρα της ΜΚ2 από τον πρώτο της γάμο στην Ουκρανία. Έχουν και μια κόρη, συνομήλικη της ΑΣ και κάνουν παρέα. Μια μέρα, περί τα τέλη του 2008 (ίσως να ήταν και Σεπτέμβριος), είδε τον κατηγορούμενο να κατεβαίνει από το όχημα του και στη θέση του συνοδηγού, να κάθεται η ΑΣ. Τη σύγχυσε με την κόρη του από τον πρώτο του γάμο και τον ρώτησε αν είναι αυτή, για να λάβει την απάντηση πως ήταν η ΑΣ. Σε μετέπειτα σχόλιο του ότι μεγάλωσε η ΑΣ, ο κατηγορούμενος του είπε "είδες ήντα ανθό αναγιώνω έσσο μου" για να προσθέσει "έχω τον ανθό έσσο μου, εν να τον δώκω να τον φαν άλλοι". Αυτός του είπε "μα είσαι πελλός;" για να αποκριθεί στη συνέχεια, ο κατηγορούμενος, ότι αστειευόταν. Τον Νοέμβριο του 2016 τον ενημέρωσε και αυτόν η ΜΚ2 για τα όσα της κατήγγειλε η ΑΣ και τη συμβούλεψε, κατόπιν περίσκεψης, να επισκεφθεί δικηγόρο, όπως και έπραξε. Αντεξεταζόμενος, διευκρίνισε ότι ο λόγος που δεν αναγνώρισε την ΑΣ όταν την είδε στο όχημα του κατηγορούμενου - παρά το γεγονός ότι την ήξερε καλά - ήταν διότι βρισκόταν σε απόσταση. Όταν κόντεψε στο όχημα, διαπίστωσε και ο ίδιος ότι ήταν η ΑΣ. Επί τούτου, επέμενε παρά την αντίθετη υποβολή του συνηγόρου Υπεράσπισης, ότι, έλαβε χώρα η στιχομυθία που περιέγραψε. Για το εν λόγω θέμα, ενημέρωσε τότε και τη σύζυγό του, αλλά δέχτηκε την προτροπή της να μην δώσουν συνέχεια για να μην δημιουργηθεί η όποια παρεξήγηση με την κουμπάρα της ΜΚ
  11. Ο κλινικός ψυχολόγος των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας (ΜΚ10) - τα προσόντα και η εμπειρογνωμοσύνη του οποίου έγιναν παραδεκτά από την Υπεράσπιση - ήταν ο τελευταίος μάρτυρας που κλήθηκε από πλευράς Κατηγορούσας Αρχής. Ως μέρος της κυρίως του εξέτασης υιοθέτησε την έκθεση του ημερ.11.12.2017 (έγγραφο 9). Ο μάρτυρας διενήργησε τρεις κλινικές διαγωνιστικές συνεντεύξεις από την ΑΣ, όλες τον Νοέμβριο του 2017, συνολικής διάρκειας 3 ωρών και 40 λεπτών. Στην έκθεση καταγράφει ένα σύντομο ιστορικό, όπως του αναφέρθηκε από την ΑΣ αλλά και από τη ΜΚ2 με την οποία επίσης συναντήθηκε. Έπειτα αναφέρεται στις κλινικές συνεντεύξεις, προβαίνοντας σε ευρήματα και διαπιστώσεις σε σχέση με την εμφάνιση, τις αντιδράσεις, τη σωματική, νοητική, ψυχοπαθολογική και ψυχομετρική κατάσταση της ΑΣ. Προς το τέλος της έκθεσης του (σελ.7) κάτω από τον υπότιτλο "αξιολόγηση ψυχομετρικού τεστ MMPI-23" αναφέρει (και) τα εξής: "υπάρχει έλλειψη εμπιστοσύνης στον εαυτό της και ίσως βιώνει άγχη και φοβίες που δεν εξωτερικεύει. Προσπαθεί να καταστείλει τα συναισθήματα της με στόχο να καταφέρει να ελέγξει τις καταστάσεις που βιώνει.....Διαφαίνονται κάποια καταθλιπτικά στοιχεία [όχι πλήρης κατάθλιψη όμως] παρά το χαμόγελο και την εξωστρέφεια της." Τέλος στα συμπεράσματα του (σελ.7) αναφέρει ότι κατά τις συνεντεύξεις και τις περιγραφές της, η ΑΣ "δεν υπέπεσε σε αντιφάσεις". Σε περαιτέρω ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν από τη συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής, κλήθηκε να εξηγήσει τις μεθόδους που χρησιμοποίησε για να παρέμβει ο συνήγορος Υπεράσπισης και να δηλώσει ότι η εγκυρότητα αυτών των μεθόδων είναι παραδεκτή. Απ' εκεί και πέρα ο μάρτυρας αντλώντας πληροφόρηση από διάφορες μελέτες, έρευνες και συγγράμματα (βλ. τεκμήριο 13) αλλά και από την 14χρονη του πείρα, ανέφερε, ότι, η γενική τάση είναι να υπάρχει σημαντική καθυστέρηση στην αποκάλυψη σεξουαλικής κακοποίησης από τα θύματα. Πρόσθεσε μάλιστα, ότι, κάποια θύματα δεν προβαίνουν ποτέ σε αποκάλυψη. Σε σχέση με την αναφορά του μάρτυρα ότι η ΑΣ κατά τις συνεντεύξεις ήταν ντυμένη με αποδεκτό τρόπο και σύμφωνα με την ηλικία της, ρωτήθηκε κατά την αντεξέταση, αν θα οδηγείτο στην υποβολή άλλων ερωτήσεων προς την ΑΣ, αν είχε πληροφόρηση για ντύσιμο μη ευπρεπές και ασύμφωνο με την ιδιότητα της μαθήτριας. Ζητηθείς, τότε από τον μάρτυρα να εξηγήσει τι εννοεί, ο συνήγορος του επέδειξε τις φωτογραφίες από το Facebook (τεκμήριο 4). Αφού είδε τις φωτογραφίες, ο μάρτυρας σχολίασε ότι πολλές δεν αποτελούν εξαίρεση από την πλειοψηφία κοριτσιών ηλικίας 15, 16 ετών και κάποιες δείχνουν περισσότερο προκλητικές. Στην επιμονή του συνηγόρου, να αναφέρει, αν θα υπέβαλλε άλλες ερωτήσεις προς την ΑΣ, αν είχε υπόψη του αυτές τις φωτογραφίες, ο μάρτυρας - αιφνιδιάζοντας - απάντησε ως εξής: "Μπορεί, με αυτόν τον τρόπο με βλέπετε ότι δεν έχω προδιάθεση να βαφτίσω την εξεταζόμενη ότι είναι ή δεν είναι θύμα σεξουαλικής παρενόχλησης. Αν έβλεπα αυτές ίσως είχα περισσότερες υποψίες ότι μάλλον είναι. Στατιστικά η υπέρμετρη σεξουαλική υπερσεξουαλικότητα συμπεριφορά και λοιπά, συνάδει με σεξουαλικά βιώματα σε μικρή ηλικία." Σε άλλη ερώτηση του συνηγόρου, σε σχέση με το εύρημα του ότι η ΑΣ ήταν νορμοθημική, διασαφήνισε ότι τούτο δεν σημαίνει ότι είναι διπολική και απλά βρισκόταν σε περίοδο ύφεσης. Αντίθετα το ότι ήταν νορμοθημική, σημαίνει, ότι, ήταν εντός της νόρμας. Χωρίς εκτροπή και χωρίς να υπάρχει παθολογία. Ένας απόλυτα φυσιολογικός άνθρωπος μπορεί να χαρακτηριστεί ως νορμοθημικός, κατέληξε. Η προσαχθείσα από πλευράς Κατηγορούσας Αρχής μαρτυρία, κρίθηκε ικανοποιητική για κλήση του κατηγορούμενου σε απολογία σε όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει. Έτσι του εξηγήθηκαν τα δικαιώματα του και αυτός επέλεξε να καταθέσει ενόρκως από το εδώλιο του μάρτυρα. Στο πλαίσιο αυτό υιοθέτησε γραπτή δήλωση (έγγραφο 10). Πέραν αυτής, είχε από προηγουμένως κατατεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου, η ανακριτική του κατάθεση ημερ. 25.11.2016 (τεκμήριο 1), η λήψη της οποίας από τον ΜΚ8, έγινε μάλιστα παραδεκτό γεγονός. Στη γραπτή του δήλωση (έγγραφο 10) την οποία ανέγνωσε ενώπιον του Δικαστηρίου, αρνείται κάθε ανάμειξη στα αδικήματα που του καταλογίζονται. Αφού εξηγεί τις προσωπικές του συνθήκες (πατέρας 4 παιδιών - 2 από προηγούμενο γάμο, ενός εξώγαμου και ενός από τον γάμο του με τη ΜΚ2), αναφέρεται στα της άφιξης της ΑΣ από την Ουκρανία σε ηλικία 9 χρόνων για να διαμείνει μαζί τους. Αναφέρει, ότι, μέριμνα του ήταν να αισθανθεί η ΑΣ την παρουσία ενός πατέρα στη ζωή της, κάτι το οποίο είχε τόσο στερηθεί. Αρχικά, οι σχέσεις τους ήταν καλές αλλά όσο μεγάλωνε η ΑΣ χαλούσαν, διότι αυτή άρχισε από πολύ νωρίς να ενδιαφέρεται για αγόρια, κάτι το οποίο επηρέασε την επίδοση της στο σχολείο. Τούτο προκαλούσε την αντίδραση τόσο του ιδίου όσο και της μητέρας της, αφού ήθελαν να την συνετίσουν. Στο πλαίσιο αυτό, είναι γεγονός ότι της έλεγε πως αν δεν διαβάζει να τελειώσει το σχολείο θα γίνει μια άχρηστη ενώ αργότερα - το 2013 - όταν άρχισε να αναρτά προκλητικές φωτογραφίες στο Facebook, της έλεγε, ότι, ο κόσμος θα τη θεωρεί πουτάνα. Ουδέποτε της είπε όμως, ότι, είναι η πουτάνα του Στροβόλου ούτε και της έφτυνε την ώρα που έτρωγε, όπως η ίδια ισχυρίστηκε. Ούτε και την κορόιδευε ότι είναι άσχημη και ότι έχει σπυράκια. Σε σχέση με το περιστατικό που έγινε το 2010 όταν η ΜΚ2 πήγε να γεννήσει και η ΑΣ επιχείρησε να κόψει της φλέβες της, το απέδωσε σε κάποια ερωτική της απογοήτευση και συγκεκριμένα στο ότι ένα αγόρι αρνήθηκε να συνάψει σχέση μαζί της. Όταν επέστρεψε από το νοσοκομείο η ΜΚ2 και είδε την ΑΣ με τον επίδεσμο, είναι γεγονός ότι την προέτρεψε να πάρει την ΑΣ σε ψυχίατρο, λέγοντας της, ότι, θα είχαν άσχημα μπλεξίματα μαζί της. Αναφέρθηκε ακολούθως στις εκάστοτε εργασίες του για να υποστηρίξει ότι δεν είχε τον χρόνο, ούτε, εν πάση περιπτώσει επέστρεψε ποτέ στο σπίτι ενώ απουσίαζε η ΜΚ2, για να παρενοχλήσει σεξουαλικά την ΑΣ. Ειδικά για την εργασία του στην εταιρεία XXXXX Ltd, μεταξύ 2011-2016, ανέφερε, ότι, απουσίαζε μεν αρκετές ώρες από το γραφείο, αλλά βρισκόταν σε συγκεκριμένες αποστολές, αφού κάλυπτε τις πόλεις της Λάρνακας, της Λεμεσού και της Πάφου. Περαιτέρω εξήρε τον καλό του χαρακτήρα, δίδοντας ως παράδειγμα την εποχή που ήταν οδηγός ταξί και μετέφερε αργά το βράδυ (ή και τις πρωινές ώρες) τα άλλα του παιδιά και/ή φίλες των άλλων του παιδιών, γιατί ήθελε να γυρνάνε στο σπίτι με ασφάλεια. Τόνισε ότι ουδέποτε παραπονέθηκε κάποια φίλη των παιδιών του για οτιδήποτε που να είχε σχέση μαζί του. Σε ό,τι αφορά τα άλλα του παιδιά είναι κοντά τους για ό,τι τον χρειαστούν. Σχετικά με το περιστατικό που βρήκε τον ΜΚ6 στο σπίτι μαζί με την ΑΣ, επέμενε ότι ερωτοτροπούσαν και πως αντέδρασε με έντονο τρόπο. Αρχικά, δεν ήθελε να είναι με αυτό το παιδί η ΑΣ, αφού ήταν αρκετά μεγαλύτερος της. Στη συνέχεια όμως σκέφτηκε ότι μπορεί να της έκαμνε καλό, αφού ήταν καλό παιδί από συγκροτημένη οικογένεια και μπορούσε να της δώσει κίνητρο να αφοσιωθεί στα μαθήματα της. Σε σχέση με τα γλυκά στα οποία αναφέρθηκε η ΑΣ, της τα έφερνε για να την επιβραβεύσει όταν έκανε τα μαθήματα της και όχι για να τον αφήνει να της χαϊδεύει το στήθος. Σε ό,τι αφορά τον υπολογιστή είναι ψέμα ότι τον χρησιμοποιούσε ως δέλεαρ για τον ίδιο σκοπό. Δεν ήξερε καν τον κωδικό, ούτε έχει γνώσεις από ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Παρομοίως ουδέποτε την απείλησε ότι θα την έστελνε πίσω στην Ουκρανία, ούτε και είχε τέτοια δυνατότητα. Αντίθετα συνέβαλε στο να αποκτήσει τόσο η ίδια όσο και η μητέρα της, κυπριακή υπηκοότητα. Τέλος, εντάσσει την όλη καταγγελία σε προσπάθεια της ΑΣ να τον εκδικηθεί. Σε περαιτέρω ερωτήσεις του συνηγόρου του, ανέφερε ότι δεν θυμάται τον διάλογο που είχε με την ΜΚ2 όταν τον επισκέφθηκε στο ταξί XXXXX για να του δώσει τα πράγματα του, ούτε και τον διάλογο που είχε με τον ΜΚ9 το
  12. Κατά την αντεξέταση επέμενε ότι δεν έχει γνώσεις ηλεκτρονικού υπολογιστή. Ούτε καν να τον χρησιμοποιήσει για βασικές ανάγκες. Δεν του χρειάζεται ο υπολογιστής. Απ' εκεί και πέρα συμφώνησε ότι έχουν διευθετηθεί πλήρως τα ζητήματα διαζυγίου, διατροφής και γονικής μέριμνας της κόρης τους ΕΑ, με τη ΜΚ
  13. Στη συνέχεια επέμενε ότι τα παιδιά του από τον πρώτο του γάμο είχαν σχέση με την ΑΣ και προθυμοποιήθηκαν μάλιστα να τη βοηθήσουν στα μαθήματα της, αλλά η ίδια δεν δέχτηκε. Επί τούτου, αρνήθηκε υποβολές ότι τον γιο του, μια φορά τον συνάντησε η ΑΣ (όταν γεννήθηκε η αδελφή της το 2010) και την κόρη του, δύο φορές. Ανέφερε, ότι, η κόρη του που είναι 19 χρόνων δουλεύει σε φούρνο για να μαζέψει χρήματα να μπορέσει να σπουδάσει. Σε υπόδειξη της συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής, ότι, η κόρη του, ήδη σπουδάζει - γεγονός που κατά τη συνήγορο - αποδεικνύει την ανυπαρξία οποιασδήποτε σχέσης του κατηγορούμενου μαζί της, ανέφερε, ότι ο ίδιος ήξερε ότι μαζεύει λεφτά για να μπορέσει να σπουδάσει. Αν σπουδάζει πρόσθεσε "μπράβο της". Σε σχέση με το περιστατικό που βρήκε στο σπίτι τον ΜΚ6 μαζί με την ΑΣ, επέμενε, ότι, ερωτοτροπούσαν στον καναπέ, όταν μπήκε μέσα. Ο ΜΚ6, μάλιστα, έχοντας αντιληφθεί το θυμό του, έσπευσε να τον ενημερώσει ότι έχει πρόβλημα με την καρδία του για να μην του προκαλέσει κάποιο πρόβλημα. Του είπε μάλιστα ότι πήρε απαλλαγές από το στρατό λόγω του προβλήματος αυτού. Ενόψει τούτου, δεν τον κτύπησε και του είπε απλά να φύγει. Αναφορικά με το laptop που δώρισε ο ΜΚ6 στην ΑΣ, αν και θυμόταν την ύπαρξη του δεν θυμόταν τι απέγινε. Αρνήθηκε πάντως, ότι, έσπασε ο ίδιος, την οθόνη του. Σχετικά με τη συμπεριφορά του απέναντι στην ΑΣ, ανέφερε ότι της έδινε μόνο συμβουλές όπως παραδείγματος χάρη, να διαβάζει για να μην γίνει άχρηστη στην κοινωνία και να ντύνεται πιο σεμνά. Ερωτηθείς για τον ΜΚ5, δέχτηκε ότι ήταν οικογενειακός τους φίλος και ότι, μαζί με τη μητέρα του πλήρωσαν τις καθυστερημένες διατροφές για να αποφυλακιστεί. Σε μια περίπτωση τους πλήρωσε και €138 ρεύμα. Μετά τη διάσταση του κατηγορούμενου με τη ΜΚ2, δέχτηκε, ότι, μεσολάβησε κιόλας - σε μια τουλάχιστον περίπτωση - να βρεθούν σε καφέ (ο κατηγορούμενος και η ΜΚ2) για να τα βρουν. Για το περιστατικό στο ταξί XXXXX, ισχυρίστηκε ότι απλά είπε στην ΜΚ2 "τον γέρο τι τον έφερες;" απορρίπτοντας ότι την ειρωνεύτηκε ότι πηγαίνει με άντρες. Ο δε λόγος που δεν της απάντησε, όταν τον κατηγόρησε ότι πηγαίνει με μωρά, ήταν διότι ήθελε να δώσει ένα γρήγορο τέλος στη συζήτηση, αφού στο μέρος υπήρχε κόσμος και γινόταν ρεζίλι. Για τις διατροφές της ΕΑ (της μικρότερης αδελφής της ΑΣ) δέχτηκε, ότι, δεν εκδόθηκε φυλακιστήριο εναντίον του για καθυστερήσεις, παρά μόνο τον Αύγουστο του
  14. Του τα φύλαγε μαζεμένα η ΜΚ2, όπως χαρακτηριστικά το έθεσε. Τώρα όμως τα πλήρωσε και είναι "up to date". Επί τούτου, ανέφερε, ότι, δεν συνδέει τις διατροφές με την καταγγελία. Ουδέποτε έσμιξε τα δύο και δεν ισχυρίζεται ότι τον κατήγγειλαν, λόγω καθυστερημένων διατροφών. Τέλος, ερωτηθείς για τις εργασίες του, επέμενε ότι δεν είχε ελεύθερο χρόνο να πηγαίνει στο σπίτι πριν τη ΜΚ
  15. Δεν έμενε στο σπίτι μόνος του μαζί με τη ΑΣ, ακόμα και τις περιόδους που επισήμως ήταν άνεργος, αφού και τότε ακόμα, κάποια εργασία έκαμνε. Ειδικά στην εταιρεία XXXXX Ltd, κάλυπτε βασικά όλη την Κύπρο. Οι εργοδότες του, έκαμναν κρυφό έλεγχο, παίρνοντας τηλέφωνο τους διάφορους τόπους που έπρεπε να πάει, ρωτώντας, πότε πέρασε απ' εκεί και πόση ώρα έκατσε. Δεν μπορούσε έτσι να καθορίσει ο ίδιος τα δρομολόγια του. Μετά το πέρας της μαρτυρίας του κατηγορουμένου και τη δήλωση της Υπεράσπισης πως δεν θα καλούσε οποιουσδήποτε μάρτυρες, δόθηκε χρόνος στις δύο πλευρές να ετοιμάσουν την αγόρευση τους. Αμφότερες ετοίμασαν, υιοθέτησαν και κατέθεσαν στο Δικαστήριο, εμπεριστατωμένες γραπτές αγορεύσεις, στις οποίες αναλύουν τις θέσεις και τα επιχειρήματα τους, καταλήγοντας βέβαια σε διαμετρικά αντίθετο αποτέλεσμα. Τις αγορεύσεις αυτές - όπως και κάθε άλλη πτυχή της υπόθεσης - τις έχουμε διεξέλθει με προσοχή και ενδελέχεια και απαντήσεις, σχόλια και ανάλυση επιμέρους πτυχών τους, θα γίνει σε κατοπινό στάδιο, εκεί και όπου χρειάζεται για επίλυση της επίδικης διαφοράς. Αξιολόγηση μαρτυρίας Προχωρούμε με την αξιολόγηση της μαρτυρίας, ενότητα σημαντική για την οποιανδήποτε υπόθεση και καθοριστική για την παρούσα. Ξεκινούμε από τα απλά και συγκεκριμένα τους δύο αστυνομικούς της υπόθεσης (ΜΚ1 και 8), η μαρτυρία των οποίων, δεν φαίνεται να τελεί υπό ιδιαίτερη αμφισβήτηση από την Υπεράσπιση. Η ΜΚ1 υπενθυμίζουμε είναι η αστυνομικός που έλαβε το παράπονο και την κατάθεση της ΑΣ (ενήλικης, κατά τον χρόνο εκείνο - 24.11.2016). Μολονότι, αποδεχόμαστε πλήρως τη μαρτυρία της ως αναντίλεκτη, αντικειμενική και αξιόπιστη, θα πρέπει να τονίσουμε, ότι, δυο ζητήματα της μαρτυρίας της που αναδείχθηκαν - ένα από κάθε πλευρά - κατά τη δική μας εκτίμηση, είναι χωρίς ουσιαστική σημασία. Το πρώτο, το οποίο αναδείχθηκε από την Κατηγορούσα Αρχή, αφορά την ψυχολογική κατάσταση της ΑΣ κατά τη στιγμή της καταγγελίας και τη λήψη της κατάθεσης. Το ότι η ΑΣ έκλαιγε και ήταν αναστατωμένη κατά την αντίληψη της μάρτυρος, το αποδεχόμαστε. Δεν αποδεχόμαστε όμως, ότι τούτο ενισχύει καθ' οιονδήποτε τρόπο την εκδοχή της ΑΣ ως προς τα γεγονότα. Δεν υπάρχει χρονική εγγύτητα μεταξύ συμβάντων και καταγγελίας, έτσι ώστε να προσδοθεί ουσιαστική αποδεικτική βαρύτητα στη ψυχολογική κατάσταση και τις αντιδράσεις της ΑΣ κατά την ώρα της καταγγελίας και της μετέπειτα λήψης απ' αυτήν, κατάθεσης. Σε αντιδιαστολή, το ίδιο ισχύει σε σχέση με το δεύτερο ζήτημα που ανέδειξε η Υπεράσπιση, ήτοι, το γεγονός ότι δεν χρειάστηκε η συνδρομή του Γραφείου Ευημερίας κατά τη λήψη της κατάθεσης της ΑΣ. Πέραν του ότι η ΑΣ ήταν πλέον ενήλικη και άρα η συνδρομή του Γραφείου Ευημερίας ήταν κατά λογική θεώρηση, αχρείαστη, η μη κλήση του Γραφείου Ευημερίας - στην πράξη - μπορεί να οφείλεται και σε άλλους, άσχετους με τη συμπεριφορά της ΑΣ τη δεδομένη στιγμή παράγοντες. Το σίγουρο πάντως είναι πως ουδόλως η απουσία εκπροσώπου του Γραφείου Ευημερίας, επηρεάζει ή αντανακλά αρνητικά επί του περιεχομένου της κατάθεσης της ΑΣ. Ο ΜΚ8 ήταν ο ανακριτής της υπόθεσης. Κρίνουμε πως και αυτός είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο και αποδεχόμαστε έτσι τη μαρτυρία του. Ούτως ή άλλως η μαρτυρία του παρέμεινε αναντίλεκτη. Ο μάρτυρας αυτός κατέθεσε κάποια τεκμήρια, μεταξύ των οποίων και η ανακριτική κατάθεση του κατηγορουμένου (τεκμήριο 1), στην οποία θα αναφερθούμε στη συνέχεια. Μια αναφορά του μάρτυρα, η οποία κατά κάποιο τρόπο, αναδείχθηκε ως σημαντική από την Κατηγορούσα Αρχή, είναι, ότι, ο κατηγορούμενος κατά τη σύλληψη του, δεν αντέδρασε. Δεχόμαστε ότι αυτό ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Υπό τις περιστάσεις όμως πρόκειται για ένα γεγονός εντελώς ουδέτερο και αδιάφορο. Αλίμονο, αν η μη αντίδραση και μόνο ενός υπόπτου κατά τη στιγμή της σύλληψης του, εκλαμβάνεται στη μετέπειτα δίκη - άμεσα ή έμμεσα - ως ενοχοποιητικό στοιχείο. Η μη αντίδραση, όπως και η αντίδραση μπορεί να οφείλεται σε παράγοντες άσχετους, με την ουσία της σύλληψης. Ο ΜΚ4 επίσης μας προξένησε καλή εντύπωση και αποδεχόμαστε έτσι τη μαρτυρία του. Ήταν πηγαίος και σταθερός στις τοποθετήσεις του χωρίς να υποπέσει σε αντιφάσεις και χωρίς σε καμία περίπτωση να διαφανεί ότι διακατεχόταν από εχθρικά προς τον κατηγορούμενο, αισθήματα, τουναντίον. Η μαρτυρία του είναι σημαντική, αφού - παρά την προσπάθεια του κατηγορουμένου να πείσει για το αντίθετο - κατέδειξε, ότι, καθ' όλη τη διάρκεια της εργασίας του στην εταιρεία Kannas (από το 2011-2016), εκτός από όχημα της εταιρείας, ο κατηγορούμενος είχε και μεγάλη ελευθερία κινήσεων. Κατά τον ουσιώδη χρόνο, τα οχήματα της εταιρείας, δεν ήταν εφοδιασμένα με σύστημα πλοήγησης GPS. Ο κατηγορούμενος δεν ήταν υποχρεωμένος να παρουσιάζεται είτε το πρωί είτε το απόγευμα στο γραφείο της εταιρείας στη Λευκωσία. Μπορούσε να πάει απευθείας σε πελάτη το πρωί ή και να σχολάσει αμέσως μετά από επίσκεψη του σε πελάτη το απόγευμα. Ούτε και η εταιρεία ήλεγχε ανά πάσα στιγμή που βρισκόταν, ο κατηγορούμενος. Ως εκ τούτου, κάλλιστα, θα μπορούσε να επιστρέφει στο σπίτι σε χρόνους που η ΜΚ2 δεν ήταν εκεί και να παρενοχλεί σεξουαλικά την ΑΣ, εν κρυπτώ και ανενόχλητα. Είναι πολύ σημαντικό, να σημειώσουμε, ότι, ο μάρτυρας δεν ρωτήθηκε ούτε και του έγινε κάποια υποβολή σε σχέση με δύο ισχυρισμούς του κατηγορούμενου. Η πρώτη, ότι πέραν της Λευκωσίας, ο κατηγορούμενος κάλυπτε και τις πόλεις της Λάρνακας, Λεμεσού και Πάφου και η δεύτερη, ότι, η εταιρεία ήλεγχε - κρυφά κατά τον κατηγορούμενο - τις κινήσεις του, παίρνοντας τηλέφωνο πελάτες και ρωτώντας τους αν πέρασε απ' εκεί ο κατηγορούμενος και πόση ώρα έκατσε. Απόλυτη σιγή επί αμφότερων των ζητημάτων τούτων κατά την αντεξέταση του καθ' ύλη αρμόδιου αυτού μάρτυρα, αποστερώντας του έτσι τη δυνατότητα, να σχολιάσει ή να αντικρούσει προβληθείσες εκ των υστέρων και εκ του ασφαλούς, θέσεις του κατηγορουμένου. Στο ζήτημα αυτό θα επανέλθουμε κατά την αξιολόγηση του ίδιου του κατηγορούμενου. Οι ΜΚ5, 7 και 9 εμπίπτουν στην ίδια ουσιαστικά κατηγορία. Πρόκειται για άτομα που είχαν σχέση/φιλία με το ζεύγος κατηγορουμένου - ΜΚ2 και η μαρτυρία τους περιστράφηκε γύρω από γεγονότα - παρεμφερή ως επί το πλείστον - που προέκυψαν από τη γνωριμία, την επαφή και τη σχέση τους με τα προαναφερθέντα πρόσωπα. Ο ΜΚ5 - κρίνοντας από την ανακριτική κατάθεση του κατηγορουμένου - θα έπρεπε να ήταν μάρτυρας που θα συγκέντρωνε τα "έντονα πυρά της αντεξέτασης". Αντ' αυτού η μαρτυρία του πέρασε, ήσυχα και ήπια. Και εξηγούμε. Στην ανακριτική του κατάθεση (τεκμήριο 1), με περισσή λεπτομέρεια και αγανάκτηση, ο κατηγορούμενος φωτογραφίζει τον ΜΚ5 ως τον υποκινητή της ΜΚ2 στο να προχωρήσει στην "αβάσιμη" εναντίον του, καταγγελία. Κατά τον κατηγορούμενο, ο ΜΚ5 έκανε ακριβά δώρα στην ΑΣ, βοηθούσε οικονομικά την ΜΚ2 ενώ την ίδια ώρα της έλεγε ότι αυτός είναι άχρηστος και θα πρέπει να εξαφανιστεί από τη ζωή της. Και όλα αυτά "για να έχουν ελεύθερο το πεδίο". Με άλλα λόγια, ο κατηγορούμενος άφηνε σαφείς αιχμές για σχέση ΜΚ5 και ΜΚ2 και για οργανωμένη θυματοποίηση του. Τις αιχμές κατά του ΜΚ5, τις επανέφερε - σε ηπιότερο όμως τόνο - και κατά τη μαρτυρία του στο Δικαστήριο. Δεν ανέφερε βέβαια ότι ήταν υποκινητής της ΜΚ2, αλλά έκανε αιχμηρή αναφορά στις εξόδους ΜΚ2 και 5 στο Bingo στη Λάρνακα, σε γνώση του μεν στην απουσία του δε. Ενώ λοιπόν πριν και μετά, ο ΜΚ5 παρουσιάζεται κατ' αυτόν τον ειδεχθή τρόπο από τον κατηγορούμενο, ενδιαμέσως, κατά τη διάρκεια της δια ζώσης μαρτυρίας του δηλαδή, δεν ερωτάται και δεν υποβάλλεται το παραμικρό στον μάρτυρα. Αντίθετα, από τη μαρτυρία του προκύπτει ότι ήταν περισσότερο φίλος του κατηγορούμενου και βοήθησε αυτόν οικονομικά και όχι τη ΜΚ2, αφού του πλήρωσε λογαριασμό ρεύματος αλλά και φυλακιστήριο καθυστερημένων διατροφών, για να μπορέσει να αποφυλακιστεί. Περαιτέρω προέκυψε, πως, όχι μόνο δεν εξωθούσε τη ΜΚ2 να χωρίσει τον κατηγορούμενο, αλλά, μετά τη διάσταση του ζεύγους, σε μια τουλάχιστον περίπτωση, μεσολάβησε έμπρακτα για να τα βρουν. Κατά τα άλλα ο μάρτυρας ήταν σταθερότατος, συνεπής και συνετός στα λεγόμενα του και έτσι τον αποδεχόμαστε ως αξιόπιστο μάρτυρα της αλήθειας. Υπάρχουν ενδιαφέροντα σημεία στη μαρτυρία του, αλλά τίποτε φρονούμε, που θα μπορούσε να επενεργήσει ουσιαστικά ή έστω και ενισχυτικά για την ουσία των κατηγοριών. Για τις έωλες αιχμές εναντίον του μάρτυρα από τον κατηγορούμενο, θα επανέλθουμε κατά τη δική του αξιολόγηση. Καλή εντύπωση μας προξένησαν και οι ΜΚ7 και 9 αφού αμφότεροι ήταν σταθεροί στη μαρτυρία τους και δεν υπέπεσαν σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις. Επ' αυτού, απορρίπτουμε τη θέση της Υπεράσπισης, ότι, τα λεγόμενα του ΜΚ9 ήταν "το προϊόν φαντασίας και/ή μυθοπλασίας". Αυτού λεχθέντος, η σημασία της μαρτυρίας και των δύο αυτών μαρτύρων, είναι περιορισμένη. Η ΜΚ7 έκανε κάποιες αναφορές στην κακή συμπεριφορά του κατηγορουμένου απέναντι στην ΑΣ και στο περιστατικό όπου η ΑΣ επιχείρησε να κόψει τις φλέβες της το
  16. Επί της ουσίας των καταγγελιών όμως, η μάρτυρας δεν είχε οτιδήποτε ουσιαστικό να προσθέσει. Η ουσία της μαρτυρίας του ΜΚ9 έγκειται στην αναβίωση μιας στιχομυθίας που είχε πολύ παλιά, το 2008, με τον κατηγορούμενο. Τα λεγόμενα του κατηγορούμενου στα πλαίσια της στιχομυθίας αυτής ήταν ομολογουμένως περίεργα, αφύσικα, ανησυχητικά και ενδεχομένως να ήταν και προπομπός μετέπειτα ανώμαλων πράξεων του κατηγορουμένου ή και πράξεων που ήταν ήδη υπό εκκόλαψη. Μέχρι εκεί όμως. Δεν είναι δυνατό οι γενικές, αόριστες και μεταφορικές αυτές αναφορές, να επενεργήσουν ως ενισχυτική μαρτυρία, για τα πολύ συγκεκριμένα αδικήματα που ακολούθησαν. Ο ΜΚ6, ο οποίος ήταν σημαντικός μάρτυρας, μας προξένησε εξαιρετική εντύπωση. Πηγαίος, αυθόρμητος και ετοιμόλογος, απάντησε με ευκολία και σταθερότητα σε όλες τις ερωτήσεις που του τέθηκαν, χωρίς ταλαντεύσεις και χωρίς να υποπέσει σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις. Υπενθυμίζουμε ότι ο μάρτυρας είχε δεσμό για ένα χρονικό διάστημα με την ΑΣ. Ευθαρσώς, δέχτηκε, ότι, κατά την έναρξη του δεσμού η ΑΣ ήταν 15 χρονών (γεννηθείσα το 1998) και εκείνος 8 περίπου χρόνια μεγαλύτερος, δηλαδή 23 χρονών (γεννηθείς το 1990). Επιχειρήθηκε από την Υπεράσπιση να επικαλυφθεί το γεγονός τούτο με στοιχείο ανηθικότητας εκ μέρους και των δύο, με προφανή στόχο τον αποπροσανατολισμό από τα επίδικα θέματα. Ο μάρτυρας, σε κανένα σημείο, δεν έδειξε να τον ανησυχεί η προσπάθεια αυτή. Αντίθετα, με απόλυτα φυσιολογικό τρόπο και προθυμία, αναφέρθηκε στις λεπτομέρειες του δεσμού τους. Ούτε και είχε κάτι να κρύψει ο μάρτυρας, αφού την ίδια κιόλας ημέρα που έγινε το περιστατικό που τους βρήκε στο σπίτι ο κατηγορούμενος, εκδήλωσε την πρόθεση του να γνωρίσει τη μητέρα της. Σημειώνουμε και το γεγονός, ότι ο δεσμός ΑΣ και ΜΚ6 δεν υφίστατο κατά τον χρόνο που έδινε τη μαρτυρία του στο Δικαστήριο. Παρέμειναν απλά φίλοι, ως ανέφερε η ΑΣ. Επομένως, ο μάρτυρας δεν είχε και κίνητρο ή λόγο, να ευνοήσει, παραπλανήσει ή και να υπερβάλει με τη μαρτυρία του. Αποτιμούμε ως πολύ σημαντική την αναφορά του μάρτυρα, ότι σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις, πολύ πριν την καταγγελία στη μητέρα της, η ΑΣ, με δάκρυα στα μάτια της αποκάλυψε ότι ο κατηγορούμενος, τα προηγούμενα χρόνια, την παρενοχλούσε σεξουαλικά. Δεν θεωρούμε, βέβαια, την αποκάλυψη αυτή ως "πρώτο παράπονο" υπό την νομική έννοια του όρου αφού πέραν της γενικότητας που χαρακτηρίζει την αναφορά (δεν του έδωσε οποιεσδήποτε λεπτομέρειες) απουσιάζει και μαρτυρία σε σχέση με τον προαπαιτούμενο αυθορμητισμό και αμεσότητα. Ο μάρτυρας δεν καθόρισε επακριβώς πότε έγιναν οι αναφορές για να συσχετιστούν με τη λήξη της εκμετάλλευσης και να διαφανεί αν υπήρχε αυθορμητισμός και αμεσότητα ή μη μεταξύ συμβάντος και παραπόνου. Ανέφερε μόνο ότι έγιναν ένα -ενάμιση χρόνο πριν τον Νοέμβριο του 2016 που έδωσε κατάθεση στην Αστυνομία. Λαμβάνοντας υπόψη μας, ότι, ξεκάθαρα, τα τελευταία επεισόδια σεξουαλικής εκμετάλλευσης έλαβαν χώρα το 2013 και με βάση τη μαρτυρία του ΜΚ6, οι αποκαλύψεις της ΑΣ προς τον ίδιο, πρέπει να έγιναν εντός του 2015, τότε σαφώς απουσιάζουν τα στοιχεία του αυθορμητισμού και της αμεσότητας (βλ. Γεωργίου v. Δημοσθένους
(2008)2 Α.Α.Δ. 618). Δεν μπορεί επομένως η αναφορά να θεωρηθεί ενισχυτική μαρτυρία για οποιαδήποτε κατηγορία. Είναι όμως σημαντική, πρώτον, διότι έγινε σε ανύποπτο χρόνο - ένα με ενάμιση χρόνο πριν η ΑΣ πληροφορήσει τη μητέρα της για τα συμβάντα και ξεκινήσει η αστυνομική διερεύνηση εναντίον του κατηγορούμενου και δεύτερον, έγινε σε οικείο, τότε, πρόσωπο της ΑΣ. Το στοιχείο αυτό είναι σημαντικό (όχι βέβαια καταλυτικό) για τη θεώρηση και αποτίμηση της μετέπειτα καταγγελίας της ΑΣ προς τη μητέρα της, γεγονός με το οποίο θα ασχοληθούμε κατά την αξιολόγηση της ΑΣ. Από τώρα όμως τονίζουμε, ότι η θέση της Υπεράσπισης, ότι η ΑΣ δήθεν, χρησιμοποίησε "μεθοδευμένα" τον ΜΚ6 και "τον ενέπλεξε στο παραμύθι της για να ενισχύσει το παράπονο της" είναι μια θέση που παραπέμπει σε νοσηρό δολοπλόκο και όχι σε ευάλωτο και σεξουαλικά κακοποιημένο παιδί όπως φρονούμε ήταν η ΑΣ. Τη θέση αυτή της Υπεράσπισης αβίαστα την απορρίπτουμε. Σημαντική θεωρούμε τη μαρτυρία του και στα σημεία όπου περιγράφει τη συμπεριφορά του κατηγορούμενου προς τον ίδιο και τα όσα του έλεγε για το δήθεν κακό ποιόν της ΑΣ ενώ την ίδια ώρα υπόσκαπτε τον ίδιο, προς την ΑΣ. Οι αναφορές αυτές καταρρίπτουν δύο ισχυρισμούς του κατηγορούμενου. Πρώτον, ότι, μετά από περίσκεψη ήταν υπέρ της συνέχισης της σχέσης ΑΣ και ΜΚ6, αφού έκρινε ότι ο ΜΚ6 θα μπορούσε να είχε θετική επίδραση επάνω της και δεύτερον, ότι δήθεν συμπεριφερόταν της ΑΣ ως πατέρας και ότι πλέον, οικογένεια της ήταν αυτός, η ΜΚ2 και η αδελφή της. Είναι προφανές, ότι στην πραγματικότητα, ήθελε διακαώς να διακοπεί ο δεσμός ΜΚ6 και ΑΣ, προς την οποία, κάθε άλλο παρά συμπεριφερόταν με τη στοργή ενός πατέρα και προστάτη. Όσον αφορά την ανάδειξη του περιστατικού όπου ο μάρτυρας ήταν στο σπίτι με την ΑΣ και μπήκε μέσα ο κατηγορούμενος και τους βρήκε, δεν είναι τίποτε περισσότερο από ένα σκέλος της ευρύτερης αήθους προσπάθειας του κατηγορούμενου, να αμαυρώσει τον χαρακτήρα της ΑΣ, "βαφτίζοντας" την ουσιαστικά ως ανήθικη από πολύ μικρή ηλικία που τελικό στόχο είχε να αποπροσανατολίσει από την ουσία του πράγματος που δεν είναι άλλη από τις δικές του ανίερες πράξεις και ενέργειες. Το όλον συμβάν, είναι εν πολλοίς άσχετο με τα επίδικα θέματα, τα οποία αφορούν σε προγενέστερο χρόνο και συγκεκριμένα στην επί σειρά ετών σεξουαλική εκμετάλλευση της ΑΣ από τον κατηγορούμενο. Εν πάση περιπτώσει, δεχόμαστε επί τούτου την εκδοχή του μάρτυρα (και της ΑΣ), ότι, δηλαδή, την ώρα που μπήκε μέσα ο κατηγορούμενος, δεν ερωτοτροπούσαν στον καναπέ αλλά απλά κάθονταν και μάλιστα ο μάρτυρας ήταν έτοιμος να αποχωρήσει. Με όλες τις πιο πάνω επισημάνσεις, αποδεχόμαστε τη μαρτυρία του ΜΚ
  1. Ερχόμαστε στον πραγματογνώμονα της υπόθεσης, κλινικό ψυχολόγο - ΜΚ
  2. Υπενθυμίζουμε ότι τα προσόντα, η πραγματοσύνη και η εγκυρότητα των μεθόδων που χρησιμοποίησε έγιναν παραδεκτά. Πέραν τούτων, θεωρούμε και εμείς τη μαρτυρία του επιστημονικά τεκμηριωμένη και τον ίδιο, ουδέτερο και αξιόπιστο μάρτυρα της αλήθειας. Πολλές από τις επισημάνσεις και αναφορές του ήταν γενικές ενώ σωστά, απέφυγε, να τοποθετηθεί επί της ουσίας των επιδίκων θεμάτων. Το έργο αυτό είναι αποκλειστική ευθύνη και αρμοδιότητα του Δικαστηρίου (βλ. Ομήρου v. Δημοκρατίας Ποινική Έφεση 91/2017, ημερ. 2.5.2018) Συμφωνούμε με τη συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής (σελ.36 της γραπτής της αγόρευσης), ότι, η μαρτυρία του δεν είναι ενισχυτική αυτής της ΑΣ. Είναι όμως σημαντική υπό την έννοια, ότι εφοδίασε το Δικαστήριο με επιστημονικές πληροφορίες και κριτήρια, επιτρέποντας του έτσι να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση, εφαρμόζοντας αυτά τα κριτήρια στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία. Μέχρι εκεί όμως. Σε καμία περίπτωση, το Δικαστήριο δεν θα χρησιμοποιήσει τη μαρτυρία του για να κρίνει την αξιοπιστία της ΑΣ, είτε θετικά είτε αρνητικά (βλ. Σ.Π v. Αστυνομίας Ποινική Έφεση 207/13, ημερ. 25.6.2014). Η αξιοπιστία της θα κριθεί αποκλειστικά στη βάση των δικών της λεγομένων και μόνο. Καλή εντύπωση μας προξένησε και η μητέρα της ΑΣ, ΜΚ
  3. Θεωρούμε τη μαρτυρία της ισορροπημένη, ειλικρινή και αξιόπιστη. Παρά τον συγκλονισμό, τη λύπη και την αγανάκτηση της για τα όσα πέρασε το παιδί της στα χέρια του κατηγορούμενου - κυριολεκτικά κάτω από τη μύτη της - δεν παρασύρθηκε σε υπερβολές και ενοχοποιητικές μεγαλοποιήσεις. Ανέφερε όσα η ίδια είδε, άκουσε και διαπίστωσε κατά τα επίδικα χρόνια, τα οποία, μολονότι, σκιαγραφούν έναν άνθρωπο ομολογουμένως χυδαίο, δεν ενισχύουν τα λεγόμενα της ΑΣ για σεξουαλική εκμετάλλευση. Αυτό δεν είναι παράξενο όμως. Ο κατηγορούμενος, όπως θα εξηγήσουμε κατά την αξιολόγηση του, ενεργούσε μεθοδευμένα. Προέβαινε στα ανομήματα του, όταν η ΜΚ2 ήταν απούσα ενώ επιστράτευσε διάφορες μεθόδους για να εξασφαλίσει τη σιωπή της ΑΣ όλα αυτά τα χρόνια. Πρωτίστως, φρόντισε να καταρρακώσει την αξιοπρέπεια και τον αυτοσεβασμό της, κάνοντας την να ντρέπεται και να αποστρέφεται τον ίδιο της τον εαυτό. Παράλληλα, χρησιμοποιούσε διάφορες απειλές που στο μυαλό ενός παιδιού, προφανώς, φάνταζαν τρομακτικές ενώ άλλοτε χρησιμοποιούσε ευτελή δελεασμό. Με αυτό τον τρόπο, η ΑΣ μετατράπηκε σε υποχείριο του κατηγορούμενου. Παρέμεινε υποτακτικά σιωπηλή και η μητέρα της, παρά την εγγύτητα της στα όσα συνέβαιναν, βρισκόταν στο σκοτάδι για πολλά χρόνια. Επί τούτου, σημειώνουμε, ότι η καταγγελία που της έγινε από την ΑΣ, δεν αποτελεί "πρώτο παράπονο" υπό την νομική έννοια του όρου, ελλείψει αμεσότητας. Ούτε και δύναται να ενισχύσει καθ' οιονδήποτε τρόπο τα λεγόμενα της ΑΣ, αφού η πρωτογενής πηγή είναι η ίδια η ΑΣ. Σε σχέση με τη μάρτυρα, είναι σημαντικό να επισημάνουμε τις παλινωδίες του κατηγορούμενου αναφορικά με υποτιθέμενα κίνητρα της, τα οποία ως διαφάνηκε τελικώς, ήταν ανύπαρκτα. Συγκεκριμένα στην ανακριτική του κατάθεση (τεκμήριο 1), στην οποία ήδη έχουμε αναφερθεί, η ΜΚ2 φέρεται να υποκινείται από τον ΜΚ5 για να τον καταγγείλουν και να έχουν "ελεύθερο το πεδίο". Στη δίκη, αυτή η θέση φαίνεται να εγκαταλείφθηκε, αφού της γίνεται υποβολή ότι η ΑΣ ουδέποτε υπήρξε θύμα σεξουαλικής εκμετάλλευσης και αν της είπε κάτι τέτοιο, η ίδια το μεγαλοποίησε. Με άλλα λόγια, αν της ειπώθηκε κάτι μικρό από την ΑΣ, η ίδια, μόνη της, το μετέτρεψε σε κάτι μεγάλο. Κατά την αντεξέταση της ΑΣ, η ΜΚ2, από άτομο που μεγαλοποιεί καταστάσεις, μετατρέπεται σε συνωμότης της ΑΣ, αφού γίνεται υποβολή προς την ΑΣ ότι η όλη καταγγελία έγινε για λόγους μίσους και εκδίκησης και των δύο, διότι, ο κατηγορούμενος δεν κατέβαλλε τότε διατροφή. Καθυστερημένη διατροφή σημειωτέον, δεν διεκδικήθηκε από τη ΜΚ2 μέχρι και τον Αύγουστο του
  4. Τις πιο πάνω αντιφατικές θέσεις περί κινήτρων, ήρθε να τις καταρρίψει ο ίδιος ο κατηγορούμενος με τη μαρτυρία του λέγοντας, ότι, δεν συνδέει τις διατροφές με την καταγγελία. Ουδέποτε έσμιξε τα δύο, όπως το έθεσε και δεν ισχυρίζεται ότι τον κατήγγειλαν, λόγω των καθυστερημένων διατροφών. Τελικώς, προκύπτει ότι η ΜΚ2 δεν είχε κανένα κίνητρο να καταγγείλει ψευδώς τον κατηγορούμενο και να περάσει τη φθορά της όλης διαδικασίας, ειδικά τη χρονική στιγμή που έγινε η καταγγελία, αφού, τότε, είχε καταλαγιάσει ο όποιος θυμός από την εξωσυζυγική σχέση του κατηγορούμενου, είχε εκδοθεί το διαζύγιο τους, είχε ρυθμιστεί το θέμα των διατροφών και της γονικής μέριμνας και ο καθένας είχε πλέον πάρει τον δρόμο του. Για τα υποτιθέμενα αυτοτελή κίνητρα της ΑΣ, θα επανέλθουμε κατά την αξιολόγηση της ΑΣ (ΜΚ3), στην οποία στρέφουμε τώρα την προσοχή μας. Προτού όμως υπεισέλθουμε στις επιμέρους πτυχές και την αξιολόγηση της μαρτυρίας της, είναι σημαντικό να προβούμε σε κάποιες εισαγωγικές/προκαταρκτικές επισημάνσεις που θα βοηθήσουν, πιστεύουμε, στην καλύτερη κατανόηση των όσων θα ακολουθήσουν. Η ΑΣ 18½ ετών κατά τον χρόνο της καταγγελίας στην Αστυνομία και 20 ετών σήμερα, φέρεται να ήταν θύμα σεξουαλικής εκμετάλλευσης στα παιδικά της χρόνια, ήτοι από την ηλικία των 10 ετών μέχρι την ηλικία των 15 ετών (περίπου). Τα θύματα σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης, ως πολλάκις έχει τονιστεί σε αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, υφίστανται μια συνεχή μετατραυματική ψυχική και ψυχολογική εμπειρία έτσι ώστε να επηρεάζεται όχι μόνο η απόφαση τους αν και πότε θα καταγγείλουν τα όσα υπέστησαν, αλλά ευρύτερα, η εν γένει δυνατότητα τους να αντιδρούν κατά τρόπο που εκλογικευμένα θα θεωρείτο ο αναμενόμενος (βλ. Αντωνίου v. Αστυνομίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 766, Σιακαλλής v. Αστυνομίας
(2010)2 Α.Α.Δ.146, Λ.Κ. v. Αστυνομίας
(2011)2 Α.Α.Δ. 547, Σ.Π. v. Αστυνομίας (ανωτέρω), Μ.Κ. v. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 14/2013, ημερ. 20.3.2014, Bejandi v. Δημοκρατίας Ποινική Έφεση 228/2012, ημερ. 17.12.2014 και Γ.Χ. v. Δημοκρατίας Ποινική Eφεση 140/2010, ημερ. 14.9.2015). Στην προκειμένη περίπτωση - τον κανόνα αργοπορίας στην αποκάλυψη σεξουαλικής κακοποίησης - το επιβεβαίωσε και ο ΜΚ10 με επιστημονικό τρόπο, παραπέμποντας σε έρευνες (βλ. τεκμήριο 13) που καταδεικνύουν ότι η πλειοψηφία θυμάτων σεξουαλικής κακοποίησης, είτε καθυστερούν να καταγγείλουν το γεγονός, είτε δεν το καταγγέλλουν ποτέ. Το σίγουρο πάντως είναι ότι δεν μπορεί να τίθενται εκ προοιμίου ανελαστικά και προκαθορισμένα πρότυπα αναμενόμενης συμπεριφοράς από θύματα σεξουαλικής κακοποίησης. Με άλλα λόγια μια πράξη, παράλειψη, απόφαση ή αντίδραση ενός θύματος σεξουαλικής κακοποίησης - λόγω ακριβώς των ακραίων συναισθημάτων που βιώνει - είναι ενδεχομένως απόλυτα λογική και αναμενόμενη ενώ υπό άλλες, φυσιολογικές, συνθήκες, θα ήταν μη αναμενόμενη, ίσως και παράλογη. Το στοιχείο αυτό το είχαμε συνεχώς κατά νου κατά την προσέγγιση και αποτίμηση της αξιοπιστίας της ΑΣ. Όπως κατά νου είχαμε και το γεγονός ότι - σε πολλές περιπτώσεις - η μάρτυρας αναφερόταν σε περιστατικά που έλαβαν χώρα πριν από πολλά χρόνια, μερικά εκ των οποίων, όταν ήταν στην τρυφερή ηλικία των 10 και 11 χρόνων. Συναφώς, κατά τα λεγόμενα της, τα περιστατικά αυτά, δεν ήταν παρά ένα δείγμα των πολλαπλών και επαναλαμβανόμενων περιστατικών σεξουαλικής εκμετάλλευσης που υπέστη από τον κατηγορούμενο, πατριό της, όλα αυτά τα χρόνια. Υπό αυτό το πρίσμα, θα πρέπει πιστεύουμε, να προσεγγίσουμε τη μαρτυρία της - ως ενιαίο δηλαδή σύνολο - και όχι αποσπασματικά, έτσι ώστε να μπορέσουμε να καταλήξουμε σε στέρεα συμπεράσματα του κατά πόσο η μαρτυρία της είναι ή όχι αξιόπιστη και κατ' επέκταση αν προσφέρει ασφαλές υπόβαθρο για να στηριχθεί το Δικαστήριο. Οι επισημάνσεις αυτές γίνονται για να γίνει κατανοητή η προσέγγιση μας στη μαρτυρία της ΑΣ και θα ίσχυαν για κάθε ανάλογη περίπτωση φερόμενου θύματος πολύχρονης σεξουαλικής εκμετάλλευσης κατά τα παιδικά του χρόνια. Ουδόλως θα πρέπει να συγχέονται ή να εκληφθούν ως επίδειξη εκπτωτικής προδιάθεσης σε τέτοιου είδους μαρτυρία. Αντίθετα, με ιδιαίτερη έμφαση, επισημαίνουμε ότι το επίπεδο αξιοπιστίας που αναμένεται από τέτοια πρόσωπα - στην προκειμένη περίπτωση από την ΑΣ - είναι το ίδιο όπως και για κάθε άλλο μάρτυρα κατηγορίας. Μόνο μαρτυρία που προέρχεται από αξιόπιστους μάρτυρες, είναι δυνατό να γίνει αποδεκτή και να αποτελέσει το υπόβαθρο για καταδίκη ενός προσώπου. Προσθέτουμε μάλιστα, ότι, η μαρτυρία τέτοιων προσώπων, προσεγγίζεται με ιδιαίτερη προσοχή και περίσκεψη. Επί τούτου είναι σημαντικό να υποδείξουμε ότι, ο τότε ισχύον περί Καταπολέμησης της Εμπορίας και της Εκμετάλλευσης Προσώπων και της Προστασίας Θυμάτων Νόμος 87(Ι)/2007, στον οποίο εδράζονται όλες οι κατηγορίες της παρούσας υπόθεσης, προβλέπει στο άρθρο 4
(3), ότι, δεν απαιτείται ενισχυτική μαρτυρία για απόδειξη αδικημάτων που στηρίζονται στο εν λόγω Νόμο. Τούτο, σε παράκαμψη του γενικού κανόνα πρακτικής, που θέλει το Δικαστήριο, σε υποθέσεις σεξουαλικών αδικημάτων, να αναζητεί ενισχυτική μαρτυρία (βλ. Aouad v. Δημοκρατία
(2009)2 Α.Α.Δ. 90). Παρά ταύτα, για εξάλειψη κάθε αμφιβολίας και εφαρμογή ύψιστης ασφαλιστικής δικλείδας, έχουμε προσεγγίσει την παρούσα υπόθεση ωσάν να μην υπήρχε αυτή η νομοθετική εξαίρεση και να υφίστατο κανονικά ο κανόνας πρακτικής. Ενισχυτική μαρτυρία λοιπόν, αναζητείται ως θέμα πρακτικής για σεξουαλικά αδικήματα. Τι συνιστά ενισχυτική μαρτυρία και ποια μορφή μπορεί να πάρει εξηγείται στην απόφαση Ττοουλιάς ν. Δημοκρατίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 258, Καϊλής v. Δημοκρατίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 251 και Munteanu v. Δημοκρατίας
(2013)2 Α.Α.Δ. 450). Συγκεκριμένα αναφέρεται στη σελ. 265 ότι ενισχυτική είναι η μαρτυρία η οποία έχει, ". προέλευση ανεξάρτητη από το μάρτυρα τη μαρτυρία του οποίου αποβλέπει να ενισχύσει και να τείνει να καταδείξει ουσιωδώς ότι όχι μόνο διαπράχθηκε το αδίκημα για το οποίο κατηγορείται ο υπόδικος, αλλά επίσης ότι εκείνος που το διέπραξε ήταν ο κατηγορούμενος. Όπως υποδεικνύεται στην πρόσφατη δικαστική απόφαση Turner v. Blunden δεν απαιτείται όπως η ενισχυτική μαρτυρία αποδεικνύει αφ΄ εαυτής τα αμφισβητούμενα γεγονότα ή τα συστατικά στοιχεία του εγκλήματος. ΄Ο,τι απαιτείται είναι η μαρτυρία να έχει ανεξάρτητη προέλευση από το συνένοχο (accomplice) και να τείνει να καταδείξει σε μια ή περισσότερες ουσιώδεις λεπτομέρειες ότι διαπράχθηκε το κρινόμενο έγκλημα και ότι ο εγκληματίας είναι ο κατηγορούμενος." Σημειώνουμε ακόμα πως σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει ενισχυτική μαρτυρία, μπορεί να υπάρξει καταδίκη με βάση μόνο τη μαρτυρία του θύματος, νοουμένου ότι το Δικαστήριο προηγουμένως αυτοπροειδοποιηθεί για τους κινδύνους που συνεπάγεται μια τέτοια καταδίκη (βλ. Petrosyan v. Αστυνομίας,
(2003)2 Α.Α.Δ. 90 και Ανδρέου v. Αστυνομίας Ποινική Έφεση 182/2015, ημερ.18.11.2016). Η προειδοποίηση αυτή πρέπει να διατυπώνεται στην απόφαση, αν και δεν χρειάζεται καθορισμένος τύπος φρασεολογίας (βλ. Νικολάου v. Δημοκρατία
(2000)2 Α.Α.Δ. 390). Με αυτές τις επισημάνσεις ερχόμαστε πλέον να αξιολογήσουμε στην πράξη τη μαρτυρία της ΑΣ. Συναισθανόμενοι τη σπουδαιότητα του εγχειρήματος, την ακούσαμε και την παρακολουθήσαμε με απόλυτη προσήλωση ενώ κατέθετε ενώπιον μας και με ενδελέχεια εξετάσαμε κάθε πτυχή της μαρτυρίας της ως καταγράφηκε στα πρακτικά της διαδικασίας. Είδαμε και λάβαμε υπόψη, τις αντιδράσεις και τη συμπεριφορά της από το εδώλιο του μάρτυρα, την αμεσότητα των απαντήσεων της - ειδικά κατά το στάδιο της αντεξέτασης - τη σταθερότητα και φυσικότητα με την οποία κατέθετε - μη αγνοώντας αλλά αντίθετα συνεκτιμώντας τις όποιες ανακολουθίες και μικροαντιφάσεις. Γενικά, δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε πως περάσαμε από την "κονίστρα" αξιολόγησης κάθε πτυχή της μαρτυρίας της με αυστηρότητα, χρησιμοποιώντας όλα τα εχέγγυα και εργαλεία αξιολόγησης που προσδιορίζονται στην νομολογία αλλά και που εμείς οι ίδιοι αποκτήσαμε από τη δικαστική μας εμπειρία, ενασχόληση και τριβή με τέτοιου είδους ζητήματα. Μετά το εγχείρημα αυτό καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι η ΑΣ είναι μια αξιόπιστη μάρτυρας της αλήθειας. Παρά την εμφανή συναισθηματική της φόρτιση, θλίψη και ψυχική οδύνη από την αναγκαστική αναβίωση των τραυματικών συμβάντων - που σε αρκετές περιπτώσεις εξωτερικευόταν με λυγμούς και κλάματα - παρέμεινε σταθερή, συνεπής και αμετακίνητη στις περιγραφές της. Κατά την αντεξέταση και γενικά σε όλη την πορεία της δίκης, άλλοτε ευθέως και άλλοτε πλαγίως, αφήνονταν σοβαρές αιχμές για το ήθος και την ηθική της (φωτογραφίες στο Facebook, σχέσεις/ενδιαφέρον για αγόρια, προκλητικό ντύσιμο, αναφορές του τύπου "να δούμε πόσο φρόνιμη ήσουν" κ.τ.λ), αλλά η μάρτυρας με περισσή ψυχραιμία και αξιοπρέπεια, έμεινε προσηλωμένη στην ουσία της υπόθεσης που ήταν βεβαίως η σεξουαλική εκμετάλλευση που δεχόταν για χρόνια από τον κατηγορούμενο. Η Υπεράσπιση τόσο κατά την ακρόαση όσο και με την αγόρευση του ευπαιδεύτου συνηγόρου κ. Μαππουρίδη, εστίασε στο χρονικό σημείο που έγινε η αποκάλυψη από την ΑΣ προς την ΜΚ2 (Οκτώβριο του 2016), υποστηρίζοντας, ότι, υπήρξε αδικαιολόγητη αργοπορία που καθιστά την όλη καταγγελία ύποπτη και μη πιστευτή. Μάλιστα έγινε αναφορά και σε συγκεκριμένα συμβάντα, "ευκαιρίες" κατά το επιχείρημα, που είχε η ΑΣ να προβεί σε αποκάλυψη χωρίς όμως να το πράξει. Ας δούμε με λίγη περισσότερη προσοχή ποιες ήταν αυτές οι "ευκαιρίες". Η πρώτη χρονολογείται στο έτος
  1. Τότε, η αδελφή του κατηγορούμενου στα πλαίσια μιας στιχομυθίας με τη ΜΚ2 - την οποία η ίδια αποκάλυψε - και που αφορούσε τη σχέση κατηγορουμένου - ΑΣ, ρώτησε τη ΜΚ2 "εν τζαι πειράζει τη μητσιά;" H MK2 όταν αντιλήφθηκε το τι εννοούσε, ρώτησε το ίδιο βράδυ την ΑΣ αν συνέβαινε κάτι τέτοιο για να λάβει όμως αρνητική απάντηση. Αυτό κατά την Υπεράσπιση αποτέλεσε "ευκαιρία" για την ΑΣ να προβεί σε αποκάλυψη. Η θέση αυτή παραγνωρίζει τα όσα αναφέραμε πιο πάνω σε σχέση με τα ακραία συναισθήματα που βιώνει ένα θύμα σεξουαλικής εκμετάλλευσης. Η ΑΣ τότε ήταν ένα ευάλωτο παιδί των 12-13 ετών. Όπως η ίδια ανέφερε φοβόταν τον κατηγορούμενο. Ουσιαστικά ήταν υποχείριο του. Ένιωθε ντροπή και αποστροφή για τον ίδιο της τον εαυτό και τα όσα γίνονταν σε βάρος της. Συνεπώς, όχι απλώς δεν αποτέλεσε "ευκαιρία" κατά την κρίση μας, αλλά ίσως η ΑΣ, να το ένιωσε και ως "απειλή" αφού η μητέρα της πλησίασε στο να μάθει το "μυστικό" κάτι που θα σήμαινε την αμφισβήτηση, τον εξευτελισμό και την απόλυτη ντροπή στα μάτια της. Δυνατό η ερώτηση, να φόβισε κι άλλο την ΑΣ και να την εγκλώβισε ακόμα περισσότερο στον εαυτό της. Αυτά βέβαια, κατά τη ψυχολογία και ψυχοσύνθεση παιδιού της δικής της ηλικίας και των δικών της, τότε, ακραίων βιωμάτων. Η δεύτερη αφορούσε τις δύο συναντήσεις της ΑΣ με ψυχολόγους (το 2014 και 2015 περίπου). Και αυτές κατά την Υπεράσπιση, αποτέλεσαν "ευκαιρία" για την ΑΣ να προβεί σε αποκάλυψη. Η θέση αυτή παραγνωρίζει και πάλι την εν γένει ψυχοσύνθεση ενός θύματος σεξουαλικής εκμετάλλευσης, όπως την περιγράφουμε ανωτέρω και η οποία, παρά το γεγονός ότι η ΑΣ ήταν πλέον πιο μεγάλη, πιθανώς να ήταν και καταρρακωμένη περαιτέρω αφού η εκμετάλλευση είχε χειροτερεύσει με την προσθήκη των αναγκαστικών και κατ' εξακολούθηση πεοθηλασμών στην τουαλέτα. Πέραν τούτου, το επιχείρημα παραγνωρίζει το γεγονός ότι οι συναντήσεις αυτές είχαν ως αποκλειστικό αντικείμενο τις μαθησιακές δυσκολίες της ΑΣ. Δεν νομίζουμε ότι θα ήταν εύκολο, ευχερές ή και αναμενόμενο για την ΑΣ σε τέτοιες συναντήσεις, να ανοιχθεί και να μιλήσει σε ένα άγνωστο πρόσωπο, όπως προφανώς θα ήταν για την ίδια, ένας ψυχολόγος, αντικείμενο ενασχόλησης του οποίου, ήταν κάτι εντελώς διαφορετικό. Κατά τον χρόνο εκείνο (το 2015) υπενθυμίζουμε, η ΑΣ μίλησε για τη σεξουαλική της εκμετάλλευση - έστω και επιγραμματικά - στον τότε φίλο και οικείο της, ΜΚ
  2. Στο ευρύτερο κεφάλαιο των ψυχολόγων, η Υπεράσπιση ενέταξε και την παρότρυνση του κατηγορούμενου προς τη ΜΚ2, το 2010, να πάρει την ΑΣ σε ψυχίατρο (βλ. σελ.7 και 11 της γραπτής αγόρευσης του κ. Μαππουρίδη). Αυτό κατά το επιχείρημα, δείχνει ότι ο κατηγορούμενος δεν είχε τίποτε να κρύψει, αφού σε περίπτωση που πήγαινε όντως σε ψυχίατρο, θα μπορούσε να αποκαλύψει την υποτιθέμενη σεξουαλική της εκμετάλλευση. Πέραν των όσων ήδη αναφέραμε πιο πάνω, που ισχύουν κατ' αναλογία και εδώ, υποδεικνύουμε, ότι, οι παροτρύνσεις αυτές δεν είχαν γνήσιο και πραγματικό υπόβαθρο. Έγιναν με απαξιωτικό ύφος και στο πλαίσιο της ευρύτερης προσπάθειας καταρράκωσης της προσωπικότητας της ΑΣ. Όπως χαρακτηριστικά το έθεσε η ΜΚ2 ο κατηγορούμενος εννοούσε "παρ' την σαν το σκουπίδι, σαν το σκυλάκι.". ΄Αρα, στην πραγματικότητα, καμία τόλμη δεν επέδειξε ο κατηγορούμενος με τη δήθεν αυτή παρότρυνση. Η τρίτη "ευκαιρία" ήταν μεταξύ Ιουνίου 2015 που έφυγαν από το σπίτι η ΜΚ2 με τις δύο της κόρες και Οκτωβρίου 2016, όταν η ΑΣ προέβη τελικώς στις αποκαλύψεις. Φρονούμε πως δεν υπάρχει τίποτε το μεμπτό από το γεγονός ότι η ΑΣ δεν προέβη στις αποκαλύψεις εντός της περιόδου αυτής. Αντίθετα αν προέβαινε στην αποκάλυψη ευθύς μόλις έφυγαν από το σπίτι ή στο αμέσως επόμενο διάστημα, τότε, ίσως, να υπήρχε κάποια υποψία, αφού το επεισόδιο με τη εξωσυζυγική σχέση του κατηγορούμενου θα ήταν επίκαιρο ενώ και τα άλλα φλέγοντα ζητήματα (διαζύγιο, διατροφή, γονική μέριμνα παιδιών) ήταν ανοιχτά και ανεπίλυτα. Αντίθετα, όταν έγιναν οι αποκαλύψεις, είχαν καταλαγιάσει οι διαφορές. Εκδόθηκε το διαζύγιο, ρυθμίστηκαν οι διατροφές και η γονική μέριμνα και ο καθένας είχε πλέον πάρει τον δρόμο του. Συνεπώς κανένας λόγος δεν υπήρχε σε εκείνο το χρονικό σημείο είτε για τη ΜΚ2 είτε για την ΑΣ να αναμοχλεύσει καταστάσεις και να εμπλακεί σε ψυχοφθόρες διαδικασίες. Τα περί εκδίκησης που ανέσυρε ο κατηγορούμενος είναι, κατά την κρίση μας, πρόφαση για να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα. Συναφώς με τα ανωτέρω, έχουμε την άποψη, πως δεν έχει ιδιαίτερη σημασία πόσες φυσικές ευκαιρίες έχει ένα σεξουαλικά κακοποιημένο παιδί για να προβεί σε αποκάλυψη. Σημασία έχει - σε συνάρτηση πάντοτε με τον χρόνο - να αναλογιστούμε ορθά τα βιώματα του και να εκτιμήσουμε το δικαιολογημένο ή μη της αργοπορημένης αποκάλυψης. Στην προκειμένη περίπτωση δεν υπάρχει αμφιβολία ότι φυσικές ευκαιρίες υπήρχαν συνέχεια, αφού η ΑΣ έβλεπε καθημερινά τη μητέρα της και μιλούσαν μάλιστα, μόνες τους, στα ρωσικά. Δεν είναι όμως αυτό που έχει σημασία. Σημασία έχει το πότε η ΑΣ απέκτησε το ψυχικό σθένος να προβεί σε αποκάλυψη. Αυτό το σθένος, εκτιμούμε, το απέκτησε όταν προέβη στις γνήσιες αποκαλύψεις της. Όταν η ίδια ένιωσε έτοιμη, έχοντας πλέον ενηλικιωθεί και βρισκόμενη σε ασφαλή απόσταση (κυριολεκτικά και μεταφορικά) από τον κατηγορούμενο. Και το έπραξε για να λυτρώσει τη ψυχή της αλλά και για να προστατέψει τη μικρότερη της αδελφή (την ΕΑ) από το ενδεχόμενο να περάσει και αυτή τα ίδια, στα χέρια του κατηγορούμενου. Απόλυτα λογική αιτιολογία, κατά την κρίση μας. Ακόμα και το ορόσημο του ταξιδίου στην Ιταλία, το οποίο έφερε πιο κοντά την ΑΣ και τη μητέρα της και τη διευκόλυνε, αμέσως μετά την επιστροφή τους, να της μιλήσει και να της αποκαλύψει τι γινόταν όλα αυτά τα χρόνια, φαντάζει λογικό και φυσιολογικό (βλ. σελ.13 ανωτέρω, όπου παρατίθεται αυτούσια η σχετική αναφορά της μάρτυρος). Μια άλλη αιτίαση της Υπεράσπισης σε σχέση με τη μαρτυρία της ΑΣ, είναι ότι δεν προσδιόρισε με την απαιτούμενη ακρίβεια, τα αποδιδόμενα επεισόδια. Με το θέμα αυτό θα ασχοληθούμε στην ενότητα που αφορά στη νομική πτυχή της υπόθεσης και την στοιχειοθέτηση των κατηγοριών. Λέμε όμως από τώρα, ότι όντως η ΑΣ δεν περιέγραψε έκαστο επεισόδιο που αναφέρεται στις κατηγορίες. Ούτε όμως θα αναμενόταν να πράξει κάτι τέτοιο. Τα επεισόδια ήταν συνεχή και επαναλαμβανόμενα και λάμβαναν χώρα σε διάφορες φάσεις της παιδικής της ηλικίας ενώ κατά τη στιγμή της αφήγησης, είχε διαρρεύσει και μεγάλο χρονικό διάστημα, ειδικά από τα πρώτα επεισόδια παρενόχλησης. Δεν είναι δυνατόν, σε τέτοιες υποθέσεις, να αναμένεται από τα θύματα, να διατηρούν ημερολόγιο στο οποίο να καταγράφουν τις ημερομηνίες και τις λεπτομέρειες κάθε παρενόχλησης που υφίστανται. Το σημαντικό είναι ότι η ΑΣ προσδιόρισε με απόλυτη λεπτομέρεια τη φύση και μορφή της εκμετάλλευσης, επιτρέποντας έτσι την κατηγοριοποίηση της σε 3 διακριτές πράξεις, τη χρονική αφετηρία της εκμετάλλευσης και τη χρονική της λήξη. Επίσης επιβεβαίωσε τη συχνότητα της εκμετάλλευσης, κατά τρόπο που καταδεικνύει με απόλυτη βεβαιότητα, ότι, τα επεισόδια στην πραγματικότητα, ήταν πολύ περισσότερα από τις αποδιδόμενες κατηγορίες. Στο θέμα αυτό θα επανέλθουμε και στη συνέχεια. Προς το παρόν, απορρίπτουμε τη θέση της Υπεράσπισης, ότι, δημιουργούνται οποιεσδήποτε σκιές ή αμφιβολίες στην αξιοπιστία της ΑΣ, ένεκα του ζητήματος αυτού. Το επιχείρημα της Υπεράσπισης, ότι αν συνέβαιναν πράγματι τα περιστατικά στην τουαλέτα η ΑΣ δεν θα πόζαρε και να βγάζει φωτογραφίες στον χώρο αυτό και να τις ανεβάζει στο Facebook, στερείται σοβαρότητας. Εξάλλου, όπως ξεκαθάρισε η ΑΣ, οι αναρτηθείσες φωτογραφίες σε τουαλέτα, δεν είναι από το σπίτι στη Δωριέων, αλλά είναι είτε στο σπίτι του ΜΚ6 είτε στο σπίτι της Ιουλίας, φίλης της μητέρας της. Μια εξ αυτών είναι από το ταξίδι τους στην Ιταλία (βλ. σελ. 30-31 πρακτικού ημερ.15.12.2017). Μάλιστα η ΑΣ ξεκαθάρισε ότι "έχει φωτογραφίες μέσα στην τουαλέτα και δεν είναι επειδή είναι η τουαλέτα, απλά επειδή εν μεγάλος ο καθρέφτης και αρέσκει μου να βγάλω είτε ολόσωμη είτε μια selfie..."(βλ. σελ.30 πρακτικού ημερ.15.12.2017) ενώ σε άλλο σημείο, με πόνο ψυχής, πρόσθεσε ότι "οι φωτογραφίες δεν δείχνουν το τι νιώθει μέσα του ένα άτομο και το τι έχει περάσει" (βλ. σελ. 31 πρακτικού ημερ.15.12.2017). Κάποιες μικροαντιφάσεις και παραλείψεις για τις οποίες έγινε λόγος τις θεωρούμε εντελώς επουσιώδεις και περιθωριακές. Για σκοπούς πληρότητας όμως θα τις αναφέρουμε. Η ΑΣ δεν ανέφερε στην κατάθεση της στην Αστυνομία για το περιστατικό όπου επιχείρησε να κόψει τις φλέβες της. Πέραν του ότι ήταν καθολικά αποδεκτό, ότι το περιστατικό αυτό έγινε, η μάρτυρας εξήγησε, ότι, στην κατάθεση της επικεντρώθηκε στην ουσία των καταγγελιών της και στον χρονολογικό τους προσδιορισμό. Το ότι δεν θυμόταν αν ήταν παρών ο κατηγορούμενος όταν επέστρεψε από το νοσοκομείο η μητέρα της και την είδε με τους επιδέσμους ενώ η ίδια η μητέρα της, ανέφερε πως ο κατηγορούμενος ήταν παρών. Συναφώς, ότι είναι σε άλλη περίπτωση που ο κατηγορούμενος παρότρυνε τη μητέρα της να την πάρει στον ψυχίατρο και όχι κατά το περιστατικό που την είδε με τους επιδέσμους. Τέλος το ότι η ΑΣ ανέφερε ότι καθόντουσαν στον καναπέ με τον ΜΚ6 τη μέρα που μπήκε μέσα ο κατηγορούμενος και τους βρήκε ενώ ο ΜΚ6 ανέφερε ότι ήταν έτοιμος να αποχωρήσει από το σπίτι εκείνη την ώρα. Αυτές και οι όποιες άλλες μικροαντιφάσεις, όχι μόνο δεν επηρεάζουν αρνητικά την αξιοπιστία της μάρτυρος, αλλά αντίθετα - ειδικά λόγω της φύσης της υπόθεσης - ήταν αναμενόμενες και φανερώνουν την απουσία προσυνεννόησης (βλ. Παπακοκκίνου κ.α ν. Σμυρλή κ.α
(2001)1(Γ) Α.Α.Δ 1653, Κουδουνάρης v. Αστυνομίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 320, Πέτρου κ.α v. Αστυνομίας
(1994)2 Α.Α.Δ.76, Akil v. Αστυνομίας
(2009)2 Α.Α.Δ. 148 και Κλεοβούλου v. Αστυνομίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 2012). Τελικώς θεωρούμε ότι η όλη μαρτυρία της ΑΣ ήταν συγκλονιστική από κάθε άποψη. Ήταν μια αληθινή κραυγή για λύτρωση. Ήταν μια μαρτυρία συμπαγής και αξιόπιστη που μας παρέχει ασφαλές υπόβαθρο για να στηριχθούμε. Καταγράφουμε βέβαια τη διαπίστωση μας, ότι, δεν εντοπίσαμε στους κόλπους της λοιπής μαρτυρίας, ενίσχυση υπό την αυστηρή νομολογιακή έννοια. Ως εκ τούτου έχουμε αναλογιστεί στον υπέρτατο βαθμό και αυτοπροειδοποιηθεί για τους κινδύνους που ελλοχεύουν στο να αποδεκτούμε αυτή τη μαρτυρία χωρίς ενίσχυση και να στηρίξουμε σ' αυτή καταδίκη του κατηγορούμενου. Καταλήγουμε όμως στο συμπέρασμα ότι η ποιότητα της μαρτυρίας της ΑΣ επί όλων των ουσιωδών γεγονότων, είναι τέτοιας εξαιρετικής υφής που αισθανόμαστε σιγουριά και ασφάλεια ότι η ετυμηγορία μας, θα είναι το προϊόν της αληθούς εξιστόρησης των όσων πράγματι διέπραξε ο κατηγορούμενος σε βάρος της ΑΣ. Με αυτή την καταληκτική διαπίστωση, η ΑΣ κρίνεται αξιόπιστη. Στον αντίποδα υπάρχει η ένορκη μαρτυρία του κατηγορούμενου. Ο κατηγορούμενος μας προξένησε κάκιστη εντύπωση. Ήταν διστακτικός, αμφίλογος και αντιδραστικός, στον τρόπο που κατέθετε, δίδοντας εικόνα ανθρώπου που ήθελε να συσκοτίσει αντί να διαφωτίσει ως προς τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης. Περαιτέρω, όπως σωστά επισημαίνει και η ευπαίδευτη συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής, κα Δρυμιώτου, η μαρτυρία του βρίθει αναληθειών και αντιφάσεων σε σημείο που είναι σχεδόν αδύνατο να συγκεντρωθούν και να συμπυκνωθούν στο χαρτί. Θα αναφερθούμε όμως στα πιο κραυγαλέα. Πρώτα απ' όλα σημειώνουμε την προσφιλή του τακτική καθ' όλη τη διάρκεια της μαρτυρίας του να επικαλείται προς υποτιθέμενη επαλήθευση ισχυρισμών του, πρόσωπα και καταστάσεις, τα οποία βέβαια ουδέποτε είδαμε ή παρουσίασε στο Δικαστήριο. Πλείστα εξ αυτών τα καταγράφει με ευστοχία η κα Δρυμιώτου, στη σελ. 38 της αγόρευσης της. Τα αναπαράγουμε - ("να σας φέρω το διαβατήριο μου.", ".να φέρουμε μεταφραστή να τους μιλήσω στην Ουκρανία.", "εγώ απαιτώ να έρθουν τα παιδιά μου να μαρτυρήσουν.", "και οι γονείς του μωρού είναι ζωντανοί και το μωρό είναι ζωντανό, να τους παρουσιάσουμε εδώ.", "να έρθει το ζευγάρι από τη Λάρνακα με το μωρό", "[έχω εξουσιοδότηση] να ζητήσω το file;", "υπάρχουν χαρτιά γραπτώς που πληρώνομουν υπερωρίες να τα φέρω"). Μετά, είναι το αλαλούμ σε σχέση με τους υποτιθέμενους εκδικητές του. Αρχικά τα έβαλε με τον ΜΚ5 ως υποκινητή της ΜΚ2 για να έχουν "ελεύθερο το πεδίο" (βλ. σελ.31 και 38 ανωτέρω). Έπειτα, αφήνει τον ΜΚ5 και στρέφει τα πυρά του κατά της ΜΚ2, με υποβολή ότι αυτή μεγαλοποίησε την όλη κατάσταση (βλ.σελ.32). Στη συνέχεια ξεχνά τα περί μεγαλοποίησης και υποστηρίζει συνωμοσία μεταξύ ΜΚ2 και ΑΣ που στόχο είχαν να τον εκδικηθούν διότι δεν πλήρωνε τις διατροφές (βλ. σελ.38). Τελικώς, τα ξεχνά και αυτά και παραδέχεται ότι η διατροφή δεν υπήρξε κίνητρο για την καταγγελία (βλ.σελ.38). Αυτή βέβαια είναι και η πραγματικότητα. Κανένα υπαρκτό κίνητρο δεν υπήρχε για ψευδή καταγγελία σε βάρος του, ιδιαίτερα, όπως υποδείξαμε ανωτέρω (βλ.38), τη χρονική στιγμή που έγινε η καταγγελία. Σημαντικής μορφής αντιφάσεις που αναδεικνύουν με γλαφυρό τρόπο την ψευδολογία του είναι και οι εξής: - Το ότι ισχυρίστηκε πως θεωρούσε την ΑΣ μέλος της οικογένειας, ενώ την ίδια ώρα, ανήθικα, την υπέσκαπτε στον ΜΚ6, λέγοντας του ότι ο φυσικός της πατέρας ήταν βίαιος και αλκοολικός και έτσι θα γινόταν και η ίδια. Στο ίδιο πλαίσιο αντίφασης είναι και οι πάμπολλες χυδαίες εκφράσεις με τις οποίες την χαρακτήριζε με προεξάρχουσα το "πουτανίτσα του Στροβόλου". - Το ότι υποστήριξε, πως, μετά από περίσκεψη, έκρινε ότι ο ΜΚ6 θα είχε θετική επίδραση στην ΑΣ και έτσι έπαψε να εναντιώνεται στον δεσμό τους ενώ την ίδια ώρα υπέσκαπτε τον ΜΚ6 προς την ΑΣ. - Το ότι ισχυρίστηκε πως ήταν εντελώς άσχετος από ηλεκτρονικούς υπολογιστές, φτάνοντας στο σημείο να υποστηρίξει ότι δεν ξέρει καν να τον χρησιμοποιήσει για βασικές ανάγκες (βλ. σελ 24 ανωτέρω) ενώ την ίδια ώρα, ήταν πλήρως ενήμερος για τις φωτογραφίες που ανέβαζε η ΑΣ στην προσωπική της σελίδα σε ένα πολύ εξειδικευμένο μέσο κοινωνικής δικτύωσης όπως είναι το Facebook. Η Υπεράσπιση μάλιστα προχώρησε στην εκτύπωση φωτογραφιών της ΑΣ από το Facebook και τις παρουσίασε στο Δικαστήριο (τεκμήριο 4) πιστεύοντας, ότι, θα αμαύρωνε έτσι την εικόνα της ΑΣ. Η προσπάθεια αυτή έπεσε βέβαια στο κενό, μετά την επίδειξη των φωτογραφιών στον ΜΚ10 για σχολιασμό (βλ.20-21). Το ψέμα αυτό είναι σημαντικό, διότι καταρρίπτει και τον ισχυρισμό του ότι δήθεν δεν ήξερε τους κωδικούς του υπολογιστή, στοιχείο που στην πραγματικότητα χρησιμοποιούσε ως δέλεαρ για την ΑΣ να εκτελέσει τις σεξουαλικής φύσης υποδείξεις του. - Η επιμονή του να πείσει πως υπόκειτο σε εποπτικό έλεγχο και δεν μπορούσε να λείψει ούτε λεπτό από την εργασία του. Δούλευε ακόμα και όταν δήλωνε άνεργος είπε ενώ ποτέ δεν πήγαινε σπίτι και να μένει μόνος - για ουσιαστικό χρονικό διάστημα - με την ΑΣ, λες και θα υπήρχε οτιδήποτε το περίεργο σε μια φυσιολογική σχέση θυγατέρας - πατριού, να περνούσαν χρόνο μόνοι τους στο σπίτι. Πέραν του στοιχείου αυτού, ο ισχυρισμός του καταρρίπτεται από τα όσα ανέφερε ο ΜΚ4 (βλ.σελ.29-30). - Η αναφορά του, ότι, τα γλυκά που στην πραγματικότητα χρησιμοποιούσε ως δέλεαρ για να ενδίδει στις σεξουαλικές του ορέξεις η ΑΣ, τα έφερνε όχι γι' αυτόν τον σκοπό αλλά για να ανταμείψει την ΑΣ όταν έκαμνε τα μαθήματα της. Η αναφορά αντιφάσκει με την υποβολή που έγινε προς την ΑΣ ότι τα γλυκά ήταν στο σπίτι γενικά και ήταν στη διάθεση όλων (βλ.σελ.12). Την εικόνα αναξιοπιστίας συμπλήρωσαν και άλλες μικρότερης εμβέλειας ανακολουθίες, αναλήθειες και περίεργες αναφορές. Όπως το γεγονός ότι στην ανακριτική του κατάθεση (τεκμήριο 1, απάντηση 21) παραδέχεται τα όσα ειπώθηκαν και έγιναν στο ταξί Finlandia, όταν η ΜΚ2 του πήρε τα πράγματα του (βλ. σελ.6 ανωτέρω) ενώ κατά την ακρόαση διαφοροποιήθηκε. Συγκεκριμένα κατά την κυρίως εξέταση ανέφερε ότι δεν θυμάται τι του είπε η ΜΚ2 ενώ κατά την αντεξέταση αρνήθηκε και την ειρωνεία του προς την ΜΚ2, ότι πάει με άντρες, ανασκευάζοντας, ότι, το μόνο που της είπε είναι "τον γέρο γιατί τον έφερες;" Το ότι στην ανακριτική του κατάθεση αναφέρει ότι κατά την περίοδο της προσπάθειας επανασύνδεσης, έτρωγαν και οι 4 μαζί το μεσημέρι (απάντηση 20) για να παραδεχτεί κατά την ακρόαση, ότι, η ΑΣ μπορεί και να μην ήταν σε κανένα μεσημεριανό γεύμα. Η αντίφαση αυτή, είναι σημαντική καθ' ότι, η ευρύτερη απουσία της ΑΣ κατά την περίοδο αυτή, δείχνει και την αντίδραση και εναντίωση της στην προσπάθεια επανασύνδεσης, ως επιβεβαιώθηκε και από τη ΜΚ
  1. Ακόμα και σε σχέση με τα άλλα του παιδιά είπε ψέματα ο κατηγορούμενος. Ανέφερε ότι έχει πολύ καλή σχέση μαζί τους ενώ διαφάνηκε κατά την αντεξέταση πως δεν ήξερε καν με τι ασχολείται η μεγαλύτερη του κόρη. Ανέφερε ότι δουλεύει για να μαζέψει χρήματα για να μπορέσει να σπουδάσει ενώ όταν του υποβλήθηκε ότι σπουδάζει ήδη απάντησε "εντάξει, μπράβο της". Στο ίδιο πλαίσιο προσπάθησε να πείσει ότι τα δύο του παιδιά, προσφέρθηκαν να βοηθήσουν την ΑΣ με τα μαθήματα της (βλ.σελ.24), ενώ ως διαφάνηκε, τούτο ήταν ψέμα, αφού ελάχιστες φορές τους συνάντησε η ΑΣ. Θέλησε ακόμα να πιστωθεί το γεγονός πως δεν έγινε κανένα παράπονο εναντίον του όταν μετέφερε στο σπίτι τα άλλα του παιδιά και/ή φίλες τους αργά τη νύχτα (βλ.σελ.23), λες και είναι προτέρημα ένας πατέρας να μην παρενοχλεί σεξουαλικά τα παιδιά του και/ή φίλες τους. Τούτο και αν είναι ένδειξη της ανηθικότητας του. Τελικώς απορρίπτουμε ανενδοίαστα τη μαρτυρία του και λέγουμε, κλείνοντας, ότι, κάθε άλλο παρά μας δημιουργεί οποιαδήποτε αμφιβολία η αήθης συμπεριφορά του και οι χυδαίες μεθοδεύσεις που χρησιμοποιούσε. Όπως υποδείξαμε και κατά την αξιολόγηση της ΜΚ2 (βλ. σελ 37), πρωταρχικός στόχος του κατηγορούμενου ήταν να καταρρακώσει την αξιοπρέπεια και τον αυτοσεβασμό της ΑΣ. Να τη μετατρέψει σε υποχείριο του. Να την κάνει να ντρέπεται και να αηδιάζει τον εαυτό της, επιτυγχάνοντας έτσι αφενός να του ικανοποιεί τις ανώμαλες σεξουαλικές του ορέξεις και αφετέρου να εξασφαλίσει τη σιωπή της. Τούτο το πέτυχε σε μεγάλο βαθμό, αφού υποταχτικά, η ΑΣ με τον ένα ή τον άλλο τρόπο έκανε αυτό που της ζητούσε. Κάποτε αντιδρούσε σπασμωδικά αλλά στο τέλος υπέκυπτε ενώ κάποτε παραδιδόταν αδιαμαρτύρητα στη μοίρα της και συμμορφωνόταν αμέσως με την υπόδειξη να πηγαίνει στην τουαλέτα για να πάρει θέση για τον πεοθηλασμό. Παράλληλα για πάρα πολλά χρόνια, η ΑΣ παρέμεινε σιωπηλή και συνέχισε έτσι ανενόχλητα τα ανομήματα του. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσουμε γενικού τύπου ύβρεις όπως, "πουτανίτσα του Στροβόλου", "άχρηστη", "άσχημη με σπυράκια" όπως και αναφορές του τύπου "πάρε την στον ψυχίατρο" άλλα και αισχρότητες όπως να φτύνει στο φαγητό της. Απ' εκεί και πέρα ο κατηγορούμενος χρησιμοποιούσε επιμέρους μεθοδεύσεις για να επιτυγχάνει κάθε φορά τον σκοπό του. Η μεθόδευση δεν ήταν πάντοτε η ίδια. Κάποτε έπαιρνε τη μορφή ωμής απειλής, όπως για παράδειγμα, ότι, θα την έστελνε πίσω στην Ουκρανία, ότι θα ενημέρωνε τη μητέρα της για τα κακά της διαγωνίσματα και κάποτε έπαιρνε τη μορφή δέλεαρ, όπως με τα γλυκά, τη χρήση του υπολογιστή και το χαρτζιλίκι. Σε μια τουλάχιστον περίπτωση, το 2010, όταν έλειπε η ΜΚ2 στο νοσοκομείο, πήρε και τη μορφή νοσηρού κομπλιμέντου, δηλαδή ενώ έβαλε της ΑΣ να ξαπλώσει μαζί του στο κρεβάτι, της είπε, ότι, είναι πιο όμορφη από τη μητέρα της και όταν μεγαλώσει θα την παντρευτεί. Η ΑΣ ήταν 12 χρονών τότε. Με άλλα λόγια ο κατηγορούμενος, έχοντας πλήρη επίγνωση του γεγονότος ότι είχε να κάνει με ένα ευάλωτο παιδί, χειραγώγησε το μυαλό της με κάθε τρόπο, χρησιμοποιώντας όποια μέθοδο θεωρούσε πιο πρόσφορη τη δεδομένη στιγμή, για να επιτύχει τον στόχο του. Τίποτε το περίεργο και τίποτε το αντιφατικό δεν βρίσκουμε στη συμπεριφορά αυτή. Αντίθετα, τη βρίσκουμε να συνάδει απόλυτα με το προφίλ ενός παιδόφιλου, όπως αναμφίβολα λειτουργούσε ο κατηγορούμενος. Συμπεράσματα/Ευρήματα Ενόψει της πιο πάνω αξιολόγησης, τα συμπεράσματα μας σε σχέση με τα ουσιώδη γεγονότα της υπόθεσης είναι τα ακόλουθα: Η ΜΚ2, κατάγεται από την Ουκρανία και ήρθε στην Κύπρο το
  2. Παντρεύτηκε με τον κατηγορούμενο το
  3. Έχει δύο παιδιά, την ΑΣ την οποία απέκτησε από προηγούμενο της γάμο (γεννηθείσα στις 8.4.1998) και ακόμα μια κόρη, την οποία απέκτησε με τον κατηγορούμενο (γεννηθείσα τον Αύγουστο του 2010). Την ΑΣ την έφερε στην Κύπρο τον Αύγουστο του
  4. Από το 2007 μέχρι το 2011 έμεναν στην οδό XXXXX 4 στον XXXXX και από το 2011 μέχρι το 2015 έμεναν στην οδό XXXXX 50, Διαμ. XXXXX επίσης στον XXXXX. Από τον επόμενο κιόλας χρόνο της καθόδου της ΑΣ στην Κύπρο (από το 2008 δηλαδή), ο κατηγορούμενος άρχισε να βρίζει την ΑΣ με χυδαίες φράσεις και να την παρενοχλεί σεξουαλικά. Συγκεκριμένα το πρώτο επεισόδιο έγινε το 2008, όταν η ΑΣ ήταν 10 χρόνων και ο κατηγορούμενος, σε κάποια στιγμή που ήταν μόνοι τους στην κουζίνα, ήρθε κοντά της και της τράβηξε πάνω τη φανέλα, πιάνοντας το στήθος της. Αυτή του η συμπεριφορά συνεχίστηκε καθ' όλη την περίοδο που η ΑΣ ήταν 10-11 χρονών, ήτοι μέχρι και το
  5. Συγκεκριμένα, όποτε ερχόταν σπίτι ο κατηγορούμενος (το μεσημέρι συνήθως) και η ΑΣ από το σχολείο και ήταν μόνοι τους, την άγγιζε στο στήθος και χάιδευε τα γεννητικά της όργανα (βλ. έγγραφο 3, σελ.1-2 και σελ.6-7 πρακτικών ημερ.15.12.2017). Κάποιες φορές ο κατηγορούμενος ερχόταν στο σπίτι (εργάσιμες ώρες) - ενώ η ΜΚ2 απουσίαζε - και έριχνε την ΑΣ στον καναπέ, πιάνοντας το στήθος της και τα γεννητικά της όργανα τόσο πάνω όσο και κάτω από το εσώρουχο. Τον Αύγουστο του 2010 η ΜΚ2 απουσίαζε στο νοσοκομείο για τη γέννηση της δεύτερης της κόρης. Κατά την περίοδο αυτή η ΑΣ έμενε μόνη στο σπίτι μαζί με τον κατηγορούμενο. Σε κάποια στιγμή, ο κατηγορούμενος έβαλε την ΑΣ στο κρεβάτι του να ξαπλώσει και άρχισε να τη χαϊδεύει. Εκείνη τον δάγκωσε και πήγε στο δωμάτιο της. Την επομένη του συμβάντος αυτού, η ΑΣ σε κατάσταση απόγνωσης για τα όσα γινόντουσαν, άρχισε να κόβει τις φλέβες της με μαχαίρι. Μόλις είδε να τρέχει αίμα σταμάτησε την πράξη της. Σκοπός της, ως ανέφερε, δεν ήταν να αυτοκτονήσει αλλά να δείξει ένα σημάδι στον κατηγορούμενο μήπως και τη λυπόταν και σταματούσε τη σεξουαλική της παρενόχληση. Αντ' αυτού από τον επόμενο χρόνο
(2011)- όταν μετακόμισαν στο δεύτερο σπίτι - τα πράγματα χειροτέρεψαν. Ενώ ο κατηγορούμενος συνέχισε τα αγγίγματα και χαϊδέματα - χρησιμοποιώντας τις μεθοδεύσεις που αναφέρονται στην αξιολόγηση του - άρχισε να απαιτεί πράξεις πεοθηλασμού. Ο εξαναγκασμός σε πεοθηλασμό γινόταν πολύ συχνά, όποτε τύγχανε να ήταν μόνοι τους στο σπίτι (βλ. έγγραφο 3, σελ.2 και σελ.12 πρακτικού ημερ.15.12.2007). Η διαδικασία, ήταν να πηγαίνει η ΑΣ στην τουαλέτα, να κάθεται, να ανοίγει το στόμα της και ο κατηγορούμενος να τοποθετεί το πέος του σ' αυτό και να του κάνει πεοθηλασμό μέχρι να εκσπερματώσει. Μετά τον πεοθηλασμό η ΑΣ πήγαινε στο δωμάτιο της και έκλαιγε. Οι πράξεις αυτές συνεχίστηκαν μέχρι που τελείωσε τη Β' τάξη γυμνασίου. Έμεινε και μια φορά στην ίδια τάξη, οπότε κανονικά θα τελείωνε την Γ' τάξη (βλ. σελ.12 ανωτέρω). Ηλικιακά προσδιόρισε τον εαυτό της να είναι 15 ετών όταν σταμάτησαν οι προαναφερθείσες πράξεις (βλ.σελ.2 του εγγράφου 3). Το 2015 επήλθε διάσταση μεταξύ ΜΚ2 και κατηγορουμένου λόγω εξωσυζυγικής σχέσης του κατηγορούμενου. Έτσι η ΜΚ2 έφυγε από το σπίτι μαζί με τα δύο της παιδιά. Στις 21.6.2016 εκδόθηκε το διαζύγιο τους και τον Οκτώβριο του 2016 η ΑΣ αποκάλυψε στη ΜΚ2 την σεξουαλική εκμετάλλευση που δεχόταν τα προηγούμενα χρόνια από τον κατηγορούμενο. Ακολούθησε καταγγελία στην Αστυνομία και η υπόθεση ήχθη ενώπιον μας. Νομική Πτυχή/Κατάληξη Ερχόμαστε στην τελευταία ενότητα που αφορά την νομική πτυχή της υπόθεσης και την τελική μας κατάληξη. Όπως υποδείξαμε στην αρχή αυτής της απόφασης, όλες οι κατηγορίες εδράζονται στα άρθρα 2 και 10 του καταργηθέντος πλέον Περί Καταπολέμησης της Εμπορίας και της Εκμετάλλευσης Προσώπων και της Προστασίας Θυμάτων Νόμου (Ν.87(Ι)/2007). Ο Νόμος αυτός καταργήθηκε στις 4.7.2014 με τον Περί της Πρόληψης και της Καταπολέμησης της Σεξουαλικής Κακοποίησης, της Σεξουαλικής Εκμετάλλευσης Παιδιών και της Παιδικής Πορνογραφίας Νόμου (Ν.91
(1))/2014). Ο Νόμος 87
(1)/2007 ήταν σε πλήρη ισχύ κατά πάντα ουσιώδη χρόνο της παρούσας υπόθεσης. Συνεπώς, η εισήγηση που αναπτύσσεται στις σελ.15-17 της γραπτής αγόρευσης του ευπαιδεύτου συνηγόρου Υπεράσπισης κ. Μαππουρίδη περί της μη ύπαρξης αδικήματος λόγω απουσίας Nόμου (Nullem crimen sine lege) αδυνατούμε να αντιληφθούμε πως μπορεί να έχει οποιαδήποτε εφαρμογή στην παρούσα περίπτωση. Εν πάση περιπτώσει απορρίπτουμε την εισήγηση αυτή. Το άρθρο 10 που δημιουργεί το αδίκημα προβλέπει τα εξής: "Όποιος εκμεταλλεύεται σεξουαλικά ή εκπορνεύει παιδί, είναι ένοχος κακουργήματος και, σε περίπτωση καταδίκης του υπόκειται σε φυλάκιση που δεν υπερβαίνει τα 20 έτη". Σύμφωνα με το ερμηνευτικό άρθρο 2 του Νόμου, «σεξουαλική εκμετάλλευση» περιλαμβάνει- (α) τον εξαναγκασμό προσώπου σε πορνεία ή σε συμμετοχή σε πορνογραφικές παραστάσεις ή την κερδοσκοπία ή καθ' οιονδήποτε τρόπο εκμετάλλευση προσώπου για παρόμοιους σκοπούς. (β) την εισαγωγή ή εξώθηση ή παρότρυνση ή στρατολόγηση ή οργάνωση ή κατεύθυνση προσώπου στην πορνεία ή σε συμμετοχή σε θεάματα πορνογραφίας (γ) τη σεξουαλική δραστηριότητα με πρόσωπο, όταν - (
  1. i)γίνεται χρήση εξαναγκασμού, βίας ή απειλής (
  2. ii)γίνεται κατάχρηση αναγνωρισμένης θέσης εξουσίας ή επιρροής επί του προσώπου ή της κηδεμονίας ή φύλαξης προσώπου. Σύμφωνα με το ίδιο άρθρο, "σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιού" έχει την έννοια που αποδίδεται στον όρο "σεξουαλική εκμετάλλευση" και περιλαμβάνει τη σεξουαλική δραστηριότητα με παιδί, όταν προσφέρονται χρήματα ή άλλου είδους αμοιβές ή παροχές ως πληρωμή προκειμένου το παιδί να συμμετάσχει σε σεξουαλικές δραστηριότητες. Ο όρος κατάχρηση εξουσίας ερμηνεύεται ως ακολούθως: "κατάχρηση εξουσίας» περιλαμβάνει την περίπτωση που το θύμα βρίσκεται σε σχέση συγγένειας εξ αίματος ή εξ αγχιστείας μέχρι του τρίτου βαθμού με το πρόσωπο που διαπράττει τα ποινικά αδικήματα που προβλέπονται στον παράγοντα Νόμο, ή την περίπτωση που βρίσκεται σε οποιαδήποτε άλλη σχέση με το πρόσωπο αυτό το οποίο λόγω της θέσης του ασκεί εξουσία ή επιρροή στο θύμα περιλαμβανομένης της σχέσης με κηδεμόνα, εκπαιδευτικό, εργοδότη, υπεύθυνο οποιουδήποτε δημόσιου ιδρύματος το οποίο φιλοξενεί ή στο οποίο περιορίζονται ή κρατούνται πρόσωπα δυνάμει οποιουδήποτε νόμου ή απόφασης διοικητικών ή δικαστικών αρχών, καθώς και με άλλα πρόσωπα με ανάλογη θέση ή ιδιότητα." Τέλος, ο όρος «παιδί» σημαίνει πρόσωπο ηλικίας κάτω των δεκαοκτώ ετών. Είναι σαφές ότι στοιχειοθετείται το αδίκημα της σεξουαλικής εκμετάλλευσης και για τις τρεις διακριτές πράξεις, αντικείμενο των επίδικων κατηγοριών. Δηλαδή, τόσο τα αγγίγματα στο στήθος, όσο και το χαϊδέματα των γεννητικών της οργάνων και οι πεοθηλασμοί, εμπίπτουν στον ορισμό της σεξουαλικής εκμετάλλευσης. Ο κατηγορούμενος ήταν πρόσωπο εξουσίας σε σχέση με την ΑΣ, αφού ήταν πατριός, συγκάτοικος και από κοινού με τη ΜΚ2, κηδεμόνας της. Την εξουσία του αυτή, την καταχράστηκε με τις μεθοδεύσεις που έχουμε περιγράψει κατά κόρον πιο πάνω. Και όλα αυτά με θύμα την ΑΣ που κατά τους ουσιώδους χρόνους ήταν ηλικίας 10-15 ετών και άρα παιδί σύμφωνα με τον πιο πάνω ορισμό. Σε σχέση τώρα με το εύρος του κατηγορητηρίου και τον προσδιορισμό των περιστατικών, αντικείμενο των κατηγοριών, ήδη έχουμε αναφέρει πως η ΑΣ δεν αναφέρθηκε σε 83 ξεχωριστά επεισόδια - όσες δηλαδή και οι κατηγορίες. Ούτε και θα ήταν δυνατόν να γίνει κάτι τέτοιο, έχοντας υπόψη τη συχνότητα των επεισοδίων και το εύρος χρόνου που αυτά κάλυψαν. Το σίγουρο όμως είναι ότι προσδιορίστηκε με λεπτομέρεια η φύση των πράξεων του κατηγορουμένου και η περίοδος κατά την οποία αυτή εκδηλωνόταν. Πρόκειται για την περίοδο που η ΑΣ ήταν ηλικίας 10-15 ετών. Ομοίως είναι απολύτως βέβαιο, ότι, στην πραγματικότητα, τα επεισόδια υπερβαίνουν κατά πολύ αυτών που καταλογίζονται στον κατηγορούμενο με το παρόν κατηγορητήριο. Επί τούτου παραπέμπουμε στα συμπεράσματα μας πιο πάνω. Συνεπώς, καμία ασάφεια και καμία αδυναμία δεν παρουσιάζει η υπόθεση ως εκ του γεγονότος αυτού. Τουναντίον, ο τρόπος με τον οποίο έχει συνταχθεί το κατηγορητήριο - ενόψει της κατ' εξακολούθησης και μακροχρόνιας σεξουαλικής εκμετάλλευσης - κρίνεται ως ο ενδεδειγμένος. Στην υπόθεση Σ.Π. v. Αστυνομίας (ανωτέρω) προσάφθηκε μια και μόνο κατηγορία άσεμνης επίθεσης εναντίον κατηγορούμενου για επαναληπτική συμπεριφορά, με μόνο προσδιορισμό στην κατηγορία, ότι, η άσεμνη επίθεση έγινε μεταξύ της περιόδου 13.12.1993-7.8.2000. Στη σελ.15 της απόφασης το Ανώτατο Δικαστήριο υπέδειξε, ότι, θα ήταν σαφώς καλύτερα αν το κατηγορητήριο καταλόγιζε άσεμνες επιθέσεις σε ξεχωριστό χρόνο και σε διαφορετικές κατηγορίες ώστε να ήταν σαφέστερο ότι ο κατηγορούμενος αντιμετώπιζε πέραν της μιας και μεμονωμένης κατακριτέας συμπεριφοράς. Ο σκοπός είναι ο αριθμός των κατηγοριών να αντανακλά με επάρκεια την κατ' ισχυρισμό εγκληματική συμπεριφορά (R v.Canavan; R v. Kidd; R v. Shaw;
(1998)1Cr.App.R 79). Εδώ, ο αριθμός των κατηγοριών, όχι απλώς αντανακλά αλλά υπολείπεται κιόλας της συνολικής εγκληματικής συμπεριφοράς του κατηγορούμενου, γεγονός το οποίο επενήργησε προς όφελος του. Σχετική επί του θέματος είναι και η υπόθεση Χαλήλ v. Γενικός Εισαγγελέας
(2010)2 Α.Α.Δ.
  1. Στην προκειμένη περίπτωση η μόνη αμφιβολία που υπάρχει αφορά το έτος
  2. Η ΑΣ υπενθυμίζουμε γεννήθηκε 8.4.
  3. Σύμφωνα με τα ευρήματα μας η σεξουαλική της εκμετάλλευση τερματίστηκε όταν ήταν 15 χρονών. 15 χρονών έκλεισε στις 8.4.
  4. Η ηλικία αυτή φαίνεται να συμπίπτει και με την ολοκλήρωση της Β' τάξης του γυμνασίου (για δεύτερη φορά) για την οποία επίσης έγινε χρονικός προσδιορισμός. Ενόψει τούτου και παρά το γεγονός ότι 16 χρονών έγινε στις 8.4.2014, δεν μπορούμε να καταλήξουμε σε συμπέρασμα με την απαιτούμενη βεβαιότητα, ότι, η σεξουαλική εκμετάλλευση της ΑΣ συνεχίστηκε και το
  5. Υπάρχει αμφιβολία και αυτή η αμφιβολία θα πρέπει να επενεργήσει προς όφελος του κατηγορουμένου. Στη βάση λοιπόν όλων των πιο πάνω ο κατηγορούμενος: - αθωώνεται και απαλλάσσεται στις κατηγορίες 66-80 (λόγω αμφιβολίας) και - κρίνεται ένοχος στις κατηγορίες 1-65 και 81-
  6. (Υπ.) Στ. Σταύρου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) Ε. Αντωνίου - Γεωργίου, Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.