ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. ΠΑΤΣΑΛΙΔΗΣ κ.α., Αρ. Υπόθεσης:9357/16, 18/3/2019

(1)/04 (κατηγορία 4), της απόσπασης από δημόσιο λειτουργό, κατά παράβαση των άρθρων 101 και 29 του Ποινικού Κώδικα (κατηγορία 5), της κατάχρησης εξουσίας κατά παράβαση των άρθρων 105 και 29 του Ποινικού Κώδικα, (κατηγορία 6), της δωροληψίας και επίδειξης εύνοιας από δημόσιο λειτουργό κατά παράβαση του άρθρου 102 του Ποινικού Κώδικα, (κατηγορία 7) και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4

(1)(α)(iii)

(2), 5, 7 και 8 του περί Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμου 188(Ι)/07, (κατηγορία 8). Ο Κατηγορούμενος 2 αντιμετωπίζει συνολικά 6 κατηγορίες που αφορούν στα αδικήματα του δεκασμού δημόσιου λειτουργού, κατά παράβαση των άρθρων 100(α) και 29 του Ποινικού Κώδικα, (κατηγορία 9), της δωροληψίας από δημόσιο αξιωματούχο κατά παράβαση των άρθρων 2, 3 και 4 του Πίνακα του Πρώτου Μέρους της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη Ποινικοποίηση της Διαφθοράς, Ν.23(ΙΙΙ)/00(κατηγορία 10), της αθέμιτης απόκτησης περιουσιακού οφέλους από λειτουργό του δημοσίου, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4 και 5 του περί Αθέμιτης Κτήσης Περιουσιακού Οφέλους από Αξιωματούχους και Λειτουργούς του Δημοσίου, Ν. 51(Ι)/2004, (κατηγορία 11), της απόσπασης από δημόσιο λειτουργό κατά παράβαση των άρθρων 101 και 29 του Ποινικού Κώδικα (κατηγορία 12), της κατάχρησης εξουσίας κατά παράβαση των άρθρων 105 και 29 του Ποινικού Κώδικα, (κατηγορία 13) και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4

(1)(α)(iii)

(2), 5, 7 και 8 του περί Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμου 188(Ι)/07 (κατηγορία 14). Ο Κατηγορούμενος 3 αντιμετωπίζει συνολικά 12 κατηγορίες. Ειδικότερα τις κατηγορίες του δεκασμού δημόσιου λειτουργού κατά παράβαση των άρθρων 100(α) και 29 του Ποινικού Κώδικα, (κατηγορίες 15 και 16), της δωροληψίας από δημόσιο αξιωματούχο κατά παράβαση των άρθρων 2, 4 και του άρθρου 3 του Πίνακα του Πρώτου Μέρους της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη Ποινικοποίηση της Διαφθοράς (κατηγορίες 17 και 18), της αθέμιτης απόκτησης περιουσιακού οφέλους από λειτουργό του δημοσίου κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4 και 5 του περί Αθέμιτης Κτήσης Περιουσιακού Οφέλους από Αξιωματούχους και Λειτουργούς του Δημοσίου, Νόμου 51(Ι)/04, (κατηγορίες 19 και 20), της απόσπασης από δημόσιο λειτουργό κατά παράβαση των άρθρων 101 και 29 του Ποινικού Κώδικα, (κατηγορίες 21 και 22), της κατάχρησης εξουσίας κατά παράβαση των άρθρων 105 και 29 του Ποινικού Κώδικα (κατηγορίες 23 και 24) και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4

(1)(α)(iii)

(2), 5, 7 και 8 του περί Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμου 188(Ι)/07, (κατηγορίες 25 και 26). Ο Κατηγορούμενος 6 αντιμετωπίζει συνολικά 9 κατηγορίες που αφορούν στα αδικήματα της συνωμοσίας προς διάπραξη κακουργήματος κατά παράβαση του άρθρου 371 του Ποινικού Κώδικα (κατηγορία 37), της δωροληψίας από δημόσιο αξιωματούχο κατά παράβαση των άρθρων 2, 4 και του άρθρου 3 του Πίνακα του Πρώτου Μέρους της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη Ποινικοποίηση της Διαφθοράς, Ν.23(ΙΙΙ)/00, (κατηγορία 38), της αθέμιτης απόκτησης περιουσιακού οφέλους κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4 και 5 του Περί Αθέμιτης Κτήσης Περιουσιακού Οφέλους από Αξιωματούχους και Λειτουργούς του Δημόσιου Νόμου Ν.51

(1)/04 (κατηγορία 39), της απόσπασης από δημόσιο λειτουργό κατά παράβαση των άρθρων 101 και 29 του Ποινικού Κώδικα (κατηγορία 40), της κατάχρησης εξουσίας κατά παράβαση των άρθρων 105 και 29 του Ποινικού Κώδικα, (κατηγορία 41), του δεκασμού δημόσιου λειτουργού, κατά παράβαση του άρθρου 100(α) και 29 του Ποινικού Κώδικα (κατηγορία 42), της δωροληψίας και επίδειξης εύνοιας από δημόσιο λειτουργό κατά παράβαση του άρθρου 102 του Ποινικού Κώδικα, (κατηγορία 43), της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4

(1)(α)(iii)

(2), 5, 7 και 8 του περί Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης τη Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμου 188(Ι)/07, (κατηγορία 44) και της συνωμοσίας προς καταδολίευση κατά παράβαση του άρθρου 302 του Ποινικού Κώδικα, (κατηγορία 104). Ο Κατηγορούμενος 7 αντιμετωπίζει συνολικά 6 κατηγορίες. Ειδικότερα τις κατηγορίες του δεκασμού δημόσιου λειτουργού κατά παράβαση των άρθρων 100(α) και 29 του Ποινικού Κώδικα, (κατηγορία 45), της δωροληψίας από δημόσιο αξιωματούχο κατά παράβαση των άρθρων 2, 4 και του άρθρου 3 του Πίνακα του Πρώτου Μέρους της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη Ποινικοποίηση της Διαφθοράς Νόμου 23(III)/2000, (κατηγορία 46), της αθέμιτης απόκτησης περιουσιακού οφέλους από λειτουργό του δημοσίου κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4 και 5 του περί Αθέμιτης Κτήσης Περιουσιακού Οφέλους από Αξιωματούχους και Λειτουργούς του Δημοσίου Νόμου, Ν.51(Ι)/2004, (κατηγορία 47), της απόσπασης από δημόσιο λειτουργό κατά παράβαση των άρθρων 101 και 29 του Ποινικού Κώδικα, (κατηγορία 48), της κατάχρησης εξουσίας κατά παράβαση του άρθρου 105 του Ποινικού Κώδικα (κατηγορία 49) και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4

(1)(α)(iii)

(2), 5, 7 και 8 του περί Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμου 188(Ι)/07 (κατηγορία 50). Οι Κατηγορούμενοι 8 και 16 αντιμετωπίζουν από κοινού συνολικά 6 κατηγορίες που αφορούν την απόσπαση χρημάτων με ψευδείς παραστάσεις κατά παράβαση του άρθρου 298 του Ποινικού Κώδικα (κατηγορίες 51, 52, 53, 54, 55 και 56). Η Κατηγορούμενη 13 αντιμετωπίζει την κατηγορία της συνωμοσίας προς καταδολίευση κατά παράβαση του άρθρου 302 του Ποινικού Κώδικα, (κατηγορία 88). Αντιμετωπίζει, επίσης, μαζί με τον Κατηγορούμενο 14 την κατηγορία που αφορά το αδίκημα της απάτης κατά παράβαση των άρθρων 300, 20 και 21 του Ποινικού Κώδικα (κατηγορία 89). Τέλος, η Κατηγορούμενη 15 αντιμετωπίζει 33 κατηγορίες που αφορούν το αδίκημα του καταρτισμού πλαστού εγγράφου κατά παράβαση των άρθρων 331, 333(α), 335, 339, 20 και 21 του Ποινικού Κώδικα (κατηγορίες 57 και 60), του δεκασμού δημόσιου λειτουργού κατά παράβαση των άρθρων 100(β), 20 και 21 του Ποινικού Κώδικα, (κατηγορία 78), της κυκλοφορίας πλαστού εγγράφου κατά παράβαση των άρθρων 333(α), 335, 339, 20 και 21 του Ποινικού Κώδικα, (κατηγορίες 58, 61, 79, 81 και 83), της πλαστογραφίας εγγράφου κατά παράβαση των άρθρων 331, 333(α), 335, 20 και 21 του Ποινικού Κώδικα, (κατηγορίες 80, 82 και 84), της κατάρτισης ψευδών λογαριασμών με σκοπό την καταδολίευση, κατά παράβαση των άρθρων 313, 20 και 21 του Ποινικού Κώδικα, (κατηγορίες 62, 63, 85, 86 και 87), της συνωμοσίας προς καταδολίευση κατά παράβαση του άρθρου 302 του Ποινικού Κώδικα, (κατηγορίες 59, 88, 91 και 104), της απάτης κατά παράβαση των άρθρων 300, 20 και 21 του Ποινικού Κώδικα, (κατηγορία 89), του δεκασμού δημόσιου λειτουργού, κατά παράβαση των άρθρων 100(α) και 29 του Ποινικού Κώδικα (κατηγορίες 92, 94, 96, 98, 100 και 102) και της ενεργού δωροδοκίας οικείων αξιωματούχων κατά παράβαση των άρθρων 2, 4 και του άρθρου 2 του Πίνακα του Πρώτου Μέρους της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη Ποινικοποίηση της Διαφθοράς Νόμου 23(III)/2000 (κατηγορίες 93, 95, 97, 99, 101 και 103). Παρουσιάζοντας την υπόθεσή της η Κατηγορούσα Αρχή κάλεσε αρχικά 83 μάρτυρες κατηγορίας. Ένας εξ αυτών, κατόπιν αίτησης της Υπεράσπισης του Κατηγορουμένου αρ. 1, ο ΧΧΧ Βέργας, (ΜΚ32) επανακλήθηκε για σκοπούς αντεξέτασης επί συγκεκριμένων θεμάτων, αφού τούτο κρίθηκε ότι θα εξυπηρετούσε το συμφέρον της δικαιοσύνης. Παράλληλα, ο εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής πρόσφερε στην πλευρά της Υπεράσπισης των Κατηγορουμένων, τη δυνατότητα να αντεξετάσουν, αν το επιθυμούσαν, το σύνολο των υπολοίπων μαρτύρων τα ονόματα των οποίων περιλαμβάνονται στο κατηγορητήριο, πλην των Αλεξόπουλου και Σωσίδη (Μ15 και 130 ως αριθμούνται στον πίνακα μαρτύρων στο κατηγορητήριο) οι οποίοι, όχι μόνο δεν κλήθηκαν αλλά ούτε και προσφέρθηκαν για αντεξέταση στην Υπεράσπιση, θεωρώντας τους, ως δήλωσε, αναξιόπιστους μάρτυρες και τον Τριανταφύλλου (Μ18 ως αριθμείται στον πίνακα μαρτύρων στο κατηγορητήριο) λόγω του ότι δεν μπορούσε να εντοπιστεί ή και είχε δηλώσει απροθυμία να προσέλθει για να δώσει μαρτυρία. Μετά από αίτημα των συνηγόρων Υπεράσπισης κλήθηκαν για αντεξέταση ακόμη 4 μάρτυρες, ώστε συνολικά ανήλθαν σε 87 όλοι οι μάρτυρες κατηγορίας. Κατά την εξέλιξη της ακροαματικής διαδικασίας κατατέθηκαν στο Δικαστήριο εκατοντάδες έγγραφα ως Τεκμήρια. Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας εκ μέρους της Κατηγορούσας Αρχής οι συνήγοροι Υπεράσπισης, πλην του συνηγόρου του Κατηγορούμενου 6, εισηγήθηκαν ότι δεν υπάρχει υπόθεση για να απαντηθεί εκ μέρους των Κατηγορούμενων που εκπροσωπούν. Αντίθετη ήταν η θέση του συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής ο οποίος στη γραπτή του αγόρευση παρέθεσε τους λόγους που θα πρέπει να οδηγήσουν το Δικαστήριο στην κλήση όλων των Κατηγορούμενων σε απολογία, παραπέμποντας στη σχετική μαρτυρία που τα αποδεικνύει, σε σχέση με κάθε ένα από αυτούς. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ - Εκ πρώτης όψεως Το δικαίωμα του κατηγορούμενου να υποβάλει εισήγηση ότι δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του προβλέπεται από το άρθρο 74

