Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Χαραλάμπους, Αρ. Υπόθεσης: 7621/15, 11/6/2019

(2012)2 Α.Α.Δ. 851, τόσο θεμελιώδες είναι το εκ πρώτης όψεως στάδιο, που το ίδιο το Δικαστήριο, ακόμη και αν δεν θέσει ζήτημα ο κατηγορούμενος, είναι υποχρεωμένο να σταματήσει την υπόθεση εάν συντρέχουν οι προϋποθέσεις. Οι αρχές είναι πολύ καλά γνωστές (Azinas v. Police

(1981)2 C.L.R. 9, In Re Kakos

(1985)1 C.L.R. 250). Στην απόφαση Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστοδούλου

(1990)2 Α.Α.Δ. 133 αναλύθηκε με πληρότητα ο όρος «εκ πρώτης όψεως υπόθεση». Συνοπτικά σημειώνεται ότι είναι δυνατή η απαλλαγή και αθώωση απ' αυτό το στάδιο εφόσον δεν αποδείχθηκε ή ελλείπει συστατικό στοιχείο του αδικήματος, ή η μαρτυρία που παρουσιάστηκε είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας ή είναι εμφανώς αναξιόπιστη σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασιστεί για να καταδικάσει τον κατηγορούμενο. Όπως αναφέρθηκε στην πολύ πρόσφατη απόφαση E.C. Fresh Meat Ltd v. Γεωργίου, Ποινική Έφεση 43/17, ημερ. 5.12.18 από τον Έντιμο Στ. Ναθαναήλ, Δ., το εκ πρώτης όψεως στάδιο παραμένει ένα θεμελιακό στάδιο της ποινικής δίκης που προστατεύει στην ουσία τον κατηγορούμενο από τον εξαναγκασμό να δώσει μαρτυρία για λόγους που δεν άπτονται στην έννοια της καλώς νοούμενης απονομής της δικαιοσύνης. Το έργο του Δικαστηρίου στο στάδιο αυτό δεν είναι να προβεί σε λεπτομερή αξιολόγηση της αξιοπιστίας της μαρτυρίας, έργο που ανάγεται στο τελικό στάδιο όταν όλη η μαρτυρία είναι ενώπιόν του. Η μαρτυρία στο στάδιο αυτό κρίνεται στην όψη, σε αντιδιαστολή με την σε βάθος θεώρηση και τελική όψη της υπόθεσης, δηλαδή, την απόδειξη της κατηγορίας πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Το κριτήριο είναι αντικειμενικό. Μόνο όπου η μαρτυρία που δόθηκε με τη συμπλήρωση της υπόθεσης της κατηγορούσας αρχής εμπεριέχει τέτοια θεμελιακή αντίφαση και αναξιοπιστία, αναγόμενη σε εγγενή αντινομία που δεν θα μπορούσε να την αντιπαρέλθει το Δικαστήριο επί οποιασδήποτε δυνατής αξιολόγησής της στο σύνολό της, δεν υπάρχει υπόθεση για να απαντηθεί (Παναγιώτου ν. Αστυνομίας

(2000)2 Α.Α.Δ. 191 και Δράκου (ανωτέρω)). Στην αγγλική απόφαση R. v. Galbraith

(1981)2 All E.R. 1060, η οποία υιοθετήθηκε από την κυπριακή νομολογία (Azinas, Χριστοδούλου και Παναγιώτου (ανωτέρω)), λέχθηκε ότι όπου το Δικαστήριο συμπεραίνει ότι η μαρτυρία της κατηγορούσας αρχής, κρινόμενη στο απόγειό της, είναι τέτοια που οι ένορκοι ορθά καθοδηγούμενοι, δεν θα μπορούσαν να καταδικάσουν με βάση αυτή, αποτελεί υποχρέωσή του να σταματήσει την υπόθεση σ' αυτό το στάδιο. Έχοντας υπόψη τις προαναφερθείσες αρχές ως προς την αντικειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας σ' αυτό το στάδιο, κρίνω ότι η μαρτυρία που προσκομίστηκε παρουσιάζει τέτοιες αδυναμίες που δεν θα μπορούσε να στηρίξει καταδίκη. Και εξηγώ. Ο ΜΚ3 δεν είδε τη σύγκρουση, ούτε ήταν σε θέση, όπως ανάφερε, να πει ποιες ήταν οι θέσεις των οχημάτων πριν την σύγκρουση. Πέραν του ότι, ενώ βρισκόταν εντός της οικίας του είδε ένα όχημα μαύρου χρώματος να κάνει επαναστροφή και στη συνέχεια από τον καναπέ του σπιτιού του, άκουσε ένα δυνατό χτύπημα, η μαρτυρία του δεν προσέφερε οτιδήποτε άλλο. Ο ΜΚ1 ανέφερε με λεπτομέρεια τις ενέργειες που προέβη για την εξέταση του ατυχήματος (Τεκμήριο 1). Κατέθεσε στο Δικαστήριο, μεταξύ άλλων, συμμετρικό σχέδιο της σκηνής (Τεκμήριο 3), καταθέσεις που λήφθηκαν, και ψηφιακό δίσκο (Τεκμήριο 9). Κατά την προβολή του ψηφιακού δίσκου στο Δικαστήριο ανέφερε τις δικές του θέσεις για το ατύχημα. Από τις εξετάσεις που έγιναν διαπιστώθηκε ότι η μοτοσικλέτα που οδηγούσε ο ΜΚ2 δεν είχε αναμμένα τα μπροστινά φώτα πορείας και ότι η σύγκρουση έγινε στη λωρίδα κυκλοφορίας του κατηγορούμενου κατά 1,20 μέτρα. Αντίθετα, ο ΜΚ2 ανέφερε ότι η σύγκρουση έγινε στη δική του λωρίδα κυκλοφορίας. Περαιτέρω, ήταν η θέση του ΜΚ1 ότι στις καταθέσεις του ΜΚ2 προβάλλονται δύο διαφορετικές εκδοχές, συν ακόμα μία η οποία δηλώθηκε στον ίδιο προφορικά. Συγκεκριμένα ήταν η θέση του ότι στην πρώτη κατάθεση, ημερ. 5.6.14 (Τεκμήριο 7), ο ΜΚ2 ανάφερε ότι το όχημα του κατηγορούμενου εισήλθε εντός της πορείας του με αποτέλεσμα να προκληθεί σύγκρουση. Στη συμπληρωματική κατάθεσή του, ημερ. 13.6.14 (Τεκμήριο 8), η θέση του ήταν ότι το όχημα έκανε επαναστροφή με αποτέλεσμα να συγκρουστούν. Η τρίτη εκδοχή του ΜΚ2 -προβλήθηκε πριν ληφθούν οι δύο καταθέσεις- ήταν ότι το όχημα βγήκε από την παρακείμενη υπεραγορά Άλφα-Μέγα με δεξιά στροφή, ανακόπτοντας την πορεία του. Ο ΜΚ2 αντεξεταζόμενος παραδέχθηκε ότι υπάρχει διαφορά μεταξύ των καταθέσεών του, προσθέτοντας ότι ξέχασε να προβάλει την εκδοχή του στην αρχική κατάθεση. Επιπρόσθετα, ο ΜΚ2 στην κατάθεσή του (Τεκμήριο 7), την οποία υιοθέτησε για σκοπούς της κυρίως εξέτασης, αναφέρει ότι δεν είχε αναμμένα τα φώτα πορείας. Αντεξεταζόμενος ήταν η θέση του, στην οποία επέμεινε, ότι δεν θυμάται αν τα φώτα πορείας ήταν αναμμένα. Πρόσθεσε ότι την ώρα του ατυχήματος είχε αρκετό φως. Αντίθετα, ο ΜΚ1 ανέφερε ότι από την διερεύνηση του ατυχήματος, προέκυψε ότι η μοτοσικλέτα του ΜΚ2 δεν είχε αναμμένα τα μπροστινά φώτα πορείας. Ήταν η θέση του ότι το ατύχημα έγινε νύχτα και για το λόγο αυτό τα φώτα πορείας ήταν επιβεβλημένα. Υπό αυτές τις περιστάσεις και έχοντας υπόψη ότι στο στάδιο αυτό η μαρτυρία κρίνεται αντικειμενικά και μόνο, θεωρώ ότι η μαρτυρία που παρουσιάστηκε δεν επιτρέπει στο Δικαστήριο να καταλήξει σε ασφαλή ευρήματα. Οι αντιθέσεις και οι αντιφάσεις στη μαρτυρία που παρουσίασε η κατηγορούσα αρχή δεν μπορούν να αγνοηθούν. Ιδιαίτερα σ' ένα σημαντικό σημείο όπως οι συνθήκες του ατυχήματος και σε ποια λωρίδα ήταν το σημείο σύγκρουσης. Είναι δε σε τέτοιο βαθμό, που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασιστεί σ' αυτή για να καταδικάσει τον κατηγορούμενο. Σε αντίθετη περίπτωση, αν ο κατηγορούμενος κληθεί να παρουσιάσει την υπεράσπισή του, αυτό θα ισοδυναμούσε με το να κληθεί να συμπληρώσει ή και να διορθώσει τα κενά και αντιφάσεις που παρουσιάζονται στη μαρτυρία της κατηγορούσας αρχής. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχουν περιθώρια να κληθεί ο κατηγορούμενος σε απολογία. Οι κατηγορίες απορρίπτονται και ο κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται. ............. Χρ. Ε. Χατζηευτυχίου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Criminal/Traffic/Final Αναφορά: Αμελής οδήγηση κ.ά. [1] Άρθρο 8, Ν.86/72 [2] Καν. 58

(9)(β) των περί Μηχανοκίνητων Οχημάτων και Τροχαίας Κίνησης Κανονισμών του 1984 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο