← Κύπρος

Αστυνομικός Διευθυντής Πάφου ν. Ανδρέας Νεοκλέους, Υπόθεση Αρ.: 5581/17, 8/1/2018

Αστυνομικός Διευθυντής Πάφου ν. Ανδρέας Νεοκλέους, Υπόθεση Αρ.: 5581/17, 8/1/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2018:B2 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΏΠΙΟΝ: Χρ. Χριστοδούλου, Ε.Δ. Υπόθεση Αρ.: 5581/17 Μεταξύ: Αστυνομικός Διευθυντής Πάφου Κατηγορούσας Αρχής και Ανδρέας Νεοκλέους Κατηγορουμένου ------------------------------------------------------ Ημερομηνία: 08/01/2018. Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα. Χρ. Περγαντή. Για τον Κατηγορούμενο : κα. Δ. Μαππουρίδη για κ.κ. Ρ. Μαππουρίδης & Συνεργάτες. Π Ο Ι Ν Η Ο κατηγορούμενος έχει κριθεί ένοχος κατόπιν δικής του παραδοχής στις ακόλουθες τρεις

(3)κατηγορίες: 1) Απαγόρευση Διακίνησης οποιουδήποτε φυτοπροστατευτικού προϊόντος για το οποίο δεν έχει χορηγηθεί η προβλεπόμενη άδεια κατά παράβαση των άρθρων 2,7
(1),12
(1)και 20
(1)(α) του Περί Φυτοπροστατευτικών Προϊόντων Νόμου 141
(1)/2011 όπως έχει τροποποιηθεί. 2) Παράνομη κατοχή εμπορευμάτων χωρίς να καταβληθεί ο φόρος ή ο δασμός κατά παράβαση των άρθρων 2 και 93 του Περί Τελωνειακών Κώδικα Νόμου 94
(1)/2004 όπως έχει τροποποιηθεί. 3) Παράνομη διακίνηση εμπορευμάτων από τις μη ελεγχόμενες από την κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας περιοχές προς τις ελεγχόμενες κατά παράβαση του Κανονισμού (Ε.Κ.) αρ. 866/2004 του συμβουλίου της 29ην Απριλίου του 2004 για το καθεστώς βάσει του άρθρου 2 πρωτοκόλλου αριθμό 10 της πράξης προσχώρησης και κατά παράβαση των άρθρων 2 και 100 του Περί Τελωνειακών Κώδικα Νόμου 94
(1)/2004 όπως έχει τροποποιηθεί. Πέραν των πιο πάνω, στην παρούσα υπόθεση λαμβάνεται υπόψη για σκοπούς επιβολής ποινής η Υπόθεση Αρ.7819/16 Ε.Δ. Πάφου και η Υπόθεση Αρ. 5938/17 Ε.Δ. Πάφου, στις οποίες ο κατηγορούμενος παραδέχτηκε πανομοιότυπα αδικήματα με αυτά της παρούσας, που διαπράχτηκαν σε άλλες ημερομηνίες και επιπλέον τα αδικήματα της Συνομωσίας προς διάπραξης πλημμελήματος κατά παράβαση του άρθρου 372 του Ποινικού Κώδικα Κεφ.
  1. Τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης αλλά και αυτά των πιο πάνω υποθέσεων που λαμβάνονται υπόψη, εκτέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου από την κατηγορούσα αρχή, δεν έτυχαν αμφισβήτησης από την υπεράσπιση και έχουν ως ακολούθως: Γεγονότα στην 5581/17: Στις 17.9.2017 και μεταξύ των ωρών 7:45 έως 11:30, μέλη του ΟΠΕ Πάφου κατόπιν πληροφορίας και δικαστικού εντάλματος έρευνας διενήργησαν έρευνα στην οικία του κατηγορούμενου, καθώς και στο όχημα του, όπου στην παρουσία του ανευρέθηκαν συνολικά 661 συσκευασίες φυτοφαρμάκων με τούρκικες επιγραφές διαφόρων ειδών και ποσοτήτων. Επιστήθηκε η προσοχή του κατηγορούμενου στον νόμο και απάντησε «εν φυτοφάρμακα που τα κατεχόμενα». Όλα τα φυτοφάρμακα καθώς και το όχημα του κατηγορούμενου μεταφέρθηκαν στον Αστυνομικό Σταθμό Κουκλιών. Τα ανευρεθέντα επιθεωρήθηκαν από την τελωνειακή λειτουργό κυρία Νίκη Βρυώνη και τον Αντρέα Λουκαΐδη, όπου διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για φυτοπροστατευτικά προϊόντα, η κατοχή των οποίων είναι παράνομη και εισήχθηκαν παράνομα στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας από μη εγκεκριμένο λιμένα. Μέσα από την έκθεση των δύο τελωνειακών λειτουργών διαφαίνεται ότι αυτά είναι άγνωστης σύστασης και δεν διαθέτουν την απαιτούμενη από τον νόμο άδεια. Λόγω του ότι δεν έγινε αξιολόγηση τους και έγκριση των σκευασμάτων αυτών, δεν υπήρχε έγκριση και σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις δεν διασφαλίζεται η ποιότητα τους καθώς επίσης αυτά θεωρούνται ως επικίνδυνα χημικά απόβλητα. Η διαχείριση τους προβλέπει την καταστροφή τους σε ειδικά αδειοδοτημένες μονάδες, το κόστος της οποίας ανέρχεται μεταξύ 3 και 6 ευρώ ανά κιλό ή λίτρο, αναλόγως των δραστικών συστατικών που περιέχουν. Ανακρινόμενος προφορικά ο κατηγορούμενος, ανέφερε ότι τα πιο πάνω τα προμηθεύτηκε από τις τουρκοκρατούμενες περιοχές με τη συνδρομή και βοήθεια άλλων προσώπων. Δεν ανέφερε οτιδήποτε όταν του επιστήθηκε η προσοχή του στον νόμο. Σε ανακριτική του κατάθεση ανέφερε ότι τα φυτοφάρμακα που βρέθηκαν στην κατοχή του είναι στοκ που έφερε από τα κατεχόμενα περί τον Απρίλιο του 2016 και τα φύλαξε για να τα χρησιμοποιήσει στα χωράφια που έχει στο χωριό Μαρώνι. Αναφέρθηκε περαιτέρω από την κατηγορούσα αρχή ότι τα προϊόντα αυτά ο κατηγορούμενος τα προωθούσε και τα πουλούσε και δεν ήταν μόνο για δική του χρήση. Ζητήθηκε επίσης από την κατηγορούσα αρχή όπως όλα τα τεκμήρια κατασχεθούν και καταστραφούν και αναφέρθηκε ότι σε αυτήν την υπόθεση υπάρχουν €30 έξοδα. Γεγονότα στην 7819/16: Στις 18.2.2016 λήφθηκε πληροφορία από κάποιο πρόσωπο ονόματι Αντρέας, ο οποίος ανέφερε στην Αστυνομία ότι του τηλεφώνησε ο κατηγορούμενος με σκοπό να του πουλήσει παράνομα φυτοφάρμακα τα οποία προμηθεύεται από τα κατεχόμενα. Κατόπιν αξιολόγησης της πληροφορίας αυτής μέλη της ΑΔΕ Πάφου ανέκοψαν στον χώρο του πρατηρίου καυσίμων ESSO, στη Λεωφ. Δημοκρατίας στην Πάφο το βαν αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής KMQ 041 το οποίο οδηγείτo από τον κατηγορούμενο. Από προκαταρκτικό έλεγχο που έγινε στο εν λόγο αυτοκίνητο διαπιστώθηκε ότι αυτό ήταν φορτωμένο με πολλές συσκευασίες φυτοφαρμάκων τα οποία έφεραν οδηγίες χρήσης στην τουρκική γλώσσα. Επιστήθηκε η προσοχή του κατηγορούμενου στον νόμο και αμέσως απάντησε ότι είναι δικά του. Ακολούθησε έρευνα, εντοπίστηκαν και κατασχέθηκαν 607 συσκευασίες διάφορων φυτοφαρμάκων και μία συσκευασία σπόρων και ο κατηγορούμενος ανέφερε ότι τα αγόρασε από κάποιον Τουρκοκύπριο. Παραλήφθηκαν από τους λειτουργούς του Τελωνείου και η Μ.Κ.1 επί του κατηγορητηρίου Νίκη Βρυώνη αναφέρει ότι αυτά έχουν διακινηθεί παράνομα από τις μη ελεγχόμενες από την κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας περιοχές προς τις ελεύθερες περιοχές. Επίσης, ο Μ.Κ.2, εξουσιοδοτημένος επιθεωρητής φυτοπροστατευτικών προϊόντων του Τμήματος Γεωργίας Πάφου, ο οποίος επιθεώρησε τα ανευρεθέντα φυτοφάρμακα, διαπίστωσε ότι αυτά δεν είναι αδειοδοτημένα σύμφωνα με το Άρθρο 7 του περί Φυτοπροστατευτικών Προϊόντων Νόμου του
  2. Με βάση τον νόμο αυτό, απαγορεύεται μεταξύ άλλων η κατοχή των φυτοπροστατευτικών προϊόντων για τα οποία δεν έχει χορηγηθεί άδεια. Σε ανακριτική του κατάθεση, ο κατηγορούμενος, μεταξύ άλλων ισχυρίστηκε ότι τα φυτοφάρμακα και οι σπόροι που εντοπίστηκαν στο αυτοκίνητο του, τα αγόρασε στις 18.2.2016 από άγνωστο Τουρκοκύπριο στο Μαρώνι για το ποσό των 4.000 ευρώ για δική του χρήση. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι τον προσέγγισε ο Τουρκοκύπριος και τον ρώτησε εάν ενδιαφέρεται για φυτοφάρμακα, του τα υπέδειξε και είπε ότι κοστίζουν 4.000 ευρώ. Όταν τα είδε και αντιλήφθηκε, ανάφερε, ότι τα φυτοφάρμακα είχαν προέλευση τις κατεχόμενες περιοχές και λόγω του ότι κόστιζαν φτηνότερα απ' ότι να τα έπαιρνε από τις ελεύθερες περιοχές, αποφάσισε να τα αγοράσει πληρώνοντας τον Τουρκοκύπριο σε μετρητά, το ποσό των 4,000 ευρώ. Στη γραπτή του κατηγορία παραδέχτηκε τις κατηγορίες. Όλες οι συσκευασίες κατασχέθηκαν. Περαιτέρω, έχει αναφερθεί ότι όλα τα πιο πάνω δεν είναι αδειοδοτημένα και δεν έχουν εγκεκριμένη ετικέτα. Οι ετικέτες όλων των σκευασμάτων φαίνεται να είναι στην τουρκική γλώσσα. Για τα συγκεκριμένα προϊόντα ουδέποτε υποβλήθηκε αίτηση για χορήγηση άδειας, ως εκ τούτου είναι παράνομα και επίσης για να καταστραφούν χρειάζεται μεγάλο κόστος και το κόστος αυτό βάσει της νομοθεσίας βαρύνει τον κάτοχο τους ως τον υπεύθυνο για την παράβαση. Πέραν των πιο πάνω, αναφέρθηκε ότι στις 11.5.2016 και περί ώρα 17:00 ενώ μέλη της Τροχαίας Πάφου βρίσκονταν σε μηχανοκίνητη περιπολία στην οδό Μάνης στην Πάφο, εντόπισαν το αυτοκίνητο με αριθμό εγγραφής ZKQV 815 και το ανέκοψαν για έλεγχο. Ο οδηγός του οχήματος ήταν ο κατηγορούμενος και προτού τα μέλη της Αστυνομίας τον προσεγγίσουν κατέβηκε από το όχημα, ανέφερε τα στοιχεία του, συμπεριφερόταν περίεργα και ήταν αγχωμένος. Κίνησε αμέσως την υποψία και ο Αστυφύλακας, Μ.Κ. 1, τον ρώτησε από πού ήταν και ο κατηγορούμενος του είπε ότι ήταν από το Μαρώνι και ότι ήρθε στην Πάφο για περίπατο. Ο Αστυφύλακας πλησίασε το όχημα, πρόσεξε ότι στα πίσω καθίσματα είχε αριθμό συσκευασιών που είχαν επιγραφές που ομοίαζαν στην τουρκική γλώσσα και υποψιάστηκε ότι ήταν φυτοφάρμακα. Ρώτησε τον κατηγορούμενο εάν έχει κάτι το παράνομο και είπε ότι «εν φυτοφάρμακα και αγόρασα τα που έναν στο Μαρώνι». Ακολούθως, στην παρουσία του κατηγορούμενου διενέργησαν έρευνα στο αυτοκίνητο, εντόπισαν τα σκευάσματα στα πίσω καθίσματα τα οποία ήταν σε υγρό και σκόνη. Στην πορεία κλήθηκαν οι λειτουργοί του Τελωνείου όπου τα παρέλαβαν και διαπιστώθηκε ότι και αυτά φέρουν επιγραφές στην τουρκική γλώσσα. Ο κατηγορούμενος δήλωσε ότι τα φυτοφάρμακα αυτά τα πήρε από τις μη ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές. Οι συσκευασίες που ανευρέθηκαν στο αυτοκίνητο του ανέρχονταν σε 43, κατασχέθηκαν και διαπιστώθηκε στην πορεία και σε σχετική έκθεση που έγινε ότι αυτά δεν φέρουν αριθμό εγγραφής από το Συμβούλιο Ελέγχου Γεωργικών Φαρμάκων, φέρουν ξενόγλωσσες επιγραφές, πιθανώς στην τουρκική γλώσσα και μόνο η δραστική ουσία αναγράφεται στην αγγλική. Περιλαμβάνονται μεταξύ των σκευασμάτων και λιπάσματα. Το κόστος καταστροφής κάθε συσκευασίας ανέρχεται στα 5 ευρώ έκαστο. Επίσης η κατοχή τους απαγορεύεται. Ο κατηγορούμενος σε ανακριτική του κατάθεση ανάφερε ότι του τα έδωσε κάποιος στο Μαρώνι και ότι τα αγόρασε από κάποιον Τουρκοκύπριο για το ποσό των 1,500 ευρώ μετά που τον πλησίασε ο Τουρκοκύπριος και αντιλήφθηκε ότι αυτά είναι από τα κατεχόμενα και είναι πιο φτηνά. Αναφέρθηκε επίσης από την κατηγορούσα αρχή ότι όλα τα φυτοφάρμακα είναι επικίνδυνα για τη δημόσια υγεία διότι δεν έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Φυτοπροστατευτικών Φαρμάκων και δεν έχουν καμία απολύτως έγκριση και ότι αυτά δεν ενδείκνυται να χρησιμοποιούνται στα φυτά, γενικά, τα οποία μετά τα καταναλώνει ο πολίτης. Όλα τα τεκμήρια, ζητήθηκε όπως κατασχεθούν και να καταστραφούν. Γεγονότα στην 5938/17: Στις 26.9.2017 και περί ώρα 14:40 λήφθηκε πληροφορία ότι στο καφενείο με την ονομασία Πλάτανος στο χωριό Σκούλλη, θα διενεργηθεί παράνομη αγοραπωλησία μη αδειούχων φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Μέλη του ΟΠΕ μετέβηκαν στο μέρος όπου εκεί αντιλήφθηκαν στο πίσω μέρος του καφενείου να βρίσκεται σταθμευμένο ένα άσπρο όχημα τύπου βαν. Πλησίον αυτού βρίσκονταν 2 γυναίκες που συνομιλούσαν με 3 αγνώστους άντρες, οι οποίοι μόλις αντιλήφθηκαν την παρουσία της Αστυνομίας τράπηκαν σε φυγή αφήνοντας στο μέρος τις δύο νάιλον τσάντες που κρατούσαν. Στη συνέχεια ο Μ.Κ.1 αποκάλυψε την αστυνομική του ταυτότητα στις δύο γυναίκες. Διενεργήθηκε έλεγχος στις νάιλον τσάντες και διαπίστωσε ότι εντός αυτών βρίσκονταν συνολικά 10 σκευάσματα φυτοπροστατευτικών προϊόντων τα οποία και κατασχέθηκαν. Αντιλήφθηκαν επίσης ότι εντός του άσπρου σαλούν οχήματος με αριθμούς εγγραφής KXZ 501, στον χώρο αποσκευών, υπήρχε μεγάλος αριθμός με σκευάσματα φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Εντός του αυτοκινήτου αυτού βρέθηκε ένα χρηματικό ποσό της τάξεως των 1,270 ευρώ σε διάφορα χαρτονομίσματα και η μία εκ των γυναικών που ήταν παρούσες εκεί, είπε ότι είναι του άνδρα της και συγκεκριμένα του Αντρέα Νεοκλέους, κατηγορουμένου. Στην πορεία κλήθηκε ο επιθεωρητής του Τμήματος Γεωργίας ο οποίος διαπίστωσε ότι όλα τα ανευρεθέντα φυτοφάρμακα είναι απαγορευμένου τύπου. Ακολούθως, κλήθηκε ο Μάριος Ματθαίου, εξεταστής Τελωνείου όπου διαπίστωσε ότι όλα τα ανευρεθέντα φυτοφάρμακα κατέχονται παράνομα χωρίς άδεια από την αρμόδια αρχή και ότι αυτά προέρχονται από τις τουρκοκρατούμενες περιοχές και προχώρησαν στην κατάσχεση τους. Στην πορεία εκδόθηκε δικαστικό ένταλμα σύλληψης εναντίον του κατηγορούμενου, ο οποίος μόλις συνελήφθηκε, απάντησε ότι αυτός βρισκόταν στο χωριό Μαρώνι. Στην ανακριτική του κατάθεση, μεταξύ άλλων, ανάφερε ότι στις 26.9.2017 και η ώρα 11:00 η συμβία του, του ανέφερε ότι θα πήγαινε περίπατο με την αδελφή της στο Σκούλλη. Τότε, ο ίδιος της ζήτησε να αγοράσει 2 τσάντες σταφύλι και να τις πάρει δώρο στον φίλο του Πάμπο που έχει το κέντρο Πλάτανος στο εν λόγω χωριό. Σε ερώτηση εάν γνωρίζει οτιδήποτε για τα φυτοφάρμακα εντός του οχήματος της συμβίας του, δήλωσε άγνοια. Στην συνέχεια και όταν ο κατηγορούμενος ανακρίθηκε γραπτώς την 1ην.
  3. 2017, μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι όλα τα τεκμήρια που βρέθηκαν στο αυτοκίνητο της συμβίας του, είναι δικά του και τα ξέχασε στο αυτοκίνητο της. Όπως περαιτέρω προκύπτει ο αριθμός αυτός των συσκευασιών ανέρχεται σε 66 και μέσα από τις εκθέσεις των εμπειρογνωμόνων που τις έχουν επιθεωρήσει, αυτές είναι παράνομες, έχουν προέλθει από τις τουρκοκρατούμενες περιοχές, δεν υπάρχει κάποια ένδειξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση και είναι επικίνδυνες προς χρήση και ενέχουν κινδύνους για την κατανάλωση από τον πολίτη των φυτών ή λαχανικών στα οποία θα χρησιμοποιηθούν. Θεωρούνται χημικά απόβλητα, είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα, με μεγάλο κόστος καταστροφής για την Κυπριακή Δημοκρατία. Τέλος, αναφέρθηκε ότι η ποσότητα των τεκμηρίων σε όλες τις πιο πάνω υποθέσεις που κατασχέθηκαν ανέρχεται σε 1375,72 κιλά και το κόστος που θα χρειαστεί και θα στοιχίσει στην Κυπριακή Δημοκρατία για την καταστροφή τους είναι 8.
  4. 32 ευρώ, που θεωρείται τεράστιο, για την ποσότητα αυτήν και το είδος των φαρμάκων. Η συνήγορος τους κατηγορουμένου για σκοπούς μετριασμού της ποινής, κατάθεσε στο Δικαστήριο γραπτή αγόρευση. Σε αυτή αναγνωρίζει τη σοβαρότητα των αδικημάτων που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος αναφερόμενη στις προβλεπόμενες στο Νόμο ποινές αλλά και στις περιστάσεις διάπραξης τους, αφού, όπως αναφέρει, διέπραξε τα ίδια αδικήματα σε τέσσερις διαφορετικές περιπτώσεις. Αναφέρει ότι ο κατηγορούμενος έχει αντιληφθεί τη σοβαρότητα των αδικημάτων και υπόσχεται ότι στο μέλλον δεν θα διαπράξει εκ νέου τέτοια αδικήματα. Ήδη έχει καταβάλει τίμημα απόδοσης των οχημάτων που κατασχέθηκαν σε τρεις περιπτώσεις κατά τις οποίες συνελήφθηκε και αναμένεται να καταβάλει και το τίμημα απόδοσης του οχήματος που κατασχέθηκε στην Ποινική Υπόθεση Αρ. 5938/2017 το οποίο καθορίστηκε πρόσφατα. Αναφορικά με τις προσωπικές του συνθήκες, η συνήγορος υιοθέτησε την Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας, η οποία ετοιμάστηκε κατόπιν οδηγιών του Δικαστηρίου. Σε αυτή αναφέρεται ότι ο κατηγορούμενος είναι ηλικίας 41 χρονών, διαζευγμένος ο οποίος διαμένει με την μητέρα του σε ιδιόκτητη οικία στο Μαρόνι Λάρνακας. Προέρχεται από γεωργική, πολυμελή μέτριας οικονομικής κατάστασης οικογένεια. Είναι απόφοιτος της Β΄ τάξης Γυμνασίου και υποαπασχολείται στα χωράφια του. Απέκτησε δύο παιδιά ηλικίας 16 και 10 ετών σήμερα, τα οποία διαμένουν με την πρώην σύζυγο του και με τα οποία διατηρεί επαφή. Από το 2014 διατηρεί δεσμό με άλλη γυναίκα με την οποία απέκτησε ένα παιδί ηλικίας 10 μηνών το οποίο σκοπεύει να αναγνωρίσει και σύντομα να παντρευτεί. Με τη συμβία του αυτή, έζησαν μαζί για δύο χρόνια στην Πάφο και τους τελευταίους μήνες διαμένει ο καθένας ξεχωριστά με τους γονείς του. Περαιτέρω, αναφέρεται ότι ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα λόγω των χρεών σε πιστωτικά ιδρύματα. Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι έχει χρέος ύψους €440,000 στη ΣΠΕ Μακράσυκας το οποίο είναι μη εξυπηρετούμενο και έχει οφειλή ύψους €19,000 στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις για την οποία έγινε εξώδικη διευθέτηση. Αναγκάστηκε να πωλήσει τα θερμοκήπια τα οποία διατηρούσε με αποτέλεσμα σήμερα να υποαπασχολείται. Πέραν των πιο πάνω, η συνήγορος του κατηγορουμένου αναφέρει ότι αυτός είναι ο μοναδικός προστάτης της οικογένειας που δημιούργησε με τη σύντροφο του και επίσης καταβάλλει ποσό διατροφής ύψους €650 μηνιαίως για τα δύο του τέκνα που απέκτησε από τον προηγούμενο γάμο του. Εισηγήθηκε, η συνήγορος, ότι σε περίπτωση επιβολής ποινής φυλάκισης, οι περιστάσεις δυνατόν να δικαιολογούν της αναστολή εκτέλεσης της, αναφερόμενη στις αρχές που διέπουν το ζήτημα αυτό. Φαίνεται επίσης να στηρίζει το αίτημα της αυτό στις προσωπικές συνθήκες του κατηγορούμενου. Τέλος, η συνήγορος ανάφερε ότι ο κατηγορούμενος είναι έτοιμος να αποδεχθεί το κόστος καταστροφής των φυτοφαρμάκων και αποδέχεται να εκδοθεί σχετικό διάταγμα εναντίον του ύψους €8,254.32 για το εν λόγω κόστος. Δεν χωρεί αμφιβολία ότι τα αδικήματα τα οποία ο κατηγορούμενος διέπραξε είναι ιδιαίτερα σοβαρά και η σοβαρότητα αυτών φαίνεται και μέσα από τις προβλεπόμενες στο Νόμο ποινές. Σε σχέση με την 1ην κατηγορία, το άρθρο 20
(1)(α) του Περί Φυτοπροστατευτικών Προϊόντων Νόμου Ν. 141
(1)/2011 προνοεί ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα δύο χρόνια ή χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις είκοσι χιλιάδες ευρώ (€20,000) ή και στις δύο αυτές ποινές. Όπως προκύπτει από το προοίμιο, ο πιο πάνω Νόμος είναι εναρμονιστικός και εφαρμόζει τον Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1107/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Οκτωβρίου 2009 σχετικά με τη διάθεση φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην αγορά. Σκοπός του Νόμου αυτού, μεταξύ άλλων, είναι η θέσπιση των γενικών διατάξεων και κανόνων που αφορούν την εμπορία και διάθεση στο χρήστη φυτοπροστατευτικών προϊόντων και την ορθολογική χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων, στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκης Ένωσης. Απαγορεύεται από το Νόμο αυτό, μεταξύ άλλων, η διακίνηση φυτοπροστατευτικών προϊόντων για τα οποία δεν έχει χορηγηθεί η προβλεπόμενη άδεια. Είναι αυτονόητο και προκύπτει από τις πρόνοιες της πιο πάνω Νομοθεσίας ότι απώτερος σκοπός είναι η προστασία της δημόσιας υγείας με τον έλεγχο και την αποφυγή χρήσης τέτοιων προϊόντων τα οποία περιέχουν ουσίες επιβλαβή για την υγεία του ανθρώπου. Επίσης, σκοπός του είναι η μείωση των επιπτώσεων στο περιβάλλον από τη χρήση τέτοιων φαρμάκων. Σοβαρές επίσης είναι και οι κατηγορίες αρ. 2 και 3 που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος και σχετίζονται με παραβάσεις του Περί Τελωνειακών Κώδικα Νόμου Ν. 94
(1)/2004 και του Κανονισμού (ΕΚ) 866/2004 του Συμβουλίου της 29ης Απριλίου 2004. Συγκεκριμένα, το άρθρο 93 του πιο πάνω Νόμου προνοεί, για το αδίκημα της κατοχής εμπορευμάτων χωρίς να καταβληθεί ο δασμός, χρηματική ποινή μέχρι πέντε χιλιάδες λίρες ή φυλάκιση μέχρι δύο χρόνια ή και στις δυο αυτές ποινές. Το δε άρθρο 100 του εν λόγω Νόμου προνοεί ότι «Όταν οποιοδήποτε πρόσωπο με πράξη ή παράλειψή του παραβαίνει απαγορευτικές διατάξεις ή περιορισμούς που προβλέπονται από την τελωνειακή ή την άλλη νομοθεσία είναι ένοχο ποινικού αδικήματος και υπόκειται σε χρηματική ποινή μέχρι δύο χιλιάδες λίρες ή σε φυλάκιση μέχρι τρία χρόνια ή και στις δύο αυτές ποινές.» Στρεφόμενος στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, προκύπτει ότι ο κατηγορούμενος κατά τον ουσιώδη χρόνο διακίνησε 661 συσκευασίες διαφόρων φυτοπροστατευτικών προϊόντων χωρίς να έχει χορηγηθεί η προβλεπόμενη άδεια. Τα εν λόγω προϊόντα επίσης, προκύπτει να τα αγόρασε και να τα μετέφερε από τις τουρκοκρατούμενες περιοχές χωρίς να έχουν καταβληθεί οι σχετικοί δασμοί. Ιδιαίτερα επιβαρυντικό στοιχείο το οποίο θα πρέπει να ληφθεί υπόψη, είναι ότι τα εν λόγω φυτοφάρμακα δεν συνάδουν με τα Ευρωπαϊκά πρότυπα και περιέχουν χημικά και άλλες ουσίες ιδιαίτερα επιβλαβείς για το περιβάλλον και κατ' επέκταση για τη δημόσια υγεία. Πρόκειται για μεγάλο αριθμό συσκευασιών επίσης, που όπως προκύπτει, ο κατηγορούμενος διοχέτευε στην αγορά της Δημοκρατίας ανεξέλεγκτα και με απώτερο σκοπό το κέρδος. Τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, όπως αναφύονται, είναι ιδιαίτερα σοβαρά αφού ο κατηγορούμενος διακινούσε μεγάλες ποσότητες φυτοφαρμάκων ιδιαίτερα επιβλαβών για την υγεία των πολιτών και του περιβάλλοντος αγνοώντας και παραγνωρίζοντας τις πιο πάνω συνέπειες αλλά και τους Νόμους του Κράτους. Πέραν των πιο πάνω, δεν θα πρέπει να παραγνωρίζεται το γεγονός ότι στην παρούσα υπόθεση, λαμβάνονται υπόψη και οι Ποινικές Υποθέσεις Αρ. 7819/16 και 5938/17 Ε.Δ. Πάφου, οι οποίες αφορούν πανομοιότυπα αδικήματα με την παρούσα τα οποία διαπράχθηκαν σε άλλες ημερομηνίες. Πέραν του γεγονότος ότι όταν το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη και άλλα αδικήματα μπορεί να επιβάλει μεγαλύτερη ποινή στις κατηγορίες που περιλαμβάνονται στο κατηγορητήριο, από εκείνη που θα επέβαλλε αν είχε ενώπιον του μόνο αυτές τις κατηγορίες (βλ. Ιωάννου ν. Γενικού Εισαγγελέα
(2005)2 Α.Α.Δ. 598, Γενικός Εισαγγελέας ν. Cham & άλλων
(1993)2 Α.Α.Δ 129, Ιωάννου ν. Αστυνομίας
(2001)2 ΑΑΔ 382 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Ανδρέου
(1994)2 Α.Α.Δ 194) αυτό καταδεικνύει και τη συστηματική και κατ' επανάληψη επίδειξη εγκληματικής συμπεριφοράς από τον κατηγορούμενο. Ο κατηγορούμενος φαίνεται και προκύπτει από τα γεγονότα που τέθηκαν ενώπιον μου και αφορούν και τις πιο πάνω υποθέσεις που λαμβάνονται υπόψη, ότι ξεκίνησε την παράνομη αυτή δραστηριότητα από τις 19/02/2016 διακινώντας 607 συσκευασίες φυτοφαρμάκων και συνέχισε στις 11/05/2016 οπόταν διακίνησε 461 τέτοιες συσκευασίες. Οι πιο πάνω περιπτώσεις αφορούν την Ποιν. Υπόθεση Αρ. 7819/
  1. Ενώ η εν λόγω υπόθεση καταχωρήθηκε στις 30/10/2016 και ο κατηγορούμενος εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο Δικαστήριο στις 27/01/2017 και ακολούθως σε μεταγενέστερες ημερομηνίες και ενώ εκκρεμούσε αυτή η υπόθεση για τις δύο πιο πάνω περιπτώσεις, συνέχισε να επιδεικνύει την ίδια συμπεριφορά και δραστηριότητα. Διέπραξε τα αδικήματα της παρούσας υπόθεσης η οποία καταχωρήθηκε στις 21/09/2017 και ο κατηγορούμενος εμφανίστηκε αυθημερόν στο Δικαστήριο και ενώ αρχικά ζητήθηκε η κράτηση του για την αποφυγή διάπραξης άλλων αδικημάτων, τελικά αφέθηκε ελεύθερος με όρους. Το αποτέλεσμα ήταν στις 26/09/2017 να διαπράξει εκ νέου τα ίδια αδικήματα και τα οποία αφορά η Ποινική Υπόθεση Αρ. 5938/
  2. Από όλα τα πιο πάνω, καταδεικνύεται μια συστηματική διάπραξη πανομοιότυπων αδικημάτων από τον κατηγορούμενο και παρόλο που αυτός συλλαμβανόταν για όλες τις υποθέσεις αυτές και κατηγορείτο από την Αστυνομία, καταχωρείτο υπόθεση εναντίον του, εντούτοις εξακολουθούσε να επιδεικνύει την ίδια συμπεριφορά. Συνέχισε να διακινεί τα εν λόγω φυτοφάρμακα, που όπως φαίνεται δεν προορίζονταν μόνο για δική του χρήση αλλά τα εμπορευόταν παραγνωρίζοντας πλήρως τις επιπτώσεις που η χρήση τους μπορούσε να έχει στο περιβάλλον και στην ανθρώπινη υγεία. Όπως διαφάνηκε πρόκειται για ιδιαίτερα επιβλαβή φάρμακα, καταστρατηγώντας πλήρως το Νόμο και κατ' επανάληψη. Τέτοιου είδους συμπεριφορές θα πρέπει να αποτρέπονται δια της επιβολής αυστηρών και αποτρεπτικών ποινών. Η ανεξέλεγκτη διακίνηση τέτοιων επιβλαβών και επικίνδυνων φαρμάκων μέσω μάλιστα των κατεχομένων, όπως αυτή που κατ' επανάληψη έγινε από τον κατηγορούμενο είναι άκρως καταδικαστέα και το Δικαστήριο θα πρέπει να στείλει το μήνυμα δια της επιβολής αυστηρών και αποτρεπτικών ποινών ότι τέτοιες συμπεριφορές δεν μπορεί να γίνουν ανεκτές. Κανένας δεν δικαιούται να επωφελείται από τέτοιες παράνομες δραστηριότητες οι οποίες σχετίζονται με τη διακίνηση φυτοφαρμάκων, αγνοώντας και περιφρονώντας τις συνέπειες από τη χρήση τους. Παρά τα πιο πάνω όμως, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου υπάρχει ανάγκη για επιβολή αποτρεπτικών ποινών, το καθήκον του Δικαστηρίου για εξατομίκευση της ποινής δεν ατονεί (βλ. Κόκκινος v. Αστυνομίας
(1995)2 Α.Α.Δ. 135). Η εξατομίκευση της ποινής όμως, δεν θα πρέπει να εξουδετερώνει ούτε τη σοβαρότητα του εγκλήματος, ούτε το στοιχείο της αποτροπής και να καθιστά αναποτελεσματική την εφαρμογή του Νόμου (βλ. Κωνσταντίνου v. Δημοκρατίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 224). Προς όφελος του κατηγορουμένου και για σκοπούς μετριασμού της ποινής, λαμβάνω υπόψη μου τα ακόλουθα: 1) Tην παραδοχή του ενώπιον του Δικαστηρίου, η οποία μπορεί να θεωρηθεί ως άμεση και θα της δοθεί η ανάλογη βαρύτητα. 2) Το λευκό του ποινικό μητρώο. 3) Την απολογία και μεταμέλεια του, όπως εκφράστηκε προφορικά ενώπιον του Δικαστηρίου από τη συνήγορο του. 4) Τη δήλωση της συνηγόρου του ότι θα αναλάβει το κόστος καταστροφής των εν λόγω φυτοφαρμάκων. 5) Τις προσωπικές, οικογενειακές και οικονομικές του συνθήκες, όπως αυτές φαίνονται από την έκθεση του γραφείου ευημερίας και αναφέρθηκαν ανωτέρω καθώς επίσης και οτιδήποτε άλλο περί τούτου αναφέρθηκε από την συνήγορο του. Συνεκτιμώντας όλα τα πιο πάνω και συγκεκριμένα, τη σοβαρότητα των αδικημάτων που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος και τις περιστάσεις διάπραξης τους από τη μια και όλα τα πιο πάνω ελαφρυντικά του από την άλλη, κρίνω ότι η μόνη ενδεδειγμένη ποινή στην παρούσα υπόθεση είναι αυτή της φυλάκισης. Πρόκειται για σοβαρά αδικήματα που σχετίζονται με ιδιαίτερα επιβλαβή φάρμακα και ο κατηγορούμενος επέδειξε μια συστηματική και κατ' επανάληψη εγκληματική συμπεριφορά. Λαμβάνοντας υπόψη μου όλα τα πιο πάνω και ασκώντας την μέγιστη δυνατή επιείκια προς το πρόσωπο του κατηγορουμένου, επιβάλλονται σε αυτό οι ακόλουθες ποινές: 1) Στην 1ην κατηγορία, ποινή φυλάκισης 6 μηνών. 2) Στην 2ην κατηγορία, ποινή φυλάκισης 6 μηνών. 3) Στην 3ην κατηγορία, ποινή φυλάκισης 6 μηνών. Όλες οι ποινές που επιβλήθηκαν να συντρέχουν. Για σκοπούς επιβολή των πιο πάνω ποινών στην παρούσα υπόθεση, λήφθηκαν υπόψη και οι Ποιν. Υποθέσεις Αρ. 7819/16 Ε.Δ. Πάφου και 5938/17 Ε.Δ. Πάφου. Όλα τα τεκμήρια να κατασχεθούν και να καταστραφούν. Παρόλο που ζητήθηκε η έκδοση διατάγματος αποζημίωσης για το κόστος καταστροφής των εν λόγω φυτοφαρμάκων, εντούτοις το ποσό αυτά υπερβαίνει της εξουσίας του Δικαστηρίου και ως εκ τούτου, δεν θα ασχοληθώ περαιτέρω με το θέμα. Να σημειωθεί απλώς ότι το κόστος αυτό περιλαμβάνεται στις διοικητικές κυρώσεις που μπορούν να επιβληθούν σε τέτοιες περιπτώσεις δυνάμει του Νόμου. Έχοντας υπόψη μου τις πρόνοιες του άρθρου 3
(2)του Νόμου 95/72 όπως τροποποιήθηκε από το Νόμο 186
(1)/2003 και τις αρχές που έχει καθιερώσει η νομολογία για την αναστολή ποινών φυλάκισης (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Λουκάς Φανιέρος
(1996)2 Α.Α.Δ. 303 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Ρομίνας Τζιαουχάρη
(2005)2 Α.Α.Δ. 161) θα προχωρήσω να εξετάσω κατά πόσο δικαιολογείται η αναστολή των ποινών φυλάκισης που επιβλήθηκαν στον κατηγορούμενο. Θα πρέπει επίσης να αναφερθεί ότι στο στάδιο αυτό, σύμφωνα με τη νομολογία, οι περιστάσεις διάπραξης του αδικήματος και όλα τα ελαφρυντικά του κατηγορουμένου, επανεξετάζονται. Παραπέμπω στο κάτωθι απόσπασμα από την Δάφνη Αριστοδήμου v. Δημοκρατία, ECLI:CY:AD:2017:D311, Ποιν. Έφεση Αρ. 121/2017, Ημερ. 21/09/2017: «Ειδικά σε σχέση με τον έλεγχο του τρόπου άσκησης της εξουσίας του πρωτόδικου Δικαστηρίου αναφορικά με την αναστολή ποινής φυλάκισης, σε συνάρτηση με την κείμενη νομοθεσία, εναπόκειται στο Δικαστήριο που έχει την ευθύνη επιβολής της ποινής να λάβει υπόψη στην κάθε περίπτωση τις περιστάσεις της υπόθεσης και του δράστη με σκοπό να αποφασίσει κατά πόσο ενδείκνυται η αναστολή της εκτέλεσης της ποινής. Όπως αναφέρθηκε στην Ιωσήφ v. Δημοκρατίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 930, αυτό συνεπάγεται την εκ νέου θεώρηση του αδικήματος και των προσωπικών περιστάσεων του κατηγορουμένου και την απόδοση «διπλής βαρύτητας» σ' όλους τους σχετικούς με το αδίκημα και τον αδικοπραγούντα παράγοντες - είτε επιβαρυντικούς είτε μετριαστικούς - οι οποίοι μπορούν να επηρεάσουν την απόφαση του δικαστηρίου για την αναστολή ή όχι της ποινής. Θεωρώ ότι κατά την εξέταση του ζητήματος, σημαντικό ερώτημα είναι κατά πόσο η ανασταλείσα ποινή θα αντικατοπτρίζει την αντικειμενική σοβαρότητα του αδικήματος και θα εξυπηρετήσει τους πολλαπλούς σκοπούς της τιμωρίας.» Η σοβαρότητα των αδικημάτων και των περιστάσεων διάπραξης τους έχουν αναφερθεί ανωτέρω. Αυτά είναι ιδιαίτερα σοβαρά και ο κατηγορούμενος επέδειξε μια συστηματική παράνομη συμπεριφορά παραγνωρίζοντας πλήρως τους Νόμους του Κράτους και τις επιπτώσεις που μπορούσε να είχε στο περιβάλλον και στη δημόσια υγεία η χρήση των εν λόγω φαρμάκων. Επίσης, φαίνεται ο κατηγορούμενος να διοχέτευε στην αγορά και πωλούσε τα εν λόγω φυτοφάρμακα αποκομίζοντας κέρδος από αυτή την παράνομη συμπεριφορά του. Δεν παραγνωρίζω το λευκό του ποινικό μητρώο, στοιχείο που του δίνει την ευκαιρία να έχει καλύτερη απαίτηση για αναστολή εκτέλεσης των ποινών φυλακίσεως που του επιβλήθηκαν αλλά αυτό από μόνο του δεν είναι αρκετό. Δεν καταδεικνύεται οποιοδήποτε κίνητρο στην διάπραξη των αδικημάτων από τον κατηγορούμενο, το οποίο θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη στο στάδιο αυτό και να έπαιζε ρόλο στο ζήτημα της αναστολής των ποινών φυλακίσεως. Αντιθέτως, εκείνο το οποίο προκύπτει είναι ότι ο κατηγορούμενος επωφελείτο οικονομικά από τη διάπραξη των εν λόγω αδικημάτων βάση της τιμής που τα αγόραζε όπως ο ίδιος ανάφερε στις καταθέσεις του αλλά και των υπόλοιπων περιστάσεων. Λαμβάνω υπόψη μου επίσης την παραδοχή του ενώπιον του Δικαστηρίου, την ομολογία του στις Αστυνομικές αρχές, στο βαθμό που αυτή μπορεί να έχει σημασία αφού τα εν λόγω φυτοφάρμακα ανευρέθηκαν στην κατοχή του και την απολογία του όπως εκφράστηκε στο Δικαστήριο. Παρόλα αυτά, τα πιο πάνω δεν είναι ικανά να αναιρέσουν τη σοβαρότητα των αδικημάτων και των περιστάσεων διάπραξης τους και ειδικότερα τη συμπεριφορά που ο κατηγορούμενος επέδειξε. Ούτε θα έστελλε τα ορθά και αναγκαία μηνύματα στην κοινωνία και σε επίδοξους παραβάτες και δεν θα εξυπηρετούσε τις ανάγκες και σκοπού του Νόμου. Εκείνο το οποίο απομένει να εξεταστεί, είναι κατά πόσο οι προσωπικές συνθήκες του κατηγορουμένου είναι τέτοιες που θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν το αίτημα του για αναστολή εκτέλεσης των ποινών φυλακίσεων που του επιβλήθηκαν. Άλλωστε και το αίτημα της συνηγόρου του εστιάστηκε ή βασίστηκε στις προσωπικές συνθήκες του κατηγορουμένου. Έχω εξετάσει με πολλή προσοχή τις προσωπικές συνθήκες του κατηγορουμένου και έλαβα υπόψη μου και τη σοβαρότητα των αδικημάτων. Δεν έχω διακρίνει οποιοδήποτε στοιχείο από τις προσωπικές συνθήκες του κατηγορουμένου που θα μπορούσε να επενεργήσει υπέρ του αιτήματος του για αναστολή εκτέλεσης των ποινών φυλακίσεως που επιβλήθηκαν. Δεν παραγνωρίζω ότι αυτός είναι πατέρας τριών ανήλικων τέκνων. Θα πρέπει να σημειωθεί όμως ότι τα δύο από αυτά διαμένουν με την μητέρα τους και πρώην σύζυγο του κατηγορουμένου. Λαμβάνω υπόψη μου αυτό που αναφέρθηκε από τη συνήγορο του κατηγορουμένου ότι δηλαδή αυτός καταβάλει το ποσό των €650 μηνιαίως ως διατροφή τους αν και δεν παρουσιάστηκαν οποιαδήποτε άλλα στοιχεία γι αυτό και κατά πόσο πράγματι ο κατηγορούμενος καταβάλει το ποσό αυτό εν όψει της δύσκολης οικονομικής του κατάστασης. Αυτό από μόνο του όμως δεν είναι αρκετό για να καταδειχθεί ότι οι συνέπειες για αυτά από τυχόν ποινή άμεσης φυλάκισης στον κατηγορούμενο θα είναι τόσο δυσμενείς έτσι που να δικαιολογείται η αναστολή εκτέλεσης της. Το ίδιο ισχύει και για το άλλο ανήλικο τέκνο του, που όπως φαίνεται πλέον διαμένει με τη μητέρα του και το οποίο ακόμη ο κατηγορούμενος να το έχει αναγνωρίσει. Όσον αφορά τις υπόλοιπες του προσωπικές συνθήκες και ιδιαίτερα την άσχημη του οικονομική κατάσταση, την λαμβάνω σοβαρά υπόψη μου. Δεν φαίνεται ούτε προκύπτει όμως ότι τυχόν ποινή άμεσης φυλάκισης θα επηρεάσει καθοιονδήποτε τρόπο την κατάσταση του αυτή. Ο κατηγορούμενος στο παρόν στάδιο υποαπασχολείται στα χωράφια του και δεν φαίνεται να έχει εισοδήματα. Ούτε φαίνεται να σχεδιάζει κάτι άλλο στο ζήτημα το επαγγελματικό. Σε κάθε περίπτωση όμως, το γεγονός αυτό δεν θα μπορούσε να έχει καταλυτικές συνέπειες στο αίτημα του για αναστολή. Συνεκτιμώντας τις προσωπικές του συνθήκες από τη μια και τη σοβαρότητα των αδικημάτων και περιστάσεων διάπραξης τους από την άλλη, κρίνω ότι δεν δικαιολογείται η αναστολή εκτέλεσης των ποινών φυλακίσεως που επιβλήθηκαν. Δεν καταδεικνύονται οποιεσδήποτε ιδιάζουσες προσωπικές συνθήκες του κατηγορουμένου ούτε τέτοιες δυσμενείς συνέπειες στα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας του που να δικαιολογούσαν το αίτημα του για αναστολή εκτέλεσης των ποινών φυλακίσεως που επιβλήθηκαν. Θεωρώ επίσης ότι τυχόν αναστολή εκτέλεσης των ποινών φυλακίσεως θα έστελλε λανθασμένα μηνύματα και δεν θα αντικατόπτριζε τις ανάγκες και σκοπούς του Νόμου αλλά και στις περιστάσεις διάπραξης των αδικημάτων στην παρούσα περίπτωση. Ως εκ τούτου, το αίτημα για αναστολή εκτέλεσης των ποινών φυλακίσεως που επιβλήθηκαν απορρίπτεται. €30 έξοδα στην Υπ. Αρ. 5581/2017 να καταβληθούν από την Δημοκρατία. Πιστόν Αντίγραφον Υπ........... Χρ. Χριστοδούλου, Ε.Δ. Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.