(1)(β) του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου. Η Αγγλική Πρακτική του 1962- Practice Note -

(1962)1 All E.R. 448 που εκδόθηκε από το High Court (Queen´s Beach Division) σαν καθοδήγηση για τους Άγγλους Δικαστές, όταν εξετάζουν κατά πόσο έχει αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση, έχει υιοθετηθεί και από τα Κυπριακά Δικαστήρια. Η πιο πάνω Πρακτική προβλέπει ότι: «.... A. submission that there is no case to answer may properly be made and upheld: (

1. a)When there has been no evidence to prove an essential element in the alleged offence; (
2. b)when the evidence adduced by the prosecution has been so discredited as a result of cross examination or is so manifestly unreliable that no reasonable tribunal could safely convict on it. Apart from those situations a tribunal should not in general be called on to reach a decision as to conviction or acquittal until the whole of the evidence, which either side wishes to tender, has been placed before it. If, however, a submission is made that there is no case to answer the question should depend not so much on whether the adjudicating tribunal (if compelled to do
3. so)would at that stage convict or acquit but on whether the evidence is such that a reasonable tribunal might convict. If a reasonable tribunal might convict on the evidence so far laid before it, there is a case to answer.» Η πρακτική του 1962 δεν είναι δεσμευτική για τα Κυπριακά Δικαστήρια, αποτελεί όμως σημαντικό οδηγό για αυτά όταν ασκούν ποινική δικαιοδοσία. Παραπέμπουμε ενδεικτικά στην Azinas and Another v. Police

(1981)2 C.L.R. Οι αρχές που διέπουν το φάσμα της εκ πρώτης όψεως υπόθεσης έχουν αναλυθεί σε σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Θα λέγαμε ότι σταθμοί στη σχετική νομολογία υπήρξαν οι αποφάσεις R. v. Mustafa Kara Mehmet 16 C.L.R. 46, Αζίνας ν. Αστυνομίας

(1981)2 Α.Α.Δ. 9, Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστοδούλου

(1990)2 Α.Α.Δ. 133, IACOVOU BROTHERS (CONCRETE) Ltd v. Action Construction & Development Ltd Ποιν. Έφ. 184/14 ημερ. 10/02/16 και E.C. Fresh Meat Ltd v. Γεωργίου ECLI:CY:AD:2018:B524, Ποιν. Εφ. 43/17 ημερ. 05/12/2018. Σχετικό απόσπασμα, από τις σελίδες 144 και 145 της Χριστοδούλου (ανωτέρω), μέσα από τ' οποίο αποκρυσταλλώνονται και κωδικοποιούνται οι αρχές παρατίθεται: «Όπως ο όρος «εκ πρώτης όψεως υπόθεση» υποδηλώνει, η κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση δικαιολογείται μόνο όταν ως θέμα πρώτης όψεως, δηλαδή, μετά την προκαταρκτική θεώρηση της υπόθεσης, δικαιολογείται η κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση. Ο όρος «εκ πρώτης όψεως υπόθεση» χρησιμοποιείται σε αντιδιαστολή με την εις βάθος θεώρηση και τελική όψης της υπόθεσης, δηλαδή, την απόδειξη της κατηγορίας πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Χρήσιμη ανάλυση του όρου «εκ πρώτης όψεως υπόθεση» γίνεται στην απόφαση της ολομέλειας In Re Kakos

(1985)1 C.L.R. 250. ............................... Η απαλλαγή του εφεσίβλητου δικαιολογείται μόνο όταν, α) δεν στοιχειοθετείται εξ΄ αντικειμένου η υπόθεση της Κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων των συστατικών στοιχείων του εγκλήματος, και β) Οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας, σε βαθμό που κανένα λογικό δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει σ΄ αυτή την καταδίκη του κατηγορούμενου. Και στη δεύτερη περίπτωση το κριτήριο είναι αντικειμενικό διότι το μέτρο δεν είναι οι εκτιμήσεις του συγκεκριμένου Δικαστηρίου, αλλά εκείνες ενός νοητού λογικού Δικαστηρίου.» Επακριβέστερη διατύπωση των αρχών καταγράφεται στην R v. Galbraith [1981] 2 All ER 1060 στην σελ. 1062, η οποία συνιστά και την κλασσική θέση τους: «How then should be judge approach a submission of no case?

(1)If there is no evidence that the crime alleged has been committed by the defendant, there is no difficulty. The judge will of course stop the case.

(2)The difficulty arises where there is some evidence but it is of a tenuous character, for example because of inherent weakness or vagueness or because it is inconsistent with other evidence. (

1. a)Where the judge comes to the conclusion that the prosecution evidence, taken at its highest, is such that a jury properly directed could not properly convict upon it, it is his duty, upon a submission being made, to stop the case. (
2. b)Where however the prosecution evidence is such that its strength or weakness depends on the view to be taken of a witness´s reliability, or other matters which are generally speaking within the province of the jury and where on one possible view of the facts there is evidence upon which a jury could properly come to the conclusion that the defendant is guilty, then the judge should allow the matter to be tried by the jury.». Στην πολύ πρόσφατη απόφαση E.C. Fresh Meat Ltd v. Γεωργίου (ανωτέρω) διαβάζονται τα ακόλουθα τα ακόλουθα σημαντικά: «Το εκ πρώτης όψεως στάδιο σε ποινική υπόθεση παραμένει ένα θεμελιακό στάδιο της ποινικής δίκης που προστατεύει στην ουσία τον κατηγορούμενο από τον εξαναγκασμό του να δώσει μαρτυρία για λόγους που δεν άπτονται στην έννοια της καλώς νοούμενης απονομής της δικαιοσύνης. Με δεδομένο ότι η κατηγορούσα αρχή έχει ήδη αποκαλύψει και παρουσιάσει όλη τη μαρτυρία που είχε στη διάθεση της, το Δικαστήριο δεν πρέπει να προχωρήσει την υπόθεση εάν η μαρτυρία είναι θνησιγενώς ελαττωματική κατά νόμο οπότε και ο κατηγορούμενος δικαιούται απαλλαγής από το στάδιο αυτό. Η κατηγορούσα αρχή δεν μπορεί να τίθεται σε καλύτερη μοίρα από απόψεως στοιχειοθέτησης της υπόθεσης ή αποτίμησης της μαρτυρίας εάν ο κατηγορούμενος καταθέσει προς υπεράσπιση του. Δεν πρέπει συναφώς να διαφεύγει της προσοχής ότι είναι η κατηγορούσα αρχή που οφείλει να αποδείξει την κατηγορία και κάθε συστατικό στοιχείο αυτής, με, εκ πρώτης όψεως, βάρος κατά το κλείσιμο της υπόθεσης της, που μετατρέπεται σε αποδεικτικό βάρος απόδειξης πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας στο τελικό στάδιο.» Η υιοθέτηση της Galbraith στην Κυπριακή νομολογία, Azinas v. Police (ανωτέρω), Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστοδούλου (ανωτέρω), Παναγιώτου κ.α. ν. Αστυνομίας

(2000)2 Α.Α.Δ. 191 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Ανδρέας Δράκος κ.α.

(2012)2 Α.Α.Δ. 851 την καθιστά και εδώ την κατεξοχήν καθοδηγητική αυθεντία. Δεν προβαίνει ο δικαστής στο στάδιο του εκ πρώτης όψεως σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας. Το έργο αυτό επιτελείται κατά το τέλος της δίκης. Η απόφασή περιορίζεται σε αντικειμενική θεώρηση της υπόθεσης. Η απόφαση για απαλλαγή και αθώωση σ' αυτό το στάδιο της δίκης, πρέπει να έχει αντικειμενικό έρεισμα και να αντέχει στη βάσανο που θέτει η Πρακτική του 1962, δηλαδή, ότι κάθε λογικό δικαστήριο θα κατέληγε, ενόψει της αντικειμενικής υφής της μαρτυρίας, στο ίδιο συμπέρασμα. Καθοδηγούμενοι από τις πιο πάνω αρχές εξετάσαμε τις εισηγήσεις των συνηγόρων αφού ενδιατρίψαμε στην ογκώδη μαρτυρία που κατατέθηκε από τους μάρτυρες κατηγορίας. Όσον αφορά τους Κατηγορούμενους 1, 2, 3 (πλην ορισμένων κατηγοριών, όπως υποδεικνύουμε στη συνέχεια), 6, 7, 8, 15 (πλην των κατηγοριών 88 και 89) και 16, θα περιοριστούμε να υποδείξουμε πως η προσκομισθείσα από την Κατηγορούσα Αρχή μαρτυρία, στο σύνολό της, αντικρυζόμενη κάτω από το πρίσμα των νομικών αρχών στις οποίες αναφερθήκαμε πιο πάνω, δικαιολογεί την κλήση τους σε απολογία. Κάποιες κατ' ισχυρισμόν, αντιφάσεις και ανακολουθίες που επισημάνθηκαν από τους ευπαίδευτους συνηγόρους των Κατηγορουμένων 1, 2, 3, 7, 8 και 16, δεν εξουδετερώνουν τη μαρτυρία, ώστε να δικαιολογείται η απαλλαγή τους σε αυτό το στάδιο. Σε σχέση με τον Κατηγορούμενο 3, έχουμε διεξέλθει με προσοχή τη μαρτυρία και δεν έχουμε εντοπίσει οποιαδήποτε αναφορά για χρηματισμό του από τους Κατηγορούμενους 13 και 14, με το ποσό των €10.000, ως οι κατηγορίες 16, 18, 20, 22, 24 και

1. Ως εκ τούτου, συμφωνούμε με το συνήγορό του, κ. Δημητρίου, ότι δεν δικαιολογείται η κλήση του σε απολογία στις εν λόγω κατηγορίες. Όσον αφορά όμως το χρηματισμό του από την Κατηγορούμενη 15, ως οι κατηγορίες 15, 17, 19, 21, 23 και 25, υπάρχει μαρτυρία προερχόμενη, κυρίως, από τους ΜΚ75, 76 και 78, με βάση την οποία ο Κατηγορούμενος 3 φέρεται να έχει χρηματιστεί με τα ποσά που αναφέρονται στις κατηγορίες αυτές. Κάποιες διαφορές στη μαρτυρία, τις οποίες υπέδειξε ο συνήγορός του, όπως η διάσταση στη μαρτυρία των ΜΚ75 και 78 σε σχέση με το μέρος όπου δόθηκε στον Κατηγορούμενο 3 το ποσό των €15.000, δεν είναι ικανές να εκθεμελιώσουν τις κατηγορίες, ως υποστήριξε ο κ. Δημητρίου. Είναι αρκετό γι' αυτό το στάδιο το γεγονός ότι οι μάρτυρες κατηγορίας υποστήριξαν ότι το συγκεκριμένο ποσό όπως και τα άλλα ποσά που αναφέρονται στις λεπτομέρειες των κατηγοριών που αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος 3, δόθηκαν με τον τρόπο που εξήγησαν στη μαρτυρία τους. Επαναλαμβάνουμε ότι δεν είναι το κατάλληλο στάδιο για ενδελεχή αξιολόγηση της μαρτυρίας και εξαγωγή τελικών ευρημάτων επί της αξιοπιστίας των μαρτύρων. Έχουμε συνεπώς ικανοποιηθεί ότι αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του Κατηγορούμενου 3 σε σχέση με τις κατηγορίες 15, 17, 19, 21, 23 και 25, στις οποίες θα πρέπει να κληθεί σε απολογία. Όσον αφορά, όμως, τις κατηγορίες 88 και 89 τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Ειδικότερα: Η Κατηγορούμενη 13, Enviroplan Μελετητική Σύμβουλοι Αναπτυξιακών & Τεχνικών Έργων Α.Ε. (στη συνέχεια «Α.Ε.»), αντιμετωπίζει την κατηγορία της Συνωμοσίας προς Καταδολίευση, κατά παράβαση του άρθρου 302 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 (κατηγορία 88). Την ίδια κατηγορία αντιμετώπιζε και ο Κατηγορούμενος 14 στην οποία όμως απαλλάχθηκε με απόφαση του Εφετείου ημερ. 4/7/2018, λόγω παράβασης της αρχής της ειδικότητας (βλ. Αναφορικά με τον Θεοφάνη Λώλο, ECLI:CY:AD:2018:A329, Πολιτική Έφεση Αρ. 320/17, ημερ. 4/7/2018). Με βάση τις λεπτομέρειες της υπό αναφοράν κατηγορίας, ως έχουν τροποποιηθεί με τα διατάγματα του Δικαστηρίου ημερ. 8/6/2017 και 14/6/2017: «Οι Κατηγορούμενοι 13, 14 και 15 (η οποία κατά τον επίδικο χρόνο ονομαζόταν ELEMAX Ltd) μαζί με την Κοινοπραξία ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε. - ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΤΕΒ Α.Ε. CYBARCO LTD, που εκπροσωπείτο από τον ΧΧΧ Κατρή, σε άγνωστη ημερομηνία, κατά το έτος 2006, στη Δημοκρατία συνωμότησαν να καταδολιεύσουν το κοινό, δηλαδή, οι Κατηγορούμενοι 13 και 14, με δόλιο τρόπο να βοηθήσουν την Κοινοπραξία ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε. - ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΤΕΒ Α.Ε. CYBARCO LTD καθώς και την 15 Κατηγορούμενη, θυγατρική Εταιρεία της ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε., έναντι ανταλλάγματος, στο να κατακυρωθεί η προσφορά που υπέβαλε για την κατασκευή και λειτουργία του ΟΕΔΑ Λάρνακας - Αμμοχώστου, η προαναφερόμενη Κοινοπραξία.» Σημειώνεται πως μετά από αίτημα των Κατηγορουμένων, η Κατηγορούσα Αρχή έδωσε τις ακόλουθες, πρόσθετες, λεπτομέρειες: «Ο δόλιος τρόπος συνίστατο σε όλες τις ενέργειες που έγιναν από τους Κατηγορουμένους 13 και 14 σε σχέση με την αξιολόγηση της οικονομικής προσφοράς της κοινοπραξίας ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε. ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΤΕΒ Α.Ε. CYBARCO Ltd όσον αφορά το κόστος λειτουργίας και συντήρησης του ΧΥΤΥ Κόσιης. Ειδικότερα οι Κατηγορούμενοι 13 και 14 ετοίμασαν έκθεση ημερομηνίας 17/11/2006 προς το Υπουργείο Εσωτερικών ως αναθέτουσα Αρχή η οποία παραπλανητικά δικαιολογούσε την τιμή προσφοράς της Κοινοπραξίας ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε.‑ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΤΕΒ Α.Ε. CYBARCO Ltd που ήταν υψηλότερη από την αρχική τιμή που οι Κατηγορούμενοι 13 και 14 είχαν καθορίσει σε μελέτη τους προς το Υπουργείο Εσωτερικών πριν την υποβολή των προσφορών για το έργο κατασκευής του ΧΥΤΥ Κόσιης. Οι Κατηγορούμενοι 13 και 14 ενώ ήταν σύμβουλοι της αναθέτουσας Αρχής, ήρθαν σε συνεννόηση με την πιο πάνω Κοινοπραξία από την οποία ζήτησαν και πήραν αντάλλαγμα ούτως ώστε στην έκθεση που θα ετοίμαζαν προς την αναθέτουσα Αρχή να δικαιολογήσουν την προαναφερόμενη διαφορά σχετικά με το λειτουργικό κόστος του ΧΥΤΥ Κόσιης, με απώτερο σκοπό να κατακυρωθεί η προσφορά στην Κοινοπραξία. Το αντάλλαγμα συνίστατο στη σύναψη συμφωνίας μεταξύ της Κατηγορούμενης 15 και της εταιρείας Α. Π. WASTEPLAN Ltd ημερομηνίας 01/01/
2. Σχετική μεταξύ άλλων είναι η μαρτυρία του ΧΧΧ Κατρή ΜΚ 70, ΧΧΧ Κοκότση ΜΚ 69, ΧΧΧ Καπρή ΜΚ 151 και ΧΧΧ Χρίστου ΜΚ 65.» Επιπλέον η Κατηγορούμενη 13 αντιμετωπίζει, μαζί με τους Κατηγορούμενους 14 και 15 και την κατηγορία 89 που αφορά το αδίκημα της Απάτης, κατά παράβαση των άρθρων 300, 20 και 21 του Ποινικού Κώδικα, με τις ακόλουθες λεπτομέρειες: «Οι Κατηγορούμενοι 13, 14 και 15, μαζί με την Κοινοπραξία ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε. - ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΤΕΒ Α.Ε. CYBARCO LTD που εκπροσωπείτο από τον ΧΧΧ Κατρή, μεταξύ των ετών 2010-2016 με δόλιο επινόημα εξαπάτησαν την Δημοκρατία με αποτέλεσμα το Δημόσιο να υποστεί ζημιά €4.469.501,00, δηλαδή, παρουσίασαν έκθεση στο Υπουργείο Εσωτερικών, με την οποία, παραπλανητικά, φαινόταν ότι το κόστος διαχείρισης στο ΧΥΤΥ Κόσιης ήταν €56,7 ανά τόνο σκουπιδιών αντί €49,86 ανά τόνο σκουπιδιών όπως αρχικά είχε υπολογιστεί από τους Κατηγορούμενους 13 και 14.» Για να αποδείξει την υπόθεση της εναντίον των Κατηγορουμένων 13 και 14, η Κατηγορούσα Αρχή στηρίχθηκε, κατά κύριο λόγο, στη μαρτυρία 6 μαρτύρων: - του ΧΧΧ Κοτζάπασιη (ΜΚ3), λειτουργού του Υπουργείου Εσωτερικών, Υπεύθυνου του Κλάδου Αποβλήτων - της ΧΧΧ Χρίστου (ΜΚ44), Αναπληρώτριας Διευθύντριας Ελέγχου στο Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών & Έργων - του ΧΧΧ Καπρή (ΜΚ66), Λειτουργού της Ελεγκτικής Υπηρεσίας - του ΧΧΧ Κατρή (ΜΚ75), Εκτελεστικού Διευθυντή της Εταιρείας ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε., μητρικής της Κατηγορούμενης 15 - του ΧΧΧ Κοκότση (ΜΚ76), Γενικού Διευθυντή της Κατηγορούμενης 15 και Υπεύθυνου του Έργου από τον Ιούλιο 2010 και - του ΧΧΧ Αλαβέρα (ΜΚ82), Ιδρυτή, Ιδιοκτήτη και Διευθυντή της Εταιρείας Α.Ρ. Wasteplan Ltd. Πολύ συνοπτικά, από τη μαρτυρία των υπό αναφορά μαρτύρων, προκύπτουν τα ακόλουθα, αδιαμφισβήτητα δεδομένα: 1) Στις 14/4/2003 υπεγράφη συμφωνία μεταξύ του Υπουργείου Εσωτερικών και της Εταιρείας Enviroplan Ο.Ε., (στη συνέχεια «Ο.Ε.»), για την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών (Τεκμήριο 155Χ). Με βάση τη συμφωνία αυτή, η Ο.Ε., ανέλαβε, μεταξύ άλλων, την ετοιμασία μελετών και εγγράφων προσφορών για τον ΟΕΔΑ Λάρνακας/Αμμοχώστου - ΧΥΤΥ ΚΟΣΙΗΣ - (στη συνέχεια «το Έργο») με τη μέθοδο PFI (Private Finance Investment), δηλαδή της αυτοχρηματοδότησης από ιδιώτη (βλ. παρά. 1.3.7 Τεκμηρίου 155Χ). 2) Λόγω της επικείμενης ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, προέκυψε η ανάγκη για αλλαγή του σχεδιασμού του έργου, ώστε να τύγχανε χρηματοδότησης από κονδύλι της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Υπεγράφη έτσι η δεύτερη συμφωνία και πάλι μεταξύ του Υπουργείου Εσωτερικών και της Ο.Ε. την 1/3/2004 (Τεκμήριο 157Χ). Με βάση τη συμφωνία αυτή η Ο.Ε., ανέλαβε και την ετοιμασία μελέτης Κόστους-Οφέλους με τη μορφή πλέον της συγχρηματοδότησης (με δημόσια δαπάνη) και όχι στη βάση του PFI, ως ήταν ο αρχικός σχεδιασμός της κατασκευής του έργου. Για το ζήτημα της πιο πάνω αλλαγής στο σχεδιασμό του έργου (από PFI σε έργο με δημόσια δαπάνη) σχετική είναι και η επιστολή του Υπουργείου Εσωτερικών ημερομηνίας 27/7/2005 (Τεκμήριο 159Χ). Υποδεικνύεται ότι η υπό αναφορά επιστολή, η οποία υπογράφεται από τον Κατηγορούμενο 8, απευθύνεται στην Κατηγορούμενη 13 (Enviroplan Α.Ε.) και όχι στην Ο.Ε., η οποία υπέγραψε τις δύο συμφωνίες (Τεκμήρια 155Χ και 157Χ). 3) Στη βάση της δεύτερης πιο πάνω συμφωνίας (Τεκμήριο 157Χ) η Ο.Ε., ετοίμασε και υπόβαλε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Απρίλιο του έτους 2005, την αίτηση για τη χρηματοδότηση του Έργου, στην οποία περιλαμβανόταν και μελέτη Κόστους-Οφέλους (Τεκμήριο 158Χ). Η αρμόδια Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε την αίτηση χρηματοδότησης του Έργου, ως προκύπτει από τα Τεκμήρια 161Χ και 162Χ. Όπως είναι παραδεκτό, το Έργο χρηματοδοτήθηκε, εν τέλει, από την Ευρωπαϊκή Ένωση με το ποσό των €28 εκ. 4) Μετά την προκήρυξη του διαγωνισμού, στη βάση των Εγγράφων που ετοιμάστηκαν από την Ο.Ε., υποβλήθηκαν προσφορές από 4 εταιρείες/κοινοπραξίες στις 10/4/2006 (βλ. Τεκμήρια 166Χ και 167Χ). Ανάμεσα στους προσφοροδότες, ήταν και η Κοινοπραξία ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε.-ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΤΕΒ Α.Ε. - CYBARCO (στη συνέχεια «η Κοινοπραξία»), στην οποία εν τέλει κατακυρώθηκε η προσφορά (βλ. Τεκμήριο 177Χ) και ανέλαβε την εκτέλεση του έργου, δυνάμει της συμφωνίας ημερομηνίας 20/12/
3. 5) Ό,τι ενδιαφέρει την υπόθεση από την προσφορά που είχε υποβάλει η Κοινοπραξία, είναι η οικονομική πτυχή και συγκεκριμένα το ποσό της προσφοράς σε σχέση με το κόστος λειτουργίας και συντήρησης που καθορίστηκε, κατά μέσο όρο, στην τιμή των €56,70 ανά τόνο. Είναι σημαντικό να υποδειχθεί πως με βάση τη Μελέτη Κόστους Οφέλους που είχε ετοιμάσει η Ο.Ε. (Τεκμήριο 158Χ), στα πλαίσια της συμφωνίας της με την Κυπριακή Δημοκρατία (Τεκμήριο 157Χ), το κόστος είχε υπολογιστεί στην τιμή των €49,86 ανά τόνο. 6) Προτού κατακυρωθεί η προσφορά στην Κοινοπραξία, είχαν ανταλλαγεί επιστολές μεταξύ της Επιτροπής Αξιολόγησης του Έργου και του Συμβουλίου Προσφορών. Συγκεκριμένα το Συμβούλιο Προσφορών με την επιστολή ημερ. 3/11/2006 (Τεκμήριο 169Χ) ζήτησε από την Επιτροπή Αξιολόγησης να δικαιολογήσει, με συμπληρωματική έκθεση, την αύξηση που παρατηρήθηκε στην οικονομική προσφορά της Κοινοπραξίας σε σχέση με το αρχικά υπολογισθέν κόστος λειτουργίας και συντήρησης του Έργου. 7) Η Επιτροπή Αξιολόγησης αποτάθηκε τότε στην A.E., με την επιστολή της ημερομηνίας 6/11/2006 (Τεκμήριο 170Χ), ζητώντας από αυτήν να τεκμηριώσει την αναφερθείσα πιο πάνω αύξηση του κόστους λειτουργίας και συντήρησης. Στην υπό αναφορά επιστολή της Επιτροπής Αξιολόγησης, επισυνάφθηκε και η ανάλυση της οικονομικής προσφοράς της Κοινοπραξίας. Είναι σημαντικό να υποδειχθεί ότι η Α.Ε. είχε υπογράψει άλλη συμφωνία με την Κυπριακή Δημοκρατία στις 12/10/2006 (Τεκμήριο 160Χ) για την Τεχνική Επίβλεψη του Έργου. Είναι στα πλαίσια αυτής της συμφωνίας, όπως προκύπτει από την αναφερθείσα επιστολή της Επιτροπής Αξιολόγησης (Τεκμήριο 170Χ), που ζητήθηκε από την Α.Ε. να τεκμηριώσει την διαπιστωθείσα αύξηση του κόστους λειτουργίας. 8) Οι τρεις πιο πάνω συμφωνίες (Τεκμήρια 155Χ, 157Χ και 160Χ) υπογράφηκαν από τον Κατηγορούμενο 14, δια λογαριασμό των Εταιρειών Ο.Ε. και Α.Ε., αντίστοιχα, και όχι ασφαλώς υπό την προσωπική του ιδιότητα. 9) Με την απάντηση της, ημερομηνίας 15/11/2006 (Τεκμήριο 173Χ), η Α.Ε. δικαιολόγησε την αύξηση του κόστους λειτουργίας και συντήρησης ως ακολούθως: «Α) Η προσφερόμενη τιμή για την επεξεργασία των σύμμεικτων απορριμμάτων ανέρχεται σε 54,00 €/tn, ενώ αντίστοιχα η ανηγμένη προσφερόμενη τιμή για το σύνολο των εισερχόμενων απορριμμάτων ανέρχεται σε 56,70 €/tn. Η τιμή αυτή σε απόλυτα μεγέθη, κρίνεται ως «μέτρια τιμή», συγκρινόμενη με αντίστοιχες τιμές από μονάδες του εξωτερικού, οι οποίες κατά μέσο όρο κινούνται σε επίπεδο περίπου 80-100 €/tn απορριμμάτων. Β) Η μελέτη κόστους-οφέλους του έργου, η οποία συντάχθηκε στα πλαίσια της αίτησης χρηματοδότησης της κατασκευής του έργου από το Ταμείο Συνοχής, είχε το σκεπτικό ότι το έργο θα αναλάβει να το λειτουργήσει Δημόσιος Φορέας (Σύνδεσμος Δήμων και Κοινοτήτων της περιοχής). Ως εκ τούτου στην οικονομική ανάλυση που έγινε περιλαμβάνονταν τα καθαρά άμμεσα κόστη της μονάδας ενώ δεν περιλαμβάνονταν μια σειρά έμμεσων δαπανών οι οποίες σχετίζονται με το γεγονός ότι η λειτουργία του έργου ανατέθηκε τελικά σε ιδιώτη ο οποίος αφενός δικαιούται κέρδος αφετέρου επωμίζεται όλο το ρίσκο και τους κινδύνους της λειτουργίας, παράγοντες οι οποίοι τελικά μεταφράζονται σε κόστος. Ειδικότερα οι δαπάνες αυτές είναι οι ακόλουθες: .............» Ακολουθεί η ανάλυση των δαπανών ως λεπτομερώς καταγράφονται στην επιστολή Τεκμήριο 173Χ. Θα πρέπει στο σημείο αυτό να υποδειχθεί ότι η τιμή των €56,70 ανά τόνο απορριμμάτων δεν είναι απόλυτα ορθή. Στην πραγματικότητα, με βάση την προσφορά της Κοινοπραξίας, η τιμή των €56,70 ήταν η μέση τιμή για όλα τα είδη απορριμμάτων, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων (γύρω στο 99% με βάση τη μαρτυρία του ΜΚ75 και άλλων μαρτύρων) ήταν σύμμεικτα απορρίμματα, η τιμή των οποίων είχε καθοριστεί στο ποσό των €54 ανά τόνο (βλ. Τεκμήρια 173Χ και 174Χ). 10) Η Επιτροπή Αξιολόγησης, στη συνεδρία της ημερομηνίας 16/11/2006 (βλ. πρακτικά Τεκμήριο 174Χ), στην οποία παρευρίσκετο και ο Κατηγορούμενος 14, αφού ενημερώθηκε για το περιεχόμενο της επιστολής της Α.Ε. (Τεκμήριο 173Χ), ζήτησε περαιτέρω τεκμηρίωση από το σύμβουλο (Α.Ε.) όσον αφορά τη θέση του ότι η προσφερόμενη τιμή της Κοινοπραξίας ήταν δικαιολογημένη. 11) Με την επιστολή της ημερομηνίας 17/11/2006 (Τεκμήριο 175Χ) η Α.Ε. εισηγήθηκε όπως γίνει αποδεκτή η οικονομική προσφορά της Κοινοπραξίας για τους λόγους που εκεί αναλύονται. 12) Ακολούθησε η κατακύρωση της προσφοράς στην Κοινοπραξία, με σχετική απόφαση ημερ. 30/11/2006 που λήφθηκε από το Συμβούλιο Προσφορών (Τεκμήριο 177Χ). Όπως αναφέρεται και στις λεπτομέρειες των κατηγοριών 88 και 89 που αντιμετωπίζουν οι Κατηγορούμενοι 13 (κατηγορίες 88 και 89) και 14 (κατηγορία 89), η Κατηγορούσα Αρχή θεωρεί ότι η απόφαση της Επιτροπής Προσφορών ήταν αποτέλεσμα της παραπλάνησης που έτυχε από τους Κατηγορούμενους 13 και 14, οι οποίοι, ενώ στην αρχική τους μελέτη υπολόγισαν το κόστος λειτουργίας και συντήρησης του Έργου στην τιμή των €49,86 ανά τόνο σκουπιδιών, στη συνέχεια δικαιολόγησαν την αυξημένη τιμή των €56,70 που καθόρισε στην προσφορά της η Κοινοπραξία, προκειμένου να κατακυρωθεί σ' αυτήν η προσφορά, αφού είχαν έλθει σε συνεννόηση με την Κοινοπραξία και τους δόθηκαν ανταλλάγματα. Το αντάλλαγμα, όπως αναφέρεται στις λεπτομέρειες της κατηγορίας 88 «συνίστατο στη σύναψη συμφωνίας μεταξύ της Κατηγορούμενης 15 και της εταιρείας Α.Π. WASTEPLAN LTD (στη συνέχεια «Wasteplan») ημερομηνίας 01/01/2008». Με λίγα λόγια, η Κατηγορούσα Αρχή υποστηρίζει ότι οι Κατηγορούμενοι 13 και 14, με δόλια μέσα και για να αποκομίσουν οικονομικό όφελος, συμφώνησαν με την Κοινοπραξία να την βοηθήσουν να επιτύχει η προσφορά της, με αντάλλαγμα τη συνομολόγηση της συμφωνίας μεταξύ της Κατηγορούμενης 15 και της Wasteplan, η οποία ήταν δικών τους συμφερόντων. Οι πιο πάνω δόλιες ενέργειες, αποδείχθηκαν επαρκώς, εισηγήθηκε ο κ. Κέκκος στην αγόρευσή του, από τη μαρτυρία των ΜΚ44, 66, 75, 76 και 77, από την οποία προέκυψαν τα ακόλουθα:
4. Ότι η επικαιροποιημένη μελέτη που ετοίμασαν οι Κατηγορούμενοι 13 και 14 (Τεκμήριο 173Χ και 175Χ) ήταν λανθασμένη και παραπλανητική, επικαλούμενος προς τούτο τη μαρτυρία των ΜΚ44 και
6. Ότι οι Κατηγορούμενοι 13 και 14, δικαιολόγησαν την τιμή των €56,70 ανά τόνο σκουπιδιών που περιλαμβανόταν στην προσφορά της Κατηγορούμενης 15, επειδή θα αποκόμιζαν οφέλη από τη συμφωνία της Κοινοπραξίας με την Wasteplan. Τούτο, υποστήριξε ο συνήγορος, προκύπτει από τη μαρτυρία του ΜΚ76, ο οποίος ανέφερε στη μαρτυρία του ότι «πίσω από την Εταιρεία Wasteplan ήταν ο Κατηγορούμενος 14». Προκύπτει, επίσης, ανέφερε ο κ. Κέκκος, από την ίδια την κατάθεση του Κατηγορούμενου 14 (Τεκμήριο 181(γ)Χ) στην οποία, ανάμεσα σε άλλα, δέχεται ότι είχε συνάντηση με τον Μπόμπολα στην Αθήνα για διακανονισμό των οικονομικών διαφορών που υπήρχαν ανάμεσα στις Εταιρείες Ηλέκτωρ και Wasteplan. Πέραν των ανωτέρω, εισηγήθηκε ότι το αντάλλαγμα και η διασύνδεση των Κατηγορουμένων 13 και 14 με την Εταιρεία Wasteplan, προκύπτει από τη μαρτυρία του ΜΚ75 ο οποίος ανάφερε ότι ο Κατηγορούμενος 14 είχε τηλεφωνική συνομιλία με στέλεχος της Ηλέκτωρ (Τριανταφύλλου) από τον οποίο ζήτησε να ετοιμάσει Έκθεση ώστε να δικαιολογείται η χρέωση των €54 ανά τόνο, χωρίς να φαίνεται ότι η Κατηγορούμενη 13 έκανε λάθος. Ανέφερε, επίσης ότι του είχε ζητήσει ως αντάλλαγμα να υπογραφεί μια σύμβαση με Κυπριακή Εταιρεία.
7. Αναφορικά με τη ζημιά που έχει υποστεί η Κυπριακή Δημοκρατία, εισηγήθηκε ότι είναι αυταπόδεικτη και προκύπτει από τη διαφορά της τιμής που χρέωνε η Κοινοπραξία που ήταν €56,70 ανά τόνο από την τιμή των €42,72 που ήταν με βάση τη μαρτυρία του ΜΚ66, το αποδεκτό κόστος. Η διαφορά αυτή, εάν πολλαπλασιαστεί με την ελάχιστη ποσότητα απορριμμάτων που προέβλεπε η σύμβαση, που ήταν 80.000 τόνοι ετησίως, επί 10 χρόνια που ήταν η διάρκεια της, προκύπτει ζημιά ύψους €11.184.
9. Άλλο στοιχείο που εμπλέκει τον Κατηγορούμενο 14 με την υπόθεση, σύμφωνα με το συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής, είναι το γεγονός ότι είχε ενεργήσει, μέσω μίας άλλης εταιρείας του (Diergon Ltd) ως σύμβουλος της Ηλέκτωρ, κατά το στάδιο της ετοιμασίας της μελέτης της Τεχνικής Προσφοράς της για τη συμμετοχή της στο διαγωνισμό κατασκευής του Έργου. Θα είχε, ως εκ τούτου, οικονομικό όφελος, εισηγήθηκε ο κ. Κέκκος, από την ανάθεση του έργου στην Κοινοπραξία, γεγονός που δεν αποκάλυψε, όταν στη συνέχεια ενήργησε και ως σύμβουλος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
10. Όσον αφορά, τέλος, τη θέση της Υπεράσπισης των Κατηγορουμένων 13 και 14 ότι η Α.Ε. είναι ξεχωριστή νομική οντότητα από την Ο.Ε., υποστήριξε πως είναι εκ των υστέρων επινόημα των Κατηγορουμένων για να αποφύγουν τις ευθύνες τους. Υπέδειξε πως ο Κατηγορούμενος 14 ήταν το πρόσωπο που συνέταξε, τόσο τη μελέτη Κόστους-Οφέλους (Τεκμήριο 158Χ), με βάση το Τεκμήριο 157Χ, όσο και τα Τεκμήρια 173Χ και 175Χ και είναι «αστείο», κατά την εισήγηση του, να υποστηρίζει η Α.Ε. ότι δεν έχει ευθύνη επειδή δεν συνέταξε το Τεκμήριο 158Χ. Σε κάθε περίπτωση, κατέληξε ο συνήγορος, η Α.Ε. φέρει ευθύνη επειδή επικαιροποίησε τη μελέτη Κόστους-Οφέλους, με βάση τα Τεκμήρια 173Χ και 175Χ. Στην αντίπερα όχθη, ο συνήγορος των Κατηγορουμένων 13 και 14, κ. Τριανταφυλλίδης, υποστήριξε πως δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση στις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν οι Κατηγορούμενοι 13 και 14 για τους ακόλουθους, κυρίως, λόγους: (α) Δεν υπάρχει το συγκριτικό στοιχείο του «αρχικού» υπολογισμού της τιμής, όπως αναφέρεται στις κατηγορίες 88 και
11. Υπέδειξε, συναφώς, πως ο αρχικός υπολογισμός έγινε από την Ο.Ε., που ήταν οι σύμβουλοι με βάση τα Τεκμήρια 155Χ και 157Χ. Κατά το χρόνο εκείνο, υποστήριξε ο συνήγορος, δεν ήταν στο προσκήνιο η Α.Ε., η οποία συνεβλήθη με την Κυπριακή Δημοκρατία πολύ μεταγενέστερα (12/10/2006), με βάση το Τεκμήριο 160Χ. (β) Το ότι δεν υπάρχει το υπό αναφορά συγκριτικό στοιχείο, υπέδειξε ο συνήγορος, προκύπτει από το γεγονός ότι στις προσφορές τους οι εταιρείες Κοινοπραξία και Τέρνα, περιέλαβαν μόνο το κόστος οφέλους, όπως δέχθηκε, κατά το συνήγορο και ο ΜΚ3, παραπέμποντας σε αποσπάσματα από τη μαρτυρία του. (γ) Σε κάθε περίπτωση, ο Κατηγορούμενος 14 ουδέποτε συμβλήθηκε προσωπικά με την Κυπριακή Δημοκρατία, υποδεικνύοντας ότι υπέγραψε όλες τις συμφωνίες, ως αντιπρόσωπος της Α.Ε. (Τεκμήρια 155Χ και 157Χ) και της Ο.Ε. (Τεκμήριο 160Χ). (δ) Ουδεμία μαρτυρία τέθηκε για την κατηγορία της συνομωσίας. Παρέπεμψε επί του προκειμένου στη μαρτυρία του ΜΚ75, διευθυντή της Ηλέκτωρ Α.Ε., ο οποίος ανάφερε πως δεν υπήρξε οποιαδήποτε συνεννόηση με τους Κατηγορούμενους 13 και 14 σε οποιοδήποτε στάδιο. (ε) Δεν υπάρχει μαρτυρία σε σχέση με το, κατ' ισχυρισμό, αντάλλαγμα και συγκεκριμένα με τη συμφωνία μεταξύ της Κατηγορούμενης 15 και της Εταιρείας Wasteplan (Τεκμήριο 28Χ). Προς τεκμηρίωση της θέσης του ο κ. Τριανταφυλλίδης παρέπεμψε στη μαρτυρία των ΜΚ75, ΜΚ76 και ΜΚ82, υποδεικνύοντας τα ακόλουθα: i) Ο ΜΚ76 παραδέχθηκε στη μαρτυρία του πως η αναφορά στη γραπτή του κατάθεση ότι η υπογραφή της σύμβασης της Κατηγορούμενης 15 με την Wasteplan αποτελούσε το αντάλλαγμα και ότι πίσω από την Wasteplan κρύβονταν οι Κατηγορούμενοι 13 και 14, στηριζόταν, απλά, σε υποψίες δικές του, καθότι δεν είχε υπογράψει ο ίδιος τη σύμβαση. ii) Από την άλλη, οι ΜΚ75 (Κατρής) και ΜΚ82 (Αλαβέρας), υποστήριξαν πως ιδιοκτήτης της Wasteplan ήταν ο ΜΚ
12. Ειδικότερα, ο ΜΚ75, απέκλεισε το ενδεχόμενο να υπήρχε οποιαδήποτε σχέση μεταξύ των δύο συμφωνιών. Ανάφερε, επίσης, ότι ο ίδιος συνομολόγησε τη σύμβαση με την Wasteplan εκ μέρους της Κατηγορούμενης 15 και την θεωρεί μια καλή συμφωνία. Πέραν των ανωτέρω, ανέφερε πως η προσφορά της Κοινοπραξίας ήταν συμφέρουσα και επωφελής για το κράτος και ότι το ποσό των €54 τον τόνο για τα σύμμεικτα, που ήταν το μεγαλύτερο μέρος των απορριμμάτων, ήταν λογικό, εξηγώντας ότι τα €45 αφορούσαν το λειτουργικό κόστος και τα €9 το κατασκευαστικό. iii) Τέλος, ο ΜΚ82, ξεκαθάρισε ότι ο ίδιος είναι και ήταν ιδιοκτήτης της Wasteplan και ουδεμία σχέση είχαν οι Κατηγορούμενοι 13 και 14, αρνούμενος κατηγορηματικά ότι ήταν «αχυράνθρωπος» του Κατηγορούμενου 14 στην Εταιρεία Wasteplan. Η μόνη ανάμιξη που είχε ο Κατηγορούμενος 14 με τη συμφωνία της Wasteplan με την Κατηγορούμενη 15, ανέφερε ο συγκεκριμένος μάρτυρας, ήταν η διαμεσολάβηση του το έτος 2015 για να πληρωθεί το οφειλόμενο ποσό από την Ηλέκτωρ. (στ) Σε σχέση με τη μαρτυρία των ΜΚ44 και 66 (ΧΧΧ Χρίστου και ΧΧΧ Καπρή, αντίστοιχα) υποστήριξε ότι οι Εκθέσεις τους στηρίχθηκαν σε εσφαλμένα στοιχεία, δίδοντας ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός ότι ο ΜΚ66 δεν έλαβε υπόψη του το γεγονός ότι άλλαξε ο σχεδιασμός του Έργου, από PFI σε Έργο με Δημόσια Δαπάνη. Ανέδειξε, επίσης, το γεγονός ότι η ΜΚ44 δεν συνεκτίμησε το γεγονός ότι η Κοινοπραξία μετακύλισε το κόστος κατασκευής στο κόστος λειτουργίας, κάτι που δεν απαγορεύετο από τους όρους της προσφοράς. Επί του σημείου αυτού ο συνήγορος υπέδειξε πως η ΜΚ44 δεν αμφισβήτησε ότι είχε δικαίωμα να μετακυλήσει το κόστος, αλλά, όπως ανέφερε, δεν το είχε αναδείξει ο σύμβουλος. Έχουμε εξετάσει το σύνολο της μαρτυρίας που σχετίζεται με τους Κατηγορούμενους 13 και 14 και θεωρούμε ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποδείξει εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον τους στις δύο κατηγορίες που αντιμετωπίζουν, για τους ακόλουθους λόγους:
13. Δεν υπάρχει μαρτυρία σε σχέση με βασικά συστατικά στοιχεία των αδικημάτων της Συνωμοσίας (άρθρο 302 Π.Κ.) και της Απάτης (άρθρο 300 Π.Κ.) και συγκεκριμένα του δόλου, της καταδολίευσης ή/και του δόλιου επινοήματος, τα οποία συναρτήθηκαν με το, κατ' ισχυρισμό, αντάλλαγμα των Κατηγορουμένων 13 και 14, δηλαδή τα οφέλη που θα αποκόμιζαν από τη σύμβαση με την Wasteplan. Για το ζήτημα αυτό η μαρτυρία που τέθηκε ήταν: i) Η πληροφόρηση που είχε ο ΜΚ75 από κάποιο στέλεχος της Ηλέκτωρ (Τριανταφύλλου) ότι του είχε τηλεφωνήσει ο Κατηγορούμενος 14 και του ζήτησε να ετοιμάσει Έκθεση στην οποία να δικαιολογείται το ψηλότερο κόστος και να μην φαίνεται ότι είχε υπολογιστεί λανθασμένα από τον ίδιο. Ανέφερε, επίσης, στην κατάθεση του (Τεκμήριο 75Χ) ότι ο ΜΚ14 του είχε ζητήσει να υπογράψει μια σύμβαση με κυπριακή εταιρεία, η οποία θα αναλάμβανε την περιβαλλοντική παρακολούθηση του Έργου. ii) Η αναφορά του ΜΚ76 ότι οι Κατηγορούμενοι 13 και 14 ήταν οι πραγματικοί ιδιοκτήτες της Wasteplan. iii) Η μαρτυρία του ΜΚ82, ο οποίος υποστήριξε πως ήταν και είναι ιδιοκτήτης της Wasteplan και δεν είναι «αχυράνθρωπος» του Κατηγορούμενου
14. Επιβεβαίωσε το γεγονός ότι συνομολογήθηκε σύμβαση της Κατηγορούμενης 15 με την Wasteplan, υποστηρίζοντας, ωστόσο, ότι η σύμβαση ήταν καθόλα έγκυρη και επωφελής και για τα δύο μέρη. iv) Στα ίδια πλαίσια κινήθηκε και η μαρτυρία του ΜΚ75, ο οποίος είχε υπογράψει τη σύμβαση εκ μέρους και δια λογαριασμό της Κατηγορούμενης 15 (βλ. Τεκμήριο 28Χ). Περαιτέρω, ο μάρτυρας, ανέφερε ότι το μόνο που έπραξε ο Κατηγορούμενος 14 ήταν ότι του σύστησε τον ιδιοκτήτη της Wasteplan (ΜΚ82), προτείνοντάς του να υπογράψει με την Εταιρεία του τη σύμβαση για την περιβαλλοντική επίβλεψη του Έργου, επειδή η δική του Εταιρεία (Diergon) είχε ήδη συμβληθεί με τη Δημοκρατία και θα υπήρχε σύγκρουση συμφερόντων, εάν υπέγραφε και την υπό αναφορά σύμβαση. v) Τέλος, η συνάντηση που είχε ο Κατηγορούμενος 14 με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Ηλέκτωρ Α.Ε., με σκοπό τη διευθέτηση της οφειλής της Ηλέκτωρ προς την Wasteplan. Επί του προκειμένου ο ΜΚ82, ανέφερε πως ο Κατηγορούμενος 14, απλά μεσολάβησε για τη διευθέτηση της διαφοράς, χωρίς να έχει οποιοδήποτε όφελος ή συμφέρον.
15. Συμφωνούμε με τη θέση της Υπεράσπισης πως η πιο πάνω μαρτυρία δεν αποδεικνύει: (α) Ότι οι Κατηγορούμενοι 13 και 14 είχαν οικονομικό ή άλλο συμφέρον στην Εταιρεία Wasteplan και (β) ότι η Σύμβαση της Κατηγορούμενης 14 με την Wasteplan αποτελούσε το αντάλλαγμα για τη δικαιολόγηση εκ μέρους των Κατηγορουμένων 13 και 14 της οικονομικής πτυχής της προσφοράς της Κοινοπραξίας, με τις Εκθέσεις τους Τεκμήρια 173Χ και 175Χ.
16. Ο συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής υποστήριξε ότι στη βάση των πιο πάνω στοιχείων και ιδιαίτερα της συνομιλίας του Κατηγορούμενου 14 με τον Τριανταφύλλου καθώς και της συνάντησης του με τον Μπόμπολα για διευθέτηση της οφειλής προς την Wasteplan, δικαιολογούν την κλήση τους σε απολογία, ώστε να δώσουν εξηγήσεις. Διαφωνούμε με την εισήγηση. Υποδεικνύουμε πως ο Τριανταφύλλου δεν κλήθηκε ως μάρτυρας, ώστε να επιβεβαιώσει ότι όντως υπήρξε τέτοια συνομιλία με τον Κατηγορούμενο
17. Έπειτα, η πεποίθηση του ΜΚ76 περί συμφερόντων των Κατηγορουμένων 13 και 14 στην Wasteplan αποτελεί απλή εικασία, η οποία όπως έχει πλειστάκις νομολογηθεί, δεν είναι αρκετή για την απόδειξη γεγονότων (βλ. Λοΐζου ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363 και Κλεάνθους ν. Αστυνομίας, ECLI:CY:AD:2019:B3, Ποιν. Έφ. Αρ. 236/18, ημερ. 11/1/2019).

1. Επιπλέον, το αρμοδιότερο πρόσωπο για την απόδειξη της όποιας διασύνδεσης των Κατηγορουμένων 13 και 14 με την Wasteplan, κλήθηκε και κατέθεσε ως μάρτυρας κατηγορίας. Πρόκειται για τον ΜΚ82, Ιδρυτή, Ιδιοκτήτη και Διευθυντή της Wasteplan, ο οποίος ρητά και απερίφραστα δήλωσε πως οι Κατηγορούμενοι 13 και 14 δεν έχουν ή είχαν ποτέ οποιαδήποτε σχέση ή συμφέρον στην Εταιρεία του. Εξήγησε, επίσης, τους λόγους για τους οποίους μεσολάβησε ο Κατηγορούμενος 14 για τη διευθέτηση της οφειλής της Ηλέκτωρ προς την Wasteplan, αναφέροντας πως δεν υπήρχε οτιδήποτε επιλήψιμο εκ μέρους του. Ως εκ των ανωτέρω, δεν συμφωνούμε με την εισήγηση του συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής ότι θα πρέπει να κληθούν σε απολογία οι Κατηγορούμενοι 13 και 14 για να δώσουν τις δικές τους εξηγήσεις, επί των ζητημάτων αυτών. Είναι, βεβαίως, γεγονός ότι η προσφορά της Κοινοπραξίας, την οποία δικαιολόγησε με την Έκθεσή της η Κατηγορούμενη 13 (Τεκμήριο 173Χ) ήταν κατά πολύ ψηλότερη (γύρω στα 22%) από την τιμή που αναφέρεται στη μελέτη Κόστους-Οφέλους που ετοίμασε η Ο.Ε. προγενέστερα. Το γεγονός όμως αυτό, από μόνο του, δεν είναι αρκετό για την τεκμηρίωση της απαραίτητης δόλιας πρόθεσης που απαιτείται για τη στοιχειοθέτηση των κατηγοριών 88 και
2. Θα πρέπει στο σημείο αυτό να υποδείξουμε πως δεν είναι το κατάλληλο στάδιο για αξιολόγηση της μαρτυρίας, ώστε να καταλήξουμε σε ασφαλές εύρημα ότι οι Εκθέσεις που ετοίμασε η Κατηγορούμενη 13 (Τεκμήρια 173Χ και 175Χ) είναι ή δεν είναι εσφαλμένες ή/και τεχνικά ατεκμηρίωτες. Εκείνο που καλούμεθα σ' αυτό το στάδιο να αποφασίσουμε είναι εάν έχει αποδειχθεί στον απαιτούμενο βαθμό ότι παραπλανητικά και σκόπιμα η Κατηγορούμενη 13 ετοίμασε την Έκθεση, ώστε να επιτευχθεί η κατακύρωση της προσφοράς στην Κοινοπραξία για να επωφεληθούν οι Κατηγορούμενοι 13 και 14 με τα αθέμιτα ανταλλάγματα που τους καταλογίζονται. Τέτοια μαρτυρία φρονούμε πως δεν έχει τεθεί. Από το σύνολο της μαρτυρίας, πλανάται το ερώτημα κατά πόσο οι συμβουλές που έδωσε με τα Τεκμήρια 173Χ και 175Χ η Κατηγορούμενη 13 ήταν λανθασμένες, ενεργώντας, ίσως, αμελώς ή/και κατά παράβαση της συμφωνίας που συνομολόγησε με την Κυπριακή Δημοκρατία. Συμφωνούμε, όμως, με την εισήγηση του συνηγόρου των Κατηγορουμένων 13 και 14 ότι αυτό δεν είναι αρκετό για την τεκμηρίωση ποινικής ευθύνης. Ελλείπει παντελώς μαρτυρία σε σχέση με το δόλο που αποτελεί απαραίτητο συστατικό στοιχείο της συνομωσίας για καταδολίευση (άρθρο 302 Π.Κ.) και της απάτης (άρθρο 300 Π.Κ.), ως επίσης και μαρτυρία σε σχέση με το κατ' ισχυρισμόν «αντάλλαγμα», με βάση και τις λεπτομέρειες των αδικημάτων, όπως προσδιορίζονται στις κατηγορίες 88 και
3. Παρενθετικά σημειώνουμε πως δεν παραγνωρίσαμε τη μαρτυρία και άλλων μαρτύρων που κατέθεσαν για κάποια από τα θέματα που σχετίζονται με τις κατηγορίες (ΧΧΧ Ελενοδώρου (ΜΚ20), ΧΧΧ Σάββα (ΜΚ38), ΧΧΧ Νεοκλέους (ΜΚ43), ΧΧΧ Πυρίλλης (ΜΚ51), ΧΧΧ Φεσάς (ΜΚ52), ΧΧΧ Λέιτον (ΜΚ53), ΧΧΧ Παλπάνη (ΜΚ65), ΧΧΧ Σαββίδης (ΜΚ74) και ΧΧΧ Χασαπόπουλος (ΜΚ77)). Θεωρούμε πως η μαρτυρία τους δεν προσέθεσε οτιδήποτε σημαντικό στην υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής, σε σχέση με τις κατηγορίες 88 και
4. Για τους λόγους που εξηγήσαμε, καταλήγουμε ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να στοιχειοθετήσει τις κατηγορίες 88 και 89 εναντίον της Κατηγορούμενης 13 (κατηγορίες 88 και 89) και του Κατηγορούμενου 14 (κατηγορία 89). Ενόψει της πιο πάνω κατάληξης μας, παρέλκει η εξέταση των άλλων λόγων που πρόβαλε ο συνήγορός τους. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, οι Κατηγορούμενοι 13 και 14 αθωώνονται και απαλλάσσονται από τις κατηγορίες 88 και
5. Τις κατηγορίες 88 και 89 (μεταξύ άλλων) τις αντιμετωπίζει και η Κατηγορούμενη εταιρεία
6. Ειδικά και μόνο γι' αυτές υπήρξε εισήγηση από τον ευπαίδευτο συνήγορο της, κ. Παπαϊωάννου ότι δεν έχει αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Η εισήγηση στηρίχθηκε σε διάφορα θέματα που συναρτώνται άλλα με την ανυπαρξία μαρτυρίας που να στοιχειοθετεί συστατικό ή συστατικά στοιχεία του αδικήματος και άλλα με την παντελή αναποτελεσματικότητα της μαρτυρίας. Πέραν της έλλειψης ανταλλάγματος (που αφορά την κατηγορία 88) και της αποτυχίας απόδειξης δόλου (που αφορά αμφότερες τις κατηγορίες), τα οποία ήταν κοινά θέματα που ήγειραν και οι Κατηγορούμενοι 13 και 14 όπως περιγράφουμε πιο πάνω, ο κ. Παπαϊωάννου έθεσε και άλλα θέματα προς εξέταση. Συγκεκριμένα σε σχέση με την κατηγορία 88, υπέδειξε πως για να συνωμοτήσει ένα νομικό πρόσωπο όπως είναι η Κατηγορούμενη 15 θα πρέπει να ενεργήσει εκ μέρους της φυσικό πρόσωπο, το οποίο μάλιστα να λογίζεται ως "ιθύνων νους" της εταιρείας. Στην εδώ περίπτωση ελλείπει μαρτυρία για το ποιος - κατά τον ουσιώδη χρόνο - ενεργούσε εκ μέρους της. Περαιτέρω ελλείπει μαρτυρία ότι η Κατηγορούμενη 15 συμμετείχε καθ' οιονδήποτε τρόπο στην κατ' ισχυρισμό συνωμοσία. Επ' αυτού υπέδειξε ότι η Κατηγορούμενη 15 δεν συμμετείχε προσωπικά στις όποιες διαβουλεύσεις. Ούτε και υπάρχει μαρτυρία ότι η Κοινοπραξία που συμμετείχε, θα ανάθετε, σε μελλοντικό χρόνο, σε τρίτο πρόσωπο, πόσο μάλλον στην Κατηγορούμενη 15, τη διαχείριση του χώρου των εγκαταστάσεων επεξεργασίας και διαχείρισης των απορριμμάτων. Έτσι δεν μπορεί να της αποδοθεί ευθύνη για συνωμοσία που να ανάγεται στον ουσιώδη χρόνο (ήτοι μέχρι τις 17/11/06). Επί τούτου επικαλέστηκε από τα πρακτικά και μέρη της μαρτυρίας του ΧΧΧ Κατρή (ΜΚ75). Στο πλαίσιο αυτό επικαλέστηκε και την ανυπαρξία μαρτυρίας που να αποδεικνύει το νομικό συστατικό της συμφωνίας, απαραίτητο για στοιχειοθέτηση του αδικήματος της συνωμοσίας. Ειδικά σε σχέση με την κατηγορία 89, υποστήριξε ότι δεν έχει αποδειχθεί ότι η Κατηγορούμενη 15 παρουσίασε ή είχε οποιαδήποτε σχέση με την παρουσίαση της επίδικης Έκθεσης ημερ. 17/11/2006 για να μπορεί έτσι να της αποδοθεί ευθύνη με βάση τις λεπτομέρειες της εν λόγω κατηγορίας. Τέλος, σε σχέση με την Κοινοπραξία (άλλο φερόμενο μέρος της συνωμοσίας), υποστήριξε, πως κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν είχε καν εγγραφεί και επομένως στερείτο νομικής ύπαρξης, ικανής και απαραίτητης για να λάβει μέρος σε συνωμοσία. Συναφώς, υποστήριξε ότι είναι ανακόλουθη η μαρτυρία σε σχέση με την εκπροσώπηση και της Κοινοπραξίας. Στις λεπτομέρειες των αδικημάτων γίνεται αναφορά στον ΧΧΧ Κατρή αλλά στο άρθρο 7 του Τεκμηρίου 360Α προκύπτει ότι την Κοινοπραξία την εκπροσωπούσε τετραμελής επιτροπή διοίκησης (management committee) οι αποφάσεις της οποίας μάλιστα θα έπρεπε να λαμβάνονται ομόφωνα. Στον αντίποδα ο ευπαίδευτος εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής κ. Κέκκος, πέραν των στοιχείων του δόλου και ανταλλάγματος που έχουν ήδη αναλυθεί, υποστήριξε πως έχει αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση σε σχέση με τις δύο αυτές κατηγορίες. Η Κατηγορούμενη 15, υποστήριξε, ήταν το όχημα της ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ μέσω της οποίας έγιναν τα περισσότερα αδικήματα της υπόθεσης. Η Κατηγορούμενη 15 συμμετείχε μέσω της μητρικής από την αρχή σε όλα τα έργα. Τούτο αναφέρεται και ρητά στο Τεκμήριο 28 που είναι η συμφωνία μεταξύ της Κατηγορούμενης 15 και της Wαsteplan όπου στο άρθρο 2.7 αναφέρεται ότι η Κατηγορούμενη 15 μέσω της μητρικής εταιρείας μετείχε στο έργο της Κόσιης. Επί τούτου αναγνώρισε μεν ότι η συμφωνία αυτή φέρει ημερ. 01/01/2008, υποστήριξε δε ότι τούτο δεν εξυπακούει ότι συνομολογήθηκε εκείνη την ημέρα. Είναι ξεκάθαρο, από τη μαρτυρία, υποστήριξε ο κ. Κέκκος, ότι η συμφωνία προϋπήρχε. Σε ό,τι αφορά την Κοινοπραξία, υπενθύμισε ότι δεν είναι Κατηγορούμενη, και συνεπώς - κατά την εισήγηση - δεν έχει σημασία πότε έχει συσταθεί. Εν πάση περιπτώσει ήταν πλήρως συγκροτημένη κατά τον ουσιώδη χρόνο και είχε οντότητα αφού συναποτελείτο από υπαρκτές εταιρείες. Έχοντας μελετήσει με κάθε προσοχή την προσκομισθείσα μαρτυρία και εκτιμήσει τις παραμέτρους των εγερθέντων θεμάτων, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι ο ευπαίδευτος συνήγορος της Κατηγορούμενης 15 έχει δίκαιο επί των πλείστων εγερθέντων θεμάτων και πράγματι δεν έχει αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον της Κατηγορούμενης 15 σε σχέση με τις κατηγορίες 88 και
7. Τα στοιχεία του δόλου και ανταλλάγματος τα έχουμε ήδη σχολιάσει κατά την εξέταση της αντίστοιχης εισήγησης των Κατηγορουμένων 13 και 14 πιο πάνω. Οι διαπιστώσεις μας ισχύουν κατ' αντιστοιχία και για την Κατηγορούμενη
8. Από τη στιγμή που ελλείπει μαρτυρία για αντάλλαγμα (κατηγορία 88), για καταδολίευση (κατηγορία 88) και/ή δόλο (κατηγορία 89) δεν μπορεί να κληθεί σε απολογία στις κατηγορίες αυτές κανένας Κατηγορούμενος. Για το αντάλλαγμα - το οποίο σύμφωνα με τις περαιτέρω λεπτομέρειες που δόθηκαν φέρεται να ήταν η συμφωνία μεταξύ Κατηγορούμενης 15 και Wasteplan ημερ. 01/01/2008 - υπενθυμίζουμε, ότι δεν καταδείχθηκε η αναγκαία σχέση ή σύνδεση Κατηγορουμένων 13 και/ή 14 με την εν λόγω Εταιρεία, έτσι ώστε να μπορούσε να αποδειχθεί ότι η συμφωνία αυτή αποτέλεσε το όποιο αντάλλαγμα. Απόλυτα σχετική επί τούτου ήταν η μαρτυρία του ΜΚ82 ΧΧΧ Αλαβέρα, ο οποίος κατηγορηματικά απέκλεισε την οποιαδήποτε σχέση μεταξύ της συμφωνίας ημερ. 01/01/2008 και της ανάθεσης του ΧΥΤΥ/ΧΥΤΑ στην Κοινοπραξία. Ομοίως ο ΜΚ82 απέκλεισε και την όποια σχέση του Κατηγορούμενου 14 με την Wasteplan. Σε ερώτηση μάλιστα αν ήταν "αχυράνθρωπος» του Κατηγορούμενου 14, ο ΜΚ82 εξέφρασε την ενόχληση του λέγοντας ότι αυτό τον θίγει. Σε σχέση με το δόλο, σχετική (μεταξύ άλλων) είναι η μαρτυρία του ΧΧΧ Κατρή (ΜΚ75) ο οποίος, όχι απλώς απέκλεισε αυτό το ενδεχόμενο αλλά χαρακτήρισε και επωφελή για το Κράτος την κατακύρωση της προσφοράς στην ανάδοχο Κοινοπραξία. Σε ό,τι αφορά την κατηγορία 88, βάσιμη φαίνεται να είναι η εισήγηση και για έλλειψη συμμετοχής και/ή εκπροσώπησης της Κατηγορουμένης 15 στα τεκταινόμενα, αντικείμενο της εν λόγω κατηγορίας. Ως ουσιώδης χρόνος, προσδιορίζεται στις λεπτομέρειες το έτος
9. Στις περαιτέρω λεπτομέρειες που δόθηκαν αλλά και στην πορεία διαφάνηκε ότι όλα περιστρέφονται γύρω από την Έκθεση ημερ. 17/11/2006 (Τεκμήριο 175Χ) την οποία ετοίμασε η Κατηγορούμενη 13 και παρουσίασε προς το Υπουργείο Εσωτερικών ως αναθέτουσα Αρχή. Είναι σε σχέση με αυτή την κατ' ισχυρισμό παραπλανητική έκθεση που φέρονται να συνωμότησαν οι αναφερθέντες Κατηγορούμενοι. Επομένως προκύπτει αμέσως το ερώτημα ποιο φυσικό πρόσωπο - εν ονομάτι της Κατηγορούμενης 15 - έλαβε μέρος στη συνομωσία; Ο ΧΧΧ Κατρής (ΜΚ75) ρητά αναφέρεται στις λεπτομέρειες ως ο εκπρόσωπος της Κοινοπραξίας (ασχέτως τότε νομικής σύστασης ή όχι), της οποίας, η Κατηγορούμενη 15, δεν αποτελούσε μέρος. Δεν μπορεί συνεπώς ο ΜΚ75 να συνωμοτούσε εκ μέρους της Κοινοπραξίας και την ίδια ώρα να συνωμοτούσε και εκ μέρους της Κατηγορούμενης 15, αφού αμφότερες (Κοινοπραξία και Κατηγορούμενη 15) παρουσιάζονται ως μετέχοντες στην ίδια ακριβώς συνωμοσία και χρονικά και ουσιαστικά. Η διαπίστωση αυτή είναι αυθύπαρκτη και δεν επηρεάζεται από το γεγονός ότι η Κοινοπραξία - για τους όποιους λόγους - δεν είναι κατηγορούμενη στην υπόθεση. Η επιλογή των κατηγορουμένων μιας υπόθεσης, δεν μειώνει την υποχρέωση αλληλουχίας λεπτομερειών αδικήματος και προσκομισθείσας μαρτυρίας. Ούτε και εν πάση περιπτώσει προκύπτει από τη μαρτυρία ότι ο ΜΚ75 εκπροσωπούσε την Κατηγορούμενη 15 κατά τον χρόνο και στο πλαίσιο εκείνο. Αντίθετα προκύπτει ότι ο ΜΚ75 πολύ αργότερα διορίστηκε διευθυντής της Κατηγορούμενης
10. Ομοίως ο ίδιος ενώπιον του Δικαστηρίου ήταν κατηγορηματικός. Η Κατηγορούμενη 15 δεν είχε καμία συμμετοχή, ανάμειξη και ρόλο στις προηγηθείσες διαβουλεύσεις με τους Κατηγορούμενους 13 και 14, αφού πολύ αργότερα υπεγράφη η συμφωνία υπεργολαβίας μαζί της. Ως εκ των ανωτέρω κρίνουμε πως δεν υπάρχει μαρτυρία για συμμετοχή και εκπροσώπηση της Κατηγορούμενης 15 στα γεγονότα, αντικείμενο της κατηγορίας
11. Ως προέκταση του ιδίου ζητήματος και απόλυτα σχετικό είναι και το χρονικό σημείο εμπλοκής της Κατηγορούμενης 15 στο όλο έργο. Από τη μαρτυρία (βλ. Τεκμήριο 360Β) προκύπτει, ότι, τουλάχιστον μέχρι τις 12/10/2007 δεν υπήρξε συμφωνία υπεργολαβίας που να ανάθετε το έργο στην Κατηγορούμενη
12. Συνεπώς, και από το στοιχείο αυτό προκύπτει η απεμπλοκή της Κατηγορούμενης 15 από τις προηγηθείσες διαβουλεύσεις. Δεν είναι νοητό σε ποινική υπόθεση - έστω και για σκοπούς κλήσης σε απολογία - να αποδοθεί ευθύνη στην Κατηγορούμενη 15 για τις αναφερθείσες διαβουλεύσεις, χωρίς τη συμμετοχή της, στη βάση απλά του συνειρμού ότι συμμετείχε σ' αυτές ως μέρος της Κοινοπραξίας η μητρική της ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε και ότι η μητρική είχε "στο μυαλό της" να αναθέσει, μήνες μετά, στην θυγατρική της, Κατηγορούμενη 15, την υλοποίηση του όλου Έργου. Σε σχέση με την κατηγορία 89, συμφωνούμε επίσης με την εισήγηση του συνηγόρου ότι δεν υπάρχει μαρτυρία για συμμετοχή της Κατηγορούμενης 15, είτε ως αυτουργού, είτε ως συνεργού (άρθρο 20), είτε ως μετόχου σε κοινό σκοπό (άρθρο 21) στην παρουσίαση της έκθεσης προς το Υπουργείο Εσωτερικών. Για συνέργεια θα πρέπει ο συνεργός τουλάχιστον να γνωρίζει για τα αναγκαία θέματα που συνιστούν τα αδικήματα (γνώση) και παράλληλα να έχει διαμορφωμένη πρόθεση παροχής βοήθειας (ένοχη διάνοια). Ελλείπει παντελώς μαρτυρία σε σχέση με αυτά τα συστατικά στοιχεία. Συνεπώς και για αυτό το λόγο η εισήγηση κρίνεται βάσιμη. Για τους πιο πάνω λόγους οι κατηγορίες 88 και 89 απορρίπτονται και εναντίον της Κατηγορούμενης 15, η οποία αθωώνεται και απαλλάσσεται των κατηγοριών αυτών. Συνοψίζοντας, για όλους τους πιο πάνω λόγους, καταλήγουμε ότι η Κατηγορούσα Αρχή έχει αποδείξει εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον των Κατηγορουμένων 1, 2, 6, 7, 8 και 16 για όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν. Έχει, επίσης, στοιχειοθετηθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του Κατηγορούμενου 3 στις κατηγορίες 15, 17, 19, 21, 23 και 25 καθώς και εναντίον της Κατηγορούμενης 15 σε όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει πλην των κατηγοριών 88 και
13. Απέτυχε, όμως, να στοιχειοθετήσει υπόθεση εναντίον του Κατηγορούμενου 3 στις κατηγορίες 16, 18, 20, 22, 24 και 26 στις οποίες αθωώνεται και απαλλάσσεται. Απέτυχε, επίσης να αποδείξει εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον των Κατηγορουμένων 13 και 15 στις κατηγορίες 88 και 89 και του Κατηγορούμενου 14 στην κατηγορία
14. Οι Κατηγορούμενοι 13, 14 και 15 αθωώνονται και απαλλάσσονται από τις υπό αναφορά κατηγορίες. (Υπ.) Λ. Καλογήρου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) Στ. Σταύρου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) Ε. Γεωργίου‑Αντωνίου, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /κπ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο