Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. ΦΩΤΗΣ ΙΟΡΔΑΝΟΥΣ, Αρ. Υπόθεσης: 9133/17, 21/2/2018

(3)του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 όπως τροποποιήθηκε. Συγκεκριμένα ο κατηγορούμενος κατηγορείται ότι στην οδό Μακαρίου Γ' οδηγούσε το όχημα του που αναφέρεται στην 1η κατηγορία και αφού ενεπλάκη σε δυστύχημα το οποίο προκάλεσε ζημιά σε περιουσία δηλαδή σε δύο οχήματα με αριθμούς εγγραφής LAG 170 (3η κατηγορία) και LBF953 (4η κατηγορία) εγκατέλειψε τον τόπο του δυστυχήματος χωρίς την παροχή βοήθειας. Με την 5η κατηγορία ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει το αδίκημα της παράβασης των όρων άδειας μαθητευομένου κατά παράβαση των προνοιών του Νόμου Περί Άδειας και συγκεκριμένα ότι κατά τον τόπο και χρόνο που αναφέρεται στις υπόλοιπες κατηγορίες οδηγούσε το όχημα χωρίς να επιβαίνει στο πρόσθιο διπλανό στον οδηγό κάθισμα του οχήματος άτομο το οποίο να κατέχει ισχύουσα άδεια οδήγησης για μηχανοκίνητο όχημα ίδιας κατηγορίας. Στην 6η κατηγορία κατηγορείται ότι οδήγησε το ίδιο όχημα στον ίδιο τόπο και χρόνο άνευ της συναινέσεως του ιδιοκτήτη ή ετέρας νόμιμου εξουσιοδότησης. Τα γεγονότα που περιβάλλουν τις πιο πάνω κατηγορίες έχουν τεθεί από την συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής και δεν έχουν αμφισβητηθεί από την Υπεράσπιση. Σύμφωνα με αυτά στις 19/01/2016 αστυνομικοί της υπηρεσίας δίωξης ναρκωτικών έθεσαν υπό παρακολούθηση τον κατηγορούμενο που οδηγούσε το όχημα που αναφέρεται στο κατηγορητήριο επί της οδού Μακαρίου Γ. Σε κάποιο σημείο του δρόμου ο Μ1 που οδηγούσε αστυνομικό όχημα έχοντας συνοδηγό άλλο συνάδελφο του προσπέρασαν το όχημα του κατηγορούμενου με σκοπό να τον ανακόψουν ενώ άλλοι αστυνομικοί με άλλο όχημα κινήθηκαν δεξιότερα για να τον σταματήσουν. Και τα δύο αστυνομικά οχήματα έφεραν φάρους σε λειτουργία. Ο κατηγορούμενος στην προσπάθεια του να διαφύγει κτύπησε το όχημα που οδηγούσε ο Μ1 και ακολούθως το άλλο αστυνομικό όχημα του Μ2 και αφού κτύπησε σε λίνια πεζοδρομίου εγκατάλειψε την σκηνή και κατευθύνθηκε προς την περιοχή των Βρετανικών Βάσεων όπου κτύπησε σε περίφραξη ενώ το όχημα του ακινητοποιήθηκε. Ο Μ3 την ίδια μέρα επισκέφθηκε την σκηνή και βρήκε τα οχήματα των Μ1 και Μ2 τα οποία είχαν μετακινηθεί. Ετοίμασε σχεδιάγραμμα της σκηνής αφού του υποδείχθηκαν τα σημεία σύγκρουσης. Τα τρία ενεχόμενα οχήματα υπέστησαν υλικές ζημιές (αστυνομικά και κατηγορούμενου) ενώ ουδείς τραυματίστηκε. Στις 12/2/2016 ο κατηγορούμενος συνελήφθη δυνάμει δικαστικού εντάλματος σύλληψης και τέθηκε υπό εξαήμερη κράτηση. Στις 18/2/2016 λήφθηκε ανακριτική κατάθεση από τον κατηγορούμενο ο οποίος απάντησε αφού του επιστήθηκε η προσοχή στο Νόμο «Παραδέχομαι». Ο κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου και βαρύνεται με 2 βαθμούς ποινής. Η ευπαίδευτη συνήγορος του κατηγορούμενου αγορεύοντας για μετριασμό της ποινής του πελάτη της κατέθεσε εμπεριστατωμένη γραπτή αγόρευση της οποίας κύριος πυλώνας πέραν των προσωπικών συνθηκών αποτελεί η εισήγηση της σε σχέση με την ποινική υπόθεση 4702/16 του Κακουργιοδικείου Λεμεσού στην οποία ο κατηγορούμενος βρέθηκε ένοχος και καταδικάστηκε σε ποινές φυλάκισης αρκετών ετών οι οποίες διατάχθηκε να συντρέχουν με μεγαλύτερη αυτή των 4 χρόνων και 6 μηνών. Η συνήγορος κάλεσε το Δικαστήριο να λάβει υπόψη του την άμεση παραδοχή του κατηγορούμενου τόσο ενώπιον του Δικαστηρίου όσο και ενώπιον των αστυνομικών αρχών. Την ειλικρινή μεταμέλεια του μέσα από την άμεση παραδοχή του και την πλήρη συνεργασία του με τις αστυνομικές αρχές. Τέλος ζήτησε όπως ληφθεί υπόψη το νεαρό της ηλικίας του κατά τον χρόνο διάπραξης των αδικημάτων με αναφορά στο ότι η ποινή θα πρέπει να έχει στόχο την αναμόρφωση του κατηγορούμενου παρά την τιμωρία του. Επικαλούμενη την αρχή της συνολικότητας της ποινής η ευπαίδευτη συνήγορος του κατηγορούμενου εισηγήθηκε ότι η παρούσα υπόθεση θα έπρεπε να ληφθεί υπόψη στην υπόθεση 4702/16 ενώπιον του Κακουργιοδικείου Λεμεσού. Ανάφερε ότι συνήγορος του κατηγορούμενου στην πιο πάνω υπόθεση ήταν άλλη δικηγόρος η οποία ίσως εκ παραδρομής δεν ζήτησε να ληφθεί υπόψη η παρούσα ενώ θα μπορούσε. Η συνήγορος κατέθεσε στα πλαίσια της αγόρευσης της την απόφαση του Κακουργιοδικείου στην αναφερόμενη υπόθεση ημερ. 20/5/2016. Με βάση τα γεγονότα που αφορούσαν την υπόθεση εκείνη κατά την ημερομηνία διάπραξης των αδικημάτων της παρούσας υπόθεσης ο κατηγορούμενος είχε στην κατοχή του 5.029,3600 γραμμάρια φυτού κάνναβης από το οποίο δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη. Με αυτά τα ναρκωτικά στο όχημα του θείου του ο κατηγορούμενος προσπάθησε να διαφύγει της σύλληψης, προκαλώντας δυστύχημα εγκατάλειψε την σκηνή και καταζητείτο από την Αστυνομία για περίοδο 2 εβδομάδων οπόταν και παραδόθηκε στην Αστυνομία. Για την κατοχή αυτών των ναρκωτικών ουσιών επιβλήθηκε στον κατηγορούμενο ποινή ύψους 4 χρόνων και 6 μηνών ενώ ενεργοποιήθηκε και ανασταλείσα ποινή φυλάκισης 6 μηνών με διαταγή όπως αυτή εκτιθεί διαδοχικά. Κατά τον χρόνο επιβολής της ποινής η παρούσα υπόθεση δεν είχε καταχωρηθεί με αποτέλεσμα να μην ζητηθεί από την υπεράσπιση να ληφθεί υπόψη ως προς την συνολικότητα της ποινής. Η θέση της υπεράσπισης είναι ότι εάν η παρούσα λαμβανόταν υπόψη από το Κακουργιοδικείο δεν θα άλλαζε το ύψος η το είδος της επιβληθείσας ποινής. Τέλος η συνήγορος επικαλέστηκε και υιοθέτησε την έκθεση του γραφείου ευημερίας που ετοιμάστηκε προς όφελος του κατηγορούμενου. Σύμφωνα με αυτή ο κατηγορούμενος είναι ηλικίας 20 ετών και βρίσκεται στις κεντρικές φυλακές όπου εκτίει ποινή φυλάκισης. Πριν την σύλληψη του διέμενε με την αρραβωνιαστικιά του στην Λεμεσό ενώ είναι πατέρας ενός παιδιού 12 μηνών. Διέμενε σε οικία που ανήκει στον παππού του. Τα εισοδήματα του περιορίζονται στο εβδομαδιαίο επίδομα φιλοπονίας που λαμβάνει από το τμήμα φυλακών ύψους €6,71σ ενώ πριν την σύλληψη του ήταν άνεργος. Ο κατηγορούμενος προέρχεται από διαλυμένη οικογένεια χαμηλής κοινωνικο - οικονομικής κατάστασης. Είναι ο δεύτερος σε σειρά από τα δύο παιδιά της οικογένειας του. Οι γονείς του χώρισαν πριν την γέννηση του και την φύλαξη και φροντίδα ανέλαβε αρχικά η γιαγιά εκ μητρός. Ο αδελφός του κατηγορούμενου είναι έγγαμος ιδιωτικός υπάλληλος που διαμένει στη Λεμεσό και με τον οποίο διατηρεί ικανοποιητικές σχέσεις. Το 2008 λόγω αιφνίδιου θανάτου της γιαγιάς του την φροντίδα του ανέλαβε για μικρό χρονικό διάστημα η μητέρα του η οποία σήμερα είναι 41 ετών και έχει αποκτήσει από διαφορετικές της σχέσεις 2 ακόμα παιδιά. Ομοίως ο πατέρας του από δεύτερο γάμο που τέλεσε απέκτησε ακόμα 2 παιδιά. Ως ανέφερε ο κατηγορούμενος δεν διατηρεί επικοινωνία με τον πατέρα του ενώ με την μητέρα του πρόσφατα έχουν βελτιωθεί οι σχέσεις του. Ο κατηγορούμενος φοίτησε μέχρι την Α' Γυμνασίου και διέκοψε λόγω χαμηλής επίδοσης και έλλειψης ενδιαφέροντος. Από εφηβική ηλικία ξεκίνησε να εργάζεται σε τεχνικά επαγγέλματα με αστάθεια. Ανέπτυξε από νωρίς παραβατική συμπεριφορά την οποία αποδίδει στα οικονομικά προβλήματα και συγκεκριμένα ενεπλάκη σε διαρρήξεις και κλοπές. Με βάση την έκθεση η μητέρα του κατηγορούμενου ήταν ανίκανη να ασκήσει τον γονικό της ρόλο λόγω χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών ενώ ο ίδιος ο κατηγορούμενος δεν έτυχε της κατάλληλης συναισθηματικής στήριξης και φροντίδας από τους γονείς του αλλά και από το στενό οικογενειακό του περιβάλλον. Ο κατηγορούμενος ξεκίνησε την χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών από την ηλικία των 15 ετών και τον 1ο του 2015 εντάχθηκε σε ανοικτό πρόγραμμα απεξάρτησης το οποίο δεν κατάφερε να ολοκληρώσει. Πριν την σύλληψη του προέβαινε σε χρήση κάνναβης και κοκαΐνης. Η συμβία του με το παιδί της σήμερα διαμένει στην πατρική της οικία και λαμβάνει βοήθεια από τα συγγενικά της πρόσωπα ενώ η σχέση της με τον κατηγορούμενο είναι ικανοποιητική. Για σκοπούς επιβολής της ποινής, θα εξετάσω πρώτα τις κατηγορίες 3 και 4 που αφορούν εγκατάλειψη τόπου ατυχήματος χωρίς παροχή βοήθειας σε και ενώ προκλήθηκαν ζημιές σε περιουσία κατά παράβαση του άρθρου 235Α

(3)του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, χωρίς βεβαίως να παραβλέπω και τις λοιπές κατηγορίες και την σοβαρότητα που αυτές επίσης ενέχουν. Σοβαρότητα επίσης παρουσιάζει και η 2η κατηγορία η οποία αφορά την ανασφάλιστη οδήγηση με αναφορά στις συνέπειες που η οδήγηση αυτή έχει. Το άρθρο 235Α του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 αναφέρει τα ακόλουθα: «

(1)............................................

(2)Όποιος, αφού εμπλακεί σε ατύχημα το οποίο προκαλεί ζημιά σε περιουσία, εγκαταλείπει τον τόπο του ατυχήματος χωρίς παροχή βοήθειας, είναι ένοχος πλημμελήματος και υπόκειται σε φυλάκιση ενός χρόνου ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις χίλιες λίρες ή και στις δύο αυτές ποινές.

(3)Εκτός αν το Δικαστήριο για ειδικούς λόγους διατάξει διαφορετικά, αφού λάβει υπόψη όλες τις συνθήκες της υπόθεσης, πρόσωπο το οποίο καταδικάζεται δυνάμει του εδαφίου

(1)ή

(2)στερείται του δικαιώματος κατοχής άδειας οδηγού για περίοδο που δεν είναι μικρότερη του ενός χρόνου από της ημερομηνίας της καταδίκης, όπως το Δικαστήριο κρίνει σκόπιμο». Η σοβαρότητα του αδικήματος διαφαίνεται και από τις προβλεπόμενες στον Νόμο ποινές, είναι δε από τα πλέον σοβαρά τροχαία αδικήματα. Η όλη συμπεριφορά ατόμου που, μετά από ατύχημα, εγκαταλείπει την σκηνή χωρίς να ενδιαφερθεί για την τύχη των επηρεαζόμενων και χωρίς την παροχή σε αυτούς οιασδήποτε βοήθειας, αποτελεί αντικοινωνική και εγωιστική συμπεριφορά. Στην Ανδρέας Πουμπουρής v Αστυνομίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 1 όπου το Ανώτατο Δικαστήριο αναφέρθηκε και στο Άρθρο 235Α του Ποινικού Κώδικα, λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Ο σκοπός για τον οποίο θεσπίστηκε η πιο πάνω διάταξη είναι προφανής και νομίζουμε πως δεν χρειάζεται οποιαδήποτε εξειδίκευση. Ωστόσο, επιγραμματικά θα επαναλάβουμε το αυτονόητο ότι δηλαδή κάθε οδηγός οχήματος που εμπλέκεται σε τροχαίο δυστύχημα έχει νομική και ηθική υποχρέωση να σταματά και να προσφέρει βοήθεια στο θύμα του δυστυχήματος. Η έγκαιρη παροχή βοήθειας μπορεί να σώσει τη ζωή του θύματος ενώ η εγκατάλειψη του μπορεί ακόμη να οδηγήσει και στο θάνατο. Συνιστά άκρως εγωιστική συμπεριφορά η εγκατάλειψη θύματος τροχαίου δυστυχήματος χωρίς βοήθεια, όταν μάλιστα, είναι τέτοιες οι συνθήκες ώστε να καθίσταται απομακρυσμένη η παροχή βοήθειας μέσα σε σύντομο χρόνο.» Πέραν των πιο πάνω, ιδιαίτερα σοβαρές είναι και οι υπόλοιπες κατηγορίες που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος αφού όπως προκύπτει από τα γεγονότα ο κατηγορούμενος επέλεξε να οδηγήσει ένα όχημα άνευ της συγκατάθεσης του ιδιοκτήτη του, χωρίς ασφαλιστική κάλυψη, κατά παράβαση των όρων άδειας του ως μαθητευόμενος, προκαλώντας τροχαίο δυστύχημα και κτυπώντας 2 αστυνομικά οχήματα εγκαταλείποντας την σκηνή. Η συμπεριφορά του κατηγορούμενου γενικότερα δεικνύει μια συνεχή παραγνώριση των νόμων και κανονισμών ενώ παράλληλα δείχνει μια πλήρως εγωιστική συμπεριφορά η οποία δεν πρέπει να γίνεται αποδεκτή στα πλαίσια ενός κράτους δικαίου. Σωρευτικά ιδωμένα τα πιο πάνω καθιστούν την οδική συμπεριφορά του κατηγορουμένου απαράδεκτη και το Δικαστήριο λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη του και την ανάγκη για αποτροπή. Πρέπει να σταλεί το μήνυμα ότι η οδήγηση μηχανοκινήτου οχήματος σε δημόσιο δρόμο εξυπακούει υποχρεώσεις. Ένας οδηγός πρέπει να τηρεί τον κώδικα οδικής κυκλοφορίας και τους νόμους αλλά και να οδηγεί με τέτοιο τρόπο ώστε να μην τίθεται σε κίνδυνο τόσο η ασφάλεια του ιδίου αλλά και τρίτων ανυποψίαστων οδηγών που χρησιμοποιούν το δρόμο. Όπως και να ιδωθούν τα γεγονότα, η όλη συμπεριφορά που επέδειξε ο κατηγορούμενος μόνο εγωιστική και άκρως αντικοινωνική μπορεί να χαρακτηριστεί και ανάλογες θα πρέπει να είναι και οι επιβαλλόμενες ποινές οι οποίες θα πρέπει να αντανακλούν την ανάγκη για αποτροπή. Με αναφορά βέβαια στην αμελή οδήγηση (1η κατηγορία) λαμβάνω υπόψη μου την σχετική νομολογία ήτοι ότι τους ακόλουθους παράγοντες (βλ. Sentencing in Cyprus, 2nd ed, G. M. Pikis, σελ. 235 με αναφορά στην Diran Der Avedisian v. Ρ

(1969)2 CLR 57): (α) Το βαθμό αμέλειας, (β) Τις συνέπειες του δυστυχήματος, (γ) Τυχόν αμέλεια προσώπου εμπλεκόμενου στο δυστύχημα. Η συντρέχουσα αμέλεια άλλου προσώπου, αν και δεν αποτελεί υπεράσπιση, είναι μετριαστικός παράγων, και (δ) Τις προσωπικές περιστάσεις του κατηγορουμένου ειδικότερα σε σχέση με το μητρώο του ως οδηγού. Η συνήθης ποινή για αμελή οδήγηση είναι η ποινή προστίμου. Όπου η αμέλεια του κατηγορουμένου είναι ιδιαίτερα σοβαρή ή όπου ο κατηγορούμενος δεν είναι λευκού ποινικού μητρώου, ή και τα δύο, η ποινή προστίμου συνδυάζεται με στέρηση της άδειας οδήγησης (βλ. Sentencing in Cyprus, 2nd ed, G. M. Pikis, σελ. 235, 236). Ποινή φυλάκισης δεν μπορεί όμως να αποκλειστεί όπου η επιδείχθηκε άκρως αδιάφορη για την ασφάλεια τρίτων συμπεριφορά (βλ. Sentencing in Cyprus, 2nd ed, G. M. Pikis, σελ. 239). Στην Rayas v Police 19 CLR 308 το ανώτατο δικαστήριο υποκατέστησε καταδίκη με άρθρο ανάλογο του άρθρου 210 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 με αμελή οδήγηση επέβαλε ποινή φυλάκισης 2 μηνών (μέγιστη τότε ήταν 6 μήνες). Ανάλογη προσέγγιση ακολουθήθηκε στην Eleftheriades v. Republic

(1967)2 CLR 214, όπου το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε καταδίκη σε φυλάκιση 5 μηνών κατηγορουμένου που παρέβη κόκκινο σηματοδότη και συγκρούστηκε με άλλο όχημα τραυματίζοντας τους επιβαίνοντες. Βέβαια όπως αναφέρθηκε στην Mirachis v. Police

(1965)2 CLR 28, 32, το δικαστήριο θα πρέπει να καταφεύγει σε ποινή φυλάκισης ως το τελευταίο μέτρο και μόνο αφού άλλου είδους ποινές κριθούν ακατάλληλες. Η επιβολή ποινής όμως, είναι ένα πολύ λεπτό έργο του Δικαστηρίου αφού απαιτείται η εξισορρόπηση του γενικού συμφέροντος της δικαιοσύνης από την μια και η εξατομίκευση της ποινής στα πλαίσια του συγκεκριμένου παραβάτη από την άλλη. Οφείλω να φέρω σε προσοχή του κατηγορούμενου ότι τα αδικήματα τα οποία έχει διαπράξει με ιδιαίτερη αναφορά στις κατηγορίες 3 και 4 είναι ιδιαίτερα σοβαρά. Λαμβάνω βεβαίως υπόψη μου ότι και τα αδικήματα της αμελούς οδήγησης της 1ης κατηγορίας αλλά και των κατηγοριών 3 και 4 προέρχονται από την ίδια πράξη κατά τον ίδιο χρόνο και τόπο και με διαφορά ως προκύπτει μερικών λεπτών. Η πρόκληση του δυστυχήματος με αναφορά στην σύγκρουση του κατηγορούμενου με τα 2 αστυνομικά οχήματα και η εγκατάλειψη των σκηνών αποτέλεσε μια ενιαία πράξη και συμπεριφορά του κατηγορούμενου ο οποίος προσπαθούσε κατά τον χρόνο εκείνο να αποφύγει την σύλληψη ενόψει και των ουσιών που είχε στην κατοχή του και για την οποία και καταδικάστηκε. Σημειώνω και υπενθυμίζω ότι για την κατοχή των παράνομων αυτών ουσιών ο κατηγορούμενος καταδικάστηκε σε φυλάκιση 4 ετών και 6 μηνών ενώ ενεργοποιήθηκαν ακόμη 6 μήνες φυλάκισης από 15 μήνες ποινής που είχαν ανασταλεί στα πλαίσια άλλης υπόθεσης. Συνολικά με αναφορά στα ίδια γεγονότα ο κατηγορούμενο έχει καταδικαστεί σε ποινή φυλάκισης 5 ετών. Με αναφορά τώρα στα συστατικά στοιχεία που αποτελούν τα αδικήματα της 3ης και 4ης κατηγορίας σημειώνω ότι αυτά προϋποθέτουν και δεικνύουν μια άκρως εγωιστική συμπεριφορά μη αποδεχτή από πλευράς πολιτείας. Αποτελεί όχι απλά νομικό καθήκον αλλά και μη αμφισβητούμενη ηθική υποχρέωση ανεξαρτήτως ευθύνης στην πρόκληση του δυστυχήματος η παροχή βοήθειας σε περίπτωση ακόμα και ύπαρξης μόνο υλικών ζημιών. Η ποινή της στέρησης της άδειας οδηγού βρίσκεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, αποτελεί μέρος της συνολικής ποινής και πρέπει να δικαιολογείται με βάση τις αρχές που διέπουν την επιμέτρηση της ποινής. Τόσο τα γεγονότα που προσδιορίζουν τη σοβαρότητα του αδικήματος, όσο και οι προσωπικές συνθήκες του παραβάτη πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για να διαπιστωθεί αν δικαιολογείται η αποστέρηση της άδειας του παραβάτη και η χρονική διάρκεια της αποστέρησης (βλ. μεταξύ άλλων, Ελ. Ελευθερίου ν. Αστυνομίας

(1992)2 ΑΑΔ 300,304). Στην επιβολή ποινής απαιτείται από το Δικαστήριο η εξισορρόπηση του γενικού συμφέροντος της δικαιοσύνης από τη μια και η εξατομίκευση της ποινής στα πλαίσια του συγκεκριμένου παραβάτη αφετέρου. Για σκοπούς επιμέτρησης και εξατομίκευσης της ποινής στην παρούσα υπόθεση λαμβάνω υπόψη μου όλα όσα έχουν αναφερθεί. Την παραδοχή του κατηγορούμενου η οποία ήταν άμεση. Σημειώνω ότι δεν έχει αμφισβητηθεί ότι ο κατηγορούμενος παραδόθηκε μόνος του στην αστυνομία άμεσα παραδεχόμενος. Το λευκό του ποινικό μητρώο και την ύπαρξη μόλις 2 βαθμών ποινής επί της άδειας οδήγηση του. Επιπλέον λαμβάνω υπόψη μου τις οικογενειακές και οικονομικές του συνθήκες ως αυτές αναφέρθηκαν από τον συνήγορο του αλλά και εκτέθηκαν μέσα από την έκθεση του γραφείου ευημερίας. Είναι προφανές ότι ο κατηγορούμενος μεγάλωσε μέσα σε ένα περιβάλλον που δεν δύναται να θεωρηθεί ιδανικό ενώ δεν είχε έστω και στο ελάχιστο την στήριξη των ανθρώπων που τον έφεραν στην ζωή. Το μοναδικό του στήριγμα η γιαγιά του απεβίωσε αιφνίδια το 2008 όντας ο κατηγορούμενος τότε σε μια πολύ τρυφερή ηλικία. Η μητέρα του απούσα σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής του ούσα και η ίδια χρήστης ουσιών. Από μικρός κατέφυγε σε σωρεία παραβάσεων ενώ δεν κατάφερε να αποφύγει την χρήση ουσιών οι οποίες του προκάλεσαν εξάρτηση από την οποία προσπαθεί να απεγκλωβιστεί μέχρι και σήμερα. Λαμβάνω όλα αυτά προς όφελος του κατηγορούμενου ομοίως και με το νεαρό της ηλικίας του. Επίσης το γεγονός ότι είναι πατέρας ενός τέκνου ηλικίας 12 μηνών. Πέραν των άλλων σκοπών της επιβολής μιας ποινής θα πρέπει σε τέτοιους νεαρούς παραβάτες να μην αποκλείεται η δυνατότητα αναμόρφωσης και επανόδου στην κοινωνία. Προς όφελος του κατηγορούμενου λαμβάνεται υπόψη ως σοβαρό μετριαστικό στοιχείο η άμεση παραδοχή του και η συνεργασία του με τις αρχές. Η παραδοχή αυτή βοήθησε στην άμεση διαλεύκανση των υποθέσεων. Δεν μπορώ να παραβλέψω όμως τη σοβαρότητα των περιστάσεων διάπραξης των αδικημάτων. Ο κατηγορούμενος παραβιάζοντας σωρεία κανόνων που αφορούν την οδική κυκλοφορία και χρησιμοποιώντας ένα όχημα που δεν καλυπτόταν από ασφάλιση ενώ δεν κατείχε και σχετική άδεια οδήγησης προκάλεσε 2 διαφορετικά δυστυχήματα από τα οποία προκλήθηκαν ζημιές σε 2 περιπολικά οχήματα εγκαταλείποντας και τις σκηνές. Η συμπεριφορά του ήταν όχι μόνο επικίνδυνη αλλά και άκρως αδιάφορη προς την ασφάλεια τρίτων προσώπων. Η επιβαλλόμενη ποινή στις κατηγορίες που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος λαμβάνοντας υπόψη μου το σύνολο αυτών και την γενικότερη συμπεριφορά του κατηγορούμενου δεν μπορεί να είναι άλλη από την αυτή της φυλάκισης. Επιδεικνύοντας κάθε δυνατή επιείκεια, επιβάλλω στον κατηγορούμενο τις ακόλουθες ποινές, αναλόγως της σοβαρότητας των κατηγοριών που αντιμετωπίζει: - Στην 1η κατηγορία ποινή φυλάκισης 10 ημερών πλέον 2 βαθμούς ποινής. - Στην 2η κατηγορία ποινή φυλάκισης 10 ημερών. - Στην 3η κατηγορία ποινή φυλάκισης 30 ημερών πλέον 3 βαθμοί ποινής. - Στην 4η κατηγορία ποινή φυλάκισης 30 ημερών πλέον 3 βαθμοί ποινής. - Στην 5η κατηγορία ποινή φυλάκισης 10 ημερών. - Στην 6η κατηγορία ποινή φυλάκισης 10 ημερών. Οι ποινές φυλάκισης να συντρέχουν. Με αναφορά τώρα στην στέρηση της άδειας οδηγού. Καταρχήν σημειώνω ότι το αδίκημα της ανασφάλιστης οδήγησης (2η κατηγορία) προνοεί ποινή στέρησης της άδειας οδηγού για περίοδο τουλάχιστον 6 μηνών ενώ με βάση τον Ποινικό Κώδικα το αδίκημα της 3ης και 4ης κατηγορίας προβλέπει ποινή στέρησης της άδειας οδήγησης για περίοδο ενός έτους. Το Δικαστήριο κέκτηται εξουσίας να εξετάσει κατά πόσο συντρέχουν τέτοιοι ειδικοί λόγοι για να μην επιβάλει αυτή την ποινή. Λαμβάνοντας υπόψη μου ότι ο κατηγορούμενος εκτίει ποινή φυλάκισης 5 ετών ενώ σήμερα του επιβλήθηκαν επίσης ποινές φυλάκισης και λαμβάνοντας υπόψη μου την ανάγκη μετά από τα έτη φυλάκισης του αυτός να είναι σε θέση να επανέλθει στην κοινωνία, δεν επιβάλω ποινή στερητική της άδειας οδήγησης. Το Δικαστήριο θα πρέπει να εξετάσει στο παρόν στάδιο την κύρια εισήγηση της συνηγόρου υπεράσπισης με αναφορά στην συνολικότητα της ποινής σε σχέση με την υπόθεση 4702/16. Η αρχή της συνολικότητας της ποινής έτυχε εξέτασης σε σωρεία υποθέσεων από το Ανώτατο Δικαστήριο. Στην υπόθεση Σάββας Χριστοφόρου ν. Αστυνομίας

(2004)2 ΑΑΔ 443, λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Η αρχή της συνολικότητας της ποινής ισχύει βεβαίως στην Κύπρο όπως ισχύει και στην Αγγλία. Επεκτείνεται πέραν της περίπτωσης διαδοχικών ποινών που επιβάλλονται από το ίδιο δικαστήριο την ίδια ώρα στην ίδια ή σε διαφορετικές υποθέσεις και καλύπτει περιπτώσεις όπως η προκείμενη στην οποία οι ποινές επιβάλλονται από διαφορετικό δικαστήριο σε διαφορετικό χρόνο και σε διαφορετικές υποθέσεις ... Επίκεντρό της είναι ο τιμωρούμενος και προοπτική της η αποφυγή υπέρμετρης ή δυσανάλογης ποινής ως προς την συνολική ποινική ευθύνη του. Και υπόβαθρό της είναι οι ευρύτεροι παράμετροι που διέπουν την αναλογικότητα της τιμωρίας προς το έγκλημα και που έχουν έρεισμα στις θεμελιακές αρχές του δικαίου και αναγνώριση στο Σύνταγμα και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων υπό το φως των οποίων και θα πρέπει να εφαρμόζεται το άρθρο 117

(2)και να ασκείται η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ως προς το ύψος της επιβληθεισομένης ποινής. Εφόσον πρόκειται για στέρηση της ελευθερίας του ατόμου για σκοπούς τιμωρίας η ποινική ευθύνη του τιμωρούμενου πρέπει να αντικρίζεται διαχρονικά σαν σύνολο σε κάθε δεδομένη περίπτωση φυλάκισής του. Ειδικά στην περίπτωση όπως η προκειμένη στην οποία επιβάλλεται ποινή ενώ ο τιμωρούμενος εκτίει άλλη ποινή , αποτελούν καλό κανόνα τα λεχθέντα από τον Richards, J., στην υπόθεση R v. Watts

(2000)1 Cr. App. R. (S) 460 .: «If the offence had fallen to be dealt with at the same time would the same total sentence have resulted. If not, then the total produced by making the sentences consecutive may be disproportionate and excessive». Αναφορικά τώρα με τον τρόπο έκτισης της ποινής παραπέμπω και στην απόφαση της υπόθεσης Μιχάλης Παράρε ν. Αστυνομίας, Π.Ε.47/2013, ημερ. 20/02/2013 όπου το Δικαστήριο ανέφερε τα κάτωθι σημαντικά: «Τα πιο πάνω, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η κύρια θέση του εφεσείοντος, διά του συνηγόρου του, ότι αν η υπόθεση καταχωρείτο έγκαιρα θα ήταν δυνατό να ληφθεί υπόψη κατά την επιμέτρηση της ποινής από το Κακουργιοδικείο, είναι και εύλογη και ορθή. Έπεται ότι η διαδοχικότητα της έκτισης της ποινής που είναι η συνήθης διαταγή με βάση το άρθρο 117

(2)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, (δέστε Pikis: Sentencing in Cyprus, 2η Έκδ. σελ. 93 και Σάββας Χριστοφόρου ν. Αστυνομίας

(2004)2 Α.Α.Δ. 443), πρέπει να ιδωθεί ως προς τον τρόπο άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, την οποία το Δικαστήριο διατηρεί υπό το φως των καταληκτικών λέξεων του εδαφίου

(2), σε συνάρτηση με την αρχή της αναλογικότητας και της συνολικότητας της ποινής. Η αρχή αυτή λαμβάνει υπόψη το μη υπέρμετρο ή δυσανάλογο της ποινής ως προς τη συνολική ποινική ευθύνη ενός προσώπου, (Χριστοφόρου ν. Αστυνομίας - ανωτέρω -, Θεοδώρου ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. αρ. 72/2010, ημερ. 19.9.2011 και Κέρκης ν. Δημοκρατίας

(2010)2 Α.Α.Δ. 433). Και περαιτέρω δεν πρέπει φραστική και μόνο σημασία να αποδίδεται από το Δικαστήριο στην αποτίμηση και τη σημασία των όλων προσωπικών συνθηκών ενός κατηγορούμενου, ακόμη και για αδικήματα σχετιζόμενα με ναρκωτικές ουσίες, (Abe v. Δημοκρατίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 211). Όλα τα πιο πάνω στοιχεία και δεδομένα της υπόθεσης, (καθυστέρηση στην ποινική δίωξη, νεαρά ηλικία του εφεσείοντος, η ελάχιστη ποσότητα της ναρκωτικής ουσίας προορισμένης για δική του χρήση, η δυνατότητα να είχε η παρούσα υπόθεση ληφθεί υπόψη στην προηγηθείσα καταδίκη του από το Κακουργιοδικείο), δικαιολογούσαν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του πρωτόδικου Δικαστηρίου προς την αντίθετη κατεύθυνση, παρά τη διαφορετικότητα των αδικημάτων. Η άσκηση επιβολής ποινής εμπεριέχει ένα εύρος κινήσεων, ανάλογα με τα δεδομένα της κάθε υπόθεσης, άλλως θα αποτελούσε, όπως λέχθηκε στην Τσιάκκα κ.ά. ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. αρ. 42/10 και 43/10, ημερ. 14.7.2011, «μια μηχανιστική άσκηση, χωρίς περιθώριο ευλυγισίας.». Η έφεση επιτυγχάνει κατά τρόπο ώστε η επιβληθείσα ποινή φυλάκισης των δύο μηνών να συντρέχει με την επιβληθείσα ποινή φυλάκισης τεσσάρων ετών που είχε επιβληθεί από το Κακουργιοδικείο στην υπ΄ αρ. 3556/2011, υπόθεση.». Από τα πιο πάνω προκύπτει ότι αυτό που μένει να εξεταστεί είναι κατά πόσο εάν αυτή η υπόθεση λαμβανόταν υπόψη θα επηρέαζε καθ' οιονδήποτε τρόπο το ύψος της ποινής. Σημειώνω ότι τα αδικήματα για τα οποία καταδικάστηκε ο κατηγορούμενος προέκυψαν κατά την ίδια ημέρα με τα επίδικα για τα οποία επιβλήθηκαν οι πιο πάνω ποινές. Στα πλαίσια καταδίωξης του κατηγορούμενου από τις αρχές ως ύποπτος κατοχής απαγορευμένων ουσιών ο κατηγορούμενος επέδειξε την ανωτέρω παραβατική οδηγητική συμπεριφορά. Η παρούσα υπόθεση καταχωρήθηκε στις 15/6/2017 ενώ τα αδικήματα διαπράχθηκαν στις 19/1/

1. Στο μεταξύ το Κακουργιοδικείο επέβαλε ποινή στον κατηγορούμενο στις 20/5/
2. Το γεγονός αυτό βεβαίως της μεταγενέστερης καταχώρησης δεν μεταβάλει την δυνατότητα που μπορούσε να υπάρχει να λαμβάνονταν υπόψη οι κατηγορίες αυτές σε εκείνη την υπόθεση. Ανεξάρτητα από την φύση των κατηγοριών και με δεδομένο ότι όλα τα αδικήματα έλαβαν χώρα κατά τον ίδιο χρόνο από τον κατηγορούμενο κρίνω ότι θα μπορούσαν να λαμβάνονταν υπόψη κατά την επιμέτρηση και επιβολή της ποινής στον κατηγορούμενο. Αυτό που παρουσιάστηκε είναι μια καθυστέρηση 1 ½ έτους από πλευράς κατηγορούσας αρχής να καταχωρήσει μια υπόθεση η οποία με δεδομένη την άμεση παραδοχή του κατηγορούμενου δεν παρουσίαζε πολυπλοκότητα. Σε κάθε περίπτωση όμως ανεξάρτητα από τους λόγους που αυτή δεν λήφθηκε υπόψη εκείνο που εξετάζεται είναι κατά πόσο θα μπορούσε και εάν ναι εάν θα επηρέαζε ουσιωδώς την ποινή. Με αναφορά στο ερώτημα αυτό καταλήγω ότι η παρούσα υπόθεση θα μπορούσε να είχε ληφθεί υπόψη και εάν αυτό γινόταν, σε συνδυασμό με την σοβαρότητα των αδικημάτων που ο κατηγορούμενος αντιμετώπιζε στο Κακουργιοδικείο δεν θα επηρέαζε το ύψος της ποινής. Ο κατηγορούμενος έχει δικαίωμα να αντιμετωπιστεί ενιαία για την παραβατική συμπεριφορά που επέδειξε κατά τον συγκεκριμένο χρόνο και με γνώμονα την αρχή της συνολικότητας της ποινής κρίνω ότι οι επιβληθείσες ποινές φυλάκισης θα πρέπει να συντρέχουν με τις ποινές που επιβλήθηκαν στην υπόθεση 4702/16 στις 20/5/2016 από το Κακουργιοδικείο Λεμεσού. Συνεπακόλουθα οι ποινές φυλάκισης να συντρέχουν με την ποινή που επιβλήθηκε στην ποινική υπόθεση 4702/16 του Κακουργιοδικείου Λεμεσού. (Υπ.).............. Ε. Δημητρίου - Παναγή, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής Subject: Criminal/ Traffic / Final Αναφορά: Ατύχημα - εγκατάλειψη σκηνής - συνολικότητα της ποινής. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο