Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Χατζηκωστή, Υπόθεση Αρ: 9462/2016, 12/12/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2018:B213 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Ρασπόπουλος, Ε.Δ Υπόθεση Αρ: 9462/2016 Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας Κατηγορούσα Αρχή v. xxxxxx Χατζηκωστή Κατηγορούμενης Ημερομηνία: 12 Δεκεμβρίου 2018 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κ. Φρ. Κακούρη Για την Κατηγορούμενη: κ. Θ. Ανδρέου Κατηγορούμενη παρούσα ΑΠΟΦΑΣΗ Η Κατηγορούμενη κατηγορείται για πρόκληση θανάτου λόγω αλόγιστης, απερίσκεπτης ή επικίνδυνης πράξης κατά παράβαση του άρθρου 210 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.
- Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, η Κατηγορούμενη στις 13.11.2015 στη Λεωφόρο Μακαρίου στο Αρεδιού της επαρχίας Λευκωσίας, ενώ οδηγούσε το όχημα με αρ. εγγραφής xxxx03, χωρίς πρόθεση επέφερε το θάνατο της XXXXX Δημητρίου Τσαγκάρη, λόγω αλόγιστης, απερίσκεπτης ή επικίνδυνης πράξης ή συμπεριφοράς που δεν αναγόταν σε υπαίτια αμέλεια. Είναι παραδεκτό ότι στις 13.11.2015 και περί τις 17:55 έγινε τροχαίο δυστύχημα στην Λεωφόρο Μακαρίου στο Αρεδιού. Εμπλεκόμενοι σε αυτό ήταν η Κατηγορούμενη, που οδηγούσε το αυτοκίνητο με αρ. εγγραφής xxxx03 και η πεζή XXXXX Δημητρίου Τσαγκάρη, η οποία τραυματίστηκε θανάσιμα (στο εξής θα αναφέρεται ως «το θύμα»). Είναι επίσης παραδεκτό ότι ο θάνατος του θύματος επήλθε συνεπεία του δυστυχήματος. Δεν αμφισβητείται ότι η Λεωφόρος Μακαρίου είναι δρόμος διπλής κατεύθυνσης με μία λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση. Ούτε αμφισβητείται ότι το δυστύχημα έγινε κατά την διάρκεια νύχτας και ότι η Κατηγορούμενη οδηγούσε το αυτοκίνητο της με κατεύθυνση το χωριό Κλήρου, έχοντας αναμμένα τα φώτα πορείας της. Κάτω από συνθήκες που θα διερευνηθούν πιο κάτω, επήλθε η σύγκρουση του οχήματος που οδηγούσε με το θύμα. Η βασική διαφωνία των διαδίκων εστιάστηκε στην κατεύθυνση που ακολουθούσε το θύμα, πριν την επαφή της με το όχημα της Κατηγορουμένης. Ειδικότερα, η Κατηγορούσα Αρχή επιχείρησε να αποδείξει ότι η πεζή διασταύρωνε την Λεωφόρο Μακαρίου από δεξιά προς αριστερά, ως η πορεία της Κατηγορουμένης. Η υπεράσπιση αμφισβητεί το εν λόγω συμπέρασμα και το θεωρεί αυθαίρετο. Προσπάθησε δε να υποστηρίξει ότι η πεζή βρισκόταν στο αριστερό πεζοδρόμιο ως η πορεία της Κατηγορουμένης και για κάποιο λόγο, εισήλθε στον δρόμο σε χρόνο και υπό περιστάσεις που καθιστούσαν αδύνατο για την Κατηγορούμενη να αντιδράσει. Είναι αδιαμφισβήτητο ότι αν το θύμα διασταύρωνε από δεξιά προς αριστερά ως η πορεία της Κατηγορουμένης, τότε η τελευταία όφειλε να την δει και να αντιδράσει αποφεύγοντας την σύγκρουση. Από την άλλη, αν το θύμα εισήλθε στον δρόμο από το αριστερό πεζοδρόμιο ως η πορεία της Κατηγορουμένης, τότε η Κατηγορούμενη δεν θα είχε περιθώρια αντίδρασης. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Για να αποδείξει την υπόθεση της, η Κατηγορούσα Αρχή κάλεσε 8 μάρτυρες κατηγορίας (στο εξής «ΜΚ»). Αφού κλήθηκε σε απολογία, η Κατηγορούμενη επέλεξε να καταθέσει ενόρκως. Κάλεσε 2 μάρτυρες υπεράσπισης (στο εξής «ΜΥ»). Πιο κάτω, συνοψίζω όσα ανέφερε κάθε μάρτυρας. Υπαστυνόμος xxxx Θεμιστοκλέους (ΜΚ1) Ο ΜΚ1 είναι υπεύθυνος του Κλάδου Δυστυχημάτων Τροχαίας Λευκωσίας. Επισκέφθηκε την σκηνή του δυστυχήματος μαζί με τον Αστ.XXXXX5 XXXXX Χρίστου. Στην παρουσία της Κατηγορουμένης και με την δική του βοήθεια, ο Αστ.XXXXX5 ετοίμασε πρόχειρο σχέδιο της σκηνής (βλ. Τεκμήριο 2) στο οποίο σημείωσε, μεταξύ άλλων, το σημείο επαφής του αυτοκινήτου με το θύμα. Το εν λόγω σημείο καθορίστηκε με βάση την υπόδειξη της Κατηγορούμενης για το σημείο όπου άκουσε θόρυβο στο μπροστινό αριστερό μέρος του αυτοκινήτου, την πορεία του οχήματος της, τις ζημιές που υπέστη, και την πορεία που, κατά την θέση της αστυνομίας, είχε το θύμα. Ακολούθως, ο ΜΚ1 έδωσε οδηγίες στον Αστ.2322 (ΜΚ3) να τοποθετήσει το αυτοκίνητο xxxx03 όπως ήταν κατά το δυστύχημα, με αναμμένα τα φώτα πορείας. Στην θέση του συνοδηγού κάθισε η Κατηγορούμενη και ο Αστ.935 φορώντας σκούρα ρούχα, περπάτησε κατά μήκος της Λεωφόρου. Με αυτό τον τρόπο καταμετρήθηκε η ορατότητα της Κατηγορούμενης, που ήταν 70 μέτρα. Σύμφωνα με τον ΜΚ1, υπήρχαν πάσσαλοι οδικού φωτισμού οι οποίοι φώτιζαν το σημείο του δυστυχήματος. Σε μεταγενέστερο στάδιο, ο ΜΚ1 σε συνεργασία με την Αστ.XXXXX6(ΜΚ2) έκανε διάφορους υπολογισμούς για να διαπιστωθεί κατά πόσο η Κατηγορούμενη μπορούσε να αντιδράσει και να αποφύγει το δυστύχημα. Έλαβε υπόψη του ότι το αυτοκίνητο της Κατηγορουμένης ακινητοποιήθηκε 33,70 μέτρα μετά το σημείο επαφής και ότι δεν εντοπίστηκαν ίχνη τροχοπέδησης. Χρησιμοποίησε συντελεστή επιβράδυνσης χωρίς βίαιη τροχοπέδηση και εφάρμοσε σχετικό μαθηματικό τύπο, για να καταλήξει ότι η ταχύτητα πριν την έναρξη επιβράδυνσης ήταν 42ΧΑΩ. Ακολούθως, έλαβε υπόψη ότι ένας πεζός που κινείται με κανονικό βήμα, διανύει με 1,40 μέτρα ανά δευτερόλεπτο. Για να διανύσει απόσταση 5,80 μέτρων από το δεξί πεζοδρόμιο, από όπου σύμφωνα με την θέση της αστυνομίας, το θύμα εισήλθε στον δρόμο, θα χρειαζόταν 4,14 δευτερόλεπτα. Στον εν λόγω χρόνο, το αυτοκίνητο βρισκόταν σε απόσταση 46 μέτρων πριν το σημείο επαφής. Με δεδομένο ότι ο χρόνος αντίδρασης ενός οδηγού της ηλικίας και εμπειρίας της Κατηγορούμενης, είναι 1,5 δευτερόλεπτο, ο ΜΚ1 κατέληξε ότι η Κατηγορούμενη θα χρειαζόταν συνολικά 25,55 μέτρα για να σταματήσει, από την στιγμή που θα αντιλαμβανόταν κίνδυνο. Συνεπώς, αν η Κατηγορούμενη αντιλαμβανόταν το θύμα και αντιδρούσε με βίαιη τροχοπέδηση, θα απέφευγε το δυστύχημα. Αντεξεταζόμενος, ο ΜΚ1 συμφώνησε ότι υπόβαθρο των μετρήσεων του είναι ότι το θύμα διασταύρωσε τον δρόμο από δεξιά προς αριστερά, ως η πορεία της Κατηγορούμενης. Κατέληξε στο εν λόγω συμπέρασμα με βάση μαρτυρία ότι το θύμα έφυγε από το σπίτι της γύρω στις 17:45 με 17:50 και ακολούθησε μια διαδρομή 400 μέτρων, η οποία μπορεί να καλυφθεί σε 5 λεπτά. Με βάση τη μαρτυρία, το θύμα θα διασταύρωνε την Λεωφόρο Μακαρίου για να μεταβεί σε κάποιο σπίτι και να μεταφέρει αυγά. Προκύπτει ότι δεν πρόλαβε να παραδώσει τα αυγά, καθότι αυτά βρέθηκαν στον δρόμο. Τέλος, ο ΜΚ1 είπε ότι οι ζημιές που υπέστη το αυτοκίνητο της Κατηγορούμενης αποδεικνύουν ότι το θύμα κινείτο από δεξιά προς αριστερά. Συμφώνησε εν πάση περιπτώσει, ότι αν το θύμα είχε κατεβεί από αριστερά θα διένυε 1,20 μέτρα μέχρι το σημείο επαφής σε περίπου ένα δευτερόλεπτο και δεν θα υπήρχε χρόνος για την Κατηγορούμενη να αντιδράσει. Αστ.3XXXXX xxxx Χαραλάμπους (ΜΚ2) Η ΜΚ2 είπε ότι ο Αστ.XXXX5 XXXXX Χρίστου της παρέδωσε και επεξήγησε το πρόχειρο σχέδιο της σκηνής. Η ίδια έλαβε ανακριτική κατάθεση από την Κατηγορούμενη (βλ. Τεκμήριο 7) και της εξήγησε το πρόχειρο σχέδιο του δυστυχήματος με το οποίο η Κατηγορούμενη συμφώνησε και το υπόγραψε ως ορθό. Στις 11.1.2016, η ΜΚ2 επισκέφθηκε την οικία του θύματος, όπου ο σύζυγος του θύματος, υπέδειξε δυο διαδρομές που το θύμα συνήθιζε να ακολουθεί για να μεταβεί στο σπίτι της γυναίκας, στην οποία θα πωλούσε τα αυγά. Καταμέτρησε τις αποστάσεις οι οποίες ήταν περί τα 400 μέτρα. Η ΜΚ2 επανέλαβε τους υπολογισμούς στους οποίους προέβησαν σε συνεργασία με τον ΜΚ
- Αντεξεταζόμενη, επανέλαβε στην ουσία όσα είπε και ο ΜΚ1 σε σχέση με τα στοιχεία που έλαβαν υπόψη τους για να καθορίσουν την πορεία της πεζής. Απέκλεισε το ενδεχόμενο το θύμα να διασταύρωνε από αριστερά προς δεξιά, καθότι σε τέτοια περίπτωση δεν θα κατέληγε στο πεζοδρόμιο, αλλά θα κατέληγε μπροστά από το αυτοκίνητο. Συμφώνησε όμως ότι αν το θύμα κινείτο από αριστερά προς δεξιά, τότε θα διένυε απόσταση 1,20 μέτρων μέχρι το σημείο επαφής σε 1 δευτερόλεπτο και ότι σε τέτοια περίπτωση, η Κατηγορούμενη δεν θα προλάβαινε να αντιδράσει. Όσον αφορά το σχέδιο της σκηνής, εν τέλει ανέφερε ότι δεν το εξήγησε η ίδια στην Κατηγορούμενη, αλλά ο Αστ.
- Αστ.XXXXX2 xxxxx Καζακαίος (ΜΚ3) O MK3 επισκέφθηκε την σκηνή στις 19:
- Υπέβαλε την Κατηγορούμενη σε έλεγχο αλκοόλης με μηδενική ένδειξη. Έπειτα, κατόπιν οδηγιών του ΜΚ1, τοποθέτησε το αυτοκίνητο xxxx03 με αναμμένα τα φώτα πορείας, στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας με κατεύθυνση την Κλήρου. Ο Αστ.935 περπάτησε κατά μήκος της Λεωφόρου και η Κατηγορούμενη που καθόταν στη θέση συνοδηγού είπε ότι μπορούσε να τον αντιληφθεί από απόσταση 67 μέτρων. Α/Αστ.XXXXX9 XXXXX Χατζηπιερής (ΜΚ4) Ο ΜΚ4 ήταν ο πρώτος αστυνομικός που έφτασε στο σημείο του δυστυχήματος περί τις 18:
- Με την άφιξη του εκεί, ρώτησε την Κατηγορούμενη για τις συνθήκες πρόκλησης του δυστυχήματος και αυτή απάντησε «Ένιωσα ένα κτύπημα πάνω στο αυτοκίνητο μου τζαι εν εκατάλαβα τί ήταν». Ο ΜΚ4 απέκοψε την λωρίδα κυκλοφορίας που οδηγεί στην Κλήρου και διοχέτευε την τροχαία κίνηση στην δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας. Επίσης, κατέγραψε στοιχεία προσώπων, οι οποίοι ενδεχομένως να ήταν μάρτυρες. Παρέδωσε τα εν λόγω στοιχεία στα μέλη της Τροχαίας που έφτασαν αργότερα. Αντεξεταζόμενος, ο ΜΚ4 είπε ότι με την άφιξη του είχε ήδη μαζευτεί κόσμος και η πεζή ήταν σκεπασμένη με ένα σεντόνι. Στο σημείο βρισκόταν ο κοινοτάρχης Αρεδιού, ο οποίος του παρέδωσε ένα κινητό τηλέφωνο και μια αλυσίδα λαιμού, τα οποία ανήκαν στο θύμα. Δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει αν κάποιος μετακίνησε το θύμα πριν την άφιξη του ιδίου στην σκηνή. Λοχ.XXXXX1 xxxx Θεοκλέους (ΜΚ5) Ο ΜΚ5 είναι κάτοχος πιστοποιητικών που σχετίζονται με διερεύνηση και αναπαράσταση τροχαίων δυστυχημάτων καθώς και με τεχνικό έλεγχο οχημάτων. Έχει επίσης 20 χρόνια εμπειρίας στην διερεύνηση τροχαίων δυστυχημάτων. Στις 15.11.2015 έλεγξε το όχημα xxxx
- Εντόπισε την 1η επαφή στην αριστερή πλευρά του μπροστινού προφυλακτήρα σε ύψος 45 εκατοστών από το έδαφος και 20 εκατοστών από αριστερά προς δεξιά. Στην συνέχεια υπήρχε σπάσιμο του αριστερού μπροστινού φαναριού και βούλωμα στην γωνία του αριστερού φτερού. Στον αριστερό στύλο του ανεμοθώρακα υπήρχε βούλωμα και το καθρεφτάκι της πόρτας συνοδηγού ήταν γυρισμένο μέσα. Δεν εντοπίστηκε οποιοδήποτε μηχανικό πρόβλημα εξ αιτίας του οποίου να προκλήθηκε το δυστύχημα. Όλες οι ζημιές ήταν πρόσφατες και προκλήθηκαν κατά το δυστύχημα. Σύμφωνα με τον ΜΚ5, η ζημιά στις λαμαρίνες δείχνει φορά ώθησης από δεξιά προς αριστερά, ως η θέση του οδηγού κάτι που υποδηλώνει κίνηση της πεζής από δεξιά προς αριστερά. Αντεξεταζόμενος, ο ΜΚ5 είπε ότι αν η φορά ώθησης ήταν από μπροστά, οι λαμαρίνες θα κινούνταν προς τα πίσω και ότι αν η ώθηση ερχόταν από αριστερά προς δεξιά, ανάλογη θα ήταν και η κίνηση των λαμαρινών. Είπε επίσης ότι δεν ήταν αναγκαίο να γνωρίζει σε ποιο σημείο δέχτηκε κτύπημα το σώμα του θύματος ώστε να καταλήξει στα ευρήματα του. Από τα δεδομένα που είχε ενώπιον του ικανοποιήθηκε για την πορεία της πεζής. Αν ο εξεταστής εντόπιζε ότι δεν υπήρχε ταύτιση των τραυματισμών με τις ζημιές στο όχημα, θα τον ενημέρωνε σχετικά. Εν πάση περιπτώσει, ο ΜΚ5 υποστήριξε ότι το σπάσιμο στην κνήμη του αριστερού ποδιού του θύματος, υποδηλοί ότι αυτή κινείτο από δεξιά προς αριστερά. Δεν διαφώνησε ότι όταν ένας πεζός αντιληφθεί ότι ένα αυτοκίνητο έρχεται κατά πάνω του, γυρίζει προς το αυτοκίνητο και «παγώνει». Σε αυτή την περίπτωση όμως, το κτύπημα θα ήταν στο καπό του αυτοκινήτου και όχι με φορά από δεξιά προς αριστερά. xxxx Todorova Ellina (ΜΚ6) Στην κατάθεση που έδωσε στην αστυνομία, η ΜΚ6 είπε ότι περί τις 17:55 περπατούσε στο αριστερό πεζοδρόμιο της Λεωφόρου Αρχιεπίσκοπου Μακαρίου Γ' με κατεύθυνση το χωριό Κλήρου. Τα φώτα στους πασσάλους οδικού φωτισμού ήταν αναμμένα. Μπροστά της δεν υπήρχαν άλλα άτομα, ενώ πίσω της δεν άκουγε βήματα και πιστεύει ότι δεν την ακολουθούσε κάποιος. Πλησιάζοντας στην οδό Δικώμου, άκουσε πίσω της ένα δυνατό χτύπημα και λόγω φόβου διασταύρωσε τρέχοντας την οδό Δικώμου. Από εκεί εξήλθε ξανά στην Λεωφόρο Μακαρίου και κοίταξε προς τα πίσω, όπου είδε ένα αυτοκίνητο να κινείται με χαμηλή ταχύτητα και να περνά από μπροστά της. Κατά την μαρτυρία της στο Δικαστήριο, η ΜΚ6 είπε ότι το εν λόγω αυτοκίνητο ήταν σταματημένο και εκκίνησε μετά από λίγα δευτερόλεπτα. Αφού προχώρησε, σταμάτησε μεταξύ δύο σπιτιών που έπονται της οδού Δικώμου. Ακολούθως, η ΜΚ6 είδε ότι υπήρχε ένα άτομο, πεσμένο στο έδαφος. Μετά από περίπου ένα λεπτό, σταμάτησε ένα όχημα από το οποίο κατέβηκε ένας άνδρας. Τότε, η ΜΚ6 πλησίασε το αυτοκίνητο και διαπίστωσε ότι στην θέση του οδηγού καθόταν η Κατηγορούμενη. Κατά την μαρτυρία της, η ΜΚ6 είπε ότι χτύπησε το παράθυρο, αλλά η Κατηγορούμενη δεν ανταποκρίθηκε. Χτύπησε ξανά και ρώτησε την Κατηγορούμενη αν είναι καλά. Αυτή απάντησε ότι είναι καλά. Κατέβηκε από το αυτοκίνητο και μιλώντας στο τηλέφωνο είπε "έλα, χτύπησα άνθρωπο". xxxx Μελή (ΜΚ7) Η ΜΚ7 διαμένει στην οδό Δικώμου και συνήθιζε να αγοράζει αυγά από το θύμα. Η οδός Δικώμου βρίσκεται στην αριστερή πλευρά της Λεωφόρου Μακαρίου, σε αντίθεση με το σπίτι του θύματος που βρίσκεται στην δεξιά πλευρά. Την μέρα του δυστυχήματος, το θύμα πήρε τηλέφωνο την ΜΚ7 περί τις 15:00 και της είπε ότι θα πήγαινε περί τις 18:00 να της πάρει 12 αυγά. Αντεξεταζόμενη, η ΜΚ7 είπε ότι γνώριζε καλά το θύμα αφού της πουλούσε αυγά. Δεν γνωρίζει αν πουλούσε και σε άλλους αυγά ή αν εκείνη την μέρα θα παρέδιδε αυγά σε κάποιον άλλο, εκτός από την ίδια. xxxx Γεωργίου (ΜΚ8) Ο ΜΚ8 είναι ο σύζυγος του θύματος. Είπε ότι την μέρα του δυστυχήματος, η σύζυγος του έφυγε από το σπίτι περί τις 17:45 με 17:50 για να πάει στην οδό Δικώμου, να πωλήσει αυγά τα οποία παράγουν οι ίδιοι. Σύμφωνα με τον ΜΚ8, το θύμα έφυγε από το σπίτι κρατώντας ένα σακούλι μέσα στο οποίο υπήρχε περίπου μια ντουζίνα αυγά. Είπε ότι υπάρχουν δύο δρομολόγια τα οποία οδηγούν στην Λεωφόρο Μακαρίου, η οποία είναι ο κεντρικός δρόμος του χωριού. Αφού φτάσει κάποιος στην Λεωφόρο, πρέπει να περάσει απέναντι, ώστε να μεταβεί στην οδό Δικώμου. Ο ΜΚ8 είπε επίσης ότι η σύζυγος του δεν αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα υγείας, ούτε είχε κινητικά προβλήματα. Έτυχε να τη δει να περπατά και πάντοτε το βήμα της ήταν κανονικό. Αντεξεταζόμενος, διαφώνησε με την θέση ότι για να μεταβεί κάποιος στο σπίτι της ΜΚ7 χρειάζεται το μέγιστο 5 λεπτά. Κατηγορούμενη Κατά την μαρτυρία της στο Δικαστήριο, η Κατηγορούμενη αναγνώρισε την κατάθεση που έδωσε στην αστυνομία (βλ. Τεκμήριο 7). Σε αυτή είχε πει ότι περί τις 18:00 οδηγούσε το αυτοκίνητο της στην Λεωφόρο Μακαρίου με κατεύθυνση την Κλήρου. Κινείτο με ταχύτητα περίπου 40ΧΑΩ και είχε αναμμένα τα φώτα πορείας του οχήματος. Μπροστά της, σε απόσταση περίπου δέκα μέτρων, κινείτο ένα άλλο αυτοκίνητο, ενώ πίσω της και στην αντίθετη κατεύθυνση δεν κινούνταν αυτοκίνητα. Αφού πέρασε την Υπεραγορά "Mas" η οποία ήταν στα αριστερά της, άκουσε ένα δυνατό θόρυβο στο μπροστινό αριστερό μέρος του αυτοκινήτου της. Αρχικά, δεν κατάλαβε τί συνέβη και πάτησε τα φρένα ελαφρώς, ελαττώνοντας ταχύτητα. Ακινητοποιήθηκε μετά από 30 περίπου μέτρα και αφού κατέβηκε, κατευθύνθηκε προς το σημείο όπου είχε ακούσει τον θόρυβο. Τότε, διαπίστωσε ότι στο αριστερό πεζοδρόμιο, ως η πορεία της, υπήρχε πεσμένη μια γυναίκα που φορούσε ρούχα σκούρου χρώματος και φαινόταν τραυματισμένη. Αφού αντιλήφθηκε τι είχε συμβεί, επικοινώνησε με τον γιο της και του ζήτησε να έρθει στο σημείο. Μετά από λίγα λεπτά, έφτασε ένας αστυνομικός ο οποίος την ρώτησε τι είχε συμβεί και του είπε ότι δεν κατάλαβε οτιδήποτε παρά μόνο ότι είχε ακούσει ένα δυνατό θόρυβο. Πριν ακούσει τον θόρυβο, δεν είχε δει οτιδήποτε να κινείται στον δρόμο, ή στο πεζοδρόμιο. Αργότερα, υπέδειξε στους αστυνομικούς το σημείο που άκουσε το κτύπημα στο αυτοκίνητο της, το οποίο σημειώθηκε από τον Αστ.XXXXX5 σε ένα πρόχειρο σχέδιο. Σε μεταγενέστερο στάδιο, η Αστυνομία έλεγξε την ορατότητα της και διαπίστωσε ότι μπορούσε να δει καθαρά από απόσταση εβδομήντα μέτρων ένα πεζό που περπατούσε στον δρόμο. Κατά την κύρια εξέταση της, η Κατηγορούμενη υποστήριξε ότι το θύμα δεν πέρασε από δεξιά της, διότι σε τέτοια περίπτωση θα την έβλεπε. Είπε επίσης ότι κανένας δεν της εξήγησε το πρόχειρο σχεδιάγραμμα της σκηνής πριν το υπογράψει και δεν μπορεί να καταλάβει τις πληροφορίες που περιέχει. Τέλος, η Κατηγορούμενη είπε ότι τον Ιούνιο του 2018 συνάντησε τυχαία την μητέρα της XXXXX Μπότσαρη (ΜΥ1), η οποία της είπε ότι η κόρη της ήταν η πρώτη που ειδοποίησε την αστυνομία και το ασθενοφόρο και ότι έδωσε τα στοιχεία της στον κοινοτάρχη του χωριού Αρεδιού. Η Κατηγορούμενη επικοινώνησε με την XXXXX Μπότσαρη (ΜΥ1) και της ζήτησε να έρθει στο Δικαστήριο και να πει όσα είδε. Η τελευταία έδειξε πρόθυμη να το πράξει. Αντεξεταζόμενη, η Κατηγορούμενη είπε ότι είχε αντίληψη ότι τόσο η XXXXX Μπότσαρη όσο και η ΜΚ6 ήταν παρούσες στη σκηνή. Δεν γνώριζε καμία από τις δύο προσωπικά. Με την XXXXX Μπότσαρη δεν μίλησε εκείνο το βράδυ και έκτοτε δεν την είδε ξανά. Αφού της τηλεφώνησε, την ρώτησε αν θυμάται τον φωτισμό εκείνο το βράδυ και η ΜΥ1 της απάντησε ότι ήταν σκοτεινά. Της είπε επίσης ότι έδωσε τα στοιχεία της στον κοινοτάρχη και στην Αστυνομία και ότι απόρησε που δεν την ειδοποίησαν για κατάθεση. Τέλος, η Κατηγορούμενη επέμεινε ότι δεν είχε δει ότι κτύπησε σε άνθρωπο, κάτι που αντιλήφθηκε μόνο μετά που κατέβηκε από το όχημα της. xxxx Μπότσαρη (ΜΥ1) Η ΜΥ1 είπε ότι, επικοινώνησε μαζί της η Κατηγορούμενη πριν από δύο μήνες και της ζήτησε να έρθει στο Δικαστήριο να καταθέσει όσα γνωρίζει σε σχέση με το δυστύχημα. Όσον αφορά την ουσία, είπε ότι βρισκόταν περί τα 30 μέτρα πίσω από το αυτοκίνητο της Κατηγορουμένης έχοντας την ίδια κατεύθυνση. Ξαφνικά είδε κάτι να εκτινάσσεται από την αριστερή μεριά του δρόμου. Αφού πλησίασε είδε μια γυναίκα, ντυμένη στα μαύρα, να κείτεται στο πεζοδρόμιο. Στο σημείο μαζεύτηκαν άτομα από γειτονικά σπίτια και λόγω σκότους, χρειάστηκε να χρησιμοποιήσουν τους φακούς κινητών τηλεφώνων για να δουν το πρόσωπο της γυναίκας που ήταν πεσμένη κάτω. Τα φώτα στους πασσάλους οδικού φωτισμού ήταν σβηστά. Η ΜΥ1 τηλεφώνησε στην Αστυνομία δίδοντας τα στοιχεία της. Κάλεσε επίσης ασθενοφόρο και μια γιατρό που βρίσκεται στην περιοχή. Αφού ήρθε στο σημείο η αστυνομία, η ΜΥ1 είπε σε μια γυναίκα αστυνομικό ότι ήταν μάρτυρας. Πριν αναχωρήσει τους είπε ξανά ότι ήταν μάρτυρας και ότι μπορεί να βοηθήσει. Ακολούθως έφυγε για να μεταφέρει την κόρη της στο σπίτι. Επέστρεψε μετά από είκοσι περίπου λεπτά και ρώτησε τον κοινοτάρχη Αρεδιού, αν χρειάζονται κάποια βοήθεια, λέγοντας του ότι ήταν μάρτυρας. Την παραξένεψε το γεγονός ότι δεν κλήθηκε από την αστυνομία. Εν τέλει θεώρησε ότι η υπόθεση ολοκληρώθηκε λόγω του ότι ήταν ξεκάθαρο ότι το θύμα κατέβηκε από το αριστερό πεζοδρόμιο, με μαύρα ρούχα καθιστώντας αδύνατο λόγω σκότους να τη δει κάποιος. Αντεξεταζόμενη, η ΜΥ1 είπε ότι κινείτο πίσω από το όχημα της Κατηγορούμενης για περίπου δύο χιλιόμετρα. Υποστήριξε ότι στο σημείο του δυστυχήματος δεν είναι εύκολο για κάποιον, ειδικά σε συνθήκες σκότους, να αντιληφθεί κάποιον πεζό που κινείται στο αριστερό πεζοδρόμιο. Θεωρεί ότι είναι αδύνατο να κινείτο η πεζή από δεξιά προς αριστερά. Η ίδια είδε ένα μαύρο αντικείμενο να βρίσκεται στον δρόμο και να εκτινάσσεται και να πέφτει στο έδαφος. Δεν μπορούσε να αντιληφθεί αν ήταν πεζός κάτι το οποίο αντιλήφθηκε μετά που σταμάτησε. xxxx Παπασάββας (ΜΥ2) Ο ΜΥ1 είναι διπλωματούχος μηχανολόγος αυτοκινήτων και ασκεί το επάγγελμα εκτιμητή και πραγματογνώμονα τροχαίων ατυχημάτων. Είναι μέλος συνδέσμων εκτιμητών και εκπαιδεύτηκε σε ζητήματα διερεύνησης τροχαίων δυστυχημάτων. Συνεργάζεται με Πανεπιστήμιο της Ελβετίας αναφορικά με ερευνητικά προγράμματα ανάλυσης και διερεύνησης τροχαίων ατυχημάτων και συμμετέχει σε σεμινάρια και συζητήσεις για την ασφάλεια οχημάτων. Έχει διενεργήσει πάρα πολλές εκτιμήσεις ζημιών μηχανοκινήτων οχημάτων καθώς και διερευνήσεις τροχαίων δυστυχημάτων. Στον ΜΥ2 παραχωρήθηκαν τα έγγραφα και οι φωτογραφίες που παρουσιάστηκαν ως μαρτυρία στο Δικαστήριο και του ζητήθηκε να εξετάσει την ορθότητα των ευρημάτων της αστυνομίας. Για τεκμηρίωση των θέσεων του, ο ΜΥ2 παρέπεμψε στο σύγγραμμα με τίτλο «Τα βασικά χαρακτηριστικά της επιστημονικής ανάλυσης του οδικού ατυχήματος» και συγκεκριμένα στο κεφάλαιο «Σύγκρουση οχήματος με πεζό» (βλ. Τεκμήριο 19). Σύμφωνα με το εν λόγω σύγγραμμα, για την επιστημονική ανάλυση ατυχήματος με πεζό, είναι απαραίτητες, μεταξύ άλλων, πληροφορίες για την τελική θέση οχήματος και πεζού, για το σημείο επαφής τόσο στον δρόμο όσο και στο όχημα, καθώς και για την θέση τραυμάτων στο σώμα του πεζού. Πρέπει όλα τα στοιχεία και το κάθε ένα ξεχωριστά να αξιολογηθούν και να επιβεβαιωθούν σε συνάρτηση μεταξύ τους. Ο προσδιορισμός του σημείου σύγκρουσης σε περιπτώσεις σύγκρουσης οχήματος με πεζό γίνεται με επιθεώρηση των υποδημάτων του πεζού. Ειδικότερα, το ένα εκ των δυο ποδιών και δη αυτό που ήρθε πρώτο σε επαφή με το αυτοκίνητο θα έχει φανερά ίχνη συρσίματος στην σόλα, λόγω της αγκίστρωσης του στο έδαφος. Στην προκειμένη περίπτωση, με βάση την ιατροδικαστική έκθεση (βλ. Τεκμήριο 17), υπήρχε κάταγμα στην αριστερή κνήμη, κάτι που επιβεβαιώνει ότι το κάτω μέρος του ποδιού του θύματος ήρθε σε επαφή με το όχημα και αναπόφευκτα θα υπήρχε αγκίστρωση και αποτύπωμα της σόλας στην άσφαλτο. Αν η αστυνομία εντόπιζε το αποτύπωμα, θα μπορούσε πολύ εύκολα να καθορίσει επακριβώς το σημείο σύγκρουσης (βλ. Τεκμήρια 20 και 21). Αντί αυτού, η αστυνομία τοποθέτησε το σημείο επαφής χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση. Περαιτέρω, η ανεύρεση των αυγών κατά 5.50 μέτρα πίσω από το υποτιθέμενο σημείο επαφής, δείχνει ξεκάθαρα ότι η τοποθέτηση του σημείου είναι εσφαλμένη, καθότι όταν ένα αυτοκίνητο που κινείται με 40ΧΑΩ, χτυπά έναν άνθρωπο ο οποίος κρατά μια σακούλα με αυγά, ως φυσικό επακόλουθο τα αυγά θα κινηθούν μπροστά και όχι πίσω. Επίσης η εκτίναξη του πεζού θα ήταν πολύ μεγαλύτερη των 2,5 μέτρων. Ο ΜΥ2 υποστήριξε περαιτέρω ότι το είδος τραυματισμού του πεζού και η θέση των τραυμάτων του, είναι απαραίτητο στοιχείο που πρέπει να εξετάζεται σε συνεργασία με τον ιατροδικαστή. Ο ΜΥ2 είπε ότι οι εκδορές που εντοπίστηκαν στην αριστερή πλευρά του σώματος της πεζής, δημιουργήθηκαν από τριβή της πεζής στο πεζοδρόμιο και καταδεικνύουν ότι το όχημα που κτύπησε την πεζή κινείτο με χαμηλή ταχύτητα. Με βάση τα εν λόγω τραύματα τριβής, προκύπτει σοβαρή υποψία ότι αυτή κινείτο από αριστερά ως η πορεία του οχήματος. Παρέπεμψε στο Τεκμήριο 19 όπου αναλύεται πως συμπεριφέρεται ένας πεζός μετά το κτύπημα. Επίσης, το κάταγμα δεξιού βραχίονα και η ζημιά στο καθρεφτάκι του οχήματος δείχνει ότι ο δεξιός βραχίονας της πεζής ήρθε σε επαφή με το καθρεφτάκι, το οποίο γύρισε προς τα μέσα. Αυτό δημιουργεί επίσης σοβαρή υποψία ότι η πεζή ήρθε από αριστερά ως η πορεία του οχήματος. Σε αντίθετη περίπτωση, δεν θα προκαλείτο κάταγμα δεξιού, αλλά αριστερού βραχίονα. Με βάση τα πιο πάνω, υπάρχει κατά τον ΜΥ2, σοβαρό ενδεχόμενο η πεζή να κινείτο από τα αριστερά ως η πορεία του οχήματος και να κτυπήθηκε την ώρα που κατέβαινε από το πεζοδρόμιο, προβάλλοντας το αριστερό της πόδι μπροστά από το αυτοκίνητο. Με βάση τα πιο πάνω, ο ΜΥ κατέληξε ότι η αστυνομία δεν προέβη σε επιστημονική ανάλυση των ευρημάτων της και ως εκ τούτου υπάρχει αντικειμενική αδυναμία να προβεί σε αναπαράσταση του τροχαίου ατυχήματος. Ο ΜΥ2 είπε ότι η αστυνομία ακολούθησε αυθαίρετη μεθοδολογία που δεν αναφέρεται σε καμία βιβλιογραφία. Ειδικότερα, ο ΜΥ2 υποστήριξε ότι η άποψη του Λοχ.4721, ότι η ζημιά στις λαμαρίνες δείχνει φορά ώθησης που υποδηλώνει κίνηση της πεζής από δεξιά προς τα αριστερά του αυτοκινήτου, είναι εντελώς αυθαίρετη. Ήταν κατηγορηματικός ότι η φορά της λαμαρίνας λαμβάνεται υπόψη μόνο όταν υπάρχει σύγκρουση δύο οχημάτων, ή σύγκρουση οχήματος με σταθερό σημείο και δεν ισχύει σε περιπτώσεις ατυχήματος με πεζό. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω τους μάρτυρες να δίνουν δια ζώσης τη μαρτυρία τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Αποτίμησα τη συνολική τους παρουσία στη βάση των εγγενών χαρακτηριστικών της μαρτυρίας τους όπως η πηγή γνώσης, η μνήμη, η ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τυχόν προκατάληψη, ανιδιοτέλεια και η αληθοφάνεια (βλ. Phipson on Evidence, 14th edition, σελίδα 251). Αντιπαρέβαλα επίσης τις θέσεις κάθε μάρτυρα με τη λοιπή μαρτυρία, γραπτή και προφορική, και τη συνοχή και συνέπεια της εκδοχής καθενός με το σύνολο και τη λογική της υπάρχουσας μαρτυρίας. Στην υπόθεση Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. σελ. 506, υποδεικνύεται ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο της, την ποιότητα και πειστικότητα της και σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία. Συνεπώς, η αξιολόγηση δεν περιορίστηκε σε απόλυτη αποτίμηση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά αλλά συσχετίστηκε, αντιπαραβλήθηκε και διερευνήθηκε μέσα από την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων. Περαιτέρω, κατά την αξιολόγηση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα έλαβα επίσης υπόψη μου ότι με βάση τη νομολογία είναι ανάγκη μια μαρτυρία να τίθεται στη βάσανο της αξιολόγησης από απόψεως περιεχομένου και να μην γίνεται αποδεκτή ή να απορρίπτεται με μόνο την εξωτερική εντύπωση που προκαλεί ένας μάρτυρας (βλ. Γεώργιος & Σπύρος Τσαππή Λτδ v. Πολυβίου
(2009)1 Α.Α.Δ. 339). Επισημαίνω ότι κάποιοι από τους μάρτυρες έδωσαν στο Δικαστήριο μαρτυρία γνώμης. Μάρτυρας ο οποίος παρουσιάστηκε και κατέθεσε στο Δικαστήριο ως εμπειρογνώμονας θα πρέπει να κριθεί αν είναι τέτοιος σε σχέση με τα θέματα στα οποία αναφέρθηκε. Πρέπει να επισημανθεί ότι η προσκόμιση μαρτυρίας πραγματογνώμονα παρακάμπτει τον κανόνα που δεν επιτρέπει σε μάρτυρα την έκφραση γνώμης. Ο πραγματογνώμονας μπορεί να εκφράσει γνώμη αναφορικά με ζητήματα που εμπίπτουν στη σφαίρα της ειδικότητας του (βλ. Χαραλάμπους ν. Σάββα
(1996)1A.A.Δ. 576). Πρέπει όμως να παρουσιάσει στο Δικαστήριο τα γεγονότα εκείνα που τον καθιστούν ειδικό σε ένα ζήτημα. Το ότι σε μια συγκεκριμένη περίπτωση, δεν αμφισβητείται ότι ο συγκεκριμένος μάρτυρας διαθέτει τα απαραίτητα προσόντα ή γνώσεις για να εκφέρει γνώμη δεν δεσμεύει το Δικαστήριο, αφού όπως λέχθηκε κατ' επανάληψη στη νομολογία και επαναλήφθηκε στην Σιακόλα ν. Αστυνομίας
(2013)2 ΑΑΔ 110, το δικαστήριο αποφασίζει κατά πόσο ένας μάρτυρας είναι ικανός να δώσει μαρτυρία γνώμης. Στην παρούσα περίπτωση δόθηκε μαρτυρία γνώμης από τους ΜΚ1, ΜΚ2, ΜΚ5 και ΜΥ
- Έχοντας όλα τα πιο πάνω κατά νου, προχωρώ στην αξιολόγηση της μαρτυρίας, με την σειρά που θεωρώ ότι θα κάνει ευχερέστερη την παρακολούθηση. Μάρτυρες Κατηγορίας 3, 4 και 7 Ξεκινώ με τους μάρτυρες κατηγορίας, η μαρτυρία των οποίων δεν έχει τύχει ουσιαστικής αμφισβήτησης. Συγκεκριμένα, θεωρώ ότι οι Μάρτυρες Κατηγορίας 3, 4 και 7 προσήλθαν στο Δικαστήριο με διάθεση και πρόθεση να βοηθήσουν. Εξάλλου, δεν επιχειρήθηκε ο κλονισμός της αξιοπιστίας τους μέσα από την αντεξέταση τους. Έγιναν κάποιες διευκρινιστικές ερωτήσεις. Δεν διαπίστωσα οποιαδήποτε προσπάθεια εκ μέρους τους να παραπλανήσουν ή να αποκρύψουν την αλήθεια. Ούτε προσπάθησαν να πουν κάτι περισσότερο από αυτό που γνωρίζουν ή θυμούνταν. xxxx Todorova Ellina (ΜΚ6) Η ΜΚ6 δεν με έπεισε ότι μετέφερε στο Δικαστήριο επακριβώς όσα περιέπεσαν στην αντίληψη της εκείνο το βράδυ. Κατά την μαρτυρία της στο Δικαστήριο, διαφοροποίησε όσα είχε αναφέρει στην κατάθεση της. Συγκεκριμένα, παρά το ότι στην κατάθεση της είχε πει ότι ο οδικός φωτισμός ήταν σε λειτουργία κατά τον χρόνο του δυστυχήματος, στο Δικαστήριο είπε ότι δεν ήταν βέβαιη σε σχέση με τούτο. Περαιτέρω, ενώ αρχικά είχε πει ότι δεν είδε φώτα αυτοκινήτου, στην συνέχεια είπε ότι όταν είδε για πρώτη φορά το αυτοκίνητο της Κατηγορουμένης, αυτό ήταν δίπλα από το θύμα και λόγω των φώτων του, φαινόταν το σώμα του θύματος. Ερωτηματικά προκαλεί και η αναφορά της ΜΚ6 ότι όταν είδε το αυτοκίνητο της Κατηγορουμένης για πρώτη φορά, αυτό ήταν σταματημένο, ενώ στην κατάθεση της είχε αναφέρει ότι το εν λόγω αυτοκίνητο βρισκόταν σε κίνηση. Επίσης, η αναφορά της ΜΚ6 ότι η πρώτη της σκέψη ήταν να γίνει αντιληπτή στην Κατηγορούμενη, ώστε να την αποτρέψει από το να εγκαταλείψει την σκηνή, δεν συμβαδίζει με την αναφορά στην κατάθεση της, ότι πλησίασε το όχημα της Κατηγορουμένης με καθυστέρηση ενός λεπτού και ειδικότερα μετά που κατέφθασε στο σημείο ένας άνδρας. Τέλος, κατά την αντεξέταση της, η ΜΚ6 είπε ότι ενδεχομένως να μπορούσε να δει κάποιο πεζό στο απέναντι πεζοδρόμιο της Λεωφόρου Μακαρίου. Εντούτοις, στην συνέχεια είπε ότι λόγω του σκότους και των σκούρων ρούχων που φορούσε η πεζή, ίσως να μην την πρόσεξε. Έχοντας κατά νου τα πιο πάνω και συνυπολογίζοντας την συνολική παρουσία της ΜΚ6 καταλήγω ότι η μαρτυρία της δεν αποτελεί ασφαλές υπόβαθρο για εξαγωγή ευρημάτων. xxxx Γεωργίου (ΜΚ8) Κατά την παρουσία του ΜΚ8 στο Δικαστήριο, ήταν εμφανή τα δυσάρεστα συναισθήματα που τον διακατέχουν έναντι της Κατηγορουμένης. Σε κάθε περίπτωση, δεν ήταν ιδιαίτερα κατατοπιστικός ως προς την ώρα που η σύζυγος του αποχώρησε από το σπίτι, ήτοι αν ήταν 17:45 ή 17:
- Ανέφερε επίσης ότι η γυναίκα που θα αγόραζε τα αυγά πήρε την γυναίκα του τηλέφωνο και της είπε ότι είναι σπίτι. Αυτό δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια, αφού με βάση την αξιόπιστη μαρτυρία της ΜΚ7, η επικοινωνία μεταξύ της τελευταίας και του θύματος έγινε περί τις 15:00 και ενώ η ΜΚ7 ήταν στην εργασία της. Κατηγορούμενη Ούτε η μαρτυρία της Κατηγορούμενης αποτελεί ασφαλές υπόβαθρο για εξαγωγή ευρημάτων. Παρά το ότι ήταν η άμεσα εμπλεκόμενη, δεν ήταν κατατοπιστική ως προς τις συνθήκες πρόκλησης του δυστυχήματος. Επίσης, δεν απαντούσε με την αναμενόμενη σαφήνεια και αμεσότητα. Σε κάποιες περιπτώσεις, κατά την διάρκεια της αντεξέτασης της, έστρεφε το πρόσωπο της προς τον συνήγορο της, δείχνοντας ότι δεν ήταν βέβαιη για τις απαντήσεις που θα έδιδε. Εν πάση περιπτώσει, η μαρτυρία της Κατηγορουμένης παρουσιάζει κενά που δημιουργούν ερωτηματικά. Ειδικότερα, είναι όντως αξιοπερίεργο το γεγονός ότι η Κατηγορούμενη δεν είδε, έστω και την υστάτη, την πεζή, παρά το ότι είχε αναμμένα τα φώτα του οχήματος της. Ερωτηματικά προκαλεί και το γεγονός ότι ενώ στην κατάθεση της, είχε πει ότι δεν θυμάται αν οι πάσσαλοι οδικού φωτισμού ήταν αναμμένοι, κατά την μαρτυρία της ενώπιον του Δικαστηρίου, δήλωσε ότι είναι πλέον σίγουρη ότι δεν υπήρχε οδικός φωτισμός. Δεν εξήγησε όμως τι μεσολάβησε που να δικαιολογεί την σιγουριά της. Περαιτέρω, ενώ στην κατάθεση της είχε πει ότι δεν κινείτο κάποιο όχημα πίσω της, εντούτοις, όπως διαφάνηκε από μαρτυρία που η υπεράσπιση προσκόμισε στο Δικαστήριο, πίσω της κινείτο για περίπου δύο χιλιόμετρα η Στάλω Μπότσαρη. Έχοντας κατά νου τα πιο πάνω και συνεκτιμώντας την συνολική παρουσία της Κατηγορουμένης στο εδώλιο του μάρτυρα, κρίνω ότι δεν μπορώ να βασιστώ στην μαρτυρία της για εξαγωγή ευρημάτων ή συμπερασμάτων. xxxx Μπότσαρη (ΜΥ1) Από την άλλη, η ΜΥ1 μου έκανε θετική εντύπωση. Θεωρώ ότι κατέθεσε ανεξάρτητα αφού δεν συνδεόταν με οποιοδήποτε από τα εμπλεκόμενα στο δυστύχημα πρόσωπα. Περαιτέρω, δεν περιέπεσε σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις και η αξιοπιστία της δεν πλήγηκε κατά την διάρκεια της αντεξέτασης. Έχοντας κατά νου τη παρουσία της και αξιολογώντας το περιεχόμενο της μαρτυρίας της, καταλήγω ότι πρόκειται για αξιόπιστη μάρτυρα. Είναι πράγματι αξιοπερίεργο το γεγονός ότι η αστυνομία δεν επικοινώνησε με την εν λόγω γυναίκα, ώστε να καταγράψει την δική της εκδοχή για όσα είδε το επίδικο βράδυ. Τούτο, μεταξύ άλλων, είναι παράλειψη και πλημμέλεια της ομάδας που ανέλαβε την διερεύνηση του επίδικου δυστυχήματος. Μάρτυρες Κατηγορίας 1 και 2 Τόσο ο ΜΚ1 όσο και η ΜΚ2 ήταν βασικά μέλη της διερευνητικής ομάδας. Αν και θεωρώ ότι ήρθαν με πρόθεση να πουν την αλήθεια στο Δικαστήριο, εντούτοις κρίνω ότι η μαρτυρία τους δεν αποτελεί ασφαλές υπόβαθρο για εξαγωγή ευρημάτων. Θεωρώ ότι οι εν λόγω μάρτυρες υπέπεσαν σε σφάλματα κατά την διερεύνηση του δυστυχήματος, που οδηγούν σε αυθαίρετα συμπεράσματα. Ξεκινώ με την επισήμανση ότι τόσο ο ΜΚ1 όσο και η ΜΚ2 θεώρησαν ως δεδομένο ότι το σημείο επαφής του αυτοκινήτου με το θύμα, ήταν το σημείο που υπέδειξε η Κατηγορούμενη. Προφανώς, η «εύκολη» οδός για μια ανακριτική ομάδα είναι η εξασφάλιση παραδοχών και η αποφυγή περιττών ενεργειών, οι οποίες είναι χρονοβόρες και δύσκολες. Παρά ταύτα, το να στηρίζεται αποκλειστικά ένας ανακριτής στην υπόδειξη ενός πολίτη, και δη υπόπτου δεν είναι αποδεκτή πρακτική. Αποτελεί καθήκον των ανακριτικών αρχών να διερευνούν μια υπόθεση με αντικειμενικό τρόπο και αμεροληψία και να υπερασπίζονται το δίκαιο ανεξαρτήτως αποτελέσματος. Στην προκειμένη περίπτωση, θεωρώ ότι δεν διερευνήθηκε με την δέουσα υπευθυνότητα και επαγγελματισμό κατά πόσον το σημείο επαφής που τοποθετήθηκε στο σχέδιο της σκηνής από το ίδιο βράδυ είναι όντως το ορθό. Δεν δόθηκε καμία εξήγηση για το γεγονός ότι τα αυγά που κρατούσε η πεζή βρέθηκαν πριν το ισχυριζόμενο σημείο επαφής. Με βάση την μαρτυρία του ΜΥ2, η οποία παρέμεινε ακλόνητη και στην οποία θα αναφερθώ πιο κάτω, οι νόμοι της φυσικής επιβάλλουν ότι ένα αντικείμενο το οποίο κρατά ο πεζός που δέχεται κτύπημα από όχημα που κινείτο με 40ΧΑΩ, θα κινηθεί προς την πορεία του οχήματος και όχι προς τα πίσω. Περαιτέρω, σύμφωνα με τον ίδιο μάρτυρα, είναι αδύνατο η πεζή να εκτινάχθηκε μόνο 2,5 μέτρα. Το γεγονός ότι η Κατηγορούμενη υπέγραψε το σχεδιάγραμμα στο οποίο φαίνεται το σημείο επαφής, δεν οδηγεί αυτόματα σε συμπέρασμα ότι το εν λόγω σημείο είναι ορθό. Επισημαίνω εξάλλου, ότι η ΜΚ2, παρά το ότι στην κατάθεση της είχε πει ότι εξήγησε το πρόχειρο σχέδιο στην Κατηγορούμενη, κατά την αντεξέταση ανέφερε ότι δεν το εξήγησε η ίδια, αλλά ο Αστ.935 ο οποίος το είχε ετοιμάσει. Τούτο από μόνο του δημιουργεί αμφιβολίες ως προς το κατά πόσον όντως εξηγήθηκε στην Κατηγορούμενη το σχέδιο και ότι ήταν σε θέση να αντιληφθεί τι υπέγραφε. Οι αμφιβολίες αυτές γίνονται ακόμα πιο έντονες λόγω του ότι στο σχέδιο απεικονίζεται η πορεία του θύματος, παρά το ότι ο ισχυρισμός της Κατηγορούμενης από την πρώτη στιγμή, ήταν ότι δεν την είχε δει καθόλου. Όσον αφορά το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξαν οι ΜΚ1 και ΜΚ2, ότι το θύμα διασταύρωσε από δεξιά προς αριστερά ως η πορεία του οχήματος της Κατηγορούμενης, επισημαίνω κατ' αρχάς ότι το έργο της ανακριτικής ομάδας είναι να διερευνήσει όλα τα πιθανά σενάρια. Κατά πόσον τα αποδειχτικά στοιχεία που έχει στην διάθεση της η αστυνομία συνιστούν κρίκους περιστατικής μαρτυρίας που στοιχειοθετεί ένα επίδικο γεγονός είναι ερώτημα που πρέπει να απαντήσει το Δικαστήριο. Εν πάση περιπτώσει, η περιστατική μαρτυρία πρέπει να είναι τέτοια που στο σύνολο της να οδηγεί αναπόφευκτα σε ένα και μόνο συμπέρασμα και να μην είναι συμβατή με άλλη άποψη των πραγμάτων. Στην προκειμένη περίπτωση, δεν έχω πεισθεί ότι η μαρτυρία που είχε στην διάθεση της η αστυνομία οδηγεί σε ένα και μοναδικό συμπέρασμα. Το γεγονός ότι το θύμα έφυγε από το σπίτι της γύρω στις 17:45 με 17:50 για να μεταβεί σε σπίτι που βρίσκεται απέναντι από τη Λεωφόρο Μακαρίου δεν οδηγεί σε πέραν πάσης αμφιβολίας συμπέρασμα ότι, κατά τον χρόνο του δυστυχήματος, το θύμα διασταύρωνε τον δρόμο από δεξιά προς αριστερά. Τίποτα δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο, η πεζή να διασταύρωσε τον δρόμο προηγουμένως και για κάποιο λόγο να εισήλθε εκ νέου στον δρόμο στο σημείο όπου εν τέλει κτυπήθηκε. Μάλιστα δε, το γεγονός ότι τα αυγά βρέθηκαν σχεδόν απέναντι από την οδό Ελευθερίας, δείχνει ότι η πορεία που σημειώθηκε στο σχέδιο ως γράμμα Β, είναι εσφαλμένη. Αστ.XXXXX1 xxxx Θεοκλέους (ΜΚ5) και xxxx Παπασάββας ΜΥ1 Άφησα για το τέλος, τους μάρτυρες οι οποίοι παρουσιάστηκαν ως οι, κατά κύριο λόγο πραγματογνώμονες σε σχέση με αναπαράσταση τροχαίων δυστυχημάτων. Κατ' αρχάς, επισημαίνω ότι έλαβα υπόψη μου τα προσόντα των εν λόγω μαρτύρων καθώς και την εμπειρία τους σε αναλύσεις και διερευνήσεις τροχαίων δυστυχημάτων και δέχομαι ότι μπορούν να εκφέρουν γνώμη στο αντικείμενο της επιστημοσύνης τους, κατά παρέκκλιση του κανόνα που απαγορεύει σε μάρτυρα να εκφέρει γνώμη. Βεβαίως, η μαρτυρία των πραγματογνωμόνων υπόκειται σε αξιολόγηση. Για σκοπούς αξιολόγησης της μαρτυρίας τους ισχύουν οι ίδιοι κανόνες που ισχύουν στην περίπτωση κάθε άλλου μάρτυρα. Το καθήκον κάθε εμπειρογνώμονα είναι να εφοδιάσει το δικαστήριο με όλες τις απαραίτητες επιστημονικές πληροφορίες για σκοπούς ελέγχου της ορθότητας των συμπερασμάτων του, έτσι ώστε το δικαστήριο να είναι σε θέση, εφαρμόζοντας αυτές τις πληροφορίες στα γεγονότα της υπόθεσης που έχουν αποδειχθεί, να σχηματίσει τη δική του κρίση. Έχοντας τα ανωτέρω κατά νου, σημειώνω ότι από την μια, ο ΜΚ5 υποστήριξε ότι η ζημιά στις λαμαρίνες δείχνει φορά ώθησης από δεξιά προς αριστερά, ως η θέση του οδηγού κάτι που υποδηλώνει κίνηση της πεζής από δεξιά προς αριστερά ως η πορεία του οχήματος. Για να στηρίξει την θέση του, ο ΜΚ5 παρέπεμψε σε δύο συγγράμματα. Στο σύγγραμμα «Traffic Crash Investigation» (βλ. Τεκμήρια 12) γίνεται παραπομπή στο κεφάλαιο που αφορά την συμπεριφορά ενός αυτοκινήτου κατά την σύγκρουση. Ο ΜΚ5 παρέπεμψε ειδικότερα σε απεικόνιση (Exhibit 4) στην οποία φαίνεται ότι όταν η αρχική φορά ώθησης προέρχεται από αριστερά, προκαλεί μετακίνηση των λαμαρινών προς τα δεξιά. Ο ΜΚ5 παραδέχτηκε ότι στο εν λόγω σύγγραμμα δεν γίνεται συγκεκριμένη αναφορά για σύγκρουση οχήματος με πεζό, αλλά για συμπεριφορά των λαμαρινών σε οιανδήποτε σύγκρουση. Από την άλλη, ο ΜΥ2 είπε ότι τέτοια μεθοδολογία είναι αυθαίρετη και υποστήριξε ότι η παραπομπή στο εν λόγω σύγγραμμα δεν αφορά σε καμία περίπτωση, δυστύχημα με πεζό. Ο ΜΥ2 δεν αντεξετάστηκε σε αυτό το σημείο της μαρτυρίας του. Περαιτέρω, ο ΜΚ5 παρέπεμψε στο σύγγραμμα «Principles of Accident Investigation» (βλ. Τεκμήριο 13) όπου αναφέρεται ότι, μετά την πρώτη σύγκρουση, το σώμα ενός πεζού θα κτυπήσει στο καπό όπου το κεφάλι θα προξενήσει ζημιά. Αναφέρεται επίσης ότι όπου η κατεύθυνση του πεζού πριν την σύγκρουση είναι αβέβαιη, η ζημιά στο όχημα καθώς και η θέση του πεζού μετά το κτύπημα μπορεί να βοηθήσει στον καθορισμό κατεύθυνσης. Στη σελίδα 133 του ίδιου συγγράμματος εξηγείται με παραπομπή σε σχεδιάγραμμα, ότι όταν ο πεζός κινείται από δεξιά προς αριστερά, τότε η γωνία κτυπήματος θα έχει την ίδια κατεύθυνση. Περαιτέρω, το σώμα του πεζού θα εκτιναχθεί μπροστά και αριστερά. Αν δεν υπάρχει γωνία στις ζημιές, τότε υποδεικνύεται ότι ο πεζός ήταν στάσιμος. Έχω την άποψη ότι οι αναφορές στον εν λόγω σύγγραμμα κλονίζουν παρά βοηθούν την επιβεβαίωση της ορθότητας των συμπερασμάτων του ΜΚ
- Ειδικότερα, στο σύγγραμμα αναφέρεται ότι πρέπει να εξασκείται προσοχή όταν το κτύπημα γίνεται στην γωνία ενός οχήματος και ότι ο ερευνητής πρέπει να εξετάζει τόσο τις ζημιές όσο και τα τραύματα στο σώμα του πεζού. Συγκεκριμένα, αναφέρονται τα ακόλουθα: «Caution has to be exercised in corner impacts, (diagram B), where a pedestrian can be swept aside by the vehicle. Totally wrong conclusions can be drawn by the investigator who fails to correlate the evidence between damage, landing area and injury. The injury sustained by a pedestrian in the impact stage of an accident can give information as to pedestrian orientation and vehicle shape.Injury information requires close liaison with the pathologist carrying out the post-mortem examination.» Παρά τα πιο πάνω, ο ΜΚ5 είπε ότι δεν ήταν αναγκαίο να γνωρίζει σε ποιο σημείο δέχτηκε κτύπημα το σώμα του θύματος. Εν πάση περιπτώσει, ο ΜΚ5 υποστήριξε ότι το σπάσιμο στην κνήμη του αριστερού ποδιού του θύματος, υποδηλοί ότι αυτή κινείτο από δεξιά προς αριστερά. Αντίθετη ήταν η θέση του ΜΥ2 ο οποίος είπε ότι μια ακτινογραφία της κνήμης του ποδιού της πεζής ή ακόμα και μια τομή στο πόδι, κατά την νεκροτομή, θα μπορούσε πολύ εύκολα να δείξει την φορά με την οποία κτυπήθηκε και έσπασε η κνήμη. Στην απουσία τέτοιας μαρτυρίας δεν μπορεί, σύμφωνα με τον ΜΥ2, να εξαχθεί με βεβαιότητα η φορά με την οποία κτυπήθηκε το πόδι. Και τούτο διότι, υπάρχει η πιθανότητα, το πόδι της πεζής να κτυπήθηκε ενώ το θύμα κατέβαινε από το πεζοδρόμιο προτάσσοντας το αριστερό της πόδι, όπως πράττουν συνήθως οι δεξιόχειρες. Ήταν η θέση του ΜΥ2 ότι η αστυνομία όφειλε να εξετάσει τούτο το ενδεχόμενο, προτού καταλήξει με ασφάλεια σε συμπεράσματα. Συνυπολογίζω επίσης ότι στην παρούσα περίπτωση, η επαφή του σώματος της πεζής με το όχημα της Κατηγορουμένης έγινε στην αριστερή μπροστινή γωνία και με βάση την πιο πάνω βιβλιογραφία, σε τέτοια περίπτωση πρέπει να εξασκείται ιδιαίτερη προσοχή, την οποία δεν έχω εντοπίσει από την ομάδα που διερεύνησε το δυστύχημα στην παρούσα περίπτωση. Από την άλλη, θεωρώ ότι ο ΜΥ2 εκτέλεσε με μεγαλύτερη επάρκεια τα καθήκοντα του έναντι του Δικαστηρίου. Μου έκανε θετική εντύπωση καθότι επεξήγησε με σαφήνεια όσα έλαβε υπόψη του και τα συσχέτισε με την επιστημοσύνη του. Έχω διεξέλθει με προσοχή το περιεχόμενο της μαρτυρίας του και τις εξηγήσεις που έδωσε σε σχέση με τους λόγους για τους οποίους θεωρεί την διερεύνηση του δυστυχήματος πλημμελή. Κρίνω ότι ήρθε στο Δικαστήριο με σκοπό να το βοηθήσει να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα. Δεν έχω διακρίνει οποιαδήποτε προσπάθεια να παραπλανήσει ή να βοηθήσει την εκδοχή της Κατηγορουμένης. Στην ουσία, ο εν λόγω μάρτυρας θεωρεί ότι δεν υπάρχει ασφαλές υπόβαθρο για εξαγωγή απόλυτων ευρημάτων για την πορεία της πεζής. Αφού έλαβα υπόψη μου τα στοιχεία που παρέθεσε και επεξήγησε ο ΜΥ2, καταλήγω να αποδεχτώ την θέση του, την οποία και υιοθετώ για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Σύμφωνα με το άρθρο 210 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154: «Όποιος, λόγω αλόγιστης, απερίσκεπτης, ή επικίνδυνης πράξης ή συμπεριφοράς, που δεν ανάγεται σε υπαίτια αμέλεια, χωρίς πρόθεση επιφέρει το θάνατο άλλου προσώπου, είναι ένοχος αδικήματος και σε περίπτωση καταδίκης υπόκειται σε φυλάκιση μέχρι τεσσάρων χρόνων ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις δύο χιλιάδες πεντακόσιες λίρες.» Όπως προκύπτει από το λεκτικό του πιο πάνω άρθρου στο οποίο βασίζεται η 1η κατηγορία, απαιτείται η απόδειξη ότι ο κατηγορούμενος προκάλεσε το θάνατο του θύματος λόγω κάποιας αλόγιστης, απερίσκεπτης ή επικίνδυνης πράξης ή συμπεριφοράς. Οι προαναφερόμενοι όροι υποδηλώνουν διαζευκτικούς τρόπους διάπραξης του ιδίου αδικήματος (βλ. Ζυπίτης κ.α ν. Αστυνομίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 220, Ανδρέου ν. Αστυνομίας
(1997)2 Α.Α.Δ. 409). Όσον αφορά τον όρο «απερίσκεπτη», όπως έχει νομολογηθεί δεν στοιχειοθετείται απερίσκεπτη ενέργεια ή συμπεριφορά μόνο με την απόδειξη αμελούς οδήγησης, με την έννοια της οδήγησης που εξ αντικειμένου υπολείπεται της αναμενόμενης από το μέσο συνετό οδηγό. Υπεισέρχεται ως συστατικό του όρου, με τη συνήθη του έννοια, και υποκειμενικό στοιχείο. Αυτό είναι συναρτημένο προς τη συγκεκριμένη ενέργεια, και στην προκειμένη περίπτωση την οδήγηση (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Χρυσοστόμου
(2002)2 Α.Α.Δ. 473). Στην R v. Lawrence [1981] 1 All E.R. 974 στην οποία αναφέρθηκε κατ' επανάληψιν και το Ανώτατο Δικαστήριο, διατυπώθηκαν οι παράμετροι του όρου απερίσκεπτη οδήγηση. Πρώτον, θα πρέπει να αποδειχθεί ότι ο κατηγορούμενος πράγματι οδηγούσε το όχημα κατά τρόπο που να δημιουργούσε εμφανή και σοβαρό κίνδυνο πρόκλησης σωματικής βλάβης σε κάποιον άλλον, ο οποίος θα τύγχανε να χρησιμοποιεί το δρόμο, ή πρόκλησης ουσιαστικής ζημιάς σε περιουσία. Δεύτερον, θα πρέπει να αποδειχθεί ότι ο κατηγορούμενος οδηγούσε κατ' αυτόν τον τρόπο, χωρίς να είχε στρέψει την προσοχή του στην πιθανότητα ύπαρξης τέτοιου κινδύνου ή, παρά το ότι αναγνώρισε ότι υπήρχε κάποιος κίνδυνος, εντούτοις προχώρησε διακινδυνεύοντας. Νομίζω αξίζει να επισημανθεί ότι στην Αγγλία, με τον Road Traffic Act 1988 καταργήθηκε το αδίκημα της πρόκλησης θανάτου από απερίσκεπτη οδήγηση (reckless driving) και θεσμοθετήθηκε αδίκημα που αφορά την πρόκληση θανάτου από επικίνδυνη οδήγηση η οποία εξετάζεται μόνο αντικειμενικά. Οι ικανότητες του οδηγού δεν λαμβάνονται υπόψη. Ούτε λαμβάνονται υπόψη οποιεσδήποτε ειδικές ικανότητες ή απουσία ικανοτήτων του οδηγού. Η έννοια λοιπόν της «απερισκεψίας» έπαψε να χρησιμοποιείται. Το ίδιο το s.2 A
(1)του Αγγλικού νόμου καθορίζει πότε κάποιο πρόσωπο θεωρείται ότι οδηγεί επικίνδυνα. Τούτο συμβαίνει όταν 1) ο τρόπος που οδηγεί υπολείπεται κατά πολύ αυτού που αναμένεται από ένα ικανό και προσεκτικό οδηγό, και
(2)είναι φανερό σε ένα ικανό και προσεκτικό οδηγό ότι η οδήγηση με εκείνο τον τρόπο είναι επικίνδυνη. Στην R. v. Collins (Lezlie) [1997] R.T.R 439, επαναβεβαιώθηκε ότι το τεστ πλέον στην Αγγλία είναι αμιγώς αντικειμενικό και ότι το υποκειμενικό στοιχείο (mens rea) δεν παίζει κανένα ρόλο στη στοιχειοθέτηση του αδικήματος (για μια ενδιαφέρουσα ανασκόπηση της εξέλιξης του ισχύοντος Αγγλικού δικαίου βλ. Wilkinson's Road Traffic Offences 27th Edition 2015, Chapter 5) Στρεφόμενος, στο δεσμευτικό προηγούμενο που ισχύει στην Κύπρο με βάση την υφιστάμενη νομοθεσία, παραπέμπω στην Ιωάννου ν. Δημοκρατίας ECLI:CY:AD:2015:B267, Π.Ε. 140/2014 ημερομηνίας 8.4.2015, όπου έγινε ανάλυση των άρθρων 205 και 210. Λέχθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο ότι, σε αντίθεση με το άρθρο 205 του Ποινικού Κώδικα για το οποίο απαιτείται η ενσυνείδητη ανάληψη κινδύνου (conscious risk taking), με βάση το άρθρο 210 ΠΚ αρκεί η άνευ συνειδήσεως ή αντικειμενική αμέλεια ή αμέλεια δευτέρου βαθμού, δηλαδή η αντίληψη του κινδύνου ως μιας δυνατότητας, χωρίς να απαιτείται υποκειμενική επίγνωση και ενσυνείδητη ανάληψη συγκεκριμένου κινδύνου, όπως στην περίπτωση του άρθρου 205 ΠΚ. Επιπλέον, όπως λέχθηκε στη Χρυσοστόμου (ανωτέρω), σε κατηγορία δυνάμει του άρθρου 210 για «απερίσκεπτη» πράξη ή συμπεριφορά, το ζήτημα δεν περιορίζεται αποκλειστικά στο συγκεκριμένο τρόπο οδήγησης και η απερισκεψία μπορεί να μη συνδέεται με αυτόν καθ΄ εαυτόν τον τρόπο της οδήγησης. Το Ανώτατο Δικαστήριο στην απόφαση αυτή παρέπεμψε συναφώς στη νομολογία που συνοψίζεται στο Wilkinson΄s Road Traffic Offences, 4η έκδοση, παράγραφοι 1-302 και 1-307, σε σχέση με τη στοιχειοθέτηση του αδικήματος και στις περιπτώσεις οδήγησης με γνώση ελαττώματος στο αυτοκίνητο ή με γνώση του κινδύνου να πέσει το φορτίο του ή μετά από κατανάλωση οινοπνεύματος σε βαθμό που επηρέαζε την ικανότητα οδήγησης. Η δε λέξη «επικίνδυνος» στη συνήθη της γραμματική έννοια σημαίνει αυτόν που εμπεριέχει κίνδυνο, φόβο ή απειλή για τους άλλους. Όπως αναφέρθηκε στη Γενικός Εισαγγελέας ν. Σαζός
(2001)2 Α.Α.Δ. 18, απαιτείται τουλάχιστον απόδειξη κάποιας παράλειψης ή λάθους εκ μέρους του οδηγού, ο οποίος έστω και στιγμιαία πέφτει κάτω από το επίπεδο του μέσου συνετού οδηγού (βλ. R. v. Gosney
(1971)55 Crim. App. R. 502). Στην Πέτρου ν. Αστυνομίας 1994) 2 Α.Α.Δ. 223 λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Σε σχέση με επικίνδυνη οδήγηση σύμφωνα με τη νομολογία, απαιτείται τουλάχιστο απόδειξη κάποιας παράλειψης ή λάθους (fault) εκ μέρους του οδηγού και στην αγγλική απόφαση R v. Gosney
(1971)55 Cr. App. R. 502 σε σχέση με κατηγορία επικίνδυνης οδήγησης αναφέρεται ότι: «the fault certainly does not necessarily involve deliberate misconduct or recklessness or intention to drive in a manner inconsistent with proper standards of driving. Fault involves a failure; a falling below the care or skill of a competent and experienced driver, in relation to the manner of driving and the relevant circumstances of the case». Στην υπόθεση Στέλιος Σάββα ν. Αστυνομίας
(2000)2 ΑΑΔ 115 λέχθηκε με αναφορά στην R v. Gosney (ανωτέρω) ότι το αδίκημα επικίνδυνης οδήγησης δεν είναι απόλυτο και η απόδειξη μιας επικίνδυνης κατάστασης δεν αρκεί. Χρειάζεται και απόδειξη πως την προκάλεσε κάποιο σφάλμα. Ως προς την έννοια του σφάλματος που αρκεί για την στοιχειοθέτηση της επικίνδυνης οδήγησης αναφέρθηκαν τα ακόλουθα από τη σελίδα 224 της R v. Gosney (ανωτέρω), σε μετάφραση: «Σφάλμα εμπεριέχει αποτυχία, πτώση από το επίπεδο της φροντίδας και δεξιότητας ικανού και έμπειρου οδηγού σε σχέση με τον τρόπο της οδήγησης και τις σχετικές περιστάσεις της υπόθεσης. Σφάλμα με αυτή την έννοια, αν και μπορεί να είναι ελαφρό, ακόμα και στιγμιαίο ολίσθημα, όσο και αν κανονικά δεν θα προκαλείτο κίνδυνος από αυτό, είναι αρκετό. Το σφάλμα δεν είναι απαραίτητο να αποτελεί τη μόνη αιτία της επικίνδυνης κατάστασης. Είναι αρκετό αν, βλέποντας το λογικά, αποτελεί μία αιτία». Στις πλείστες των περιπτώσεων το σφάλμα συμπεραίνεται από το Δικαστήριο από τα γεγονότα της υπόθεσης. Αν ο κατηγορούμενος προτίθεται να αποδείξει κάποιο ειδικό γεγονός (special fact) με σκοπό να αποτρέψει το Δικαστήριο από του να εξαγάγει το συμπέρασμα δεν πρέπει να εμποδιστεί από το να το πράξει. Είναι επίσης, σαφώς νομολογημένο, ότι στο αδίκημα της επικίνδυνης οδήγησης δεν υπεισέρχεται το στοιχείο της ένοχης διάνοιας (mens rea ) (βλ. Hill v. Baxter
(1958)42 Cr. App.Rep. 51 και Simpson v. Peat
(1952)2 QB 24). Ως «αλόγιστη» νοείται κάθε μη λελογισμένη πράξη ή συμπεριφορά, δηλαδή κάθε ενέργεια η οποία δεν απορρέει από την κοινή λογική (βλ. Ζυπίτης ν. Αστυνομίας ανωτέρω) Βασική προϋπόθεση αποτελεί πάντοτε η θεμελίωση αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της αλόγιστης, απερίσκεπτης ή επικίνδυνης πράξης ή συμπεριφοράς με το αποτέλεσμα, δηλαδή το θάνατο άλλου προσώπου. Ως έχει νομολογηθεί, το καθήκον λήψης αποτρεπτικών μέτρων προκύπτει αφού εκδηλωθεί κίνδυνος στο δρόμο, για την αποφυγή του οποίου ο συνετός οδηγός πρέπει να δράσει. Η παρουσία ενήλικου πεζού στο κράσπεδο του δρόμου δεν υποδηλώνει αφ' εαυτής ύπαρξη κινδύνου, για τον οποίο πρέπει να ληφθούν προφυλακτικά μέτρα. Κίνδυνος μπορεί να προκύψει αφότου ο πεζός αποπειράται να διασταυρώσει το δρόμο (βλ. Murrel ν. Αστυνομίας
(1994)2 Α.Α.Δ. 217). Στην παρούσα περίπτωση το ζητούμενο είναι το χρονικό σημείο και ο χώρος από τον οποίο το θύμα εκδήλωσε την πρόθεση του να εισέλθει στον δρόμο. Δεν υπάρχει όμως ενώπιον του Δικαστηρίου τέτοια μαρτυρία. Δεδομένης της πιο πάνω αξιολόγησης και της μη αποδοχής της μαρτυρίας των ΜΚ1, ΜΚ2 και ΜΚ5 όσον αφορά την κατεύθυνση του θύματος, το Δικαστήριο δεν μπορεί να προβεί σε οποιαδήποτε ασφαλή ευρήματα για το ακριβές χωρικό και χρονικό σημείο που το θύμα εισήλθε στον δρόμο. Όπως έχει λεχθεί στην απόφαση Λοΐζου v. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 363 στις σελ. 365, 366, «η απόδειξη της κατηγορίας και κάθε στοιχείου που την συνιστά, βαρύνει εξ' ολοκλήρου την Κατηγορούσα Αρχή. Δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και αν είναι. Κενά αναφορικά με την ύπαρξη των πρωτογενών γεγονότων που συνιστούν και αποδεικνύουν το αδίκημα αφήνουν την κατηγορία ατεκμηρίωτη και έκθετη σε απόρριψη». Εναπόκειται στην Κατηγορούσα Αρχή να παρουσιάσει μαρτυρία που να είναι και αξιόπιστη και σαφής. Στην Γενικός Εισαγγελέας v. Ευριπίδου
(2002)2 ΑΑΔ 246, αναφέρθηκαν τα εξής: «Οι κατηγορίες θα πρέπει να αποδεικνύονται πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και όσα ερωτηματικά και αν η συμπεριφορά του εφεσίβλητου εγείρει, δεν θα ήταν δυνατόν να καταδικασθεί μετά την απόρριψη της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής» Στην παρούσα περίπτωση δεν υπάρχει αξιόπιστη μαρτυρία που να καταδεικνύει ότι η Κατηγορούμενη υπήρξε υπαίτια συμπεριφοράς η παράλειψης που να στοιχειοθετεί το αδίκημα του άρθρου 210 του ΠΚ ή έστω του άρθρου 8 του ν.86/1972. Με βάση την ενώπιον μου μαρτυρία, ως αυτή αξιολογήθηκε ανωτέρω, καταλήγω ότι δεν μπορώ να εξάγω ασφαλή συμπεράσματα ως προς την πορεία της πεζής κατά τον χρόνο του δυστυχήματος. Περαιτέρω, η αξιόπιστη ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία (βλ. ΜΥ1) συνηγορεί στο ότι ο οδικός φωτισμός δεν ήταν σε λειτουργία κατά τον χρόνο του δυστυχήματος. Η αναφορά του ΜΚ1 ότι το ζήτημα με τον οδικό φωτισμό εξετάστηκε μέσω της Αρχής Ηλεκτρισμού, παρέμεινε μετέωρη και ατεκμηρίωτη. Έχοντας περαιτέρω κατά νου τις σχετικές νομικές αρχές και με δεδομένη την κοινώς αποδεκτή θέση, ότι αν το θύμα εισήλθε στον δρόμο από το αριστερό πεζοδρόμιο, η Κατηγορούμενη δεν θα είχε περιθώρια αντίδρασης, καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή δεν απέδειξε στον απαιτούμενο βαθμό ότι η Κατηγορούμενη δεν άσκησε τα καθήκοντα που της αναλογούσαν, κατά τον δεδομένο τόπο, χρόνο και περιστάσεις. Εάν το Δικαστήριο βασιζόταν αποκλειστικά στην επαφή του οχήματος της Κατηγορουμένης με την πεζή, θα έκρινε μεμονωμένα τις ενέργειες της. Η πιθανότητα, η πεζή να μπήκε στον δρόμο σε χρόνο και χώρο, που θα καθιστούσε αδύνατο ή εξαιρετικά δύσκολο για την Κατηγορούμενη να την αντιληφθεί και/ή να αντιδράσει με τρόπο που να αποφύγει την σύγκρουση, δεν μπορεί να αποκλειστεί. Ένεκα τούτου, η Κατηγορούμενη δικαιούται το ευεργέτημα της αμφιβολίας. Συνεπώς, η Κατηγορούμενη αθωώνεται και απαλλάσσεται. (Υπ.) Χρ. Ρασπόπουλος, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο