Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Σάββα, Αρ. Υπόθεσης: 22259/2016, 27/9/2018

(2009)1 Α.Α.Δ. 339). Πιο κάτω, καταγράφω με την μέγιστη δυνατή πληρότητα την μαρτυρία κάθε μάρτυρα και παράλληλα προβαίνω σε αξιολόγηση της. Αστ.XXX1 XXXXX Κωνσταντίνου (ΜΚ1) Ο ΜΚ1 επισκέφτηκε την σκηνή του δυστυχήματος στις 20:10 και εντόπισε τα εμπλεκόμενα οχήματα στην τελική τους θέση. Ετοίμασε σχέδιο της σκηνής (βλ. Τεκμήριο 2) στο οποίο σημείωσε, μεταξύ άλλων, το σημείο σύγκρουσης των οχημάτων, το οποίο καθόρισε αφού έλαβε υπόψη την πορεία και τις ζημιές τους καθώς και ίχνη που εντοπίστηκαν στη σκηνή. Ο ΜΚ1 επισήμανε ότι στη λωρίδα που κινείτο το αυτοκίνητο του Κατηγορούμενου δεν εντοπίστηκε οποιοδήποτε ίχνος το οποίο να προκλήθηκε από τριβή ελαστικών στην άσφαλτο. Από την σύγκρουση των οχημάτων, αποκόπηκε ο μπροστινός δεξιός τροχός του αυτοκινήτου του Κατηγορούμενου και έσκασε το μπροστινό δεξί ελαστικό του φορτηγού. Μετά από εξετάσεις που έγιναν στον ταχογράφο του φορτηγού, διαπιστώθηκε ότι κατά τον χρόνο του δυστυχήματος, η ταχύτητα του ήταν περίπου 80ΧΑΩ. Αντεξεταζόμενος, ο ΜΚ1 ανέφερε ότι το φορτηγό σχημάτισε ίχνη τροχοπέδησης και ίχνη εκτροπής συνολικού μήκους περίπου 40 μέτρων. Σύμφωνα με τον ΜΚ1 τα εν λόγω ίχνη δείχνουν ότι ο οδηγός του φορτηγού κινήθηκε αριστερά για να αποφύγει το αυτοκίνητο του Κατηγορουμένου. Μετά την σύγκρουση, το φορτηγό άρχισε να χάνει την ισορροπία του και έγειρε στην αριστερή του πλευρά. Τρίφτηκε στην άσφαλτο και ακινητοποιήθηκε αρκετά μέτρα μετά το σημείο σύγκρουσης. Το αυτοκίνητο του Κατηγορούμενου ακινητοποιήθηκε επίσης αρκετά μετά το σημείο σύγκρουσης, ως η πορεία του. Η απόσταση που είχαν μεταξύ τους τα δύο οχήματα στην τελική τους θέση, ήταν περίπου 70 μέτρα. Ο ΜΚ1 μου έκανε θετική εντύπωση. Ήταν ήρεμος και. απαντούσε με ευθύτητα και αμεσότητα. Δεν έχω αμφιβολία ότι διερεύνησε το δυστύχημα ανεξάρτητα και αμερόληπτα παρά την γνωριμία που είχε με τον οδηγό του φορτηγού κατά την διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας. Αποδέχομαι την μαρτυρία του ΜΚ1 σε σχέση με τις ζημιές επί των οχημάτων και σε σχέση με τα ευρήματα που εντόπισε στην σκηνή και αποτυπώθηκαν επί του σχεδίου. Αποδέχομαι επίσης την θέση του σε σχέση με το σημείο σύγκρουσης των δύο οχημάτων, αφού έδωσε στο Δικαστήριο τα στοιχεία εκείνα τα οποία μπορούν με ασφάλεια να οδηγήσουν σε εύρημα επ' αυτού. Ειδικότερα, τα ίχνη τροχοπέδησης που δημιουργήθηκαν από τους τροχούς του φορτηγού και τα ίχνη που άφησε το όχημα του Κατηγορουμένου μετά την σύγκρουση, δεν αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης ότι λίγο πριν αλλά και κατά την στιγμή της σύγκρουσης, το φορτηγό βρισκόταν εντός της δικής του λωρίδας κυκλοφορίας. XXXXX Αχιλλέως (ΜΚ2) Ο ΜΚ2 είναι επαγγελματίας οδηγός. Στις 18.7.2016 φόρτωσε 28,5 τόνους κριθάρι για να το μεταφέρει σε φάρμα στην Ορούντα. Οδηγούσε με ταχύτητα περίπου 80ΧΑΩ και αφού πέρασε αριστερόστροφη καμπή του δρόμου, είδε το αυτοκίνητο του Κατηγορουμένου να κινείται προς το μέρος του. Έστριψε το τιμόνι αριστερά με σκοπό να το αποφύγει, πλην όμως το μπροστινό μέρος του εν λόγω αυτοκινήτου κτύπησε στον μπροστινό δεξιό τροχό του φορτηγού. Ένεκα του κτυπήματος, το φορτηγό κινήθηκε ανεξέλεγκτο για κάποια μέτρα και ανατράπηκε με την αριστερή πλευρά στην άσφαλτο. Ο ίδιος εξήλθε από το παράθυρο του οδηγού. Αντεξεταζόμενος, ο ΜΚ2 ανέφερε ότι τα ελαστικά του οχήματος του ήταν σχεδόν καινούρια. Συγκεκριμένα, το ελαστικό του μπροστινού δεξιού τροχού ήταν σχεδόν καινούριο και επώνυμης μάρκας. Θεωρεί συνεπώς, απίθανο να έσκασε από μόνο του. Συμφώνησε ότι με απότομη κίνηση του τιμονιού, προκαλείται κίνηση στην καρότσα του φορτηγού, πλην όμως δεν ήταν τούτος ο αποκλειστικός λόγος της ανατροπής. Μεταξύ άλλων, το κτύπημα που δέχτηκε το φορτηγό στον δεξί μπροστινό τροχό βοήθησε στην ανατροπή του. Διαφώνησε ότι το κτύπημα ήταν στον πισινό δεξιό τροχό και επισήμανε ότι η ζάντα του δεξιού μπροστινού τροχού ήταν επίσης κτυπημένη. Ο ΜΚ2 απαντούσε με αμεσότητα και ευθύτητα. Δεν φάνηκε να διακατέχεται από αμηχανία ή δισταγμό στις απαντήσεις του και δεν εντόπισα οποιαδήποτε προσπάθεια παραποίησης των γεγονότων. Δεν περιέπεσε σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις και η αξιοπιστία του δεν πλήγηκε κατά την διάρκεια της αντεξέτασης. Αν και ο μάρτυρας ήταν έντονος σε κάποιες στιγμές, ένεκα του ότι το μέσο με το οποίο ασκούσε την εργασία του, υπέστη σοβαρές ζημιές, εντούτοις δεν διαπίστωσα προσπάθεια να εξυπηρετήσει προσωπικό συμφέρον. Προσπάθησε, θεωρώ με ανιδιοτέλεια, να μεταφέρει στο Δικαστήριο όσα βίωσε. Η αναφορά του ότι κάποιος από τους παρευρισκόμενους του είπε ότι ο Κατηγορούμενος τον είχε προσπεράσει λίγο προηγουμένως και είχε αντιληφθεί ότι κινείτο ζιγκ ‑ ζαγκ, δεν κλονίζει την αξιοπιστία του ΜΚ2, διότι δεν έχει συσχετιστεί το εν λόγω πρόσωπο με τον ΜΚ3 που δεν ανέφερε κάτι τέτοιο. Περαιτέρω, το γεγονός ότι ο ΜΚ2 μετέφερε όσα του είπε κάποιος άλλος, δεν μπορεί να καταστήσει τον ίδιο αναξιόπιστο. Έχοντας τα πιο πάνω κατά νου, αποδέχομαι την μαρτυρία του ΜΚ2. XXXXX Ρόζου (ΜΚ3) Ο ΜΚ3 οδηγούσε το αυτοκίνητο του πίσω από το όχημα του Κατηγορουμένου, έχοντας την ίδια κατεύθυνση. Ενώ βρισκόταν περί τα πενήντα μέτρα πίσω από το όχημα του κατηγορούμενου, πρόσεξε ότι αυτό κινήθηκε αριστερά και ακολούθως δεξιά και αφού πέρασε την άσπρη διαχωριστική γραμμή, μπήκε στην λωρίδα της αντίθετης κατεύθυνσης. Τότε, ο οδηγός του φορτηγού που κινείτο στην λωρίδα κυκλοφορίας της αντίθετης κατεύθυνσης, προσπάθησε να κινηθεί αριστερά ως η πορεία του, αλλά δεν κατόρθωσε να αποφύγει την σύγκρουση. Αντεξεταζόμενος, ο ΜΚ3 ανέφερε ότι βρισκόταν συνεχώς πίσω από το αυτοκίνητο του Κατηγορούμενου. Κατά την κρίση μου, ο ΜΚ3 δεν απαντούσε με την απαιτούμενη σαφήνεια ενώ η μαρτυρία του συγκρούεται με πραγματική μαρτυρία που βρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου. Ειδικότερα, ο ΜΚ3 ανέφερε ότι μετά το κτύπημα, το όχημα του Κατηγορουμένου παρέμεινε ακινητοποιημένο ακριβώς δίπλα από την άσπρη γραμμή κάτι που δεν συμβαδίζει με το σχεδιάγραμμα της σκηνής ή με το φωτογραφικό υλικό (βλ. φωτογραφίες 9-15). Ούτε η θέση του μάρτυρα ότι το φορτηγό ήταν γερμένο παράλληλα με τον δρόμο και ότι δεν κατέλαβε καθόλου μέρος της αντίθετης λωρίδας κυκλοφορίας, συμβαδίζει με την πραγματική μαρτυρία (βλ. φωτογραφίες 20 - 27). Υπάρχουν ανεξήγητα κενά στην μαρτυρία του ΜΚ3, που με οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ο συγκεκριμένος μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να μεταφέρει στο Δικαστήριο επακριβώς όσα βίωσε. Κατά συνέπεια η μαρτυρία του δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για εξαγωγή ευρημάτων. XXXXX Γεωργιάδη (ΜΚ4) Ο ΜΚ4 εργάζεται στην Ασφαλιστική Εταιρεία Ύδρα. Επισκέφθηκε τη σκηνή, λόγω του ότι το εμπλεκόμενο φορτηγό ήταν ασφαλισμένο στην πιο πάνω εταιρεία. Έφτασε στο σημείο περί τις 20:00 και φωτογράφισε τη σκηνή (βλ. Τεκμήριο 9). Η πιο πάνω ασφαλιστική εταιρεία δεν ανέλαβε οποιαδήποτε ευθύνη για το δυστύχημα, καθώς έκρινε ότι ο πελάτης της (ΜΚ2) δεν ευθυνόταν για αυτό. Κατά την αντεξέταση, ο ΜΚ4 ανέφερε ότι η τελική θέση του φορτηγού κατέλαβε διαγώνια μέρος και των δύο λωρίδων κυκλοφορίας. Ειδικότερα, το μπροστινό μέρος του φορτηγού ήταν στην δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας με κατεύθυνση προς το Ακάκι και το πίσω μέρος στην αριστερή λωρίδα. Ο ΜΚ4 μου έκανε θετική εντύπωση ως μάρτυρας. Θεωρώ ότι προσήλθε στο Δικαστήριο για να πει την αλήθεια για όσα εμπίπτουν στο πεδίο της γνώσης του. Εξάλλου, δεν επιχειρήθηκε μέσω της αντεξέτασης, ο κλονισμός της αξιοπιστίας του. Έγιναν διευκρινιστικές ερωτήσεις, στις οποίες ο ΜΚ2 απάντησε με αμεσότητα. Δεν περιέπεσε σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις και δεν προσπάθησε να πει κάτι περισσότερο από αυτό που γνωρίζει. Θεωρώ ότι είναι αξιόπιστος μάρτυρας. Κατηγορούμενος Στην κατάθεση που έδωσε στην αστυνομία, ο Κατηγορούμενος είπε ότι οδηγούσε το αυτοκίνητο του με ταχύτητα περί τα 60-70 ΧΑΩ. Δεν υπήρχε τροχαία κίνηση ούτε μπροστά ούτε πίσω του. Αφού πέρασε τον κυκλικό κόμβο Ακακίου, είδε ένα φορτηγό να έρχεται από την αντίθετη κατεύθυνση. Αυτό πλησίαζε στην δική του λωρίδα κυκλοφορίας, χωρίς να είναι βέβαιος αν εισήλθε σε αυτή. Ένεκα της εγγύτητας του φορτηγού προς το δικό του αυτοκίνητο, έστριψε το τιμόνι του ελαφρώς αριστερά για να αποφύγει τη σύγκρουση. Το φορτηγό επίσης κινήθηκε αριστερά, ως η πορεία του. Εκείνη την στιγμή όμως, επήλθε η σύγκρουση του προφυλακτήρα και δεξιού μπροστινού τροχού του αυτοκινήτου πάνω στον δεξιό μπροστινό τροχό του φορτηγού. Κατά την μαρτυρία του ενώπιον του Δικαστηρίου, ο Κατηγορούμενος είπε ότι όταν είδε το φορτηγό, αυτό είχε μόλις ξεπροβάλει από στροφή και ξεκίνησε να κινείται προς το μέρος του. Έκαναν και οι δύο κίνηση για να αποφύγουν την σύγκρουση, πλην όμως το φορτηγό είχε εισέλθει στην λωρίδα κυκλοφορίας που κινείτο ο ίδιος. Το όχημα του κτύπησε στον πισινό και όχι στον μπροστινό τροχό του φορτηγού. Μετά το κτύπημα, το όχημα του κινήθηκε για περίπου 15 ‑ 20 μέτρα προς την Λευκωσία και αφού γύρισε 180 μοίρες, ακινητοποιήθηκε. Τότε, ο Κατηγορούμενος είδε σε απόσταση περίπου 35 μέτρων το κάτω μέρος του φορτηγού, το οποίο καταλάμβανε και τις δύο λωρίδες κυκλοφορίας. Σύμφωνα με τον Κατηγορούμενο, το φορτηγό ήταν γερμένο στην δεξιά πλευρά και ο οδηγός του εξήλθε από το παράθυρο του συνοδηγού. Ο Κατηγορούμενος δεν με έπεισε για την αλήθεια όσων ανέφερε στο Δικαστήριο. Ενώ στην κατάθεση του στην αστυνομία είπε ότι δεν ήταν βέβαιος αν το φορτηγό εισήλθε στην δική του λωρίδα κυκλοφορίας, κατά την μαρτυρία του στο Δικαστήριο δήλωσε βέβαιος ότι το δυστύχημα έγινε στην δική του λωρίδα κυκλοφορίας. Καινοφανής είναι και ο ισχυρισμός του ότι το κτύπημα έγινε στο πισινό και όχι στον μπροστινό τροχό του φορτηγού. Πειστικότητας στερείται επίσης η θέση του ότι, παρά την αγωνία της στιγμής, η πρώτη του αντίδραση μόλις είδε το φορτηγό ήταν να κοιτάξει το καθρεφτάκι για να δει αν κινείτο κάποιος πίσω του. Περαιτέρω, η μαρτυρία του Κατηγορουμένου συγκρούεται με άλλη μαρτυρία που βρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου. Ειδικότερα, όλα τα ίχνη βρίσκονταν στην λωρίδα κυκλοφορίας στην οποία κινείτο το φορτηγό και όχι στην λωρίδα κυκλοφορίας του Κατηγορουμένου. Περαιτέρω, η θέση του Κατηγορουμένου ότι το φορτηγό έπεσε με την δεξιά πλευρά και ότι ο οδηγός του βγήκε από το παράθυρο της θέσης του συνοδηγού καταρρίπτεται από τις φωτογραφίες που λήφθηκαν λίγα λεπτά μετά το δυστύχημα (βλ. φωτογραφίες 20 - 27). Λαμβάνοντας υπόψη την συνολική παρουσία του Κατηγορουμένου στο εδώλιο του μάρτυρα, κρίνω ότι απέφυγε ή δεν μπορούσε να μεταφέρει στο Δικαστήριο την πραγματικότητα. Κατά συνέπεια δεν αποδέχομαι την μαρτυρία του. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Έχοντας κατά νου την πιο πάνω αξιολόγηση της μαρτυρίας, καταλήγω σε εύρημα ότι στις 18.7.2016 και περί ώρα 19:45 ο Κατηγορούμενος οδηγούσε το αυτοκίνητο του στον αυτοκινητόδρομο Τροόδους - Λευκωσίας με κατεύθυνση την Λευκωσία. Την ίδια στιγμή ο Χρίστος Αχιλλέως (ΜΚ2) οδηγούσε το φορτηγό του στον ίδιο δρόμο, με αντίθετη όμως κατεύθυνση. Σε κάποιο σημείο του δρόμου, το όχημα του Κατηγορουμένου πέρασε πάνω από την άσπρη συνεχή γραμμή, η οποία διαχωρίζει τις δύο κατευθύνσεις του δρόμου και εισήλθε στην λωρίδα κυκλοφορίας στην οποία κινείτο νόμιμα το φορτηγό. Ο οδηγός του φορτηγού έστριψε το τιμόνι αριστερά με σκοπό να αποφύγει τη σύγκρουση πλην όμως, το μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου του Κατηγορουμένου κτύπησε στον μπροστινό δεξιό τροχό του φορτηγού. Ένεκα του κτυπήματος, το φορτηγό κινήθηκε ανεξέλεγκτο ανατράπηκε με την αριστερή του πλευρά. Από το δυστύχημα προκλήθηκαν υλικές ζημιές και στα δύο οχήματα. Τραυματίστηκε σοβαρά ο Κατηγορούμενος, ενώ ο ΜΚ2 εξετάστηκε και του συνεστήθη να φορέσει αυχενικό κολάρο. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Ο Κατηγορούμενος κατηγορείται δυνάμει του άρθρο 8 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου ν. 86/72το οποίο προνοεί τα ακόλουθα: «Πας όστις οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα επί τίνος οδού μη καταβάλλον την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή ή μη επιδεικνύων εύλογο μέριμνα για έτερα πρόσωπα, χρησιμοποιούντα την οδό, είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται εις φυλάκισιν δια διάστημα μη υπερβαίνον το εν έτος ή εις χρηματική ποινήν μη υπερβαίνουσαν τας χιλίας λίρας ή εις αμφότερας τας ποινάς της φυλακίσεως και της χρηματικής τοιαύτης». Στην Αναστάσης Παύλου ν. Αστυνομίας,

(1998)2 A.A.Δ 68 αναφέρονται τα εξής: «Η οδήγηση εξυπακούει την εξάσκηση προσήκουσας προσοχής. Το ερώτημα που εγείρεται σε περιπτώσεις αμελούς οδήγησης κατά παράβαση του άρθρου 8 του Νόμου 86/72 είναι κατά πόσο ο οδηγός εκπλήρωσε την υποχρέωση εξάσκησης λογικής φροντίδας και προσοχής για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το κριτήριο που εφαρμόζεται σε μια τέτοια περίπτωση είναι αντικειμενικό και οι παράμετροι του αναφέρονται στη συμπεριφορά ενός συνετού και σώφρονα και όχι του τέλειου οδηγού. (Ιδε Παναγιώτου ν. Αστυνομίας

(1982)1 Α.Α.Δ. 585, Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και Βασιλείου ν. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 202)». Το καθήκον φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού. Όπως αναφέρεται στην Σωκράτης Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1: «Το απρόσωπα προσδιοριζόμενο καθήκον προς κάθε ένα που είναι λογικά δυνατό να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού, συγκεκριμενοποιείται στα πλαίσια των γεγονότων της υποθέσεως για να αποφασισθεί - (α) η φύση του καθήκοντος και (β) όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη του κατά πόσο ο οδηγός το έχει εκπληρώσει. Το κριτήριο για τη διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό, και μέτρο ο προσεκτικός και όχι ο τέλειος οδηγός. Τέλος, η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική συνέπεια». Όπως προκύπτει από την σχετική με το θέμα Νομολογία, ένας οδηγός έχει καθήκον τήρησης της δέουσας παρατηρητικότητας πάντοτε και κάτω από όλες τις περιστάσεις (βλ. Κωνσταντίνου ν. Κατσούρη

(1975)1 C.L.R. 188). Η αμέλεια είναι συνυφασμένη με το χρόνο, τόπο και άλλες συνθήκες, και παράλειψη να δει κανείς ότι είναι απλά ορατό αποτελεί αμέλεια (Νικολαϊδης ν. Οικονομίδης

(1963)2 C.L.R. 78). Η υποχρέωση της προσήκουσας επιμέλειας υπόκειται στην προϋπόθεση ότι και οι άλλοι οδηγοί θα εκπληρώσουν το καθήκον τους για επιμέλεια και δεν επεκτείνεται στη λήψη προληπτικών μέτρων έναντι της πιθανότητας εκδήλωσης αμέλειας εκ μέρους άλλων οδηγών (βλ. Χρ. Νικολαϊδης ν. Ρ. Κλεοβούλου

(1992)1 Α.Α.Δ. 422, 428). Όταν η πιθανότητα κινδύνου είναι εύλογα αντιληπτή, παράλειψη προφύλαξης συνιστά αμέλεια (βλ. Κυριάκος Αργυρού ν. Αστυνομίας,

(2002)2 ΑΑΔ 378). Η απόφραξη του δρόμου από οδηγό αυτοκινήτου υποδηλώνει γενικά παράλειψη εκπλήρωσης του καθήκοντος προς άλλα άτομα τα οποία χρησιμοποιούν το δρόμο, όμως δεν προσδίδει αυτόματα ευθύνη στον οδηγό, για οποιοδήποτε επακόλουθο δυστύχημα ανεξάρτητο από τα αίτια του (βλ. Κυριάκου ν. Κανάρη

(1997)1Γ ΑΑΔ 1436). Στην προκειμένη περίπτωση, θεωρώ ότι η ενέργεια του Κατηγορουμένου να εισέλθει στην λωρίδα κυκλοφορίας όπου κινείτο το φορτηγό, το οποίο ήταν ορατό στον δρόμο, συνηγορεί σε αμέλεια. Η πιθανότητα κινδύνου ήταν εύλογα αντιληπτή και συνέπώς, ο Κατηγορούμενος όφειλε εγκαίρως να λάβει μέτρα προφύλαξης, ήτοι να κινηθεί εντός της δικής του λωρίδας κυκλοφορίας, ώστε να αποφύγει ενδεχόμενη σύγκρουση. Έχοντας τα κατά νου τα ευρήματα του Δικαστηρίου, καταλήγω ότι ο Κατηγορούμενος παρέλειψε να εκπληρώσει το καθήκον τήρησης δέουσας προσοχής. Η παράλειψη τούτη υπολείπεται της συμπεριφοράς που πρέπει να επιδεικνύει ο μέσος συνετός οδηγός. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Για όλους τους πιο πάνω λόγους, ο Κατηγορούμενος κρίνεται πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ένοχος στην 1η κατηγορία. (Υπ.) Χρ. Ρασπόπουλος, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο