Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Θεοδούλου, Αρ. Υπόθεσης: 10691/2015, 23/6/2018

(2)(δ) των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, η Κατηγορούμενη κατά τον ίδιο τόπο και χρόνο, ενώ οδηγούσε το ίδιο μηχανοκίνητο όχημα, δεν συμμορφώθηκε σε σήμανση που χαράχτηκε από την αρμόδια αρχή επί οδού, δηλαδή προσπέρασε άλλο όχημα σε συνεχή άσπρη γραμμή, κατά απαγόρευση του σήματος τροχαίας. ΠΑΡΑΔΕΚΤΑ ΚΑΙ/Ή ΜΗ ΑΜΦΙΣΒΗΤΟΥΜΕΝΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ Προτού προχωρήσω στην παράθεση και αξιολόγηση της μαρτυρίας, παραθέτω τα γεγονότα εκείνα που είναι αποδεκτά από τους διαδίκους. Ειδικότερα: Στις 20.5.2014 συνέβη τροχαίο δυστύχημα στην συμβολή της Λεωφόρου Γιάννου Κρανιδιώτη με την οδό Άρεως στα Λατσιά, με εμπλεκόμενα οχήματα το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής XXXXX76 το οποίο οδηγούσε η Κατηγορούμενη και το μοτοποδήλατο με αριθμούς εγγραφή XXXXX50 που οδηγούσε η ΜΚ2 με συνεπιβάτη την μητέρα της. Το δυστύχημα συνέβηκε κατά τη διάρκεια της μέρας και ενώ ο καιρός ήταν αίθριος και η άσφαλτος στεγνή. Η Λεωφόρος Γιάννου Κρανιδιώτη είναι δρόμος δύο κατευθύνσεων. Στο σημείο όπου έγινε το δυστύχημα υπάρχει μία λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση. Οι δύο κατευθύνσεις διαχωρίζονται με άσπρη συνεχή γραμμή, εκτός από τα σημεία όπου η Λεωφόρος συμβάλλεται με παρόδους, όπου υπάρχει διακεκομμένη άσπρη γραμμή. Είναι μη κατοικημένη περιοχή με όριο ταχύτητας 50ΧΑΩ. Τόσον, η Κατηγορούμενη, όσο και η ΜΚ2 οδηγούσαν τα οχήματά τους με κατεύθυνση από τα Λατσιά προς τη βιομηχανική περιοχή Λατσιών. Ο δρόμος είναι ευθύς και επίπεδος και η ορατότητα και των δύο οδηγών δεν περιορίζεται από οποιοδήποτε τεχνητό ή φυσικό εμπόδιο. Εφόσον η μία οδηγός ακολουθούσε την άλλη, η ορατότητα τους ήταν η εκάστοτε απόσταση που διατηρείτο μεταξύ τους. Το αυτοκίνητο XXXXX76 έφερε ζημιά στο αριστερό πισινό φτερό και συγκεκριμένα ελαφρύ βούλωμα στο ύψος του τροχού. Το μοτοποδήλατο έφερε ζημιές στα πλαστικά μέρη δεξιά, στην δεξιά χειρολαβή και στο δεξιό καθρεφτάκι το οποίο αποκόπηκε. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Για να αποδείξει την υπόθεση της, η Κατηγορούσα Αρχή κάλεσε 3 μάρτυρες κατηγορίας. Το Δικαστήριο εξέτασε κατά πόσο έχει αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον της Κατηγορούμενης και την κάλεσε σε απολογία. Η Κατηγορούμενη προέβη σε ανωμοτί δήλωση. Δεν κάλεσε μάρτυρες υπεράσπισης. Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω τους μάρτυρες να δίνουν δια ζώσης τη μαρτυρία τους στο εδώλιο του μάρτυρα και να αξιολογήσω την συνολική εμφάνιση και συμπεριφορά τους. Αποτίμησα τη συνολική τους παρουσία στη βάση των εγγενών χαρακτηριστικών της μαρτυρίας τους όπως η πηγή της γνώσης τους, η μνήμη τους, η ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τυχόν προκατάληψη, ανιδιοτέλεια και η αληθοφάνεια (βλ. Phipson on Evidence, 14th edition, σελίδα 251). Κατά την αξιολόγηση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα έλαβα επίσης υπόψη μου ότι με βάση τη νομολογία είναι ανάγκη μια μαρτυρία να τίθεται στη βάσανο της αξιολόγησης από απόψεως περιεχομένου και να μην γίνεται αποδεκτή ή να απορρίπτεται με μόνο την εξωτερική εντύπωση που προκαλεί ο μάρτυρας (βλ. Γεώργιος & Σπύρος Τσαππή Λτδ v. Πολυβίου

(2009)1 Α.Α.Δ. 339). Α/Αστ.XX7 XXXXX Ανδρέου (ΜΚ1) Ο ΜΚ1 ανέλαβε χρέη εξεταστή της υπόθεσης. Επισκέφθηκε την σκηνή του δυστυχήματος, όπου η Κατηγορούμενη του ανέφερε ότι αρχικά προσπέρασε από δεξιά το μοτοποδήλατο XXXXX50 το οποίο κινείτο στο αριστερό μέρος τον δρόμου και στην συνέχεια επιχείρησε να στρίψει αριστερά στην οδό Άρεως, με αποτέλεσμα να επέλθει η σύγκρουση. Ο ΜΚ1 ετοίμασε πρόχειρο σχεδιάγραμμα της σκηνής (βλ. Τεκμήριο 2) στο οποίο τοποθέτησε μεταξύ άλλων, το σημείο σύγκρουσης. Κατέληξε σε αυτό αφού έλαβε υπόψη τις πορείες των δύο οδηγών, τις ζημιές επί των οχημάτων τους, ως επίσης και γδαρσίματα που προκλήθηκαν από την πτώση του μοτοποδήλατου στην άσφαλτο. Το σημείο σύγκρουσης υποδείχθηκε στην Κατηγορούμενη και η τελευταία συμφώνησε με αυτό. Στην συνέχεια, ο ΜΚ1 επεξήγησε στην Κατηγορουμένη το πρόχειρο σχέδιο με το οποίο η τελευταία συμφώνησε. Αντεξεταζόμενος, ο ΜΚ1 ανέφερε ότι κατά την συνομιλία που είχε με την Κατηγορούμενη, αυτή ισχυρίστηκε ότι η ίδια οδηγούσε στην λωρίδα κυκλοφορίας ενώ η ΜΚ2 στο ασφάλτινο έρεισμα πλάτους 2 μέτρων που βρίσκεται αριστερά της γραμμής που καθορίζει το πλάτος του δρόμου. Ο ΜΚ1 μου έκανε θετική εντύπωση και αποδέχομαι την μαρτυρία του ως προς τις ενέργειες στις οποίες προέβη για την διερεύνηση του επίδικου δυστυχήματος. Ήταν ήρεμος και δεν βρισκόταν σε αμηχανία. Απαντούσε με ευθύτητα και αμεσότητα και δεν περιέπεσε σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις. Αποδέχομαι ειδικότερα την μαρτυρία του σε σχέση με τα ευρήματα που εντόπισε στην σκηνή και αποτυπώθηκαν επί του σχεδίου. Αποδέχομαι επίσης την θέση του σε σχέση με το σημείο σύγκρουσης των δύο οχημάτων, αφού έδωσε στο Δικαστήριο τα στοιχεία εκείνα τα οποία μπορούν με ασφάλεια να οδηγήσουν σε εύρημα επ' αυτού. Χωρίς πρόθεση να αποκρύψει οτιδήποτε, ο μάρτυρας συμφώνησε ότι στο έρεισμα τα οχήματα πρέπει να εισέρχονται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις όπως για παράδειγμα όταν έχουν υποστεί κάποια μηχανική βλάβη. Δεν μπορεί να γνωρίζει αν το μοτοποδήλατο οδηγείτο στο έρεισμα για λόγους ασφαλείας, ούτε ρώτησε σχετικά την ΜΚ

1. XXXXX Χερχελετζή ΜΚ2 Η ΜΚ2 ανέφερε ότι οδηγούσε το μοτοποδήλατο της στην Λεωφόρο Γιάννου Κρανιδιώτη. Πρόθεση της ήταν να κατευθυνθεί ευθεία προς την βιομηχανική περιοχή Λατσιών. Πίσω της ακολουθούσαν τρία με τέσσερα αυτοκίνητα. Όπως ανέφερε στην κατάθεση της, την οποία υιοθέτησε, οδηγούσε στο αριστερό μέρος του δρόμου, ήτοι κοντά στο χωμάτινο έρεισμα με ταχύτητα περίπου 30-40 ΧΑΩ. Αφού έφτασε στην αρχή της οδού Άρεως, είδε το όχημα της Κατηγορουμένης να την προσπερνά από δεξιά. Με το που είδε το εν λόγω όχημα, το οποίο ήταν ήδη λίγο πιο μπροστά της, η Κατηγορούμενη έστριψε απότομα και κλειστά προς την οδό Άρεως, με αποτέλεσμα να της ανακόψει την πορεία. Ως αποτέλεσμα, επήλθε η σύγκρουση της δεξιάς πλευράς του μοτοποδηλάτου στο πίσω αριστερό φτερό του αυτοκινήτου. Από το δυστύχημα τραυματίστηκαν σοβαρά τόσο η ίδια όσο και η μητέρα της. Μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο όπου κρατήθηκαν για νοσηλεία. Κατά την αντεξέταση, ζητήθηκε από την ΜΚ2 να υποδείξει σε ποιο σημείο του δρόμου οδηγούσε το μοτοποδήλατο της, την ημέρα του δυστυχήματος. Η μάρτυρας υπέδειξε σημείο το οποίο βρίσκεται δεξιότερα της άσπρης γραμμής που καθορίζει το πλάτος του δρόμου, ήτοι εντός της λωρίδας κυκλοφορίας και όχι εντός του ασφάλτινου ερείσματος. Η ΜΚ2 απαντούσε με αμεσότητα και ευθύτητα. Δεν διαπίστωσα οποιαδήποτε προσπάθεια παραποίησης των γεγονότων ή απόκρυψης της αλήθειας. Ήταν ήρεμη και δεν περιέπεσε σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις. Δεν διαπιστώνω αντίφαση ανάμεσα στα όσα η ΜΚ2 είπε στην κατάθεση της, ήτοι ότι οδηγούσε κοντά στο χωμάτινο παγκέτο και τον ισχυρισμό της ότι κινείτο εντός της λωρίδας κυκλοφορίας. Ήταν σαφής κατά την μαρτυρία της ενώπιον του Δικαστηρίου, ότι οδηγούσε το μοτοποδήλατο της εντός της λωρίδας κυκλοφορίας. Στο σχέδιο το οποίο υπέγραψε, δεν σημειώνεται το ακριβές σημείο που ήταν στον δρόμο αλλά μόνο η πορεία (κατεύθυνση) της. Τούτο επιβεβαίωσε και ο ΜΚ1 κατά την μαρτυρία του. Εξάλλου, στο εν λόγω σχέδιο η πορεία της ΜΚ2 που σημειώνεται με το γράμμα «Β» δεν φαίνεται ευκρινώς να βρίσκεται εντός του ασφάλτινου παγκέτου, ως ήταν η εισήγηση της υπεράσπισης. Συνεπώς, δεν υπάρχει κάποια αντίφαση στις θέσεις της ΜΚ
2. Αποδέχομαι επίσης την θέση της ΜΚ2 ότι όλα έγιναν πολύ γρήγορα και δεν πρόλαβε να αντιδράσει χωρίς να αποκλείω το ενδεχόμενο η ΜΚ2 να προέβη ενστικτωδώς σε κάποια κίνηση αποφυγής χωρίς αποτέλεσμα. Η μαρτυρία της ΜΚ2 χαρακτηρίζεται από αληθοφάνεια και ενισχύεται περαιτέρω, από την μαρτυρία του ΜΚ3 στον οποίο αναφέρομαι αμέσως πιο κάτω. XXXXX Νικολάου (ΜΚ3) Ο ΜΚ3 ανέφερε ότι οδηγούσε το όχημα του στην λεωφόρο Γιάννου Κρανιδιώτη με κατεύθυνση προς την βιομηχανική περιοχή Λατσιών. Κινείτο με ταχύτητα γύρω στα 40-50 ΧΑΩ και μπροστά του, σε απόσταση περίπου 10-15 μέτρων, κινείτο με την ίδια κατεύθυνση το αυτοκίνητο της Κατηγορουμένης. Λίγο πιο μπροστά από αυτό κινείτο ένα μοτοποδήλατο στο οποίο επέβαιναν δύο γυναίκες. Το μοτοποδήλατο κινείτο στο αριστερό μέρος του δρόμου, δηλαδή κοντά στο χωμάτινο έρεισμα. Η ταχύτητα του μοτοποδηλάτου ήταν πιο χαμηλή τόσο από την δική του ταχύτητα όσο και από την ταχύτητα της Κατηγορουμένης. Σε κάποιο σημείο του δρόμου και ειδικότερα περίπου 15-20 μέτρα πριν την οδό Άρεως, το βαν κινήθηκε δεξιότερα της πορείας του και άρχισε να προσπερνά το μοτοποδήλατο. όταν έφτασε ακριβώς στην έναρξη της οδού Άρεως και αφού σχεδόν προσπέρασε το μοτοποδήλατο, έστριψε απότομα αριστερά με αποτέλεσμα να κτυπήσει με το πίσω αριστερό φτερό του στη δεξιά πλευρά τον μοτοποδηλάτου. Στην συνέχεια το μοτοποδήλατο ανατράπηκε και σύρθηκε για λίγα μέτρα στην άσφαλτο. Ο ΜΚ3 μου έκανε θετική εντύπωση ως μάρτυρας. Ήταν ήρεμος και δεν φάνηκε να διακατέχεται από αμηχανία ή δισταγμό στις απαντήσεις του. Επιπρόσθετα, δεν περιέπεσε σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις και η αξιοπιστία του δεν πλήγηκε κατά την διάρκεια της αντεξέτασης. Ο ΜΚ3 έδωσε ικανές εξηγήσεις για το γεγονός ότι στην κατάθεση του ανέφερε ότι το μοτοποδήλατο κινείτο κοντά στο χωμάτινο παγκέτο. Ανέφερε ειδικότερα, ότι η εν λόγω αναφορά έγινε, όχι για να δείξει ότι το μοτοποδήλατο κινείτο έξω από τον δρόμο, αλλά ότι κινείτο εντός δρόμου αλλά προς την αριστερή άκρη της λωρίδας κυκλοφορίας. Εξάλλου, όπως και η ΜΚ2, έτσι και ο ΜΚ3 υπέδειξε ότι το μοτοποδήλατο κινείτο δεξιότερα της άσπρης γραμμής που καθορίζει το πλάτος του δρόμου, ήτοι εντός της λωρίδας κυκλοφορίας. Περιγράφοντας εκ νέου τη σύγκρουση ανέφερε ότι το αυτοκίνητο της Κατηγορουμένης κινήθηκε ελαφρά δεξιά και μπήκε αμέσως αριστερά μπροστά από το μοτοποδήλατο με αποτέλεσμα την σύγκρουση. Έχοντας κατά νου τη συνολική εικόνα του συγκεκριμένου μάρτυρα, θεωρώ ότι αυτός κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου ανεξάρτητα και με ειλικρίνεια. Κρίνω ότι είναι πλήρως αξιόπιστος και αποδέχομαι την μαρτυρία του. ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΗΣ Επισημαίνω στο σημείο αυτό, ότι η κατάθεση της Κατηγορουμένης κατατέθηκε στο Δικαστήριο ως Τεκμήριο
3. Έγγραφα τα οποία κατατίθενται ως τεκμήρια, αποτελούν μέρος του μαρτυρικού υλικού και πρέπει να αξιολογούνται με την υπόλοιπη μαρτυρία (βλ. Καύκαρκου ν. Χαπούπη

(1992)1 ΑΑΔ 260). Σε σχέση με την αξιολόγηση καταθέσεων Κατηγορουμένου παραπέμπω στην Xρ. Κ. Γαβριήλ v. Δημοκρατίας

(2009)2 ΑΑΔ 693. Στην κατάθεση της λοιπόν, η Κατηγορούμενη ανέφερε ότι οδηγούσε το όχημα της στην λεωφόρο Γιάννου Κρανιδιώτη με κατεύθυνση την βιομηχανική περιοχή Λατσιών. Πλησιάζοντας την οδό Άρεως, είδε ότι μπροστά της, σε απόσταση έξι μέτρων, κινείτο ένα μοτοποδήλατο στο οποίο επέβαιναν δύο γυναίκες. Το, μοτοποδήλατο κινείτο στο αριστερό μέρος του δρόμου, κοντά στο χωμάτινο παγκέτο με χαμηλή ταχύτητα. Έλεγξε τον εσωτερικό καθρέφτη του οχήματος της και είδε ότι ακολουθούσε ένα όχημα. Από απέναντι δεν ερχόταν άλλο όχημα, έτσι, αφού έθεσε σε λειτουργία τον δεξιό δείκτη του οχήματος της, κινήθηκε δεξιότερα και άρχισε να προσπερνά το μοτοποδήλατο. Δεν πρόσεξε ότι υπήρχε άσπρη συνεχής γραμμή στον δρόμο. Αφού προσπέρασε το μοτοποδήλατο και αφού δημιουργήθηκε αρκετή απόσταση από αυτό, ελάττωσε ταχύτητα και έστριψε αριστερά στην οδό Άρεως, αφού προηγουμένως έθεσε σε λειτουργία τον αριστερό δείκτη του οχήματος της. Την ώρα που άρχισε να στρίβει δεν έλεγξε ξανά τον καθρέφτη του οχήματος της γιατί θεώρησε ότι υπήρχε μεγάλη απόσταση από το μοτοποδήλατο. Πριν το όχημα της ευθυγραμμιστεί εντελώς, άκουσε κτύπημα στο αριστερό μέρος του και αμέσως σταμάτησε. Κοιτάζοντας προς τα πίσω, είδε ότι το μοτοποδήλατο ήταν κάτω στην άσφαλτο. ΑΝΩΜΟΤΙ ΔΗΛΩΣΗ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΗΣ Μετά το πέρας της μαρτυρίας για την Κατηγορούσα Αρχή, η Κατηγορούμενη προέβη σε ανωμοτί δήλωση στην οποία ανέφερε ότι η ΜΚ2 δεν οδηγούσε στο ελεγχόμενο μέρος του δρόμου αλλά έξω από την άσπρη γραμμή. Όταν την είδε στο εν λόγω σημείο, κινήθηκε δεξιότερα και ανέπτυξε ταχύτητα με σκοπό να την προσπεράσει. Αφού είδε ότι την προσπέρασε, χρησιμοποίησε δείκτη για την πρόθεση της να στρίψει αριστερά χωρίς να δει το μοτοποδήλατο να μπαίνει στον δρόμο με πρόθεση να κινηθεί ευθεία. Όσον αφορά την επιλογή της Κατηγορουμένης να προβεί σε ανωμοτί δήλωση, πρέπει κατ' αρχάς να λεχθεί ότι τούτο αποτελεί απόλυτο δικαίωμα και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη εναντίον της. Η ανωμοτί δήλωση εξετάζεται και αξιολογείται μέσα στο σύνολο της μαρτυρίας ανάλογα με το πως ταιριάζει στην συγκεκριμένη περίπτωση και δεν πρέπει να παραμερίζεται ολότελα. Το Δικαστήριο έχει υποχρέωση να της δώσει το βάρος που της αρμόζει και να την λάβει υπόψη του πριν φτάσει στο συμπέρασμα κατά πόσο η κατηγορούσα αρχή έχει αποδείξει την υπόθεση (βλ. R v. Frost

(1964)64 Cr. App. R. 284). Η ενδεχόμενη αξία της όμως είναι πειστική μάλλον παρά αποδεικτική, εφόσον δεν μπορεί να αποδείξει γεγονότα που δεν είναι με άλλο τρόπο αποδεδειγμένα με μαρτυρία. Δεν εξομοιώνεται με ένορκη μαρτυρία η οποία δοκιμάζεται από αντεξέταση (βλ. Σάββα Θεοχάρους & Υιός Λτδ ν Χρίστου Ορφανίδη, Ποινικές Εφέσεις 102/2014 και 115/2015, ημερομηνίας 23.10.2015, Vrakas v. Republic

(1973)2 C.L.R. 139). Μπορεί όμως να βοηθήσει το Δικαστήριο να δει τα αποδεδειγμένα γεγονότα και τα συμπεράσματα που πρέπει να βγουν από αυτά με διαφορετικό φως. Τα πιο πάνω επαναλαμβάνονται στην πρόσφατη Α.Δ. ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση Αρ. 91/2014, ημερ. 22.6.16, στην οποία γίνεται περαιτέρω αναφορά ως προς το πώς θα πρέπει να προσεγγίζεται τέτοια δήλωση. Η κάθε περίπτωση χρήζει διαφορετικής προσέγγισης. Ο Δικαστής θα πρέπει να δώσει κάποια ένδειξη, χωρίς πολλές λεπτομέρειες, για τον τρόπο που προσέγγισε την ανωμοτί δήλωση του κατηγορούμενου. Περισσότερο θα πρέπει να καθοδηγήσει τον εαυτό του σύμφωνα με τη νομολογία ότι η αξία μιας ανωμοτί δήλωσης είναι μάλλον πειστική παρά αποδεικτική. Γι' αυτό εξετάζοντας την βαρύτητα που θα δώσει στην ανωμοτί δήλωση, θα πρέπει να έχει υπόψη το σύνολο των γεγονότων. Για παράδειγμα, αν κρίνει ότι η δήλωση είναι πειστική, μπορεί να προσεγγίσει διάφορα γεγονότα που έχει ενώπιον του, με διαφορετικό τρόπο. Όμως, αν κρίνει ότι η ανωμοτί δήλωση δεν είναι καθόλου πειστική, τότε το θέμα τελειώνει εκεί. Για να καταλήξει όμως ως προς τη βαρύτητα που θα πρέπει να της προσδώσει, είναι αναπόφευκτη η εξέτασή της έχοντας υπόψη το σύνολο των γεγονότων και ιδιαίτερα εκείνα τα στοιχεία μαρτυρίας που είναι αναντίλεκτα ή δεν χωρούν αμφισβήτηση (βλ. Ιωάννου ν. Δημοκρατίας

(2001)2 ΑΑΔ 195). Αξιολογώντας λοιπόν την ανωμοτί δήλωση της Κατηγορουμένης, υπό το φως των αρχών που έχω καταγράψει πιο πάνω, θεωρώ ότι δεν μπορεί να δοθεί σε αυτήν οποιαδήποτε ουσιαστική βαρύτητα. Κατ' αρχάς η θέση της Κατηγορουμένης ότι η ΜΚ2 κινείτο εκτός της λωρίδας κυκλοφορίας συγκρούεται με την αξιόπιστη μαρτυρία των ΜΚ2 και ΜΚ3. Πέραν τούτου, στην κατάθεση της η Κατηγορούμενη δεν αναφέρθηκε στον ισχυρισμό ότι η ΜΚ2 οδηγούσε εκτός λωρίδας κυκλοφορίας αλλά μόνο ότι οδηγούσε στο αριστερό μέρος του δρόμου, εγγύτερα στο χωμάτινο έρεισμα. Σε κάθε περίπτωση, εάν όντως η ΜΚ2 βρισκόταν εκτός δρόμου, ως ήταν ο ισχυρισμός της Κατηγορούμενης, διερωτάται κανείς για ποιο λόγο χρειάστηκε η Κατηγορούμενη να κινηθεί δεξιότερα, προκειμένου να την προσπεράσει. Πέραν τούτου, η Κατηγορούμενη ανέφερε ότι δεν είδε το μοτοποδήλατο να μπαίνει στον δρόμο με πρόθεση να κινηθεί ευθεία. Στην κατάθεση της είχε αναφέρει όμως ότι δεν μπήκε καν στην διαδικασία να ελέγξει πίσω της καθότι θεώρησε ότι είχε ήδη μεγάλη απόσταση από το μοτοποδήλατο. Επισημαίνω επίσης ότι όταν η Κατηγορούμενη κατηγορήθηκε γραπτώς (βλ. Τεκμήριο 6) και για τα δύο αδικήματα που αντιμετωπίζει ενώπιον του Δικαστηρίου παραδέχτηκε χωρίς περιστροφές. Έχοντας τα πιο πάνω κατά νου, κρίνω ότι η ανωμοτί δήλωση της Κατηγορουμένης δεν έχει οποιαδήποτε πειστική αξία. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Έχοντας κατά νου την πιο πάνω αξιολόγηση της ενώπιον μου μαρτυρίας καθώς επίσης και τις αρχές που διέπουν τα θέματα πραγματικής μαρτυρίας και γραπτών καταθέσεων κατηγορουμένου, καταλήγω σε εύρημα ότι η ΜΚ2 οδηγούσε το μοτοποδήλατο της εντός της αριστερής λωρίδας κυκλοφορίας της Λεωφόρου Γιάννου Κρανιδιώτη ως η πορεία της. Την ίδια στιγμή, η Κατηγορούμενη οδηγώντας το όχημα XXXXX76 την προσπέρασε από δεξιά παραβιάζοντας σήμα τροχαίας, ήτοι την συνεχή άσπρη γραμμή η οποία σε εκείνο το σημείο διαχώριζε τις δύο κατευθύνσεις του δρόμου. Αμέσως, η Κατηγορούμενη ελάττωσε ταχύτητα και επιχείρησε στροφή αριστερά με πρόθεση να εισέλθει στην οδό Άρεως η οποία βρισκόταν αριστερά ως η πορεία των δύο οχημάτων. Προτού επιχειρήσει την εν λόγω στροφή, η Κατηγορούμενη παρέλειψε να ελέγξει κατά πόσον ήταν ασφαλές να το πράξει και ειδικότερα παρέλειψε να διαπιστώσει κατά πόσο το μοτοποδήλατο που οδηγούσε η ΜΚ2 ήταν σε τέτοια απόσταση από το όχημα της ώστε η ελάττωση ταχύτητας και η στροφή αριστερά θα προκαλούσε κίνδυνο στον δρόμο. Ως αποτέλεσμα, επήλθε η σύγκρουση της δεξιάς πλευράς του μοτοποδηλάτου στο πίσω αριστερό φτερό του αυτοκινήτου που οδηγούσε η Κατηγορούμενη. Από το δυστύχημα τραυματίστηκαν σοβαρά τόσο η ΜΚ2 όσο και η μητέρα της. Μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο όπου κρατήθηκαν για νοσηλεία. Κατά τα λοιπά, προβαίνω σε ευρήματα ως αυτά έχουν διατυπωθεί ανωτέρω στην ενότητα «παραδεκτά και/ή μη αμφισβητούμενα γεγονότα». Για σκοπούς οικονομίας χώρου και χρόνου δεν κρίνω σκόπιμο να τα επαναλάβω. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ 1η Κατηγορία Η Κατηγορούμενη κατηγορείται δυνάμει του άρθρου 8 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72 το οποίο προνοεί τα ακόλουθα: «Πας όστις οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα επί τίνος οδού μη καταβάλλον την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή ή μη επιδεικνύων εύλογο μέριμνα για έτερα πρόσωπα, χρησιμοποιούντα την οδό, είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται εις φυλάκισιν δια διάστημα μη υπερβαίνον το εν έτος ή εις χρηματική ποινήν μη υπερβαίνουσαν τας χιλίας λίρας ή εις αμφότερας τας ποινάς της φυλακίσεως και της χρηματικής τοιαύτης». Στην Αναστάσης Παύλου ν. Αστυνομίας,

(1998)2 A.A.Δ 68 αναφέρονται τα ακόλουθα: «Η οδήγηση εξυπακούει την εξάσκηση προσήκουσας προσοχής. Το ερώτημα που εγείρεται σε περιπτώσεις αμελούς οδήγησης κατά παράβαση του άρθρου 8 του Νόμου 86/72 είναι κατά πόσο ο οδηγός εκπλήρωσε την υποχρέωση εξάσκησης λογικής φροντίδας και προσοχής για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το κριτήριο που εφαρμόζεται σε μια τέτοια περίπτωση είναι αντικειμενικό και οι παράμετροι του αναφέρονται στη συμπεριφορά ενός συνετού και σώφρονα και όχι του τέλειου οδηγού. (Ιδε Παναγιώτου ν. Αστυνομίας

(1982)1 Α.Α.Δ. 585, Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και Βασιλείου ν. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 202)». Το καθήκον φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού. Τα συστατικά στοιχεία της αμέλειας είναι τα ίδια στο αστικό και ποινικό δίκαιο ό,τι διαφέρει είναι το βάρος της αποδείξεως. Όπως αναφέρεται στην Σωκράτης Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1: «Το απρόσωπα προσδιοριζόμενο καθήκον προς κάθε ένα που είναι λογικά δυνατό να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού, συγκεκριμενοποιείται στα πλαίσια των γεγονότων της υποθέσεως για να αποφασισθεί - (α) η φύση του καθήκοντος και (β) όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη του κατά πόσο ο οδηγός το έχει εκπληρώσει. Το κριτήριο για τη διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό, και μέτρο ο προσεκτικός και όχι ο τέλειος οδηγός. Τέλος, η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική συνέπεια». Όπως προκύπτει και από την σχετική με το θέμα Νομολογία, ένας οδηγός έχει καθήκον τήρησης της δέουσας παρατηρητικότητας πάντοτε και κάτω από όλες τις περιστάσεις (βλ. Κωνσταντίνου ν. Κατσούρη

(1975)1 C.L.R. 188). Η αμέλεια είναι συνυφασμένη με το χρόνο, τόπο και άλλες συνθήκες, και παράλειψη να δει κανείς ότι είναι απλά ορατό αποτελεί αμέλεια (Νικολαϊδης ν. Οικονομίδης

(1963)2 C.L.R. 78). Η υποχρέωση της προσήκουσας επιμέλειας υπόκειται στην προϋπόθεση ότι και οι άλλοι οδηγοί θα εκπληρώσουν το καθήκον τους για επιμέλεια και δεν επεκτείνεται στη λήψη προληπτικών μέτρων έναντι της πιθανότητας εκδήλωσης αμέλειας εκ μέρους άλλων οδηγών (βλ. Χρ. Νικολαΐδης ν. Ρ. Κλεοβούλου

(1992)1 Α.Α.Δ. 422, 428). Στην προκειμένη περίπτωση, θεωρώ ότι η ενέργεια της Κατηγορουμένης να επιχειρήσει στροφή αριστερά από την στιγμή που το όχημα της ΜΚ2 ήταν ορατό στον δρόμο και κινείτο με ευθεία πορεία ακολουθώντας το όχημα της Κατηγορουμένης και λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι η Κατηγορούμενη μόλις είχε προσπεράσει το όχημα της ΜΚ2 και γνώριζε για το γεγονός ότι αυτό κινείτο στο συγκεκριμένο σημείο, συνηγορεί σε αμέλεια. Με άλλα λόγια κατάσταση στον δρόμο ήταν τέτοια που η είσοδος στην οδό Άρεως κατά τον χρόνο που η Κατηγορούμενη επιχείρησε την εν λόγω στροφή, ήταν επικίνδυνη. Όταν η πιθανότητα κινδύνου είναι εύλογα αντιληπτή παράλειψη προφύλαξης συνιστά αμέλεια (βλ. Κυριάκος Αργυρού ν. Αστυνομίας,

(2002)2 ΑΑΔ 378). Η Κατηγορούμενη όφειλε να μην εισέλθει μέχρις ότου βεβαιωθεί ότι είναι ασφαλές να το πράξει. Παρέλειψε να εκπληρώσει αυτό το καθήκον, και η παράλειψη τούτη υπολείπεται της συμπεριφοράς που πρέπει να επιδεικνύει ο μέσος συνετός οδηγός. Από την άλλη, λαμβανομένων υπόψη της εγγύτητας των οχημάτων και του τρόπου οδήγησης της Κατηγορουμένης, δεν θεωρώ ότι η ΜΚ2 η όποια βρέθηκε αντιμέτωπη με το δίλημμα της σύγκρουσης, όφειλε υπό τις περιστάσεις να αποφύγει την σύγκρουση. 2η Κατηγορία Ο Κανονισμός 58

(2)(δ) της Κ.Δ.Π. 66/84 ορίζει ότι: «58. -

(2)Κάθε πρόσωπο το οποίο οδηγεί ή έχει την ευθύνη ή τον έλεγχο μηχανοκινήτου οχήματος, έχει τα πιο κάτω καθήκοντα και υποχρεώσεις- . . . (δ) να συμμορφώνεται προς όλα τα σήματα τροχαίας, συμπεριλαμβανομένων πινακίδων, που τοποθετούνται ή χαράσσονται πάνω ή κοντά σε οποιοδήποτε δρόμο με ή κατ' εντολή της Αστυνομίας, ή αρχής τοπικής διοίκησης ή άλλης αρχής, στην οποία έχει ανατεθεί δυνάμει οποιασδήποτε νομοθετικής διάταξης ο έλεγχος ή η ρύθμιση της τροχαίας κυκλοφορίας». Σύμφωνα με τον Κανονισμό 2 - «σήμα τροχαίας» σημαίνει οποιονδήποτε αντικείμενον ή μέσον (μονίμως τοποθετημένον ή κινητόν) ή οποιονδήποτε σημείον, σήμανσιν, σύμβολον ή γραμμήν, προς μετάδοσιν εις την τροχαίαν κίνησιν εν γένει ή εις ωρισμένην κατηγορία ταύτης, προειδοποιήσεων, πληροφοριών, κανόνων, περιορισμών ή απαγορεύσεων οποιασδήποτε φύσεως, καθών και οιονδήποτε σημείον, σήμανσιν, σύμβολον ή γραμμήν επί ή πλησίον οιασδήποτε οδού ή κεχαραγμένον επί του καταστρώματος οιασδήποτε οδού προς μετάδοσιν τοιούτων προειδοποιήσεων, πληροφοριών, κανόνων, περιορισμών ή απαγορεύσεων.» Περαιτέρω, ο Κανονισμός 71 των Κανονισμών διαλαμβάνει τα εξής: «Ως σήματα τροχαίας καθορίζονται τα σήματα τα οποία εκτίθενται εις τον Οδικόν Κώδικα τον εκδιδόμενον από καιρού εις καιρόν υπό του Εφόρου και δημοσιευμένου κατά τοιούτον τρόπον ως ο Έφορος ήθελε ορίσει, τα σήματα τα οποία ορίζονται υπό δημοτικού συμβουλίου ή υφ' οιασδήποτε άλλης αρχής εμπεπιστευμένης τον έλεγχον και την ρύθμισιν της τροχαίας, και τα σήματα τα οποία ορίζονται δυνάμει οιουδήποτε νόμου ή κανονισμού ή οιασδήποτε διεθνούς Συμβάσεως εις την οποίαν προσεχώρησε και η Δημοκρατία.» Στην παρούσα υπόθεση, η Κατηγορούμενη δεν αμφισβήτησε ούτε την ύπαρξη ούτε και την νομιμότητα της σήμανσης επί του οδοστρώματος, ήτοι την συνεχή άσπρη γραμμή. Ούτε έγινε οποιαδήποτε αναφορά από την Κατηγορούμενη μέσω της ανωμοτί δήλωσης της για την εν λόγω καταλογιζόμενη παράβαση. Η κεντρική συνεχής γραμμή κατά μήκος οδοστρώματος, σημαίνει ότι τα οχήματα δεν επιτρέπεται να διασταυρώσουν τη γραμμή αυτή σε αντίθεση με τη διακεκομμένη γραμμή της οποίας η διασταύρωση επιτρέπεται με προσοχή. Έχοντας κατά νου ότι η κατηγορούμενη κινήθηκε δεξιότερα της πορείας της με σκοπό να προσπεράσει το όχημα της ΜΚ2 που κινείτο κανονικά εντός του δρόμου, σε συνδυασμό με την παραδοχή της Κατηγορουμένης ότι διέπραξε το εν λόγω αδίκημα, καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή έχει αποδείξει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας την 2η Κατηγορία. Συνεπώς, η Κατηγορούμενη κρίνεται ένοχη τόσο στην 1η όσο και στην 2η Κατηγορία. (Υπ.) Χρ. Ρασπόπουλος, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο