Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Λουκά, Αρ. Υπόθεσης: 7329/2018, 6/11/2018

(2009)1 Α.Α.Δ. 339). Αστ.XXXXX1 xxxx Γεωργίου (ΜΚ1) Η ΜΚ1 μετέβη περί τις 06:20 στην σκηνή του δυστυχήματος, όπου εντόπισε το τρακτέρ αναποδογυρισμένο σε χωμάτινο παγκέτο. Το όχημα του Κατηγορουμένου είχε επίσης ανατραπεί πλευρικά με την θέση του οδηγού να εφάπτεται στο οδόστρωμα. Ενώ η ΜΚ1 βρισκόταν στην σκηνή, ο Κατηγορούμενος ανέφερε ότι δεν είχε δει το τρακτέρ, λόγω του εκθαμβωτικού ήλιου που βρισκόταν απέναντι του. Η ΜΚ1 ετοίμασε σχεδιάγραμμα της σκηνής (βλ. Τεκμήριο 4) στο οποίο σημείωσε, μεταξύ άλλων, το σημείο σύγκρουσης. Με το εν λόγω σχέδιο συμφώνησε τόσο ο ΜΚ3 όσο και ο Κατηγορούμενος. Αντεξεταζόμενη, η ΜΚ1 ανέφερε ότι αριστερά ως η πορεία των δύο οχημάτων, υπάρχει χωμάτινο παγκέτο πλάτους περίπου 3.70 μέτρων. Κατά μήκος του παγκέτου υπάρχουν πάσσαλοι με φωσφορίζοντα φανό, οι οποίοι απέχουν δύο μέτρα από την άκρη του δρόμου. Η ΜΚ1 αναφέρθηκε τέλος στις διαστάσεις των δύο οχημάτων καθώς και στην τοποθέτηση της αυτόπτη μάρτυρος στο σχέδιο της σκηνής του δυστυχήματος. Η ΜΚ1 μου έκανε θετική εντύπωση. Αποδέχομαι την μαρτυρία της ως προς τις ενέργειες στις οποίες προέβη για την διερεύνηση του επίδικου δυστυχήματος. Ήταν ήρεμη και δεν βρισκόταν σε αμηχανία. Απαντούσε με ευθύτητα και αμεσότητα και δεν περιέπεσε σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις. Έχοντας όλα τα πιο πάνω κατά νου, αποδέχομαι ότι πρόκειται για αξιόπιστη μάρτυρα. Αποδέχομαι ειδικότερα την μαρτυρία της σε σχέση με τα ευρήματα που εντόπισε στην σκηνή και αποτυπώθηκαν επί του σχεδίου. Αποδέχομαι επίσης την θέση της σε σχέση με το σημείο σύγκρουσης των δύο οχημάτων, με το οποίο συμφώνησαν και τα δύο μέρη που εμπλέκονταν στο δυστύχημα. Τέλος, θεωρώ ότι η ΜΚ1 μετέφερε στο Δικαστήριο την αλήθεια σε σχέση με δήλωση του Κατηγορουμένου που έγινε στην παρουσία της. Είπε μεταξύ άλλων ότι, μόλις κατέβηκε από το όχημα της μίλησε με τον Κατηγορούμενο, ο οποίος της είπε «Δεν τον είδα, ήταν ο ήλιος απέναντι». xxxx Γιαλλούρη (ΜΚ2) Η ΜK2 είπε ότι βρισκόταν δίπλα σε στάση λεωφορείου, η οποία βρίσκεται στην αριστερή πλευρά του δρόμου, ως η πορεία των εμπλεκόμενων οχημάτων. Ανέμενε μια συνάδελφο της να την παραλάβει, ώστε να μεταβούν στην εργασία τους. Σε κάποια στιγμή είδε ένα τρακτέρ να έρχεται προς το μέρος της. Περίπου το μισό τρακτέρ κινείτο στο χωμάτινο παγκέτο, ενώ το υπόλοιπο κινείτο στην άσφαλτο. Σύμφωνα με την ΜΚ2, ο οδηγός του τρακτέρ κινείτο σε ευθεία πορεία και δεν έκανε οποιαδήποτε κίνηση δεξιά ή αριστερά. Ακολούθως, η ΜΚ2 είδε ένα όχημα που κινείτο πίσω από το τρακτέρ, χωρίς οποιοδήποτε ελιγμό να κτυπά στον δεξιό τροχό του τρακτέρ. Ένεκα της σύγκρουσης, ο οδηγός του τρακτέρ σηκώθηκε πάνω και ακολούθως έπεσε στο χωμάτινο παγκέτο, αριστερά ως η πορεία του. Το αυτοκίνητο ανατράπηκε πλευρικά και σύρθηκε στο δρόμο για μεγάλη απόσταση. Η ΜΚ2 τηλεφώνησε στην Αστυνομία και ακολούθως πλησίασε τους δύο οδηγούς. Άκουσε ότι ο οδηγός του τρακτέρ ρώτησε τον οδηγό του αυτοκινήτου «Ρε κουμπάρε εννα μας σκοτώσεις;». Ο τελευταίος απάντησε «Ε φίλε, εν σε είδα ήταν ο ήλιος». Η ΜΚ2 μου έκανε θετική εντύπωση ως μάρτυρας. Ήταν ήρεμη και δεν φάνηκε να διακατέχεται από αμηχανία ή δισταγμό στις απαντήσεις της. Περαιτέρω, δεν περιέπεσε σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις και η αξιοπιστία της δεν πλήγηκε κατά την διάρκεια της αντεξέτασης. Αντεξεταζόμενη, επανέλαβε ότι η προσοχή της ήταν συνεχώς στραμμένη προς την κατεύθυνση που κινούνταν τα οχήματα. Δεν θεωρώ ουσιώδη αντίφαση, την διάσταση μεταξύ της θέσης που υπέδειξε η ΜΚ2 ότι στεκόταν και της θέσης η οποία αποτυπώνεται στο σχέδιο της σκηνής. Σε κάθε περίπτωση, η ΜΚ2 ήταν σαφής ότι από το σημείο όπου βρισκόταν μέχρι το σημείο σύγκρουσης των οχημάτων, μεσολαβούσε μικρή απόσταση και είχε απρόσκοπτη ορατότητα. Η ΜΚ2 διαφώνησε ότι το δυστύχημα έγινε τη στιγμή που το όχημα του Κατηγορουμένου επιχειρούσε να προσπεράσει το τρακτέρ και επέμεινε ότι το τρακτέρ δεν κινήθηκε δεξιότερα της πορείας του. Έχοντας κατά νου τη συνολική εικόνα της συγκεκριμένης μάρτυρος, θεωρώ ότι αυτή κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου ανεξάρτητα και με ειλικρίνεια. Κρίνω ότι είναι πλήρως αξιόπιστη και αποδέχομαι την μαρτυρία της. xxxx Πολυβίου (ΜΚ3) Ο ΜΚ3 είπε ότι οδηγούσε το τρακτέρ με ταχύτητα περίπου 20ΧΑΩ. Κινείτο λίγο πιο μέσα από την γραμμή που καθορίζει το οδόστρωμα, ώστε να μπορούν να τον προσπερνούν αυτοκίνητα. Ειδικότερα, οι δύο τροχοί κινούνταν περίπου στην γραμμή που καθορίζει τον δρόμο και οι άλλοι δύο βρίσκονταν στο παγκέτο. Σε κάποια στιγμή, άκουσε ένα δυνατό χτύπημα στο πίσω μέρος και νόμισε ότι έπεσε ο ψεκαστήρας που ήταν ενσωματωμένος στο πίσω μέρος του τρακτέρ. Μόλις σηκώθηκε για να δει τι είχε συμβεί, το τρακτέρ άρχισε να γυρίζει. Από εκείνη τη στιγμή και έπειτα, δεν θυμάται οτιδήποτε σχετικό με το δυστύχημα. Θυμάται μόνο ότι κατέληξε στο χωμάτινο παγκέτο, 10 με 15 μέτρα μακριά από το τρακτέρ. Αφού συνήλθε, κατάλαβε ότι κάποιο αυτοκίνητο είχε συγκρουστεί στο τρακτέρ. Αντεξεταζόμενος, ο ΜΚ3 ανέφερε ότι αριστερά ως η πορεία του, υπήρχε τσιμεντένιο παγκέτο πλάτους δύο μέτρων. Διαφώνησε ότι το τσιμεντένιο παγκέτο ήταν αυλάκι για όμβρια ύδατα. Ανέφερε επίσης ότι πέρα από το τσιμεντένιο παγκέτο υπήρχαν άσπροι πάσσαλοι, τοποθετημένοι ανά 30 μέτρα. Ο ΜΚ3 δεν μου έκανε θετική εντύπωση ως μάρτυρας. Δεν απαντούσε με σαφήνεια και σταθερότητα. Απορία προκαλεί το γεγονός ότι παρά την σύγκρουση των δύο οχημάτων και παρά το ότι σύμφωνα με τον ίδιο τον ΜΚ3, το τρακτέρ ανέπτυξε απότομα ταχύτητα, εντούτοις δεν αντιλήφθηκε ότι το όχημα του Κατηγορουμένου συγκρούστηκε στο τρακτέρ και θεώρησε αρχικά ότι έπεσε ο ψεκαστήρας. Σύγχυση προκαλεί και το ότι ενώ ο ΜΚ3 είπε αρχικά ότι πριν το δυστύχημα δεν αντιλήφθηκε τον κατηγορούμενο, στην συνέχεια είπε ότι είχε δει μέσω του καθρέφτη του τρακτέρ ένα όχημα να τον πλησιάζει. Ο ΜΚ3 ανέφερε επίσης ότι το πλάτος των ελαστικών του τρακτέρ είναι 30-35 εκατοστά και ότι οι δεξιοί τροχοί «πατούσαν» στην γραμμή του παγκέτου, όπου κινείτο συνεχώς. Η θέση αυτή συγκρούεται με την τοποθέτηση του σημείου σύγκρουσης στο σχέδιο, με βάση το οποίο η σύγκρουση των δύο οχημάτων έγινε 80 εκατοστά δεξιότερα της γραμμής του παγκέτου. Ο ΜΚ3 δεν ήταν σαφής ούτε σε σχέση με αποδιδόμενες στον Κατηγορούμενο δηλώσεις. Ανέφερε αρχικά ότι ρώτησε τον Κατηγορούμενο «Ρε μάστρε εννα με σκοτώσεις;» και ότι Κατηγορούμενος απάντησε «Εφάκκαν ο ήλιος μέσ' τα μάθκια μου και δεν σε είδα». Αργότερα, ο ΜΚ3 διαφοροποίησε το λεκτικό της συνομιλίας αφού είπε ότι η ερώτηση προς τον Κατηγορούμενο ήταν «Ρε μάστρε εν με είδες;» και η απάντηση του Κατηγορουμένου ήταν «Όι, εφάκκαν μου ο ήλιος και εθώρουν τη γραμμή του παγκέτου τζιαί έρκουμουν». Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω και συνεκτιμώντας την συνολική παρουσία του ΜΚ3 στο εδώλιο του μάρτυρα, καταλήγω ότι η μαρτυρία του δεν αποτελεί ασφαλές υπόβαθρο για εξαγωγή ευρημάτων. ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΣ Ούτε ο Κατηγορούμενος με έπεισε ότι μετέφερε στο Δικαστήριο την πλήρη αλήθεια σε σχέση με τις συνθήκες που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση. Κατά την μαρτυρία του ενώπιον του Δικαστηρίου, αναγνώρισε και υιοθέτησε την κατάθεση που είχε δώσει στην Αστυνομία. Σε αυτήν είχε αναφέρει ότι οδηγούσε το όχημα με αρ. εγγραφής xxxx70 με κατεύθυνση την Λευκωσία και με ταχύτητα 50ΧΑΩ. Σε κάποια στιγμή, είδε μπροστά του ένα τρακτέρ να κινείται προς την ίδια κατεύθυνση. Το τρακτέρ κινείτο στο αριστερό παγκέτο, πλην όμως ο δεξιός του τροχός βρισκόταν στην άσφαλτο. Ενώ, προσπαθούσε να τον προσπεράσει, ο οδηγός του τρακτέρ έκανε μικρό ελιγμό προς τα δεξιά, πιθανόν για να αποφύγει μικρό κώνο του δρόμου. Τότε, το αυτοκίνητο του τρίφτηκε με το αριστερό μπροστινό μέρος στον δεξιό τροχό του τρακτέρ. Το επόμενο πράγμα που θυμάται είναι ότι το αυτοκίνητο του βρέθηκε με την πόρτα του οδηγού να εφάπτεται στον δρόμο. Βγήκε από την πόρτα του συνοδηγού και πήγε κοντά στον οδηγό του τρακτέρ. Αντεξεταζόμενος, ο Κατηγορούμενος είπε ότι από την στιγμή που αντιλήφθηκε το τρακτέρ, ο δεξιός του τροχός κινείτο πάνω στη άσπρη γραμμή. Όπως ήδη αναφέρθηκε, με βάση το σχέδιο της σκηνής του δυστυχήματος, το σημείο σύγκρουσης απέχει 80 εκατοστά από την άκρη του δρόμου. Συνεπώς, η θέση του Κατηγορουμένου ότι το τρακτέρ έκανε μικρό ελιγμό και βρέθηκε ο πισινός τροχός κατά 80 εκατοστά εντός του δρόμου, στερείται πειστικότητας. Σε κάθε περίπτωση, απορία προκαλεί το γεγονός ότι ενώ ο Κατηγορούμενος, σύμφωνα με τον ίδιο, είχε δει από μακριά ότι το τρακτέρ κινείτο άλλοτε λίγο μέσα και άλλοτε λίγο έξω από τον δρόμο, εντούτοις προσπάθησε να το προσπεράσει χωρίς να κινηθεί όσο πιο δεξιά μπορούσε. Επισημαίνω ότι σύμφωνα με τον ίδιο τον Κατηγορούμενο, ο τελευταίος έλεγξε τον δρόμο δεξιά και αφού διαπίστωσε ότι ήταν καθαρός συνέχισε την πορεία του. Λαμβάνοντας υπόψη μου την παρουσία του Κατηγορουμένου στο εδώλιο του μάρτυρα καθώς και το περιεχόμενο της μαρτυρίας του καταλήγω να μην αποδεχτώ τις θέσεις του και τις απορρίπτω ως αναξιόπιστες. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Έχοντας κατά νου την αξιολόγηση της ενώπιον μου μαρτυρίας καθώς επίσης και τις αρχές που διέπουν τα θέματα πραγματικής μαρτυρίας βρίσκω ότι στις 24.6.2017 και περί τις 06:15, ο Κατηγορούμενος οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής xxxx70 στον κύριο δρόμο Λευκωσίας - Τροόδους στην Επαρχία Λευκωσίας, με κατεύθυνση από Τρόοδος προς Λευκωσία. Μπροστά του κινείτο το τρακτέρ με αριθμούς εγγραφής xxx95 που οδηγούσε o xxx Πολυβίου (ΜΚ3) με την ίδια κατεύθυνση. Αριστερά ως η πορεία των δύο οχημάτων υπάρχει παγκέτο πλάτους 3.70 μέτρων. Κατά μήκος του παγκέτου υπάρχουν πάσσαλοι με φωσφορίζοντα φανό, οι οποίοι απέχουν δύο μέτρα από την άκρη του δρόμου. Το τρακτέρ, το οποίο έχει πλάτος 1,70 μέτρα, κινείτο εν μέρει στο παγκέτο και εν μέρει στο ασφάλτινο οδόστρωμα. Ειδικότερα, η δεξιά του πλευρά βρισκόταν περί τα 80 εκατοστά εντός της αριστερής λωρίδας κυκλοφορίας ως η πορεία των οχημάτων. Ενώ το τρακτέρ κινείτο ως ανωτέρω σε ευθεία πορεία και χωρίς να κινηθεί δεξιά ή αριστερά, το όχημα του Κατηγορουμένου κτύπησε στον δεξιό πισινό τροχό του τρακτέρ. Ένεκα της σύγκρουσης, το τρακτέρ αναποδογυρίστηκε στο παγκέτο ενώ το αυτοκίνητο του Κατηγορουμένου ανατράπηκε πλευρικά και σύρθηκε στο δρόμο για μεγάλη απόσταση. Ένεκα του δυστυχήματος, ο ΜΚ3 υπέστη κατάγματα δύο σπονδύλων και χτύπημα στη δεξιά ωμοπλάτη. Το τρακτέρ έπαθε εκτεταμένες ζημιές. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Ο Κατηγορούμενος κατηγορείται δυνάμει του άρθρου 8 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72 το οποίο προνοεί τα ακόλουθα: «Πας όστις οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα επί τίνος οδού μη καταβάλλον την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή ή μη επιδεικνύων εύλογο μέριμνα για έτερα πρόσωπα, χρησιμοποιούντα την οδό, είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται εις φυλάκισιν δια διάστημα μη υπερβαίνον το εν έτος ή εις χρηματική ποινήν μη υπερβαίνουσαν τας χιλίας λίρας ή εις αμφότερας τας ποινάς της φυλακίσεως και της χρηματικής τοιαύτης». Στην Αναστάσης Παύλου ν. Αστυνομίας,

(1998)2 A.A.Δ 68 αναφέρονται τα ακόλουθα: «Η οδήγηση εξυπακούει την εξάσκηση προσήκουσας προσοχής. Το ερώτημα που εγείρεται σε περιπτώσεις αμελούς οδήγησης κατά παράβαση του άρθρου 8 του Νόμου 86/72 είναι κατά πόσο ο οδηγός εκπλήρωσε την υποχρέωση εξάσκησης λογικής φροντίδας και προσοχής για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το κριτήριο που εφαρμόζεται σε μια τέτοια περίπτωση είναι αντικειμενικό και οι παράμετροι του αναφέρονται στη συμπεριφορά ενός συνετού και σώφρονα και όχι του τέλειου οδηγού. (Ιδε Παναγιώτου ν. Αστυνομίας

(1982)1 Α.Α.Δ. 585, Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και Βασιλείου ν. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 202)». Το καθήκον φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού. Τα συστατικά στοιχεία της αμέλειας είναι τα ίδια στο αστικό και ποινικό δίκαιο ό,τι διαφέρει είναι το βάρος της αποδείξεως. Όπως αναφέρεται στην Σωκράτης Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1: «Το απρόσωπα προσδιοριζόμενο καθήκον προς κάθε ένα που είναι λογικά δυνατό να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού, συγκεκριμενοποιείται στα πλαίσια των γεγονότων της υποθέσεως για να αποφασισθεί - (α) η φύση του καθήκοντος και (β) όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη του κατά πόσο ο οδηγός το έχει εκπληρώσει. Το κριτήριο για τη διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό, και μέτρο ο προσεκτικός και όχι ο τέλειος οδηγός. Τέλος, η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική συνέπεια». Όπως προκύπτει και από την σχετική με το θέμα Νομολογία, ένας οδηγός έχει καθήκον τήρησης της δέουσας παρατηρητικότητας πάντοτε και κάτω από όλες τις περιστάσεις (βλ. Κωνσταντίνου ν. Κατσούρη

(1975)1 C.L.R. 188). Η αμέλεια είναι συνυφασμένη με το χρόνο, τόπο και άλλες συνθήκες, και παράλειψη να δει κανείς ότι είναι απλά ορατό αποτελεί αμέλεια (Νικολαϊδης ν. Οικονομίδης

(1963)2 C.L.R. 78). Στην προκειμένη περίπτωση, η παράλειψη του Κατηγορουμένου να αντιληφθεί την παρουσία του τρακτέρ στον δρόμο καθώς και η παράλειψη του να λάβει μέτρα προς αποφυγή σύγκρουσης με αυτό, συνηγορεί σε αμέλεια. Έστω κι αν η εκδοχή του Κατηγορουμένου γινόταν αποδεκτή, το γεγονός ότι αυτός είχε δει από πριν το τρακτέρ και ότι αυτό κινείτο δεξιά και αριστερά, έπρεπε να θέσει τον Κατηγορούμενο σε εγρήγορση και να τον ωθήσει να λάβει προληπτικά μέτρα. Όταν η πιθανότητα κινδύνου είναι εύλογα αντιληπτή παράλειψη προφύλαξης συνιστά αμέλεια (βλ. Αργυρού ν. Αστυνομίας,

(2002)2 ΑΑΔ 378). Ο Κατηγορούμενος όφειλε προτού προσπεράσει το τρακτέρ, αν όντως το είδε, να βεβαιωθεί ότι είναι ασφαλές να το πράξει. Παρέλειψε να εκπληρώσει αυτό το καθήκον, και η παράλειψη τούτη υπολείπεται της συμπεριφοράς που πρέπει να επιδεικνύει ο μέσος συνετός οδηγός. Συνεπώς, ο Κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος στην Κατηγορία που αντιμετωπίζει. (Υπ.) Χρ. Ρασπόπουλος, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο