Αναφορικά με τους ανήλικους, Αρ. Αίτησης: 10/19, 5/11/2019

(1)/2000 και 212

(1)/2004 και Αναφορικά με τους ανήλικους XXXXXXXXX, XXXXXXXX, XXXXXXXXXXXX Ημερομηνία:05/11/2019 Ώρα:10:30 Εμφανίσεις: Για τους Αιτητές:κα Χρ. Θεμιστοκλέους Για το Γραφείο Ευημερίας:κα Δώρα Παναγιώτου Για τον Καθ' ου η Αίτηση:κ. Ν. Καλλής Ο Καθ' ου η Αίτηση παρών παραπονούμενη) και μητέρα παραπονούμενης παρούσες ΑΠΟΦΑΣΗ Στα πλαίσια του Ν.119/2000, με μονομερή αίτηση το Γραφείο Ευημερίας στηριζόμενο στα άρθρα 2, 3,

(4)και 4

(2)(ιβ) και 22 του περί Βίας στην Οικογένεια (Πρόληψη και Προστασία Θυμάτων) Ν. 119

(1)/2000 αιτήθηκε και εκδόθηκε μονομερώς διάταγμα, σύμφωνα με το οποίο απομακρύνθηκαν τα ανήλικα παιδιά που αναφέρονται στην αίτηση και στο εκδοθέν Διάταγμα και τέθηκαν υπό την προσωρινή φροντίδα και φύλαξη της Διευθύντριας των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, μέχρι την ολοκλήρωση της διερεύνησης της υπόθεσης άσκησης σωματικής και ψυχολογικής βίας από τον πατέρα τους και καταχώρησης ποινικής υπόθεσης εναντίον του ενώπιον του Δικαστηρίου. Μαρτυρικό υπόβαθρο της αίτησης αποτέλεσε η ένορκη δήλωση της κυρίας Παναγιώτου, στην οποία κάνει αναφορά στο ιστορικό της υπόθεσης, όπου κάνει αναφορά στις συνθήκες κάτω από τις οποίες έλαβε γνώση και το παράπονο και συγκεκριμένα ότι η 15χρονη παραπονούμενη, θυγατέρα των ατόμων που αναφέρονται στην αίτηση, έπεσε θύμα σωματικής και ψυχικής βίας και έφερε εμφανή σημάδια στο πρόσωπο και παραπέμφθηκε στις Πρώτες Βοήθειες του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού, όπου κρίθηκε αναγκαία η περίθαλψή της. Κάνει αναφορά στην επικοινωνία που είχε με τα επηρεαζόμενα πρόσωπα και στον τρόπο που η ανήλικη δέχτηκε τα χτυπήματα από τον πατέρα της, καθώς επίσης έκανε αναφορά και σε πρόσωπο το οποίο έλαβε γνώση το άμεσο παράπονο από την παραπονούμενη. Έχει κάνει επίσης αναφορά και σε προηγούμενες περιπτώσεις, με βάση την ενημέρωση που είχε, ότι ο πατέρας ασκούσε σωματική βία και στα υπόλοιπα μέρη της οικογένειας. Η συνέχιση του διατάγματος αντίκρισε την ένσταση του Καθ' ου η Αίτηση, όπου καταχώρησε γραπτή ένσταση, προβάλλοντας συγκεκριμένους λόγους και που συνοπτικά είναι οι ακόλουθοι: Δηλαδή, ότι το εκδοθέν προσωρινό διάταγμα δεν μπορεί να συνεχίσει να ισχύει, έχοντας υπόψη ότι καταχωρήθηκε ποινική υπόθεση, και συγκεκριμένα η 19825/19, όπου σε εκείνη την υπόθεση εκδόθηκε εκ συμφώνου διάταγμα απομάκρυνσης του κατηγορουμένου πατέρα από την ανήλικη παραπονούμενη. Η έκδοσή του εν λόγω διατάγματος αποτελεί κοινό υπόβαθρο και των δύο πλευρών, αφού ούτως ή άλλως η υπόθεση 19825/19 εκδικάζεται από το παρόν Δικαστήριο. Οι υπόλοιποι λόγοι ένστασης άπτονται ουσιαστικά στην εκ διαμέτρου αντίθετη εκδοχή του Καθ' ου η Αίτηση, ο οποίος υποστήριξε ενόρκως τους λόγους ένστασης και η ένσταση υποστηρίζεται και από την ένορκη δήλωση της μητέρας, αλλά και επισυναπτόμενη βεβαίωση ότι η ανήλικη δεν επιθυμεί να καταθέσει εναντίον του πατέρα της. Προβάλλεται, επίσης, η θέση μέσα από τους λόγους ένστασης ότι είναι προς το συμφέρον των ανηλίκων όπως επιστρέψουν στην οικία τους και στις ένορκες δηλώσεις που υποστηρίζουν την ένσταση, ουσιαστικά κάνουν αναφορά ότι δεν έλαβε χώρα το περιστατικό που αναφέρουν, ότι οι γονείς της ανήλικης δεν είναι διαζευγμένοι, αλλά εξακολουθούν να είναι παντρεμένοι και κάνουν αναφορά ότι, λόγω της νοοτροπίας και την καταγωγής τους, έχουν διαφορετική αντιμετώπιση ως προς τον τρόπο που ασκείται η γονική μέριμνα, που μπορεί να είναι πιο αυστηρή, αλλά σε καμία περίπτωση δεν ασκείται βία. Εξέφρασαν τις ανησυχίες ως προς τις συνθήκες που διαβιούν τα ανήλικα παιδιά και που επιθυμούν να συνεχίσουν να διαμένουν με τους γονείς τους. Στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας αντεξετάστηκαν τόσο ο Καθ' ου η Αίτηση, όσο και η μητέρα των ανηλίκων. Δεν κρίνω σκόπιμο να επαναλάβω αυτολεξεί τα όσα λέχθηκαν, αλλά κοινός πυλώνας και άξονας των δύο μαρτυριών ήταν το ακόλουθο, δηλαδή ότι δεν είναι διαζευγμένοι, αλλά εξακολουθούν να μένουν στην ίδια στέγη, ότι η ανήλικη επιθυμεί να επιστρέψει στην οικία της, το ίδιο βέβαια και τα δύο υπόλοιπα ανήλικα παιδιά, σε σημείο μάλιστα που εξέφρασαν ανησυχίες ως προς τις συνθήκες που διαβιούν, και όταν υποβλήθηκε ουσιαστικά κατά την αντεξέταση το συγκεκριμένο αντίγραφο διατάγματος διαζυγίου, ανέφεραν και οι δύο πλευρές ότι δεν γνώριζε τίποτα ο πατέρας, αλλά μάλιστα η μητέρα ανάφερε ότι προέβη σε αυτήν τη διαδικασία για λήψη επιδομάτων. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Αναμφίβολα, η υπό εξέταση αίτηση διέπεται από την συνδυασμένη εφαρμογή των άρθρων 22 και 23 του περί Βίας στην Οικογένεια (Πρόληψη και Προστασία Θυμάτων) Ν. 119

(1)/2000, τα οποία προνοούν τα ακόλουθα: ΄΄ Προσωρινό διάταγμα αποκλεισμού υπόπτου ή απομάκρυνσης θύματος 22.—

(1)Το Δικαστήριο δύναται, έπειτα από αίτηση μέλους της οικογένειας ή της αστυνομίας ή του κατηγόρου ή του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ή του Οικογενειακού Συμβούλου ή άλλου προσώπου που ενεργεί για λογαριασμό οποιουδήποτε απ' αυτούς, να εκδώσει προσωρινό διάταγμα αποκλεισμού του υπόπτου ή απομάκρυνσης ανήλικου θύματος, μέχρις ότου καταχωρισθεί και εκδικαστεί ποινική υπόθεση εναντίον του κατηγορούμενου για ποινικό αδίκημα βίας.

(2)Το Δικαστήριο εκδίδει το διάταγμα καθ' οιονδήποτε χρόνο έπειτα από αίτηση που συνοδεύεται από ένορκη δήλωση του θύματος ή, στην περίπτωση ανήλικου θύματος, οποιουδήποτε προσώπου που είναι σε θέση να έχει άμεση γνώση των γεγονότων ή από οποιαδήποτε άλλα αποδεικτικά στοιχεία,τα οποία δημιουργούν εκ πρώτης όψεως κίνδυνο άσκησης βίας ή επανάληψης βίας, περιλαμβανομένων και καταθέσεων του θύματος ή άλλων προσώπων σε οποιαδήποτε μορφή, πιστοποιητικών, βεβαιώσεων και άλλων αποδεικτικών στοιχείων δυνάμει αυτού ή άλλου νόμου.

(3)(α) Το προσωρινό διάταγμα ισχύει για περίοδο μέχρι οκτώ ημερών από την ημέρα επίδοσής του στον ύποπτο και είναι επιστρεπτέο στο Δικαστήριο εντός της περιόδου αυτής σε ώρα και ημέρα που θα ορίσει ο Πρωτοκολλητής. (β) Κατά την ορισμένη από τον Πρωτοκολλητή ημέρα και ώρα το Δικαστήριο ακούει τον ύποπτο ή και κάθε επηρεαζόμενο ή ενδιαφερόμενο πρόσωπο που θα παρουσιασθεί και αποφασίζει εάν θα τερματίσει την ισχύ του διατάγματος ή εάν θα το παρατείνει μέχρι οκτώ επιπρόσθετες ημέρες. (γ) Το Δικαστήριο δύναται να παρατείνει περαιτέρω την ισχύ διατάγματος μέχρι και οκτώ ημέρες σε κάθε περίπτωση, χωρίς όμως η συνολική ισχύς του διατάγματος να υπερβαίνει τις είκοσι τέσσερις ημέρες πριν από την καταχώριση ποινικής δίωξης εναντίον υπόπτου. (δ) Το Δικαστήριο δύναται μετά την καταχώριση ποινικής δίωξης εναντίον υπόπτου να εκδώσει ή παρατείνει διάταγμα αποκλεισμού ή απομάκρυνσης ανηλίκου θύματος με ισχύ μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης. Διάταγμα αποκλεισμού 23.—

(1)Το Δικαστήριο δύναται να εκδώσει εναντίον προσώπου που κατηγορείται για διάπραξη οποιουδήποτε αδικήματος βίας, με βάση τον παρόντα Νόμο, διάταγμα, το οποίο θα ισχύει για την περίοδο και με τους όρους που δυνατό να θέσει και με το οποίο να απαγορεύει σε αυτό να εισέρχεται ή να παραμένει στην οικογενειακή κατοικία. Το διάταγμα αυτό καλείται "διάταγμα αποκλεισμού".

(2)Για την έκδοση του διατάγματος αποκλεισμού απαιτείται— (α) Να αποδειχθεί προς ικανοποίηση του Δικαστηρίου ότι ο κατηγορούμενος έχει ιστορικό επανειλημμένων πράξεων βίας εναντίον μελών της οικογένειάς του ή ότι είχε δύο καταδίκες τα τελευταία δύο χρόνια για παρόμοια αδικήματα- ή (β) η βία που ασκήθηκε να έχει προκαλέσει τέτοια πραγματική σωματική, σεξουαλική ή ψυχική βλάβη, που να θέτει σε κίνδυνο τη ζωή, τη σωματική ακεραιότητα ή τη σεξουαλική ή ψυχική υγεία των θυμάτων ή (γ) να αρνείται ο κατηγορούμενος να υποβληθεί σε θεραπευτική αγωγή αυτοελέγχου που επιβάλλεται ως όρος για σκοπούς εφαρμογής του άρθρου 33 του Ποινικού Κώδικα ή άλλως πως.

(3)Το Δικαστήριο στο διάταγμα αποκλεισμού που εκδίδει ορίζει ημερομηνία πριν από την εκπνοή της περιόδου αποκλεισμού κατά την οποία εξετάζει το ενδεχόμενο παράτασης ή διαφοροποίησης του διατάγματος αυτού. Κατά την πιο πάνω εξέταση, το Δικαστήριο ακούει τις απόψεις του κατηγορούμενου του παραπονούμενου ή της παραπονούμενης και οποιουδήποτε άλλου προσώπου επηρεάζεται από την έκδοση του διατάγματος, εκτός όπου αυτοί είναι ανήλικοι και δεν κρίνεται σκόπιμο να καταθέσουν εναντίον του κατηγορούμενου, καθώς και τις απόψεις των αρμόδιων υπηρεσιών.

(4)Ο κατηγορούμενος δύναται να ζητήσει αναθεώρηση ή ακύρωση του διατάγματος πριν από τη λήξη της καθοριζόμενης σε αυτό περιόδου.

(5)Διατάγματα αποκλεισμού επιβάλλονται και αντί οποιασδήποτε άλλης ποινής τηρουμένων των διατάξεων του εδαφίου

(6)του παρόντος άρθρου ή μαζί με άλλες ποινές τις οποίες το Δικαστήριο έχει εξουσία να επιβάλει δυνάμει οποιουδήποτε άλλου νόμου.

(6)Το Δικαστήριο δεν εκδίδει διάταγμα αποκλεισμού στις περιπτώσεις όπου επιβάλλει ταυτόχρονα και ποινή φυλάκισης για οποιαδήποτε περίοδο μεγαλύτερη των έξι μηνών. Στις περιπτώσεις όπου επιβάλλεται ποινή φυλάκισης μικρότερη των έξι μηνών, διάταγμα αποκλεισμού δύναται να εκδοθεί ταυτόχρονα με την ποινή της φυλάκισης αλλά η ισχύς θα αρχίζει μετά την αποφυλάκιση του κατηγορούμενου.

(7)Πρόσωπο εναντίον του οποίου εκδόθηκε διάταγμα αποκλεισμού και ενώ το εν λόγω διάταγμα βρίσκεται σε ισχύ παραβαίνει οποιοδήποτε από τους όρους που περιλαμβάνονται σ' αυτό διαπράττει αδίκημα τιμωρούμενο με φυλάκιση μέχρι δύο έτη. Οι διατάξεις του άρθρου 15 του παρόντος Νόμου για ταχεία εκδίκαση υποθέσεων βίας εφαρμόζονται και στις περιπτώσεις διάπραξης αδικημάτων κατά παράβαση των διατάξεων του εδαφίου αυτού.» Θα προχωρήσω στην ανάλυση και αξιολόγηση των επιδίκων θεμάτων υπό το πρίσμα του πιο πάνω νομοθετικού πλαισίου: Ως προς τις προϋποθέσεις έκδοσης και συνέχισης του προσωρινού διατάγματος, ισχύουν κατ' αναλογία οι προϋποθέσεις που έθεσε η πλούσια και πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου αναφορικά με προσωρινά διατάγματα, βεβαίως, με τις διευκρινίσεις και ανάλογες προσαρμογές που εξυπηρετούν τον Ν. 119/2000. Δηλαδή, θα πρέπει να υπάρχει εκ πρώτης όψεως μαρτυρία που να στοιχειοθετεί την υπόθεση, πιθανότητας επιτυχίας και σε περίπτωση μη έκδοσης ή συνέχισης του διατάγματος, να προκαλείται ανεπανόρθωτη βλάβη και να πληγούν τα συμφέροντα της Δικαιοσύνης. Ο Ν. 119/2000και συγκεκριμένα τα άρθρα 22 και 23, προσθέτουν συγκεκριμένες αναφορές και προϋποθέσεις, ακριβώς λόγω του ιδιόρρυθμου χαρακτήρα, δηλαδή η προστασία θυμάτων σε υποθέσεις που κατ' ισχυρισμό διαπράχθηκαν αδικήματα, έτσι ώστε να προστατευuούν τα θύματα, προσθέτοντας, μάλιστα, συγκεκριμένη αναφορά ο νομοθέτης, ότι δεν είναι απαραίτητο να ακούγονται και παιδιά για ευνόητους λόγους. Φυσικά, μέσα στη συνδυασμένη εφαρμογή των άρθρων 22 και 23 συνάγονται τα εξής: Δηλαδή, ένα προσωρινό διάταγμα μπορεί να εκδοθεί και να συνεχιστεί η διάρκειά του, σε περίπτωση που δεν καταχωρηθεί η υπόθεση για διάρκεια μέγιστη αυτή των 24 ημερών, διαιρούμενη διά τρία οκταήμερα. Το εν λόγω διάταγμα μπορεί να συνεχιστεί και πέρα των 24 ημερών, εάν στο μεταξύ καταχωρηθεί υπόθεση και ασφαλέστατα ζητηθεί κάτι τέτοιο από την πλευρά της Κατηγορούσας Αρχής. Στην παρούσα περίπτωση, αποτελεί κοινό υπόβαθρο ότι στα χρονικά πλαίσια της παρούσας αίτησης, καταχωρήθηκε η υπόθεση 19825/19, στην οποία δεν ζητήθηκε η συνέχιση του προσωρινού Διατάγματος ημερομηνίας 16 Οκτωβρίου του 2019, αλλά ζητήθηκε και εκδόθηκε εκ συμφώνου Διάταγμα, σύμφωνα με το οποίο ο πατέρας των ανηλίκων απομακρυνθεί από την ανήλικη παραπονούμενη και γενικά να μην την παρενοχλεί με οποιοδήποτε μέσο επικοινωνίας. Δηλαδή, ουσιαστικά αυτό που ζήτησε πλέον η πλευρά της Αστυνομίας, με την έκδοση εκείνου του διατάγματος, ήταν η απομάκρυνση του πατέρα, όπου ουσιαστικά έτσι επιτυγχάνεται και η διαφύλαξη της παραπονουμένης ανήλικης, που ήταν η παραπονούμενη, αφού δεν υπήρχε οποιοδήποτε αδίκημα το οποίο να σχετίζεται με τα άλλα δύο ανήλικα παιδιά. Αναμφίβολα τα δύο αυτά Διατάγματα δεν μπορούν να συμβαδίζουν μεταξύ τους, και κυρίως λόγω του ότι αυτό το οποίο ζητήθηκε και που προέχει βεβαίως, είναι το Διάταγμα που εκδόθηκε της κυρίως υπόθεσης που τελικά καταχωρήθηκε. Κατ' επέκταση, το Δικαστήριο κρίνει ότι και με βάση τις πρόνοιες του άρθρου 23, σε συνδυασμό με τις πρόνοιες του άρθρου 22, ότι το Διάταγμα το οποίο προέχει, είναι αυτό το οποίο εκδίδεται στα πλαίσια της κυρίως υπόθεσης και που έχει ισχύ μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης. Κατ' επέκταση, το Διάταγμα, ημερομηνίας 16 Οκτωβρίου, παύει να ισχύει από σήμερα. Το ζήτημα, βεβαίως, δεν τελειώνει εδώ. Μέσα από τα πρακτικά της διαδικασίας προκύπτουν ότι έχουν, με βάση και τις μαρτυρίες των ενόρκως δηλούντων, διαπραχθεί τα πιο κάτω: α) το αδίκημα που αποκαλύφθηκε είναι το εξής, ότι η μητέρα ουσιαστικά ζήτησε και πέτυχε την έκδοση Διατάγματος διαζυγίου για να λαμβάνει επιδόματα από το Γραφείο Ευημερίας, όπως η ίδια ανάφερε. Συνεπώς αποκαλύπτεται εκ πρώτης όψεως αδίκημα, σύμφωνα με το οποίο διαφαίνεται να υπάρχει απόσπαση χρημάτων με ψευδείς παραστάσεις. β) Δεύτερο αδίκημα το οποίο πρέπει να διερευνηθεί είναι το εξής: Εάν πράγματι δεν γνώριζε ο Καθ' ου η Αίτηση για το Διάταγμα διαζυγίου, τότε σημαίνει ότι η μητέρα στα πλαίσια της αίτησης του Διατάγματος για διάλυση έγγαμης σχέσης, δηλαδή στα πλαίσια της αίτησης 288/18, έχει προβεί σε ψευδορκία. Εάν δεν έχει προβεί σε ψευδορκία, αυτό το οποίο πρέπει να διερευνηθεί επομένως, αφού εκδόθηκε διαζύγιο, τότε αναμφίβολα θα πρέπει να υπήρχε ένορκη μαρτυρία ότι η αίτηση επιδόθηκε στον σύζυγο. Τότε θα πρέπει να διερευνηθεί το εξής: Με βάση την ένορκη δήλωση επίδοσης, εάν πράγματι δεν επιδόθηκε η αίτηση διαζυγίου, τότε έχει ψευδορκήσει ο ιδιώτης επιδότης. Εάν δεν είχε ψευδορκήσει ο ιδιώτης επιδότης, τότε σημαίνει ότι γνώριζε ο σύζυγος, άρα και ο σύζυγος έχει δώσει ψευδορκία στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης και κατ' επέκταση υπάρχει το αδίκημα της συνωμοσίας με τη σύζυγό του για απόσπαση επιδομάτων με ψευδείς παραστάσεις. Συνακόλουθα, τα πρακτικά αποστέλνονται στον Γενικό Εισαγγελέα για να διερευνήσει αυτά τα αδικήματα, αλλά και στη Διευθύντρια του Γραφείου Ευημερίας για να εξετάσει, εάν λαμβάνονται τέτοια επιδόματα με αυτή τη βάση, δηλαδή στη βάση ότι εκδόθηκε διαζύγι0, όπως αναθεωρήσει ή και να διακόψει οποιαδήποτε επιδόματα. (Υπ.)....................................................... Αλέξανδρος Φυλακτού, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Subject: Criminal / Interim Αναφορά: Προσωρινό Διάταγμα αποκλεισμού και απομάκρυνσης cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο