Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. ALAN ERIC PORTER, Αρ. Υπόθεσης: 17270/17, 23/2/2018

(3)του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 όπως τροποποιήθηκε. Συγκεκριμένα ο κατηγορούμενος κατηγορείται ότι στον ίδιο τόπο και χρόνο που αναφέρεται στην 1η κατηγορία και αφού ενεπλάκη σε ατύχημα το οποίο προκάλεσε ζημιά σε περιουσία δηλαδή στο αυτοκίνητο με αρ. εγγραφής HAY070 εγκατέλειψε τον τόπο του ατυχήματος χωρίς την παροχή βοήθειας. Τα γεγονότα έχουν τεθεί από την συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής και δεν έχουν αμφισβητηθεί από την Υπεράσπιση. Με βάση αυτά τα γεγονότα προκύπτει ότι ο κατηγορούμενος στις 22/9/2016 και περί ώρα 16:20 οδηγούσε το όχημα του στην οδό Δράμας στον Ύψωνα. Σε κάποιο σημείο κινήθηκε πιο δεξιά και μπήκε στο αντίθετο ρεύμα κτυπώντας το όχημα με αρ. εγγραφής HAY 070 το οποίο ήταν σταθμευμένο έξω από την οικία με αριθμό

1. Το όχημα κινήθηκε προς τα πίσω και βγήκε ελαφρώς στο πεζοδρόμιο. Αμφότερα τα οχήματα υπέστησαν υλικές ζημιές. Ο κατηγορούμενος εγκατάλειψε την σκηνή. Ο Μ1 ειδοποίησε την αστυνομία αφού είχε δει από την αυλή της οικίας του το δυστύχημα και ο Μ2 αφίχθηκε στην σκηνή και ετοίμασε το σχεδιάγραμμα. (Τεκμήριο Α). Από εξετάσεις που έγιναν διαπιστώθηκε ότι το όχημα οδηγείτο από τον κατηγορούμενο. Οι Μ1 και Μ2 πήγαν στην οικία του κατηγορούμενου αλλά δεν τον βρήκαν εκεί. Περί τις 19:00 την ίδια ημέρα ο κατηγορούμενος πέρασε εκ νέου από το ίδιο σημείο κατευθυνόμενος προς την οικία του που βρίσκεται πλησίον και ο Μ1 τον είδε και τον ακολούθησε όπου συνομίλησαν για το δυστύχημα και τις ζημιές. Στις 24/09/2016 ο Μ2 συνομίλησε με τον κατηγορούμενο τηλεφωνικώς και ο τελευταίος μετέβηκε στον αστυνομικό σταθμό. Ο κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου και δεν βαρύνεται με βαθμούς ποινής. Η ευπαίδευτη συνήγορος του κατηγορούμενους υιοθέτησε καταρχήν το περιεχόμενο της έκθεσης του γραφείου ευημερίας που ετοιμάστηκε προς όφελος του. Ανάφερε ότι ο κατηγορούμενος μετά τα γεγονότα που αναφέρθηκαν επισκέφθηκε την οικία του Μ1 και απολογήθηκε για το δυστύχημα. Ο κατηγορούμενος διαμένει πολύ κοντά στον τόπο του δυστυχήματος και της οικίας του παραπονούμενου. Ο δρόμος στο σημείο που έγινε το ατύχημα είναι πιο στενός και δεν παρέκλινε ιδιαίτερα της πορείας του. Η ζημιά που προκλήθηκε ήταν πολύ ελαφριά και ο κατηγορούμενος μέσω της ασφαλιστικής του εταιρείας αποζημίωσε πλήρως τον παραπονούμενο. Προς τούτο δε παρουσίασε σχετική βεβαίωση από την ασφαλιστική του εταιρεία. Το δυστύχημα οφείλεται περισσότερο σε απροσεξία του κατηγορούμενου και για την οποία απολογείται. Ο κατηγορούμενος είναι ηλικίας 67 ετών και πολύ προσεκτικός οδηγός με αποτέλεσμα να υποστεί σοκ από το δυστύχημα και για αυτό τον λόγο να φύγει.. Είχε εξαρχής σκοπό να αποζημιώσει τις ζημιές. Διαμένει με την σύζυγο του στην Κύπρο τα τελευταία 14 χρόνια και δεν απασχόλησε ξανά τις αρχές. Με αναφορά στα προβλήματα υγείας του αναφέρθηκε ότι αντιμετωπίζει προβλήματα στον αυχένα και καρδιολογικά ενώ επισκέπτεται καθημερινά το Γ. Ν. Λεμεσού για φυσιοθεραπείες. Παρουσίασε δε σχετικές εκθέσεις και προγραμματισμένα ραντεβού. Η σύζυγος του αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα όρασης για το οποίο υποβλήθηκε σε επέμβαση και δεν μπορεί να οδηγεί για μερικούς μήνες. Αυτοί οι λόγοι κατά την συνήγορο του αποτελούν και ειδικούς λόγους για τους οποίους εισηγείται την μη στέρηση της άδειας οδηγού. Με βάση τώρα την έκθεση του γραφείου ευημερίας ο κατηγορούμενος είναι ηλικίας 67 ετών, έγγαμος συνταξιούχος. Η σύζυγος του είναι ηλικίας 59 ετών υπάλληλος σε ναυτιλιακή εταιρεία. Ο κατηγορούμενος είναι πατέρας 3 ενήλικων παιδιών τα οποία απέκτησε από προηγούμενο του γάμο. Λαμβάνει σύνταξη σε ποσό στερλινών 1.200= μηνιαίως ενώ η σύζυγος του λαμβάνει μισθό ύψους €1450=. Υπάρχουν χρέη για τα οποία καταβάλλονται μηνιαίως δόσεις ύψους €1400=. Διαμένουν σε οικία επ' ονόματι της συζύγου του. Ο κατηγορούμενος κατάγεται από το Λονδίνο και οι γονείς του απεβίωσαν πριν μερικά χρόνια ενώ έχει και μια αδελφή. Σε ηλικία 23 ετών τέλεσε τον πρώτο του γάμου αλλά χώρισε κάποιους μήνες μετά. Στα 32 του χρόνια τέλεσε δεύτερο γάμο από τον οποίο απέκτησε 3 παιδιά και χώρισε μετά από 14 χρόνια. Σε ηλικία 48 ετών τέλεσε τρίτο γάμο. Η σύζυγος του απεβίωσε το 2010 από καρκίνο. Ο κατηγορούμενος εργάστηκε για 30 χρόνια σε τράπεζα στην Αγγλία και ήρθε στην Κύπρο το 2004 με την τρίτη του σύζυγο. Με την τελευταία του σύζυγο τέλεσε γάμο το
2. Οι σχέσεις του ζευγαριού χαρακτηρίστηκαν αρμονικές. Η σύζυγος του κατηγορούμενου παρουσιάζει προβλήματα στην όραση του αριστερού ματιού και δεν είναι σε θέση να οδηγεί τους επόμενους μήνες σύμφωνα με ιατρική βεβαίωση. Η ίδια αυτή την περίοδο απουσιάζει από την εργασία της με άδεια ασθενείας. Για σκοπούς επιβολής της ποινής, θα εξετάσω πρώτα την κατηγορία 2 που αφορά εγκατάλειψη τόπου ατυχήματος χωρίς παροχή βοήθειας ενώ προκλήθηκαν ζημιές σε περιουσία κατά παράβαση του άρθρου 235Α

(3)του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, χωρίς βεβαίως να παραβλέπω και την 1η κατηγορία. Το άρθρο 235Α του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 αναφέρει τα ακόλουθα: «

(1)............................................

(2)Όποιος, αφού εμπλακεί σε ατύχημα το οποίο προκαλεί ζημιά σε περιουσία, εγκαταλείπει τον τόπο του ατυχήματος χωρίς παροχή βοήθειας, είναι ένοχος πλημμελήματος και υπόκειται σε φυλάκιση ενός χρόνου ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις χίλιες λίρες ή και στις δύο αυτές ποινές.

(3)Εκτός αν το Δικαστήριο για ειδικούς λόγους διατάξει διαφορετικά, αφού λάβει υπόψη όλες τις συνθήκες της υπόθεσης, πρόσωπο το οποίο καταδικάζεται δυνάμει του εδαφίου

(1)ή

(2)στερείται του δικαιώματος κατοχής άδειας οδηγού για περίοδο που δεν είναι μικρότερη του ενός χρόνου από της ημερομηνίας της καταδίκης, όπως το Δικαστήριο κρίνει σκόπιμο». Η σοβαρότητα του αδικήματος διαφαίνεται και από τις προβλεπόμενες στον Νόμο ποινές, είναι δε από τα πλέον σοβαρά τροχαία αδικήματα. Η όλη συμπεριφορά ατόμου που, μετά από ατύχημα, εγκαταλείπει την σκηνή χωρίς να ενδιαφερθεί για την τύχη των επηρεαζόμενων και χωρίς την παροχή σε αυτούς οιασδήποτε βοήθειας, αποτελεί αντικοινωνική και εγωιστική συμπεριφορά. Στην Ανδρέας Πουμπουρής v Αστυνομίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 1 όπου το Ανώτατο Δικαστήριο αναφέρθηκε και στο Άρθρο 235Α του Ποινικού Κώδικα, λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Ο σκοπός για τον οποίο θεσπίστηκε η πιο πάνω διάταξη είναι προφανής και νομίζουμε πως δεν χρειάζεται οποιαδήποτε εξειδίκευση. Ωστόσο, επιγραμματικά θα επαναλάβουμε το αυτονόητο ότι δηλαδή κάθε οδηγός οχήματος που εμπλέκεται σε τροχαίο δυστύχημα έχει νομική και ηθική υποχρέωση να σταματά και να προσφέρει βοήθεια στο θύμα του δυστυχήματος. Η έγκαιρη παροχή βοήθειας μπορεί να σώσει τη ζωή του θύματος ενώ η εγκατάλειψη του μπορεί ακόμη να οδηγήσει και στο θάνατο. Συνιστά άκρως εγωιστική συμπεριφορά η εγκατάλειψη θύματος τροχαίου δυστυχήματος χωρίς βοήθεια, όταν μάλιστα, είναι τέτοιες οι συνθήκες ώστε να καθίσταται απομακρυσμένη η παροχή βοήθειας μέσα σε σύντομο χρόνο.» Πέραν των πιο πάνω, σοβαρή είναι και η πρώτη κατηγορία που αφορά την αμελή οδήγηση. Με αναφορά βέβαια στην αμελή οδήγηση (1η κατηγορία) λαμβάνω υπόψη μου την σχετική νομολογία ήτοι ότι τους ακόλουθους παράγοντες (βλ. Sentencing in Cyprus, 2nd ed, G. M. Pikis, σελ. 235 με αναφορά στην Diran Der Avedisian v. Ρ

(1969)2 CLR 57): (α) Το βαθμό αμέλειας, (β) Τις συνέπειες του δυστυχήματος, (γ) Τυχόν αμέλεια προσώπου εμπλεκόμενου στο δυστύχημα. Η συντρέχουσα αμέλεια άλλου προσώπου, αν και δεν αποτελεί υπεράσπιση, είναι μετριαστικός παράγων, και (δ) Τις προσωπικές περιστάσεις του κατηγορουμένου ειδικότερα σε σχέση με το μητρώο του ως οδηγού. Η συνήθης ποινή για αμελή οδήγηση είναι η ποινή προστίμου. Όπου η αμέλεια του κατηγορουμένου είναι ιδιαίτερα σοβαρή ή όπου ο κατηγορούμενος δεν είναι λευκού ποινικού μητρώου, ή και τα δύο, η ποινή προστίμου συνδυάζεται με στέρηση της άδειας οδήγησης (βλ. Sentencing in Cyprus, 2nd ed, G. M. Pikis, σελ. 235, 236). Ποινή φυλάκισης δεν μπορεί όμως να αποκλειστεί όπου η επιδείχθηκε άκρως αδιάφορη για την ασφάλεια τρίτων συμπεριφορά (βλ. Sentencing in Cyprus, 2nd ed, G. M. Pikis, σελ. 239). Στην Rayas v Police 19 CLR 308 το ανώτατο δικαστήριο υποκατέστησε καταδίκη με άρθρο ανάλογο του άρθρου 210 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 με αμελή οδήγηση επέβαλε ποινή φυλάκισης 2 μηνών (μέγιστη τότε ήταν 6 μήνες). Ανάλογη προσέγγιση ακολουθήθηκε στην Eleftheriades v. Republic

(1967)2 CLR 214, όπου το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε καταδίκη σε φυλάκιση 5 μηνών κατηγορουμένου που παρέβη κόκκινο σηματοδότη και συγκρούστηκε με άλλο όχημα τραυματίζοντας τους επιβαίνοντες. Βέβαια όπως αναφέρθηκε στην Mirachis v. Police

(1965)2 CLR 28, 32, το δικαστήριο θα πρέπει να καταφεύγει σε ποινή φυλάκισης ως το τελευταίο μέτρο και μόνο αφού άλλου είδους ποινές κριθούν ακατάλληλες. Σωρευτικά ιδωμένα τα πιο πάνω καθιστούν την οδική συμπεριφορά του κατηγορουμένου απαράδεκτη και το Δικαστήριο λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη του και την ανάγκη για αποτροπή. Πρέπει να σταλεί το μήνυμα ότι η οδήγηση μηχανοκινήτου οχήματος σε δημόσιο δρόμο εξυπακούει υποχρεώσεις. Ένας οδηγός πρέπει να τηρεί τον κώδικα οδικής κυκλοφορίας να οδηγεί με επιμέλεια και σε περίπτωση πρόκλησης δυστυχήματος, ανεξάρτητα από την ευθύνη που ο ίδιος έχει να προσφέρει την απαραίτητη βοήθεια. Αποτελεί όχι απλά νομικό καθήκον αλλά και μη αμφισβητούμενη ηθική υποχρέωση ανεξαρτήτως ευθύνης στην πρόκληση του δυστυχήματος η παροχή βοήθειας σε περίπτωση ακόμα και ύπαρξης μόνο υλικών ζημιών. Η επιβολή ποινής όμως, είναι ένα πολύ λεπτό έργο του Δικαστηρίου αφού απαιτείται η εξισορρόπηση του γενικού συμφέροντος της δικαιοσύνης από την μια και η εξατομίκευση της ποινής στα πλαίσια του συγκεκριμένου παραβάτη από την άλλη. Λαμβάνω υπόψη μου και προς όφελος του κατηγορούμενου την άμεση παραδοχή του γεγονός που λαμβάνεται υπόψη ως σοβαρός μετριαστικός παράγοντας, το λευκό του ποινικό μητρώο και την μη ύπαρξη βαθμών ποινής που σε συνάρτηση με την ηλικία του και τα χρόνια που αυτός είναι κάτοχος άδειας οδηγού έχουν βαρύνουσα σημασία. Με αναφορά στις συνθήκες των αδικημάτων λαμβάνω υπόψη μου τον βαθμό αμέλειας του κατηγορούμενου που δεν κρίνεται με βάση τα περιστατικά και τις ελαφριές υλικές ζημιές ιδιαίτερα σοβαρή. Επίσης λαμβάνω υπόψη μου ότι ουδείς τραυματίστηκε από την συμπεριφορά του ενώ ο ίδιος έδειξε έμπρακτη μεταμέλεια αποζημιώνοντας πλήρως τον παραπονούμενο για τις ζημιές που υπέστη. Επιπλέον λαμβάνω υπόψη μου ότι μεταγενέστερα των ουσιωδών γεγονότων επισκέφθηκε τον παραπονούμενο στον οποίο και απολογήθηκε. Οι πιο πάνω μετριαστικοί παράγοντες είναι τέτοιοι που κρίνω ότι μπορούν να επηρεάσουν τόσο το ύψος όσο και το είδος της ποινής. Υπό τις περιστάσεις του λευκού ποινικού μητρώου, της άμεσης παραδοχής, του οδηγητικού μητρώου του κατηγορούμενου, της ηλικίας και της έμπρακτης μεταμέλειας κρίνω ότι κατάλληλη ποινή είναι αυτή του χρηματικού προστίμου. Με αναφορά στην ποινή της στέρησης της άδειας οδηγού αναφέρω ότι αυτή ως ποινή βρίσκεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, αποτελεί μέρος της συνολικής ποινής και πρέπει να δικαιολογείται με βάση τις αρχές που διέπουν την επιμέτρηση της ποινής. Τόσο τα γεγονότα που προσδιορίζουν τη σοβαρότητα του αδικήματος, όσο και οι προσωπικές συνθήκες του παραβάτη πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για να διαπιστωθεί αν δικαιολογείται η αποστέρηση της άδειας του παραβάτη και η χρονική διάρκεια της αποστέρησης (βλ. μεταξύ άλλων, Ελ. Ελευθερίου ν. Αστυνομίας

(1992)2 ΑΑΔ 300,304). - Στην 1η κατηγορία ποινή προστίμου €180= πλέον 2 βαθμοί ποινής να αναγραφούν επί της άδειας οδήγηση του. - Στην 2η κατηγορία ποινή προστίμου 400= πλέον 4 βαθμοί ποινής να αναγραφούν επί της άδειας οδήγηση του. Με αναφορά τώρα στην στέρηση της άδειας οδηγού αναφέρω ότι τα προβλήματα υγείας του κατηγορούμενου ως φαίνεται από τα πιστοποιητικά που παρουσιάστηκαν είναι τέτοια που ο ίδιος είναι απαραίτητο να μεταβείνει συχνά στο Γ. Ν. Λεμεσού. Επιπλέον η σύζυγος του αντιμετωπίζει πρόβλημα όρασης και για τους επόμενους μήνες δεν θα μπορεί να οδηγεί. Υπό αυτές τις συνθήκες και με δεδομένο ότι ο κατηγορούμενος διαμένει μόνος του με την σύζυγο του κρίνω ότι συντρέχουν τέτοιοι ειδικοί λόγοι οι οποίοι σε συνδυασμό με την άμεση παραδοχή και το λευκό του ποινικό μητρώο δίνουν στο Δικαστήριο την δυνατότητα να μην επιβάλει ποινή στερητική της άδειας οδηγού. (Υπ.)................ Ε. Δημητρίου - Παναγή, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής Subject: Criminal/ Traffic / Final Αναφορά: Ατύχημα - εγκατάλειψη σκηνής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο