Δημοκρατία ν. KAILA κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 5353/18, 7/8/2018

(1997)2 Α.Α.Δ.109, υπεδείχθη ότι το δικαστήριο δεν πρέπει να αρχίζει με την πεποίθηση ή την υπόθεση ότι ο κατηγορούμενος έχει διαπράξει το αδίκημα για το οποίο κατηγορείται και ότι το βάρος απόδειξης ενοχής βαρύνει την κατηγορούσα αρχή. Η αρχή αυτή, ως υπεδείχθη, καλύπτει όλα τα στάδια της ποινικής διαδικασίας και συνεπώς, περιλαμβάνει, και το στάδιο εξέτασης του παρόντος αιτήματος. Οι πιο πάνω γενικές αρχές αποτελούν το βάθρο επί του οποίου εξετάζεται αίτημα κράτησης κατηγορουμένου. Στην παρούσα υπόθεση η κατηγορούμενη 3, μαζί με τους συγκατηγορούμενους της 1 και 2, αντιμετωπίζουν τέσσερις κατηγορίες, ήτοι την εισαγωγή ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Γ, κατά παράβαση του Περί Ναρκωτικών και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου, Ν.29/77ως έχει τροποποιηθεί, την κατοχή, την κατοχή με σκοπό τη προμήθεια σε άλλα πρόσωπα και τέλος τη συνομωσία προς διάπραξη κακουργήματος, ήτοι της εισαγωγής ναρκωτικών τάξεως Γ. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες των αδικημάτων, στις 5.6.18 στο αεροδρόμιο Λάρνακας εισήγαγαν ελεγχόμενο φάρμακο τάξεως Γ, ήτοι 2390 χάπια με την ονομασία CLOVITOL 100 SR τα οποία περιέχουν τη ναρκωτική ουσία TRAMATOL χωρίς την άδεια του Yπουργού Υγείας. Οι κατηγορούμενοι δεν παραδέχθηκαν ενοχή και η υπόθεση ορίστηκε για ακρόαση την 20 και 21.8.

1. Υπεβλήθη αίτημα εκ μέρους της κατηγορούσης αρχής, για την κράτηση όλων των κατηγορουμένων. Οι συνήγοροι υπεράσπισης των κατηγορούμενων 1 και 2 δεν έφεραν ένσταση, υπεβλήθη όμως ένσταση εκ μέρους του δικηγόρου της κατηγορουμένης
2. Το αίτημα εστιάστηκε στον κίνδυνο μη προσέλευσης της στη δίκη. Ο κ. Παπανικολάου στήριξε το αίτημα του σε συγκεκριμένες καταθέσεις που εφοδίασε το δικαστήριο, για να καταδείξει στην βάση αυτών, την σοβαρότητα των αδικημάτων, αλλά και την πιθανότητα καταδίκης της κατηγορούμενης 3 σε συνάρτηση με την ποινή που πιθανό να επιβληθεί. Μας παρέπεμψε κυρίως σε δυο καταθέσεις αστυνομικών οργάνων, σύμφωνα με τους οποίους η κατηγορούμενη 3 παραδέχεται την εμπλοκή της στην υπόθεση. Ακούσαμε με ιδιαίτερη προσοχή τις θέσεις των δυο πλευρών και έχουμε μελετήσει τις παραπομπές ενός εκάστου στις καταθέσεις των μαρτύρων. Έχουμε επίσης πλήρως υπόψη μας όλα όσα ανέφεραν προς υποστήριξη των θέσεων τους. Η απόλυση υποδίκων με εγγύηση κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 157

(1)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155 είναι θέμα αναγόμενο στη διακριτική εξουσία του δικαστηρίου. Τα κριτήρια που καθοδηγούν την κρίση του δικαστηρίου και η σημασία που αυτά ενέχουν σε κάθε περίπτωση, καθορίζονται από τη σχετική νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, η οποία επί τούτου, είναι ευθυγραμμισμένη με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Κωνσταντινίδης ανωτέρω, Νικήτα κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(2011)2 Α.Α.Δ. 54, Δημητρίου ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Εφ. 42/11, ημερ. 8.4.2011). Στην υπόθεση Νικήτα ανωτέρω, αναφορικά με τους λόγους κράτησης αναφέρθηκαν τα εξής: «Το εάν ένας κατηγορούμενος θα παραμείνει υπό κράτηση μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσής του αποφασίζεται με αναφορά:- (α) Στον κίνδυνο μη προσέλευσής του στο Δικαστήριο κατά την ημέρα της δίκης. (β) Στην πιθανότητα διάπραξης άλλων αδικημάτων. Οι πιο πάνω λόγοι δεν είναι αναγκαίο να συντρέχουν. Ένας από αυτούς να διαπιστώνεται αρκεί, για να διαταχθεί η κράτηση ενός κατηγορουμένου. Ο κίνδυνος μη προσέλευσης κατηγορουμένου στο Δικαστήριο κατά την ημέρα της δίκης του, είναι νομολογημένο ότι σταθμίζεται ανάλογα με:- (α) Τη σοβαρότητα του αδικήματος. (β) Την πιθανότητα καταδίκης· και (γ) Την ποινή που δυνατό να επιβληθεί. Οι κατηγορίες που αντιμετωπίζει η κατηγορούμενη 3 είναι σοβαρές, αναδεικνυόμενο το στοιχείο αυτό από τις προβλεπόμενες στο νόμο ποινές. Η κατ' ανώτατο όριο προβλεπόμενη ποινή, επισύρει ποινή 8ετούς φυλάκισης, με την ανάλογη επί καταδίκης, ποινή. Έχουμε πλήρως υπόψη μας ότι σύμφωνα με την νομολογία, το μαρτυρικό υλικό, για σκοπούς της παρούσης διαδικασίας, εκτιμάται στην όψη του και μόνο, χωρίς να είναι δυνατό να εξαχθούν τελικά συμπεράσματα και να δοθούν οριστικές απαντήσεις σε ερωτήματα. Στο στάδιο αυτό το Δικαστήριο εξετάζει κατά πόσο υπάρχει το ενδεχόμενο, πιθανολόγηση δηλαδή, καταδίκης του κατηγορουμένου. Και τούτο κρίνεται από το αποδεικτικό υλικό που παρουσιάζεται ενώπιον του, χωρίς να αξιολογηθεί η βαρύτητά του. Αποφασίζεται μόνο αν η υπόθεση της κατηγορούσης αρχής έχει τόση δύναμη ώστε να πιθανολογείται καταδίκη. Μας δόθηκαν διάφορες καταθέσεις τις οποίες έχουμε μελετήσει δεόντως. Θα παραθέσουμε το περίγραμμα των γεγονότων και θα εστιάσουμε τη προσοχή μας στο μέρος εκείνο που αφορά την κατηγορούμενη

1. Οι κατηγορούμενοι 1 και 2 ταξίδευσαν μαζί από το Bahrain στη Λάρνακα, την 5.6.
2. Ταξίδευσαν επίσης μαζί την 16.5.18 από Λάρνακα στο Νέο Δελχί, μέσω Bahrain.Το εισιτήριο επιστροφής του κατηγορούμενου 1 ήταν με αποσκευή και τα εισιτήρια των δυο κατηγορούμενων είχαν τον ίδιο αριθμό κράτησης (Κυανούν 64). Μετά από πληροφορίες της αστυνομίας, στις 5.6.18, τελωνειακή λειτουργός, κατόπιν υπόδειξης υπό αστυνομικού οργάνου, ανέκοψε τους δυο κατηγορούμενους και τους πληροφόρησε ότι υπήρχαν υποψίες εναντίον τους, τους ρώτησε αν είχαν οτιδήποτε παράνομο στη κατοχή τους και τους επέστησε τη προσοχή τους στο νόμο. Της απάντησαν και οι δύο αρνητικά. Από ακτινοδιαγνωστικό έλεγχο των αποσκευών τους φάνηκε ότι είχαν καρτέλες με χάπια. Στην αποσκευή του κατηγορούμενου 2 βρέθηκαν 1390 δισκία με την ονομασία CLOVITOL 100 SR, τα οποία είναι ελεγχόμενα φάρμακα τάξεως Γ. Ο κατηγορούμενος 2 μετά από σχετική πληροφόρηση ότι η εισαγωγή τους απαγορεύεται απάντησε ότι τα έφερε για τον φίλο του XXXXX, υποδεικνύοντας τον κατηγορούμενο
3. Έρευνα που έγινε και στην αποσκευή του κατηγορούμενου 1 εντοπίστηκαν 1000 δισκία από τα πιο πάνω χάπια και μετά από σχετική πληροφόρηση, ο κατηγορούμενος 1 απάντησε ότι τα έφερε για τον ίδιο γιατί είχε εγχειριστεί στο πόδι. Και οι δυο συνελήφθηκαν για αυτόφωρο αδίκημα (Κυανούν 2). Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του Κρατικού χημείου τα χάπια περιέχουν την ουσία Tramadol (τραμαδόλη) που περιλαμβάνεται στον Πρώτο Πίνακα, Μέρος ΙΙΙ (Φάρμακα Τάξης Γ) Παράγραφος 1 του Νόμου. Η αστυφ.XXXXX1 (Κυανούν 61) στα πλαίσια διερεύνησης της υπόθεσης ανέκρινε προφορικά στην αγγλική γλώσσα την κατηγορούμενη 3, η οποία σύμφωνα με τον αστυφ.XXXXX5 (Κυανούν 1) μετά το πέρας της έρευνας στο αεροδρόμιο προσήλθε στο χώρο του τελωνείου η κατηγορούμενη 3 και ανέφερε ότι είναι η σύζυγος του κατηγορούμενου
4. Η κατηγορούμενη 3 ανέφερε ότι πήγε στο αεροδρόμιο για να παραλάβει το σύζυγο της και ότι γνώριζε για τα χάπια που θα έφερνε ο σύζυγος της και πως, όταν κουράζεται ή όταν πονά τα πόδια της τα χρησιμοποιεί και η ίδια. Στην πρώτη γραπτή κατάθεση που έδωσε η κατηγορούμενη 3 (Κυανούν 31), ανέφερε ότι ο σύζυγος της πήγε στην Ινδία να δει τον παππού του και δεν της είπε τίποτε σχετικά με χάπια. Δεν γνώριζε ότι ο σύζυγος της πωλούσε χάπια. Βρισκόταν έξω από την αίθουσα αφίξεων αναμένοντας τον σύζυγο της και της φώναξαν οι αστυνομικοί και είδε εκεί τους κατηγορούμενους. Πληροφορήθηκε ότι μετέφεραν παράνομα χάπια. Ρώτησε τον σύζυγο της τι συμβαίνει και αυτός της είπε ότι μετέφερε κάποια παυσίπονα. Η ίδια δεν γνώριζε οτιδήποτε για τα χάπια. Σε δεύτερη γραπτή κατάθεση της (Κυανούν 49Α), ανέφερε ότι εκείνο που είπε προφορικά ήταν πως όταν έχει πόνο παίρνει παυσίπονο και όχι ότι παίρνει τα συγκεκριμένα χάπια. Η γνώση της στην αγγλική γλώσσα είναι άσχημη. Προς ολοκλήρωση της εικόνας ο αστυφ.XXXXX7 στην κατάθεση του (Κυανούν 57) αναφέρει ότι στο αεροδρόμιο αφού εξήγησε την ιδιότητα του στη κατηγορούμενη 3, καθώς και το λόγο που συνελήφθη ο σύζυγος της, τη ρώτησε αν γνωρίζει οτιδήποτε για την υπόθεση. Αφού επέστησε τη προσοχή της στο νόμο, αυτή του απάντησε «I know about this pills. I use it when I have pain in my foot». Στη συνέχεια την ανέκρινε προφορικά, αφού της επέστησε τη προσοχή της στο νόμο και αυτή του ανέφερε ότι γνώριζε ότι ο σύζυγος της ήταν χρήστης αυτών των φαρμάκων και ότι κάνει και η ίδια χρήση. Γνώριζε επίσης ότι ο σύζυγος της θα έφερνε μαζί του χάπια γιατί ήταν ένας από τους σκοπούς του ταξιδιού του. Παρεμβάλλουμε ότι στις καταθέσεις της ανέφερε ότι δεν γνώριζε ότι ο σύζυγος της έκαμνε χρήση των χαπιών αυτών. Εξηγήθηκε στην υπόθεση Κουννάς ν. Δημοκρατίας

(2007)2 Α.Α.Δ. 423, ότι δεν είναι δυνατό να αναλύεται η μαρτυρία που προσάγεται ενώπιον του Δικαστηρίου που διατάσσει την κράτηση υπόπτου ή κατηγορουμένου προσώπου, διότι κάτι τέτοιο θα σήμαινε την έναρξη της δίκης ενώπιον του, πριν την εκδίκαση της υπόθεσης από το αρμόδιο Δικαστήριο. Στην υπόθεση Κωνσταντινίδης ανωτέρω, υπεδείχθη ότι το δικαστήριο δεν πρέπει να αρχίζει με την πεποίθηση ή την υπόθεση ότι ο κατηγορούμενος έχει διαπράξει το αδίκημα για το οποίο κατηγορείται και ότι το βάρος απόδειξης ενοχής βαρύνει την κατηγορούσα αρχή. Η αρχή αυτή, ως υπεδείχθη, καλύπτει όλα τα στάδια της ποινικής διαδικασίας και συνεπώς, περιλαμβάνει, και το στάδιο εξέτασης του παρόντος αιτήματος. Στην Κωνσταντινίδης ανωτέρω, υπεδείχθη ότι η αξιολόγηση της πιθανότητας καταδίκης στα πλαίσια της διαδικασίας διερεύνησης των λόγων που δικαιολογούν ή όχι την κράτηση, αποτελεί μια απόλυτη θεμιτή διαδικασία η οποία στοχεύει να επιλύσει τα επίδικα θέματα, που είναι η κράτηση ή μη ενός κατηγορουμένου. Δεν έχει σχέση με την εκδίκαση της ουσίας της υπόθεσης και δεν την επηρεάζει με οποιοδήποτε τρόπο. Το αποτέλεσμα μάλιστα τέτοιας αξιολόγησης δεν αποβαίνει πάντοτε σε βάρος του κατηγορουμένου, αλλά δυνατόν να έχει ευνοϊκή κατάληξη για τον ίδιο. Μάλιστα, ως υποδεικνύεται, η υπεράσπιση μπορεί να θέσει ενώπιον του δικαστηρίου και τις δικές θέσεις της επί του επιδίκου θέματος της κράτησης. Είναι βέβαια διαφορετική η αξιολόγηση της πιθανότητας καταδίκης, από αυτή καθ' αυτή την αξιολόγηση της μαρτυρίας, αφού αυτό είναι ζήτημα ουσίας που αφορά την εκδίκαση της ουσίας της υπόθεσης και όχι προς εξαγωγή ευρημάτων, ή άλλων συμπερασμάτων ενοχής ή μη του κατηγορουμένου, στο στάδιο αυτό. Εξετάζοντας συνεπώς στην όψη τους όλα τα πιο πάνω στοιχεία και δεδομένα, και χωρίς ίχνος διάθεσης αξιολόγησης της ουσίας της μαρτυρίας, παρατηρούμε ότι το μαρτυρικό υλικό που έχει στην κατοχή της η κατηγορούσα αρχή, εκ πρώτης όψεως, κατά την κρίση μας δεν παρουσιάζει στον απαιτούμενο και ικανοποιητικό βαθμό την πρόβλεψη πιθανότητας καταδίκης της κατηγορούμενης 3. Από το σύνολο του μαρτυρικού υλικού που τέθηκε ενώπιον μας, παρουσιάζεται μια εικόνα, αλλά και καταγράφεται μια κατάσταση πραγμάτων, τέτοια, που ενδεχομένως να μην οδηγεί σε μόνο μια κατεύθυνση, αλλά παραπέμπει, ή δημιουργεί σκεπτικισμό με διάφορες παραμέτρους. Στην υπόθεση Ονούφριου ν. Αστυνομίας (Αρ.2)

(2012)2 Α.Α.Δ. 924, υπεδείχθη ότι: «Η νομολογία δίδει την κατεύθυνση με σαφείς και πάγιες αρχές στο θέμα αυτό. Για να μπορεί η δύναμη της μαρτυρίας να επιδράσει, με τον τρόπο που γίνεται η εισήγηση, πρέπει να πρόκειται για υπόθεση στην οποία από την ίδια τη φύση της μαρτυρίας υπάρχει εγγενής αδυναμία ως προς τη σύνδεση η οποία γίνεται με το πρόσωπο εναντίον του οποίου ζητείται η κράτηση. Όπως στην περίπτωση που έχει προηγουμένως αναφερθεί, όπου, ενδεχομένως, μαρτυρία DNA να μην καταδεικνύει επαρκώς ή με τη βεβαιότητα εκείνη που χρειάζεται για την εμπλοκή του κρατουμένου βάσει αυτής. Η προκείμενη δεν είναι τέτοια περίπτωση, αλλά είναι περίπτωση στην οποία η ίδια η μαρτυρία εμπλέκει ευθέως τον εφεσείοντα. Δεν είναι βεβαίως του παρόντος ο περαιτέρω σχολιασμός ή ανάλυση της μαρτυρίας που έχει στη κατοχή της η κατηγορούσα αρχή. Αποτύπωση όμως των δεδομένων αυτών, και θεώρησή τους σε συνάρτηση με όσα προκύπτουν εκ του μαρτυρικού υλικού στο οποίο κάναμε αναφορά, η πρόβλεψη, ή και η πιθανολόγηση καταδίκης της κατηγορούμενης 3, πέραν μιας προφορικής δήλωσης της, το περιεχόμενο της οποίας κρίνεται ότι δεν παρουσιάζει την απαιτούμενη δύναμη και δεν υπερβαίνει τον απαιτούμενο βαθμό, ώστε να μπορούσε να χαρακτηριστεί ως αρκούντως ικανοποιητική για τις ανάγκες της παρούσης διαδικασίας. Από την άλλη, εξετάζοντας το μαρτυρικό υλικό που μας έχει δοθεί, όπως αυτό έχει καταγραφεί, κρίνουμε ότι είναι τέτοιας φύσης και υφής που προβάλλει, τουλάχιστον, ως ισοδύναμης ισχύος, εύλογη η πιθανότητα προσδοκίας αθώωσης της κατηγορουμένης 3 ( Loizos Savva and Another (No.2), v. The Police

(1977)2 C.L.R. 292). Όπως και στην υπόθεση Γιάγκου ν. Δημοκρατίας

(2009)2 Α.Α.Δ 216, έτσι και εδώ, κρίνουμε ότι θα πρέπει να αποφύγουμε να υπεισέλθουμε σε λεπτομέρειες, γιατί είναι ορατό το ενδεχόμενο να επηρεαστεί η εκδίκαση της υπόθεσης, όπου θα πρέπει να αποδειχθεί η ενοχή της κατηγορουμένης 3 πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Αυτός είναι και ο λόγος που αποφύγαμε να προβούμε σε περαιτέρω σχολιασμό της μαρτυρίας καθόσον αφορά την κατηγορούμενη 3. Αξιολογήσαμε όμως, στα πλαίσια της διερεύνησης της πιθανότητας καταδίκης και των ορίων που έθεσε η Κωνσταντινίδης ανωτέρω το μαρτυρικό υλικό, και αποτελεί κατάληξη μας ότι το ενδεχόμενο καταδίκης της κατηγορούμενης 3, στην βάση του πιο πάνω μαρτυρικού υλικού, δεν υπερβαίνει τον απαιτούμενο ικανοποιητικό βαθμό για τέτοια πρόβλεψη και πιθανολόγηση. Κατά συνέπεια, και αυτή είναι η κατάληξη μας, στην βάση όσων έχουμε εξηγήσει και αναλύσει, το αίτημα της κατηγορούσης αρχής προς κράτηση της κατηγορούμενης δεν δικαιολογείται. Θα προχωρήσουμε να ακούσουμε τις δυο πλευρές ως προς τους όρους με τους οποίους η κατηγορούμενη 3 θα αφεθεί ελεύθερη. (Υπ.) ................... Ν. Γιαπανάς, Π.Ε.Δ. (Υπ.) .................. Ν. Ταλαρίδου, Ε.Δ. (Υπ.) ................ Λ. Παντελή, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο