ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ν. ΗΛΙΑ, Αρ. Υπόθεσης: 14736/2016, 26/11/2018

(1)(α), 45

(2), 88, 89, 90 και 94 του περί Προστασίας και Διαχείρισης Αγρίων Πτηνών και Θηραμάτων Νόμου, Ν. 152(Ι)/2003, όπως τροποποιήθηκε («Ν. 152(Ι)/2003») (κατηγορίες 1 και 2) και μια κατηγορία καταδίωξης θηράματος με τη χρήση δικτύων και ηχοπαραγωγικής συσκευής κατά παράβαση των άρθρων 2, 44

(1)(α) (δ)

(4), 88, 89, 90 και 94 του Ν. 152(Ι)/2003 (κατηγορία 3).

1. Η υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής, σύμφωνα και με τις λεπτομέρειες των κατηγοριών, είναι ότι κατηγορούμενος την 31/1/2016 είχε στην κατοχή του δύο δίκτυα (κατηγορία 1) και μια ηχοπαραγωγική συσκευή (κατηγορία 2) χωρίς άδεια από τον Υπουργό Εσωτερικών, τα οποία χρησιμοποιούσε για καταδίωξη θηράματος (κατηγορία 3).
2. Η Κατηγορούσα Αρχή προς απόδειξη των κατηγοριών παρουσίασε πέντε μάρτυρες, τον Λοχ. ΧΧΧ (ΜΚ 1), τον Λοχ ΧΧΧ (ΜΚ 2), τον κ. ΧΧΧ (ΜΚ 3), τον κ. ΧΧΧ (ΜΚ 4) και τον Αστ. ΧΧΧ (ΜΚ 5). Κατατέθηκαν έντεκα συνολικά Τεκμήρια.
3. Ο Λοχ. ΧΧΧ (ΜΚ 1), υιοθετώντας την κατάθεση του, Τεκμήριο 1, ανέφερε ότι ο Αστ. ΧΧΧ (ΜΚ 5) την 31/1/2016 περί ώρα 01:05 του παρέδωσε, στον Αστυνομικό Σταθμό Λακατάμιας, ως τεκμήρια δύο δίκτυα σύλληψης αγρίων πτηνών, τέσσερις μεταλλικούς πασσάλους, μια μπαταρία αυτοκινήτου, δύο πόλους αυτοκινήτου, ένα «usb» μάρκας «Media Rouge», ένα «amplifier» μάρκας «Teli» και δύο μεγάφωνα. Ο ΜΚ 5 είχε βρει τα εν λόγω αντικείμενα σε περιφραγμένο χωράφι ιδιοκτησίας του κατηγορούμενου στην Ανάγυια μετά από έρευνα που έγινε μεταξύ της 30/1/2016 και 31/1/
4. Η έρευνα έγινε με τη συγκατάθεση του κατηγορούμενου (Τεκμήριο 4 - η γραπτή συγκατάθεση). Την ίδια μέρα κατηγόρησε γραπτώς τον κατηγορούμενο για τα αδικήματα που αντιμετωπίζει (Τεκμήριο 2 - η γραπτή κατηγορία). Ο κατηγορούμενος απάντησε, «Δεν έχω ιδέα ότι υπήρχαν δίκτυα στο κτήμα μου. Δεν τα είχα τοποθετήσει εγώ». Τα Τεκμήρια φωτογραφήθηκαν (Τεκμήριο 3 - εκτύπωση έξι φωτογραφιών). Ο ίδιος δεν είχε επισκεφθεί ή είχε γνώση του χωραφιού.
5. Ο Λοχ. ΧΧΧ (ΜΚ 2), υιοθετώντας την κατάθεση του, Τεκμήριο 5, ανέφερε ότι ήταν αυτός που φωτογράφησε στις 17/3/2016 τα κατασχεθέντα τεκμήρια. Αναγνώρισε την εκτύπωση των έξι φωτογραφιών, Τεκμήριο 3, ως φωτογραφίες που πήρε καθ' υπόδειξη αστυφύλακα στον Αστυνομικό Σταθμό Λακατάμιας.
6. Ο κ. ΧΧΧ (ΜΚ 3), υιοθέτησε την κατάθεση του ημερ. 22/2/
7. Είναι Επαρχιακός Λειτουργός της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας Λευκωσίας. Στις 22/2/2016 στον Αστυνομικό Σταθμό Λακατάμιας του επιδείχθηκαν δύο δίκτυα και μια ηχοπαραγωγός συσκευή. Διαπίστωσε ότι τα δίκτυα ήταν δίκτυα σύλληψης πτηνών, έφεραν μάλιστα υπολείμματα φτερών, και ότι η ηχοπαραγωγός συσκευή εξέπεμπε κελαηδήματα άγριων πτηνών. Αυτά που του επιδείχθηκαν ήταν αυτά απεικονίζονται στο Τεκμήριο
8. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι στις 7/2/2018, κάποιο πρόσωπο, μη σχετιζόμενο με τον κατηγορούμενο, είχε συλληφθεί εντός του ακινήτου του για αδικήματα παράνομης καταδίωξης θηράματος χωρίς όμως να μπορεί να διευκρινίσει την ακριβή φύση τους.
9. Ο κ. ΧΧΧ (ΜΚ 4) είναι ο Κοινοτάρχης του χωριού Ανάγυιας. Η μαρτυρία του (Τεκμήριο 7 - κατάθεση ημερ. 1/3/2016) αφορούσε το ιδιοκτησιακό καθεστώς του τεμαχίου στο οποίο εντοπίστηκαν τα δίκτυα και η ηχοπαραγωγός συσκευή (Τεκμήριο 8 - αντίγραφο του τοπογραφικού σχεδίου, Τεκμήριο 9 - τα στοιχεία του ακινήτου). Το τεμάχιο, ανέφερε, είναι ιδιοκτησία εξ ολοκλήρου του κατηγορούμενου, φυτεμένο με ελαιόδεντρα και τυγχάνει εκμετάλλευσης από τον ίδιο. Είναι περιφραγμένο με συρματόπλεγμα. Η περίφραξη είναι ύψους μικρότερου του 1.65 μ. περί τα 1.50 μ. Η περίφραξη τοποθετήθηκε πριν χρόνια και δεν απέτρεπε κάποιον, που ήθελε, με τη χρήση «σκαλούας» να εισέλθει σ' αυτό. Ο κατηγορούμενος στο παρελθόν, είχε παραπονεθεί ότι προσπαθούσαν να του κλέψουν λαγούς που εξέτρεφε νόμιμα. Σύμφωνα με το Τεκμήριο 9 το ακίνητο έχει εμβαδόν 22743 μ.
10. Ο Αστ. ΧΧΧ (ΜΚ 5) (Τεκμήριο 10 - η κατάθεση του) στις 31/1/2016, μετά από πληροφορία, μετέβη περί ώρα 23:00 στο χωράφι του κατηγορούμενου, μαζί με άλλους πέντε αστυφύλακες. Από το σημείο που στεκόταν μπορούσε να δει τα δίκτυα και την ηχοπαραγωγική μηχανή που ήταν σε λειτουργία. Περί ώρα 23:40 έφτασε στο μέρος ο κατηγορούμενος μαζί με άλλο πρόσωπο. Ο κατηγορούμενος μετέβη εκεί γιατί είχε ειδοποιηθεί ότι υπήρχαν αυτοκίνητα έξω από το χωράφι του. Ο κατηγορούμενος του ανέφερε ότι ήταν ο ιδιοκτήτης του τεμαχίου. Οι ίδιοι προηγουμένως έκαναν ενέργειες για να μάθουν σε ποιον ανήκε το ακίνητο. Υπέγραψε εξουσιοδότηση για έρευνα (Τεκμήριο 4), ξεκλείδωσε την καγκελόπορτα, οπότε και εισήλθαν στο ακίνητο. Κατάσχεσαν τα δίκτυα και την ηχοπαραγωγό συσκευή. Ο κατηγορούμενος όταν πληροφορήθηκε για τα αδικήματα ανέφερε, «δεν είναι δικά μου» και όταν του επιστήθηκε η προσοχή του στο νόμο είπε «είπα σου ένε δικά μου». Τα τεκμήρια παραδόθηκαν στο ΜΚ 1 (Τεκμήριο 11 - η απόδειξη παραλαβής τεκμηρίων). Στο ακίνητο δεν εντοπίστηκαν λαγοί. Ο κατηγορούμενος είχε παλαιότερα άδεια εκτροφής. Η περίφραξη αποτελείτο από παλαιό μεταλλικό πλέγμα και ήταν ύψους 1.50 μ. Αν κάποιος ήθελε να εισέλθει, ανέφερε, θα μπορούσε. Από οπτικό έλεγχο που έκανε, είδε ότι η περίφραξη κάλυπτε ολόκληρη την περίμετρο του τεμαχίου. Ο ίδιος περπάτησε μέρος της περιμέτρου, άλλοι αστυφύλακες το υπόλοιπο. Δεν διαπίστωσε μέρος του να είναι καταστραμμένο.
11. Ο συνήγορος Υπεράσπισης, ανέφερε ότι, παρά το γεγονός της ύπαρξης περίφραξης, η μαρτυρία των ΜΚ 4 και 5 κατέδειξε μπορούσε κάποιος να εισέλθει στο ακίνητο. Η μαρτυρία επίσης του ΜΚ 3 ήταν σημαντική αφού αναφέρθηκε στη σύλληψη τρίτου προσώπου να καταδιώκει παράνομα θήραμα εντός του ακινήτου του κατηγορουμένου. Δεν καταδείχθηκε επομένως, κατοχή των δικτύων και της ηχοπαραγωγού συσκευής από τον κατηγορούμενο.
12. Ο εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής, με αναφορά στο άρθρο 4 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 και τον ορισμό της κατοχής, υποστήριξε ότι η μαρτυρία ήταν αρκούντως ικανοποιητική για να κληθεί ο κατηγορούμενος να προβάλει την Υπεράσπιση του.
13. Οι αρχές που διέπουν το θέμα της εκ πρώτης όψεως υπόθεσης είναι πολύ καλά καθιερωμένες (βλ. Azinas v. Police

(1981)2 CLR 9, Re Kakos

(1985)1 CLR 250 και ΓΕ ν. Χριστοδούλου

(1990)2 ΑΑΔ 133). Ο κατηγορούμενος απαλλάσσεται από αυτό το στάδιο όταν:

(1)δεν στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος, και

(2)οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας, σε βαθμό που κανένα λογικό δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει σ' αυτή την καταδίκη του κατηγορούμενου. 12. Εκτός της περιπτώσεως στην οποία δεν αποδεικνύονται τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος και της περιπτώσεως στην οποία η μαρτυρία είναι τόσο ελλιπής και αδύνατη που δεν θα μπορούσε να στηρίξει καταδίκη, η εμβέλεια της αντίφασης στη μαρτυρία ως αναιρούσας την απόδειξη εκ πρώτης όψεως υπόθεσης είναι περιορισμένη. Το έργο του δικαστηρίου στο στάδιο της εκ πρώτης όψεως υπόθεσης δεν είναι να προβεί σε λεπτομερή αξιολόγηση της αξιοπιστίας της μαρτυρίας, έργο που ανάγεται στο τελικό στάδιο όταν όλη η μαρτυρία είναι ενώπιον του. Μόνο όπου η μαρτυρία που δόθηκε με τη συμπλήρωση της υπόθεσης του κατηγόρου εμπεριέχει τέτοια θεμελιακή αντίφαση και αναξιοπιστία, αναγόμενη σε εγγενή αντινομία που δεν θα μπορούσε να την αντιπαρέλθει το δικαστήριο επί οποιασδήποτε δυνατής αξιολόγησης της στο σύνολο της, δεν υπάρχει υπόθεση για να απαντηθεί (βλ. Παναγιώτου ν. Αστυνομίας

(2000)2 ΑΑΔ 191,198 και ΓΕ ν. Δράκου

(2012)2 ΑΑΔ 851, 887). 13. Στο στάδιο αυτό το Δικαστήριο δεν προβαίνει σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας αλλά εξετάζει μόνο κατά πόσο αντικειμενικά κρινόμενη η μαρτυρία δικαιολογεί την κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση. Η μαρτυρία για την Κατηγορούσα Αρχή λαμβάνεται υπόψη στο απόγειο της (βλ. R. v. Galbraith

(1981)2 All ER 1060, 1062). 14. Σύμφωνα με το άρθρο 44 του Ν. 152 (Ι)/ 2003: «44.-

(1)Τηρουμένων των διατάξεων των άρθρων 11, 12, 17 και 18, κανένα πρόσωπο δεν πυροβολεί, φονεύει, συλλαμβάνει, καταδιώκει, παρενοχλεί ή παραπλανεί οποιοδήποτε θήραμα με τη χρήση: (α) Δικτύων, ξοβεργών, αγκίστρων, θηλιών, συρματοθηλιών, σιδηροπαγίδων, παγίδων με σιαγόνες, ηλεκτρονικών συσκευών που προκαλούν θανάτωση ή αναισθησία και οποιωνδήποτε άλλων παρόμοιων παγίδων ή παραπλανητικών μέσων και μεθόδων· ... (δ) (

1. i)ζωντανών άγριων πτηνών, τυφλωμένων ή ακρωτηριασμένων, χρησιμοποιουμένων ως κραχτών, ηλεκτρικών συσκευών που εκπέμπουν κελαηδήματα ή φωνές θηραμάτων ή άγριων πτηνών είτε από μόνες τους είτε με τη συνδρομή ή τη χρήση οποιουδήποτε μέσου, όπως μαγνητοταινιοθηκών (κασετών), ψηφιακών δίσκων, ενιαίων σειριακών διαύλων (USB) και καρτών ψηφιακής μνήμης, (
2. ii)πλαστικών ή άλλων ομοιωμάτων θηραμάτων ή άγριων πτηνών, μη ηλεκτρικών συσκευών που εκπέμπουν μιμητικές φωνές θηραμάτων ή άγριων πτηνών: Νοείται ότι για τα μέσα που αναφέρονται στην υποπαράγραφο (
3. ii)της παρούσας παραγράφου ο προϊστάμενος δύναται, με διάταγμα που εκδίδεται δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 27, να επιτρέψει τη χρήση τους για κυνήγι συγκεκριμένων ειδών θηραμάτων∙ ..........

(4)Πρόσωπο το οποίο παραβαίνει τις διατάξεις του παρόντος άρθρου είναι ένοχο αδικήματος.» (υπογραμμίσεις δικές μου) 15. Το άρθρο 45 του ιδίου νόμου προνοεί ότι : «

(1)Κανένα πρόσωπο δεν εισάγει, κατασκευάζει ή κατέχει τα μέσα που αναφέρονται στην παράγραφο (α) του εδαφίου

(1)του άρθρου 44, εξαιρουμένων των αγκίστρων για σκοπούς ψαρέματος, και στις παραγράφους (γ), (δ), (ζ), (η) και (θ) του ίδιου εδαφίου, εκτός αν είναι κάτοχος ειδικής άδειας εισαγωγής που εκδίδεται από τον υπουργό.

(2)Πρόσωπο το οποίο παραβαίνει τις διατάξεις του εδαφίου

(1)είναι ένοχο αδικήματος.» (υπογραμμίσεις δικές μου)

1. Η έννοια «θήραμα» ορίζεται στο άρθρο 2 του Ν. 152 (Ι)/ 2003: «"θήραμα" σημαίνει λαγούς (lepus europeus) και θηραματικά πτηνά και περιλαμβάνει οποιαδήποτε άλλα ζώα τα οποία δυνατό να καθοριστούν ως θήραμα·»
2. Είναι εμφανές λοιπόν ότι για να στοιχειοθετηθούν τα αδικήματα των πρώτων δύο κατηγοριών απαιτείται η απόδειξη «κατοχής». Για το αδίκημα της κατηγορίας 3 απαιτείται η απόδειξη καταδίωξης θηράματος με τις εν λόγω συσκευές. Η καταδίωξη από κατηγορούμενο με τη χρήση αυτών των αντικειμένων προϋποθέτει και την κατοχή τους από τον ίδιο.
3. Σύμφωνα με το άρθρο 4 του ΠΚ ο όρος «κατοχή», ορίζεται ως ακολούθως: «"κατοχή" - (α) "να κατέχει" ή "να έχει στην κατοχή" περιλαμβάνει όχι μόνο το να έχει στη δική του προσωπική κατοχή, αλλ' επίσης και το να έχει σε γνώση του ότι είναι στην πραγματική κατοχή ή τη φύλαξη οποιουδήποτε άλλου προσώπου ή το να φυλάγει σε οποιοδήποτε χώρο (είτε αυτός ανήκει στον ίδιο ή κατέχεται από αυτό είτε όχι) για χρήση ή όφελος του ίδιου ή οποιουδήποτε άλλου προσώπου, (β) σε περισσότερα από ένα πρόσωπα, αν ένας ή περισσότερα από αυτά έχουν κάποιο πράγμα υπό τη φύλαξη ή στην κατοχή τους σε γνώση και με τη συγκατάθεση των υπολοίπων, το πράγμα αυτό θεωρείται ότι βρίσκεται υπό τη φύλαξη και την κατοχή καθενός και όλων αυτών των προσώπων.
4. «Κατοχή», σημαίνει φυσικό έλεγχο με ταυτόχρονη γνώση της φύσης του αντικειμένου που αποτελεί το αντικείμενο της κατοχής (βλ. Oueiss ν. Republic

(1987)2 CLR 49, 61 - 62). Στην υπόθεση ΓΕ ν. Σπύρου

(2002)2 ΑΑΔ 71, 74, λέχθηκε, με αναφορά στην R. v. Boyesen

(1982)2 All ER 161, ότι η κατοχή εξυπακούει φυσικό έλεγχο του αντικείμενου μαζί με γνώση του κατηγορούμενου ότι το έχει στην κατοχή του ή υπό τον έλεγχό του. Δυνατόν κάποιος να κατέχει κάποιο αντικείμενο χωρίς να γνωρίζει ή να αντιλαμβάνεται τη φύση του, αλλά δεν το κατέχει υπό τη νομική έννοια, εκτός κι αν γνωρίζει ότι το έχει. Συνεπώς προς στοιχειοθέτηση του συστατικού στοιχείου της κατοχής πρέπει να αποδειχθούν και τα δύο πιο πάνω στοιχεία.

1. Έχοντας κατά νου τις προαναφερθείσες αρχές ως προς την αξιολόγηση της μαρτυρίας σ' αυτό το στάδιο της διαδικασίας, κρίνω ότι η μαρτυρία που προσκομίστηκε, κρινόμενη στο απόγειο της, από ένα ορθά καθοδηγούμενο Δικαστήριο, δεν θα μπορούσε να στηρίξει καταδίκη, καθ' ότι η μαρτυρία κατοχής των δικτύων και της ηχοπαραγωγού συσκευής που παρουσιάστηκε είναι εγγενώς αδύνατη. Η μόνη σύνδεση του κατηγορούμενου με τα πιο πάνω τεκμήρια είναι η ιδιοκτησία του τεμαχίου, το οποίο ήταν περιφραγμένο. Οι ΜΚ 4 και 5 όμως ανέφεραν ότι ήταν σχετικά εύκολο για κάποιον να εισέλθει σ' αυτό. Ήταν επίσης η μαρτυρία του ΜΚ 3 ότι τρίτο πρόσωπο, μη σχετιζόμενο με τον κατηγορούμενο, πρόσφατα είχε συλληφθεί εντός του τεμαχίου για ανάλογο αδίκημα. Η κατοχή και ιδιοκτησία του ακινήτου δεν θα μπορούσαν, υπό τις περιστάσεις αυτές, να καταδείξουν, από μόνα τους, την κατοχή των δικτύων και της ηχοπαραγωγού συσκευής. Η απουσία επαρκούς μαρτυρίας που να καταδεικνύει και την κατοχή των δικτύων και της ηχοπαραγωγού συσκευής εκθεμελιώνει και την κατηγορία 3, δηλαδή της χρήσης τους για καταδίωξη θηράματος.
2. Ως εκ τούτου δεν υπάρχουν περιθώρια να κληθεί ο κατηγορούμενος σε απολογία στις κατηγορίες που αντιμετωπίζει. Οι κατηγορίες 1, 2 και 3 απορρίπτονται και ο κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται. (Υπ.).............. Ν. Α. Π. Γεωργιάδης, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο