Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Αντωνίου, Αρ. Υπόθεσης: 26098/15, 5/6/2018

(1)(α)

(3)του Περί Αστυνομίας Νόμου 73

(1)/04 όπως τροποποιήθηκε από το Νόμο 73(Ι)/

1. ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΑΔΙΚΗΜΑΤΟΣ Ο κατηγορούμενος την 29η Νοεμβρίου 2013 στη Λεμεσό, της επαρχίας Λεμεσού, ενώ τελούσε υπό νόμιμη κράτηση στα γραφεία του ΤΑΕ Λεμεσού αρνήθηκε να του ληφθούν δείγματα σάλιου και δακτυλικά αποτυπώματα από τον Αστ.XXXXX8 XXXXX Παπαγεωργίου από τη Λεμεσό. "
2. Το αίτημα της κατηγορούσας αρχής πιο πάνω προκάλεσε την ένσταση της πλευράς του κατηγορούμενου.
3. Τις θέσεις τους οι δύο

(2)πλευρές υποστήριξαν μέσω προφορικών αγορεύσεων. (α) Ο ευπαίδευτος συνήγορος της κατηγορούσας αρχής, υποστηρίζοντας το αίτημα, ανέφερε ότι μια εκ των περιπτώσεων που δικαιολογείται η τροποποίηση είναι όταν υπάρχει σύγκρουση μεταξύ των λεπτομερειών μιας κατηγορίας μαζί με τη μαρτυρία και είναι αυτή την περίπτωση που επικαλείται. Αναφέρθηκε δε στις αρχές που διέπουν το θέμα της τροποποίησης και περαιτέρω ανέφερε πως εκ της αιτούμενης τροποποίησης δεν επηρεάζονται τα δικαιώματα του κατηγορούμενου. Τέλος ανέφερε ότι ο Λοχ.501 ήταν μάρτυρας στην υπόθεση και αντεξετάστηκε, ενώ αν επιτραπεί η τροποποίηση και επιθυμεί η Υπεράσπιση μπορεί να επανακλητευθεί και αντεξεταστεί. (β) Ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου από την άλλη ανέφερε τα εξής. Εφόσον τροποποιηθεί το κατηγορητήριο, τροποποιείται όλη η βάση της Υπεράσπισης. Ο Αστ.XXXXX8 είχε δηλωθεί ως ο κύριος μάρτυρας κατηγορίας και αυτός αντεξετάστηκε με βάση τη γραμμή της υπεράσπισης σ' εκείνη τη γραμμή και όχι σε άλλη που αφορά άλλο μάρτυρα. Η κατηγορούσα αρχή ουσιαστικά επιχειρεί τώρα να εισάξει μια νέα κατηγορία και αυτό θα εξυπάκουε από την αρχή μια διαφορετική προσέγγιση και διαφορετική αντεξέταση όλων των μαρτύρων. Είναι δε της άποψης ότι με το πέρας της υπόθεσης και αφού ακούστηκαν όλοι οι μάρτυρες, δεν μπορεί η κατηγορούσα αρχή να διορθώσει το οποιοδήποτε ουσίας σφάλμα της ή να προσαρμόσει την κατηγορία ή τα γεγονότα στην κατηγορία εις βάρος οποιουδήποτε κατηγορούμενου. Αν το κατηγορητήριο είχε τροποποιηθεί από την αρχή τότε, έχοντας υπόψη τον Περί Αστυνομίας Νόμο και τα συγκεκριμένα άρθρα, η Υπεράσπιση θα ήταν σε άλλη νομική βάση δηλαδή σε τελείως διαφορετική πορεία βάσει του εν λόγω νόμου. Η μαρτυρία γι' αυτό που έχει εγερθεί υπήρχε στο φάκελο της κατηγορούσας αρχής από την αρχή και στα αντίγραφα που τους δόθηκαν. Υπήρχε ευχέρεια στην κατηγορούσα αρχή, με δεδομένο ότι ο Λοχ.501 δεν είπε κάτι διαφορετικό από την κατάθεση που είχε στα χέρια της και είχε χρόνο πριν αντεξεταστεί και αποκαλυφθεί η υπεράσπιση του κατηγορούμενου, να προβεί σε τροποποίηση, όπως έπραξε προηγουμένως που τροποποίησε την ημερομηνία. Αντί τούτου ήρθε στο τέλος, μετά τη μαρτυρία όλων των μαρτύρων, να το πράξει. Επανέλαβε δε ότι αν στο κατηγορητήριο ήταν ο Λοχ.501 θα ήταν διαφορετικά τα πράγματα και η υπεράσπιση δεν θα ήταν ίδια. Είναι πολύ αργά ανέφερε για την τροποποίηση και θα είναι ενάντια στα συνταγματικά δικαιώματα του κατηγορούμενου. Η τροποποίηση δεν αφορά απλά διόρθωση αλλά διαφοροποιεί την κατηγορία που θ' αντιμετωπίσει ο κατηγορούμενος και δεν μπορεί να θεραπευτεί με επανακλήτευση οποιουδήποτε μάρτυρα. 5. (α) Τα άρθρα 83, 84 και 85 του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155 δίδουν ευρείες εξουσίες στο Δικαστήριο να μεταβάλλει κατηγορητήρια, δηλαδή είτε να τροποποιεί τις λεπτομέρειες τους ή να αντικαθιστά ή να προσθέτει νέες κατηγορίες όπου τούτο είναι αναγκαίο. (β) Η μεταβολή κατηγορητηρίου μπορεί να γίνει σε οποιοδήποτε στάδιο της δίκης. Το Δικαστήριο έχει ευρεία διακριτική ευχέρεια να μεταβάλει ελαττωματικό κατηγορητήριο, είτε τυπικά είτε ουσιαστικά (βλ. άρθρο 83

(1)του Κεφ.155*, Λουκά -v- Αστυνομίας

(1998)2 ΑΑΔ 64, Π.Ε.5885 Lanitis -v- Ιατρικών Υπηρεσιών ημερ.9-10-95). * Όταν, σε οποιοδήποτε στάδιο της δίκης φαίνεται στο Δικαστήριο ότι το κατηγορητήριο ή το κατηγορητήριο που καταχωρίστηκε στο Κακουργιοδικείο είναι ελαττωματικό, είτε ουσιαστικά είτε τυπικά, το Δικαστήριο δύναται να εκδώσει τέτοιο διάταγμα για τη μεταβολή του κατηγορητηρίου ή του κατηγορητηρίου που καταχωρίστηκε στο Κακουργιοδικείο είτε με τροποποίηση του ή με υποκατάσταση του ή με προσθήκη σε αυτό νέας κατηγορίας ως το Δικαστήριο κρίνει αναγκαίο ώστε να ανταποκρίνεται στα περιστατικά της υπόθεσης. (γ) Στο σύγγραμμα των Λοϊζου και Πική "Criminal Procedure in Cyprus" στη σελίδα 71, αναφέρονται τα πιο κάτω σε σχέση με την τροποποίηση του κατηγορητηρίου: "The Criminal Procedure Law, Cap.155 confers wide powers on the court to amend a defective charge during the trial, where the charge or information is defective in substance or in form by the alteration of the charge i.e. by amending either the description of the offence, or the particulars thereto or both, or by substitution or addition of a new count, as the court thinks necessary to meet the circumstances of the case." (δ) Σκοπός των προνοιών των άρθρων 83, 84 και 85 του Κεφ. 155 είναι να παράσχουν στα Δικαστήρια τη δυνατότητα να απονέμουν δικαιοσύνη στην περίπτωση κατά την οποία απλές παρατυπίες μπορούσαν να οδηγήσουν στην αθώωση κατηγορούμενου παρά την απόδειξη των συστατικών στοιχείων του αδικήματος. Έχει νομολογηθεί ότι ένα κατηγορητήριο μπορεί να θεωρηθεί ως ελαττωματικό όταν δεν περιέχεται σε αυτό κατηγορία για αδίκημα που αποκαλύπτεται στη μαρτυρία ή που το περιεχόμενο του κατηγορητηρίου δεν συνάδει με τη μαρτυρία που δόθηκε στη δίκη. (Βλ. Leonidou v. Police

(1987)2 C.L.R. 96, Αttorney-General v. Kyprianou

(1988)2 C.L.R. 209, Κυριάκου ν. Αστυνομίας

(1992)2 Α.Α.Δ. 458, 464). (ε) Ενδελεχής ανάλυση του όρου «ελαττωματικό κατηγορητήριο» δόθηκε επίσης στην υπόθεση Pouris v. The Rebublic

(1983)2 C.L.R 148. Έγινε από το Εφετείο εκτενής αναφορά στη Αγγλική Νομολογία και υιοθετήθηκε η ερμηνεία που έδωσαν στον όρο οι Αγγλικές αποφάσεις R v. Smith and others 34 Cr. App. R 168 και R v. Martin

(1962)1 Q.B 22. (στ) Η διαταγή για μεταβολή ωστόσο γίνεται μόνον εφόσον δεν επηρεάζονται δυσμενώς τα δικαιώματα του κατηγορούμενου (Κλεοβούλου v Αστυνομίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 65 ). Συνήθως η τροποποίηση γίνεται εύκολα στα αρχικά στάδια της δίκης και δυσκολότερη όσο αυτή προχωρεί γιατί τότε η πιθανότητα επηρεασμού της υπεράσπισης του κατηγορούμενου αυξάνεται. (ζ) Στο σύγγραμμα Criminal Procedure in Cyprus (ανωτέρω), σελίδες 71 και 72 αναφέρεται ότι πιθανός επηρεασμός του κατηγορούμενου μπορεί να προκύψει αν ένα εντελώς νέο αδίκημα εμφανίζεται που λογικά δεν αναμενόταν, αλλά στην πράξη η τροποποίηση επιτρέπεται με σχετική ευκολία στα πρωταρχικά στάδια της δίκης, με την προϋπόθεση ότι η τροποποίηση σχετίζεται θεματικά με τα αδικήματα που ήδη εμπεριέχονται στο κατηγορητήριο.

1. Στην προκειμένη περίπτωση η κατηγορούσα αρχή υποβάλλει αίτημα για αλλαγή του αναφερόμενου στις λεπτομέρειες ονόματος του αστυφύλακα στον οποίο ο κατηγορούμενος, ως είναι η θέση της κατηγορούσας αρχής, αρνήθηκε την παροχή δείγματος, με το όνομα του ρηθέντος λοχία, προκειμένου ουσιαστικά το κατηγορητήριο να συνάδει με την δοθείσα μαρτυρία. Με βάση τη Νομολογία πιο πάνω είναι σαφές ότι έχει δικαίωμα να το πράξει και συνεπώς το Δικαστήριο θα προχωρήσει αμέσως να εξετάσει κατά πόσο πράγματι το αίτημα δικαιολογείται.
2. Το Δικαστήριο έχει μελετήσει ενδελεχώς τη μαρτυρία που έχει δοθεί από τους μάρτυρες κατηγορίες, αλλά κυρίως τη μαρτυρία του Λοχ.3848 Κ. Παπαγεωργίου - ΜΚ5 (Αστ.XXXXX8 κατά τον επίδικο χρόνο) και του Υπαστυνόμου XXXXX Χρυσοστόμου - ΜΚ7 (Λοχ.XXXXX1 κατά τον επίδικο χρόνο). Εκ της μαρτυρίας του ΜΚ5 προκύπτει ότι αυτός εξασφάλισε το διάταγμα ημερ.30/11/13 τεκμ.8, το υπέδειξε στον κατηγορούμενο και του το διάβασε και ακολούθως, εφόσον ο κατηγορούμενος δεν συγκατατίθετο, με τη βοήθεια συναδέλφων του πήρε από τον κατηγορούμενο 2 παρειακά επιχρίσματα / δείγματα DNA. Όσον αφορά τον Λοχ.XXXXX1 (ΜΚ7) αυτός είχε δώσει οδηγίες για να εξασφαλιστεί το διάταγμα και να ληφθεί το DNA από τον κατηγορούμενο. Ο ΜΚ7 (τότε Λοχίας XXXXX1) ανέφερε ότι στις 29/11/13 είχε πληροφορήσει τον κατηγορούμενο, ως πρόσωπο που τελούσε υπό κράτηση, για την υποχρέωση του να συναινέσει να του ληφθούν δακτυλικά αποτυπώματα και σάλιο για σκοπούς απομόνωσης γενετικού υλικού στα πλαίσια διερεύνησης της υπόθεσης για την οποία συνελήφθη και αυτός αρνήθηκε να το πράξει. Στις 30/11/13 ο ίδιος δεν ήταν παρών κατά τη λήψη των δειγμάτων και ενημερώθηκε μετά για το πώς ακριβώς εξελίχθηκαν τα πράγματα. Επίσης αναφέρθηκε στις οδηγίες που είχε δώσει στον ΜΚ5 πιο πάνω. Ο μάρτυρας δε να σημειωθεί γενικότερα αντεξετάστηκε επί των όσων αναφέρει στην κατάθεση του τεκμ. 9 και για την άρνηση του κατηγορούμενου να συγκατατεθεί να του ληφθούν τα πιο πάνω. Ακόμη του έγιναν συγκεκριμένες ερωτήσεις και υποβολές, με αναφορά στο Νόμο και το αδίκημα που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος.
3. (α) Με βάση την μαρτυρία πιο πάνω και γενικότερα, ευθέως αναφέρω πως κατά την κρίση μου το αίτημα θα πρέπει να εγκριθεί προκειμένου το κατηγορητήριο να συνάδει με τη μαρτυρία που έχει δοθεί. (β) Θέμα δυσμενούς επηρεασμού του κατηγορούμενου δεν τίθεται. Ναι μεν το αίτημα υποβλήθηκε στο στάδιο των τελικών αγορεύσεων δηλαδή σε πολύ προχωρημένο στάδιο της δίκης, όμως η μαρτυρία του ΜΚ7 ήταν εξ' αρχής γνωστή στην υπεράσπιση, μέσω της κατάθεσης του τεκμ.9, ενώ η υπεράσπιση είχε την ευκαιρία ν' αντεξετάσει τον μάρτυρα και να του υποβάλει συγκεκριμένες ερωτήσεις εν σχέση με την θέση του για άρνηση του κατηγορούμενου να δώσει δείγμα σάλιου στις 29/11/13, όπως επίσης και να του κάνει συγκεκριμένες υποβολές εν σχέση με το αδίκημα που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος και τη θέση της υπεράσπισης. Η γραμμή της υπεράσπισης ήταν σε κάθε περίπτωση πως αδίκημα στις 29/11/13 ο κατηγορούμενος δεν διέπραξε και βεβαίως δεν είναι αντιληπτό πως θα διαφοροποιούταν η θέση αυτή αν εξ' αρχής γινόταν αναφορά στο κατηγορητήριο στον Λοχ.XXXXX
4. Παρεμβάλλω εδώ πως θα ήταν βέβαια καλύτερα αν το αίτημα για τροποποίηση υποβαλλόταν σε προηγούμενο στάδιο της δίκης, παρά στο στάδιο που έγινε, καθώς επίσης και ότι όπως ήταν διατυπωμένες οι λεπτομέρειες αδικήματος, με αναφορά στον Αστ.3848, οδήγησαν προφανώς στο να ακουστεί αχρείαστη μαρτυρία και μιλώ βεβαίως για όσα διαδραματίστηκαν στις 30/11/13, όμως αυτά δεν είναι ικανά να διαφοροποιήσουν την κατάληξη του Δικαστηρίου. (γ) Με κάθε σεβασμό αναφέρω πως δεν εντοπίζω στην προκειμένη περίπτωση όσα έχει θέσει ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου επιχειρηματολογώντας επί της ενστάσεως του.
5. Συνεπώς, για τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω ανωτέρω, ασκώ τη διακριτική μου ευχέρεια υπέρ της έγκρισης του αιτήματος και εκδίδω σχετικό διάταγμα. (Υπ.).............. Μ. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο, Πρωτοκολλητής Subject: Criminal/Interim Αναφορά: Ποινική/Ενδιάμεση/Τροποποίηση κατηγορητηρίου cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο