Αστυνομικός Διευθυντής Πάφου ν. ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ, Αρ. Υπόθεσης: 7405/14, 1/3/2018

(1)του Κεφ.155, έτσι ώστε το περιεχόμενο τους να καλύπτεται από τη μαρτυρία που η πλευρά της έχει προσκομίσει. Το κατ' ισχυρισμό αδίκημα που αφορούν οι λεπτομέρειες, η τροποποίηση των οποίων επιδιώκεται, είναι αυτό της παράνομης εισόδου και παραμονής σε ξένη περιουσία για παράνομο λόγο. Οι πρόνοιες του άρθρου 280 του Κεφ.154, οι οποίες διέπουν το συγκεκριμένο αδίκημα που ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει, απαριθμούν σε διαζευκτική μορφή τις περιπτώσεις που θεωρούνται παράνομοι λόγοι. Ένας εξ' αυτών είναι αυτός που καταγράφεται στις υφιστάμενες λεπτομέρειες της πρώτης κατηγορίας και ένα άλλος είναι αυτός που ζητείται να σημειωθεί μέσω του αιτήματος τροποποίησης. Οι υφιστάμενες λεπτομέρειες επικαλούνται είσοδο με σκοπό τη διάπραξη ποινικού αδικήματος ενώ η εκπρόσωπος της κατηγορούσας αρχής επιχειρεί την αντικατάσταση του λόγου αυτού με αυτό της όχλησης. Το κατηγορητήριο είναι το έγγραφο που περιέχει τις κατηγορίες που ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει στη βάση του οποίου προσάγεται ενώπιον της δικαιοσύνης για ν' απαντήσει. Σκοπός του κατηγορητηρίου είναι να θέσει το πλαίσιο της δίκης. Οι λεπτομέρειες σε κάθε κατηγορία θα πρέπει να παρέχουν επαρκή ενημέρωση για το υπόβαθρο που η Κατηγορούσα Αρχή σκοπεύει να αποδείξει σε κάθε κατηγορία (Γεώργιος Ιωσηφίδης (Ππαϊλα) ν. Δημοκρατίας

(2000)2 ΑΑΔ 204). Ο κάθε κατηγορούμενος δικαιούται να πληροφορείται τη φύση και τους λόγους της κατηγορίας που του αποδίδεται. Εφόσον οι λεπτομέρειες ενός αδικήματος διαδραματίζουν ουσιώδη ρόλο στην όλη ποινική διαδικασία ο κατηγορούμενος δικαιούται να γνωρίζει εκ των προτέρων τι επακριβώς αντιμετωπίζει ώστε να μπορεί να ετοιμάσει την υπεράσπιση του σε κάθε μια από τις κατηγορίες (Αντωνίου ν. Αστυνομίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 766). Το ουσιώδες πάντοτε για τον κατηγορούμενο είναι να γνωρίζει με επάρκεια το μέγεθος και την έκταση των κατηγοριών. Είναι ένα δικαίωμα συνταγματικά κατοχυρωμένο και ταυτόχρονα μια βασική υποχρέωση της κατηγορούσας αρχής (άρθρα 12.5 (α) και 30.3. (α) του Συντάγματος). Σύμφωνα με το κυπριακό νομικό σύγγραμμα 'Σύνταγμα Κυπριακής Δημοκρατίας' του Ανδρέα Ν. Λοΐζου σελίδα 95, για να αποφεύγεται παραβίαση αυτού του συνταγματικού δικαιώματος θα πρέπει όλες οι ουσιώδεις λεπτομέρειες να περιλαμβάνονται στην κατηγορία. Κατηγορητήριο που είναι προβληματικό θεωρείται ελαττωματικό. Ένα ελάττωμα που εντοπίζεται σε κατηγορητήριο δύναται υπό προϋποθέσεις να διορθωθεί με τροποποίηση έτσι ώστε ποινικές υποθέσεις να μην χάνονται αδίκως. Το Δικαστήριο διαθέτει ευρεία διακριτική ευχέρεια να μεταβάλει ένα ελαττωματικό κατηγορητήριο, είτε τυπικά είτε ουσιαστικά, ακόμη και αυτεπάγγελτα χωρίς όμως να είναι υποχρέωση του (βλέπε άρθρο 83 του Κεφ.155, Λουκά v. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 64). Το άρθρο 83

(1)του Κεφ.155 είναι αυτό που ρυθμίζει την εξουσία του Δικαστηρίου να μεταβάλλει κατηγορητήριο που πάσχει από ελαττωματικότητα, τυπικού ή ουσιαστικού χαρακτήρα. Μεταβολή κατηγορητηρίου, ανάμεσα σ' άλλα, περιλαμβάνει διόρθωση επί υφιστάμενης κατηγορίας καθώς και πρόσθεση κατηγοριών (βλέπε Lanitis Bros Ltd v. Iατρικών Yπηρεσιών & Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας

(1995)2 Α.Α.Δ. 266). Τυπικό ελάττωμα σε κατηγορητήριο μπορεί να είναι ένα λάθος σε ημερομηνία ή ποσό ενώ ουσιαστικό ελάττωμα όταν περιέχονται ανεπαρκείς λεπτομέρειες, όταν η μαρτυρία που προσκομίζεται από την κατηγορούσα αρχή να μην συνάδει με το αναφερθέν αδίκημα και με τις λεπτομέρειες του, είτε μερικώς είτε στο σύνολο τους, ή όταν οι λεπτομέρειες αδικήματος δεν αποκαλύπτουν διάπραξη του κατ' ισχυρισμό αδικήματος. Ένα αίτημα σε τυπικής φύσεως ελάττωμα του κατηγορητηρίου κατά κανόνα υποβάλλεται προτού ο κατηγορούμενος απαντήσει στις κατηγορίες που αντιμετωπίζει (βλέπε άρθρο 66 του Κεφ.155) ενώ όταν πρόκειται για ουσιαστικής φύσεως ελάττωμα τέτοιο αίτημα μπορεί να υποβληθεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας (βλέπε το κυπριακό νομικό σύγγραμμα "Criminal Procedure in Cyprus" των κ.κ. Λοΐζου και Πική, σελίδα 83). Σήμερα με την αύξηση της καταχώρησης ποινικών υποθέσεων είναι σύνηθες φαινόμενο να υποβάλλεται αίτημα από την κατηγορούσα αρχή για μεταβολή του κατηγορητηρίου έτσι ώστε το περιεχόμενο του να ανταποκρίνεται στη διαθέσιμη μαρτυρία της υπόθεσης (Pouris and Others v. The Republic

(1983)2 C.L.R. 148, Leonidou v. Police

(1987)2 C.L.R.96 και R v. Smith and Others 34 Cr. App. R. 168). Ωστόσο το Δικαστήριο διατάζει τυχόν τροποποίηση του κατηγορητηρίου μόνο εφόσον δεν προκαλείται αδικία στον κατηγορούμενο υπό τη μορφή δυσμενούς επηρεασμού των συμφερόντων και δικαιωμάτων του καθώς επίσης πρόκληση βλάβης στην υπεράσπιση του. Σε τέτοια περίπτωση η δίκη δεν ακυρώνεται (βλέπε Χαραλάμπους v. Αστυνομίας

(1994)2 ΑΑΔ 14). Στο κυπριακό νομικό σύγγραμμα "Criminal Procedure in Cyprus" των κ.κ. Λοΐζου και Πική γίνεται αναφορά στη σελίδα 71 ότι πιθανός επηρεασμός προκύπτει μόνο αν ένα εντελώς νέο αδίκημα εμφανίζεται, που λογικά δεν αναμενόταν, αλλά στην πράξη η τροποποίηση επιτρέπεται με σχετική ευκολία στα πρωταρχικά στάδια της δίκης, με την προϋπόθεση ότι η τροποποίηση σχετίζεται θεματικά με τα αδικήματα που ήδη εμπεριέχονται στο κατηγορητήριο. Όσο όμως καθυστερεί η υποβολή αιτήματος τροποποίησης του κατηγορητηρίου τόσο πιθανότερο είναι να προκληθεί δυσμενής διάκριση εις βάρος του κατηγορουμένου. Μέσα από το αγγλικό νομικό σύγγραμμα Blackstone's Criminal 2000 γίνεται αναφορά στην υπόθεση R v. Johal [1973] Q.B. 475 και χαρακτηριστικά τονίζονται τα εξής: ". The longer the interval between the arraignment and amendment, the more likely it is that injustice will be caused, and in every case in which amendment is sought, it is essential to consider with great care whether the accused person will be prejudiced thereby." Άλλο κριτήριο που λαμβάνεται υπόψη προτού αποφασιστεί το ενδεχόμενο τροποποίησης ενός κατηγορητηρίου είναι κατά πόσο η τροποποίηση είναι ουσιαστική, δηλαδή να αλλάζει ριζικά τη βάση του κατηγορητηρίου, ή επιφέρει μόνο διορθώσεις λανθασμένης περιγραφής. Στο αγγλικό νομικό σύγγραμμα Blackstone's Criminal 2000 όπου γίνεται επίκληση της υπόθεσης R v. Gregory [1972] 1 W.L.R. 991 αναφέρεται το ακόλουθο απόσπασμα το οποίο ομιλεί από μόνο του: ". the Court of Appeal quashed G's conviction because the amendment made by the judge altered the whole basis of the prosecution case, requiring G to answer a charge which was substantially different from which he had come prepared to meet. Given the late stage at which it was made the amendment caused injustice." Ενδεχόμενη παραπλάνηση του κατηγορουμένου συνεπεία τέτοιου ελαττώματος ή λάθους του κατηγορητηρίου οδηγεί σε δυσμενή επηρεασμό των συμφερόντων του κατηγορουμένου. Στην προκειμένη περίπτωση η κατηγορούσα αρχή παρουσίασε μαρτυρία μέσα από την οποίαν ισχυρίστηκε ότι ο κατηγορούμενος εισήλθε στην αυλή της οικίας που ο παραπονούμενος ενοικίαζε με σκοπό να δημιουργήσει πρόβλημα με απώτερο στόχο την έξωση του παραπονούμενου από την εν λόγω οικία. Εξόφθαλμη ανάγνωση της μαρτυρίας αυτής δείχνει ότι αυτή δεν συνάδει με αυτό που καταγράφεται στις λεπτομέρειες του αδικήματος στην πρώτη κατηγορία που είναι, όπως ήδη λέχθηκε, ο σκοπός της διάπραξης ποινικού αδικήματος. Η διάσταση αυτή που παρατηρείται καθιστά το κατηγορητήριο ελαττωματικό. Πρόκειται για ουσιαστικής φύσεως ελάττωμα, το οποίο μπορεί να υποβληθεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας. Το αίτημα για μεταβολή του κατηγορητηρίου έγινε αμέσως μετά την προσκόμιση της μαρτυρίας στο Δικαστήριο και εν πάση περιπτώσει πριν από την ολοκλήρωση παρουσίαση της εκδοχής της κατηγορούσας αρχής. Παρόλο ότι το ελάττωμα δεν θεωρείται τυπικής φύσεως εντούτοις τυχόν έγκρισης του εν λόγω αιτήματος τροποποίησης δεν θα διαφοροποιήσει τον πυρήνα της πρώτης κατηγορίας και ούτε θα αλλάζει ριζικά τη βάση του κατηγορητηρίου. Αντίθετα πρόκειται για πολύ περιορισμένης έκτασης τροποποίησης. Από τα πρακτικά των τριών ακροαματικών συνεδριάσεων, το περιεχόμενο των οποίων είχα την ευκαιρία να αναγνώσω για σκοπούς έκδοσης της παρούσας ενδιάμεσης απόφασης, γίνεται αντιληπτό ότι η πλευρά του κατηγορουμένου δεν καταλήφθηκε εξ' απροόπτου όταν υποβλήθηκε το υπό κρίση αίτημα. Αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι ο παραπονούμενος επιγραμματικά ερωτήθηκε μέσα από την αντεξέταση του από το συνήγορο υπεράσπισης να εξηγήσει ποιο ήταν το πρόβλημα που ισχυρίστηκε στην ανακριτική κατάθεση του ημερομηνίας 06.04.14 (Τεκμήρια 7Α και 7Β) ότι ο κατηγορούμενος είχε έλθει για να προκαλέσει κατά την επίμαχη ημερομηνία. Την ίδια στιγμή αυτό δείχνει ότι ο κατηγορούμενος δεν έχει παραπλανηθεί συνεπεία του εν λόγω ελαττώματος του κατηγορητηρίου. Περαιτέρω, σε αντίθεση με αυτά που ευσεβάστως εισηγήθηκε ο συνήγορος υπεράσπισης, με δεδομένο ότι η κατηγορούσα αρχή δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει την παρουσίαση της εκδοχής της, τυχόν έγκριση του αιτήματος μεταβολής του κατηγορητηρίου δεν θα επηρεάσει δυσμενώς τα συμφέροντα και δικαιώματα του κατηγορουμένου και ούτε θα προκαλέσει βλάβη στην υπεράσπιση του. Το άρθρο 84 του Κεφ.155 παρέχει δικαίωμα επανακλήτευσης μάρτυρα της παρούσας υπόθεσης με σκοπό την αντεξέταση του αναφορικά με το σημείο της μεταβολής. Εδώ τυχόν άσκηση του δικαιώματος αυτού διευκολύνεται από το στάδιο που βρίσκεται η σε εξέλιξη δικαστική διαδικασία. Κάτω από αυτά τα δεδομένα διαπιστώνω ότι τυχόν έγκριση του αιτήματος μεταβολής του κατηγορητηρίου δεν θα προκαλέσει αδικία στον κατηγορούμενο. Για τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω θεωρώ ότι το συμφέρον της ορθής απονομής της δικαιοσύνης εξυπηρετείται με την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου υπέρ της έγκρισης του αιτήματος τροποποίησης. Συνακόλουθα το αίτημα μεταβολής του κατηγορητηρίου εγκρίνεται. Δυνάμει του άρθρου 83 του Κεφ.155 εκδίδεται διάταγμα μεταβολής του κατηγορητηρίου με το οποίο στην τελευταία γραμμή των λεπτομερειών του αδικήματος στην πρώτη κατηγορία διαγράφεται η φράση 'διαπράξει μέσα σ' αυτό ποινικό αδίκημα' και αντικαθίσταται με τη φράση "προκαλέσει όχληση", η οποία και προστίθεται. (Ο κατηγορούμενος κατηγορείται στην πρώτη κατηγορία και δηλώνει μη παραδοχή. Ο κατηγορούμενος ερωτάται από το Δικαστήριο αν είναι έτοιμος σήμερα να δικαστεί βάσει του τροποποιημένου κατηγορητηρίου και δηλώνει πως δεν είναι έτοιμος εξηγώντας τους λόγους γι' αυτή του τη θέση.) (Υπ.) ................................. Γ. Κ. Βλάμης, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Criminal/Interim (Αναφορά: Ποινικό/Ενδιάμεση Απόφαση/Ενδιάμεση Απόφαση/Τροποποίηση κατηγορητηρίου/ Άρθρα 83

(1)και 84 Κεφ.154) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο