Δημοκρατία ν. V. P., Αρ. Υπόθεσης: 456/19, 30/7/2019

(4)και 86 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (4η κατηγορία) και - του απαγορευμένου μετανάστη κατά παράβαση των άρθρων 2, 6

(1)(κ)

(2), 19

(2)και 20 του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου Κεφ.105 (5η κατηγορία) Τα γεγονότα που περιβάλλουν τη διάπραξη των αδικημάτων της υπόθεσης έχουν ως ακολούθως: Στις 5.2.2019 ο Κατηγορούμενος συναντήθηκε με το 34χρονο θύμα και ακόμα ένα πρόσωπο στην πλατεία του «ΟΧΙ», όπου συνήθιζαν να συναντιόνται και να καταναλώνουν οινοπνευματώδη ποτά. Σε κάποια στιγμή ο Κατηγορούμενος και το θύμα διαπληκτίστηκαν (αλληλοσπρώχθηκαν για την ακρίβεια) και ο Κατηγορούμενος ανέσυρε μαχαίρι και το κάρφωσε στην κοιλιακή χώρα του θύματος. Στη συνέχεια ο Κατηγορούμενος τράπηκε σε φυγή και το θύμα έπεσε αιμόφυρτο στην άσφαλτο. Κλήθηκε ασθενοφόρο και μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Από τις εξετάσεις που έγιναν, διαπιστώθηκε, ότι, το θύμα έφερε τραύμα μήκους 8 εκατοστών στο αριστερό υποχόνδριο με εκπσπλάχνωση του μείζονος επιπλόου. Υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση κατά την οποία διαπιστώθηκε (μεταξύ άλλων) ότι, υπήρχε διάτρηση στομάχου με ενεργή αιμορραγία. Μετά την επέμβαση το θύμα μεταφέρθηκε στο χειρουργικό τμήμα του νοσοκομείου όπου η κατάσταση του παρέμεινε, ευτυχώς, σταθερή. Την ίδια ημέρα, ο Κατηγορούμενος συνελήφθη και αφού κατηγορήθηκε γραπτώς απάντησε «παραδέχομαι». Αυθημερόν αλλά και στις 6.2.2019, ο Κατηγορούμενος έδωσε διαδοχικές θεληματικές καταθέσεις στις οποίες επίσης παραδέχθηκε τη διάπραξη των αδικημάτων. Στις 6.2.2019 προέβη και σε επιτόπια υπόδειξη σκηνής, συνδράμοντας με τον τρόπο αυτό στο έργο της εξιχνίασης. Από περαιτέρω εξετάσεις που έγιναν διαπιστώθηκε ότι ο Κατηγορούμενος μεταξύ 24.7.2015 και 5.2.2019 διέμενε στην Κύπρο χωρίς άδεια από το Διευθυντή Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, με αποτέλεσμα να προκύψει το αδίκημα της 5ης κατηγορίας, το οποίο σημειώνουμε, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης μέχρι 3 χρόνια. Η ευπαίδευτη εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής, κα Ματθαίου, μετά το πέρας της έκθεσης των γεγονότων πληροφόρησε το Δικαστήριο ότι ο Κατηγορούμενος βαρύνεται με δύο προηγούμενες καταδίκες. Η πρώτη αφορά την υπόθεση 17178/15 όπου στις 22.9.2016 επιβλήθηκε στον Κατηγορούμενο, μεταξύ άλλων, ποινή φυλάκισης 5 μηνών με τριετή αναστολή για το αδίκημα της κλοπής. Η εν λόγω αναστολή να σημειώσουμε, είναι σε ισχύ. Η δεύτερη καταδίκη αφορά την υπόθεση 455/19 όπου στις 27.5.2019 επιβλήθηκε στον Κατηγορούμενο, μεταξύ άλλων, ποινή άμεσης φυλάκισης 3 μηνών για το αδίκημα της κοινής επίθεσης. Επισημαίνουμε, ότι, η καταδίκη αυτή λογίζεται ως προηγούμενο, παρότι είναι μεταγενέστερη (27.5.2019) της διάπραξης των κεντρικών αδικημάτων της παρούσας υπόθεσης (5.2.2019), διότι τα αδικήματα της υπόθεσης εκείνης είναι προγενέστερα (24.12.2018) (βλ. Ιωάννου άλλως Μουσικός ν. Αστυνομίας

(1992)2 Α.Α.Δ. 286 και Τσιάκκα κ.α. v. Δημοκρατία

(2011)2 Α.Α.Δ. 282, 293). Αγορεύοντας για μετριασμό της ποινής ο ευπαίδευτος συνήγορος του Κατηγορούμενου, κ. Κυριακίδης, υιοθέτησε κατ' αρχάς την έκθεση του Γραφείου Ευημερίας. Από την έκθεση αυτή προκύπτει ότι ο Κατηγορούμενος είναι ηλικίας 48 ετών, διαζευγμένος και πατέρας δύο ενήλικων παιδιών ηλικίας 23 και 21 ετών, αντίστοιχα. Κατάγεται από τη ΧΧΧ και πριν από τη σύλληψη του δεν είχε σταθερό τόπο διαμονής στην Κύπρο. Δεν εργαζόταν και στηριζόταν οικονομικά από βοήθεια φίλων και έκτακτο επίδομα που λάμβανε από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας. Εδώ ανοίγουμε μια παρένθεση για να εκφράσουμε απορία πως ένα πρόσωπο το οποίο βρισκόταν και διέμενε παράνομα στην Κύπρο, την ίδια ώρα, λάμβανε επίδομα από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας. Εν πάση περιπτώσει, δεν είναι έργο του Δικαστηρίου η περαιτέρω ενασχόληση με το θέμα αυτό. Αμφότεροι οι γονείς του Κατηγορούμενου απεβίωσαν, ενώ έχει άλλα δυο αδέλφια ηλικίας 52 και 45 ετών, αντίστοιχα. Ο ίδιος ξεκίνησε αλλά διέκοψε μετά από 3 χρόνια τις σπουδές που είχε αρχίσει στον κλάδο χημικών ενώ υπηρέτησε κανονικά τη στρατιωτική του θητεία. Εργάστηκε αρχικά στη ΧΧΧ και ακολούθως στην ΧΧΧ για να καταλήξει τελικά στην Κύπρο το 1998, μαζί με την οικογένεια του. Σε κάποια στιγμή έφυγε από την Κύπρο και επέστρεψε παράνομα με αποτέλεσμα να συλληφθεί, να κατηγορηθεί και να καταδικασθεί σε φυλάκιση. Μετά την αποφυλάκιση και την απέλαση του φέρεται να επέστρεψε και πάλι παράνομα, μέσω των κατεχομένων αυτή την φορά. Καταναλώνει συχνά οινοπνευματώδη ποτά και είναι χρήστης ναρκωτικών, έχοντας μάλιστα νοσηλευτεί στο παρελθόν στο νοσοκομείο Αθαλάσσας λόγω υποτροπής της ψυχικής του υγείας. Προσθέτοντας στα πιο πάνω, ο κ. Κυριακίδης ισχυρίστηκε ότι ο Κατηγορούμενος έχει ενταχθεί σε πρόγραμμα απεξάρτησης από τα ναρκωτικά και αποτοξίνωσης από το αλκοόλ. Σε σχέση με το περιστατικό εξέφρασε την απολογία και μεταμέλεια του Κατηγορούμενου, επισημαίνοντας την άμεση παραδοχή και τη συνεργασία του με τις αστυνομικές αρχές. Ισχυρίστηκε ότι ο Κατηγορούμενος είχε δεχθεί πρόκληση από το θύμα υπό την έννοια ότι είχε προηγουμένως εξυβρίσει τη γυναίκα του. Όλα έγιναν στα πλαίσια της μεταξύ τους συμπλοκής και ενώ ο Κατηγορούμενος βρισκόταν υπό την επήρεια οινοπνευματωδών ποτών. Οι δύο άντρες ήταν φίλοι μεταξύ τους, σημείωσε ο συνήγορος και το θύμα έχει συγχωρέσει τον κατηγορούμενο για την πράξη του. Ως προς τούτο προσκόμισε και σχετική δήλωση (τεκμήριο 2). Δεν υπήρξε οποιοσδήποτε προσχεδιασμός, κατέληξε και το όλο περιστατικό ήταν μεμονωμένο. Τα αδικήματα που διέπραξε ο Κατηγορούμενος είναι από τη φύση τους σοβαρά, ιδιαίτερα το αδίκημα της 2ης κατηγορίας. Η εκ προθέσεως πρόκληση βαριάς σωματικής βλάβης, κατά παράβαση του άρθρου 228(α) του Ποινικού Κώδικα προνοεί φυλάκιση μέχρι και δια βίου. Πρόκειται για αδίκημα που στρέφεται κατά της σωματικής ακεραιότητας του ατόμου και αντιμετωπίζεται με τη δέουσα αυστηρότητα από τα Δικαστήρια. Η ψυχρή χρήση βίας, με πλήρη αδιαφορία για τη ζωή, σωματική υγεία και ακεραιότητα ενός ανθρώπου, δεν θα γίνει ποτέ ανεκτή και θα βρίσκει πάντα αντιμέτωπη το Νόμο, τη δικαιοσύνη και τα Δικαστήρια. Χαρακτηριστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από τη Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Τόκκαλλου

(2001)2 Α.Α.Δ. 95: «Η χρήση βίας κατά του συνανθρώπου συνιστά αδίκημα ιδιάζουσας σοβαρότητας· πλήττει το θεμελιώδες δικαίωμα της σωματικής ακεραιότητας του ατόμου το οποίο κατοχυρώνει το Άρθρο 7.1 του Συντάγματος και καταρρακώνει την αξιοπρέπειά του. Η ωμή χρήση βίας είτε ως μέσο επικράτησης, είτε ως μέσο εκδίκησης, είτε ως μέσο τιμωρίας, δεν έχει θέση στην κοινωνία των ανθρώπων. Η εκδήλωσή της πρέπει να τιμωρείται με την αυστηρότητα που επιβάλλει η σοβαρότητα του εγκλήματος και η ανάγκη για τη γενική καταστολή τέτοιας συμπεριφοράς.» Οι ποινές που επιβλήθηκαν κατά καιρούς από τα Δικαστήρια, συναρτώνται με τη φύση της εκδηλωθείσας επίθεσης, τη σοβαρότητα και έκταση των κακώσεων του θύματος, τα κίνητρα του δράστη, τυχόν προσχεδιασμό και τις εν γένει συνθήκες διάπραξης του εγκλήματος. Στην Πισκόπου ν. Δημοκρατίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 342, επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 6 ετών στον εφεσείοντα, ο οποίος είχε τραυματίσει με σουγιά το θύμα στο λαιμό, προκαλώντας του σοβαρότατα κατάλοιπα. Στη Γενικός Εισαγγελέας ν. Ανδρέου

(2008)2 Α.Α.Δ. 207, η ποινή των 7 ετών φυλάκισης που επιβλήθηκε πρωτόδικα στον εφεσείοντα, αυξήθηκε σε 9. Η περίπτωση αφορούσε πρόκληση βαριάς σωματικής βλάβης στην πρώην φιλενάδα του, την οποία περιέλουσε με βενζίνη και την πυρπόλησε, προκαλώντας της σοβαρά εγκαύματα που της άφησαν μόνιμα κατάλοιπα. Στην Christinel v. Δημοκρατίας

(2012)2 Α.Α.Δ. 742, επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης 9 ετών σε κατηγορούμενο για πρόκληση βαριάς σωματικής βλάβης στην πρώην συμβία του με τη χρήση καυστικού υγρού. Στη Adelin Ion v. Δημοκρατίας

(2013)2 Α.Α.Δ. 146, η 7 ετής ποινή φυλάκισης που επιβλήθηκε πρωτόδικα μειώθηκε σε 4 χρόνια αφού λήφθηκε υπόψη ότι υπήρξε πρόκληση εκ μέρους του θύματος, ενώ δεν υπήρξαν παραμορφώσεις, ή άλλα μόνιμα κατάλοιπα. Ο εφεσείων είχε ρίξει ένα ποτήρι θίνερ στο θύμα και του έθεσε φωτιά, κατά τη διάρκεια συμπλοκής και στη συνέχεια τον κτύπησε με μεταλλικό εργαλείο στο κεφάλι. Είναι πολύ γνωστό, βέβαια, πως οι προηγούμενες αποφάσεις δεν προσδιορίζουν κάποιο μέτρο τιμωρίας του δράστη. Η κάθε υπόθεση κρίνεται στη βάση των δικών της περιστατικών και ιδιαιτεροτήτων. Η αναφορά ωστόσο σε παρόμοιες υποθέσεις, γίνεται για να υπάρχει, κατά το δυνατό, κοινή προσέγγιση στην αντιμετώπιση των παραβατών (βλ. Χαραλάμπους ν. Δημοκρατίας

(2000)2 Α.Α.Δ. 1, Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας

(2003)2 Α.Α.Δ. 123 και Σάμπη ν. Δημοκρατίας

(2012)2 Α.Α.Δ. 100). Στην προκειμένη περίπτωση θα λάβουμε υπόψη ότι το τραύμα που κατάφερε ο Κατηγορούμενος στο θύμα ήταν ιδιαιτέρως σοβαρό, προκαλώντας του, μεταξύ άλλων, διάτρηση στομάχου, εσωτερική και εξωτερική αιμορραγία (το σύνολο των τραυμάτων του καταγράφονται στην ιατροδικαστική έκθεση - τεκμήριο 1). Χρειάστηκε δε, επείγουσα χειρουργική επέμβαση, ενώ δεν υπάρχει αμφιβολία πως αν το "τυφλό" κτύπημα έπληττε κάποιο ζωτικό όργανο του θύματος, θα μπορούσε η κατάληξη να ήταν και μοιραία. Υπόψη επίσης θα λάβουμε, ότι, δεν φαίνεται να διέτρεξε κάποιο σημαντικό κίνδυνο ο Κατηγορούμενος από το θύμα, έτσι ώστε - αντικειμενικά ομιλούντες - να εξωθήθηκε να δράσει. Η φραστική πρόκληση που δέχτηκε δεν ήταν τέτοιας μορφής που να δικαιολογεί, υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, την υπερβολική, υπέρμετρη και άκρως δυσανάλογη αντίδραση του και σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί βαρύνουσας σημασίας πρόκληση υπό τη νομική έννοια του όρου. Ούτε βεβαίως και τα αλληλοσπρωξίματα που προηγήθηκαν. Αλλοίμονο αν ένα σπρώξιμο ή μια βρισιά μετρίαζε ουσιωδώς τις συνέπειες ενός στυγνού μαχαιρώματος στο στομάχι. Όλα τα ανωτέρω δεδομένα, σε συνάρτηση με την έξαρση που παρουσιάζουν τα αδικήματα του είδους, συνηγορούν υπέρ της επιβολής αυστηρής τιμωρίας που να ενέχει και το στοιχείο της αποτροπής. Αυτού λεχθέντος δεν παραγνωρίζουμε το κλίμα και τις ιδιαίτερες συνθήκες υπό τις οποίες διαπράχθηκε το αδίκημα και το ότι στο μυαλό ενός ανθρώπου της ψυχοσύνθεσης του Κατηγορουμένου, ενδεχομένως, να υπήρξε κάποιας μορφής πρόκληση. Στο πλαίσιο αυτό λαμβάνουμε υπόψη, συναφώς, το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος φαίνεται να βρισκόταν υπό την επήρεια οινοπνευματωδών ποτών. Όπως έχει νομολογηθεί, η επήρεια του ποτού κάτω από την οποία τελεί δράστης κατά τη διάπραξη εγκλημάτων είναι δυνατό να επενεργήσει ως παράγοντας που μετριάζει τη σοβαρότητά τους στο βαθμό που η κατανάλωση αλκοόλ αμβλύνει τον αυτοέλεγχο και επιδρά στις πράξεις ενός παραβάτη. Υπό τις συνθήκες αυτές μπορεί να προσμετρήσει ως ελαφρυντικός παράγοντας, νοουμένου ότι η κατανάλωση αλκοόλ δεν είχε ως στόχο τη διευκόλυνση της υλοποίησης ειλημμένης απόφασης για τη διάπραξη του αδικήματος (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Τσιολή

(1991)2 Α.Α.Δ. 194, Pernell κ.α. ν. Δημοκρατίας (Αρ. 2)

(1998)2 Α.Α.Δ. 417 και Samoila v. Δημοκρατίας Ποινική Έφεση 55/2012 ημερ. 8/12/2016). Προς όφελος του Κατηγορουμένου θα λάβουμε επίσης υπόψη την άμεση παραδοχή, απολογία και μεταμέλεια του, τη συνεργασία του με τις αστυνομικές αρχές και τα όσα αφορούν στις προσωπικές, οικονομικές, οικογενειακές και άλλες συνθήκες του. Λαμβάνουμε, τέλος, υπόψη στον μικρό βαθμό που αυτό έχει σημασία, το γεγονός ότι το θύμα έχει συγχωρέσει τον Κατηγορούμενο για τις πράξεις του. Σε ότι αφορά τις προηγούμενες καταδίκες του Κατηγορούμενου, μια εκ των οποίων (η 455/19), αφορά μάλιστα ηπιότερο αλλά ομοειδές αδίκημα με την παρούσα υπόθεση, σημειώνουμε, ότι, δεν δικαιολογούν την επιβολή αυστηρότερης ποινής στον κατηγορούμενο, έτσι ώστε να δίνεται η εντύπωση ότι τιμωρείται για δεύτερη φορά για τα ίδια αδικήματα. Του αποστερούν ωστόσο ερείσματα επιείκειας. Έχει νομολογηθεί ότι οι προηγούμενες καταδίκες είναι στοιχείο το οποίο έχει σημασία και λαμβάνεται υπόψη από το Δικαστήριο στην επιμέτρηση της ποινής γιατί αποτελεί ένδειξη της στάσης και του σεβασμού του Κατηγορούμενου προς τους Νόμους της πολιτείας (βλ. Σωκράτης Παναγιώτου Αντάρτης ν. Δημοκρατίας

(1997)2 ΑΑΔ 138). Συνεκτιμώντας λοιπόν κάθε σχετικό παράγοντα, επιβάλλουμε στον Κατηγορούμενο τις ακόλουθες ποινές. - Στη 2η κατηγορία, ποινή φυλάκισης 5 ετών. - Στην 4η κατηγορία, ποινή φυλάκισης 6 μηνών. - Στην 5η κατηγορία, ποινή φυλάκισης 9 μηνών. Οι ποινές φυλάκισης να συντρέχουν και η έκτισή τους να αρχίζει από σήμερα αλλά να μειωθεί κατά το διάστημα που ο Κατηγορούμενος τελεί υπό κράτηση, ήτοι από τις 5.2.

1. Τέλος, σημειώνουμε ότι δεν διέλαθε της προσοχής μας το γεγονός ότι βρίσκεται σε ισχύ η 5μηνη φυλάκιση με αναστολή που επιβλήθηκε στον Κατηγορούμενο στις 22.9.2016 στα πλαίσια της υπόθεσης 17178/
2. Μας απασχόλησε κατά πόσο θα πρέπει να ενεργοποιήσουμε όλον ή μέρος της εν λόγω ανασταλείσας ποινής ή αν αυτό, υπό τις συνθήκες, θα ήταν άδικο για τον Κατηγορούμενο (βλ. Χριστοδούλου ν. Αστυνομίας

(1993)2 ΑΑΔ 443 και Ευαγγέλου ν. Αστυνομίας

(1993)2 Α.Α.Δ. 52). Λαμβάνοντας υπόψη μας το στοιχείο της συνολικότητας της ποινής (βλ. Χριστοφίδης ν. Αστυνομίας

(2004)2 Α.Α.Δ. 148), το γεγονός ότι σε λιγότερο από 2 μήνες θα έληγε η περίοδος της αναστολής και ότι η υπόθεση στην οποία επιβλήθηκε αφορούσε αδίκημα εντελώς διαφορετικής φύσης από τα παρόντα αδικήματα, κρίναμε ότι, όντως θα ήταν υπερβολικό και άδικο να ασκήσουμε τη διακριτική μας ευχέρεια, ενεργοποιώντας όλον ή μέρος της εν λόγω ποινής. Έτσι δεν θα το πράξουμε. Τα Τεκμήρια να καταστραφούν εκτός από τα ενδύματα του Κατηγορούμενου και του θύματος, τα οποία να τους επιστραφούν. (Υπ) Λ. Καλογήρου, Π.Ε.Δ. (Υπ) Στ. Σταύρου, Α.Ε.Δ. (Υπ) Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο