Διευθυντή Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων ν. SAPO GIVEAWAYS PUBLIC LIMITED κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 5154/15, 4/7/2019

(1)(ε) και 20 του Νόμου που προνοεί για την Προστασία των Μισθών (Ν.35(Ι)/2007, όπως τροποποιήθηκε με το Ν.200(Ι)/2012)και του άρθρου 20 του Ποινικού Κώδικα». Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες των αδικημάτων επί του κατηγορητηρίου, παραπονούμενη είναι η κα XXXXX Παπαδοπούλου. Τα ποσά που αποκόπησαν και οι χρονικές περίοδοι στις οποίες αφορούν οι επίδικες αποκοπές, ως αναφέρονται στο κατηγορητήριο, είναι ως εξής꞉ · Κατηγορία αρ. 1꞉ Αποκοπή €90 μεικτά από μισθό Μαρτίου

1. · Κατηγορία αρ. 2꞉ Αποκοπή €90 μεικτά από μισθό Απριλίου
2. · Κατηγορία αρ. 3꞉ Αποκοπή €150 μεικτά από μισθό Μαΐου
3. · Κατηγορία αρ. 4꞉ Αποκοπή €150 μεικτά από μισθό Ιουνίου
4. · Κατηγορία αρ. 5꞉ Αποκοπή €196 μεικτά από μισθό Ιουλίου
5. · Κατηγορία αρ. 6꞉ Αποκοπή €150 μεικτά από μισθό Αυγούστου
6. · Κατηγορία αρ. 7꞉ Αποκοπή €150 μεικτά από μισθό Σεπτεμβρίου
7. · Κατηγορία αρ. 8꞉ Αποκοπή €150 μεικτά από μισθό Οκτωβρίου
8. · Κατηγορία αρ. 9꞉ Αποκοπή €150 μεικτά από μισθό Νοεμβρίου
9. · Κατηγορία αρ. 10꞉ Αποκοπή €150 μεικτά από μισθό Δεκεμβρίου
10. · Κατηγορία αρ. 11꞉ Αποκοπή €150 μεικτά από μισθό Ιανουαρίου
11. · Κατηγορία αρ. 12꞉ Αποκοπή €400 μεικτά από μισθό Φεβρουαρίου
12. · Κατηγορία αρ. 13꞉ Αποκοπή €150 μεικτά από μισθό Μαρτίου
13. · Κατηγορία αρ. 14꞉ Αποκοπή €50 μεικτά από μισθό Απριλίου
14. · Κατηγορία αρ. 15꞉ Αποκοπή €50 μεικτά από μισθό Μαΐου
15. · Κατηγορία αρ. 16꞉ Αποκοπή €150 μεικτά από μισθό Ιουνίου
16. · Κατηγορία αρ. 17꞉ Αποκοπή €150 μεικτά από μισθό Ιουλίου
17. · Κατηγορία αρ. 18꞉ Αποκοπή €150 μεικτά από μισθό Αυγούστου
18. Η Κατηγορούμενη αρ. 1 απάντησε μη παραδοχή σε όλες τις κατηγορίες, γι'αυτό και η υπόθεση οδηγήθηκε σε ακρόαση. Η ΑΚΡΟΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Προς απόδειξη της υπόθεσής του, ο Κατήγορος κάλεσε δύο μάρτυρες꞉ · Την κα XXXXX Ορφανίδη, Λειτουργό στο Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων του Υπουργείου Εργασίας, Προνοίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων των Επαρχιών Λάρνακας και Αμμοχώστου («στο εξής «η ΜΚ1»). · Την παραπονούμενη, κα XXXXX Παπαδοπούλου (στο εξής «η ΜΚ2»). Έκλεισε την υπόθεσή της η Κατηγορούσα Αρχή στη βάση της μαρτυρίας των πιο πάνω μαρτύρων. Δεν ηγέρθηκε εισήγηση από τη συνήγορο Υπεράσπισης περί μη ύπαρξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης. Το Δικαστήριο, αναφερόμενο στις νομολογημένες αρχές για το εκ πρώτης όψεως, έκρινε κατάλληλο να καλέσει την Κατηγορούμενη αρ. 1 σε απολογία. Κατέθεσε ενόρκως ως μάρτυρας υπεράσπισης υπέρ της Κατηγορουμένης αρ. 1, ο Διευθυντής της κ. XXXXX Ψαράς (στο εξής «ο ΜΥ1»). Ουδείς άλλος μάρτυρας προσήλθε. Η ΠΡΟΣΚΟΜΙΣΘΕΙΣΑ ΜΑΡΤΥΡΙΑ Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΗΣ ΜΚ
19. Η κα XXXXX Ορφανίδη (ΜΚ1) δήλωσε ότι είναι Επιθεωρητής Εργασιακών Σχέσεων στο Υπουργείο Εργασίας, Προνοίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων από το 2011 με αρμοδιότητα για τις επαρχίες Λάρνακας και Αμμοχώστου. Μετά το διορισμό της, έτυχε εκπαίδευσης για την εφαρμογή των νομοθεσιών που εμπίπτουν στις αρμοδιοότητές του Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων. Κατέχει ταυτότητα που αποδεικνύει ότι το εν λόγω Τμήμα την εξουσιοδότησε να διενεργεί αυτεπάγγελτα ελέγχους ή/και κατόπιν παραπόνων αναφορικά με πλημμελή εφαρμογή της νομοθεσίας. Η ΜΚ1 συνέταξε και υιοθέτησε, ως μέρος της κυρίως εξέτασής της, γραπτή δήλωση ως το Έγγραφο Α, στην οποία περιγράφει όλες τις ενέργειές της αναφορικά με την εξέταση του παραπόνου της κας XXXXX Παπαδοπούλου (ΜΚ2). Όπως εξήγησε η ΜΚ1, στην παρούσα υπόθεση, η παραπονούμενη κα XXXXX Παπαδοπούλου, αρχικά αποτάθηκε στο Τμήμα Εργασίας για να ενημερωθεί αναφορικά με τη νομοθεσία περί προστασίας των μισθών. Μετέπειτα, υπέβαλε παράπονο ότι γίνονταν αποκοπές από το μισθό της χωρίς την εξουσιοδότησή της. Τότε η ΜΚ1 προέβη σε επιτόπια επιθεώρηση στο υποστατικό της 1ης Κατηγορούμενης στις 26.5.
20. Ολόκληρο το ιστορικό που παρουσίασε η ΜΚ1 έχει ως εξής꞉ · Πρώτος επιτόπιος έλεγχος διενεργήθηκε στις 26.10.2010 στο υποστατικό της Κατηγορούμενης αρ. 1 εταιρείας από την Επιθεωρήτρια του Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων, κα XXXXX Μιχαηλίδου. Έλαβε αναφορά από δύο εργοδοτούμενες εκεί, μεταξύ των οποίων ήταν η κα XXXXX Παπαδοπούλου (ΜΚ2). Αυτή είπε ότι εργαζόταν για 11 χρόνια στην εν λόγω εταιρεία με μισθό €764 καθαρά μηνιαίως και ότι επιπλέον λάμβανε προμήθεια αναλόγως των πωλήσεων, χωρίς να διευκρινίσει όμως τον τρόπο υπολογισμού της προμήθειας. (βλ. Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Α). · Δεύτερος επιτόπιος έλεγχος στο υποστατικό της Κατηγορούμενης αρ. 1 εταιρείας διεξήχθη στις 2.4.2012 μετά από καταγγελία της κας Παπαδοπούλου (ΜΚ2) ότι ο μισθός της από €950 μεικτά έγινε €850 μικτά. Ζητήθηκαν συμβάσεις, μισθολόγια και πίνακες βάσει του Ν.155(Ι)/2006 και λόγω άρνησης προσκόμισής τους από τον εργοδότη, σχηματίστηκε η ποινική υπόθεση 17468/
21. Εν τέλει, προσκομίστηκε η Σύμβαση Εργασίας και απόκομμα μισθοδοσίας, απ' όπου φάνηκε ως βασικός μισθός το ποσό των €650 μεικτά. · Σε τρίτο στάδιο, στις 04/02/2014 και στις 24/03/2014 η κα Παπαδοπούλου (ΜΚ2) και ο συνάδελφός της κ. XXXXX Πιτσιλλής πήγαν στο Επαρχιακό γραφείο Λάρνακας του Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων και συζήτησαν μαζί με τη ΜΚ1 σχετικά με την αλλαγή στους όρους εργοδότησής τους που είχε κάνει ο εργοδότης τους, χωρίς τη συγκατάθεσή τους. Η ΜΚ1 κατέγραψε την επίσκεψή τους στο γραφείο της, αλλά δεν κατέγραψε λεπτομέρειες, εφόσον δεν επιθυμούσαν να υποβάλουν παράπονο, ούτε ζήτησαν να γίνει επιτόπια επιθεώρηση. · Περί τις αρχές Μαΐου 2014, επικοινώνησε μαζί με τη ΜΚ1 η κα Παπαδοπούλου (ΜΚ1) και ζήτησε όπως προχωρήσουν σε επιθεώρηση, επειδή ο εργοδότης της προέβαινε συνεχώς σε αλλαγές των όρων εργοδότησης που επηρέαζαν τον μισθό της, χωρίς τη συγκατάθεσή της. Για το λόγο αυτό, στις 26/5/2014 η ΜΚ1 μετέβηκε στο υποστατικό της Κατηγορούμενης αρ. 1 εταιρείας στη Λάρνακα, μαζί με τη συνάδελφό της, Επιθεωρήτρια Εργασιακών Σχέσεων, κα XXXXX Έλληνα. Κατά την επιθεώρηση αυτή, η ΜΚ1 συνομίλησε με την ΜΚ2, η οποία της ανέφερε ότι εξακολουθούσε να απασχoλείται με το ίδιο ωράριο όπως και προηγουμένως, δηλαδή για πέντε ημέρες την εβδομάδα. Οι αλλαγές για τις οποίες είχε παράπονο αφορούσαν μείωση του βασικού μισθού, χωρίς να δώσει τη συγκατάθεσή της και συγκεκριμένα ότι τον Φεβρουάριο 2014 πληρώθηκε €230,50 ως βασικό μισθό, τον Μάρτιο 2014 πληρώθηκε €461 για προμήθεια χωρίς να πληρωθεί βασικό μισθό και τον Απρίλιο 2014 πληρώθηκε €553, το οποίο της λέχθηκε ότι το έλαβε ως προμήθεια επί των πωλήσεων (βλ. το έντυπο επιθεώρησης ως το Τεκμήριο 2 υπό Έγγραφο Α). Κατά την επιθεώρηση, η ΜΚ2 παρέδωσε στη ΜΚ1 το έντυπο που τους είχε δώσει ο εργοδότης σχετικά με τον τρόπο πληρωμής του βασικού μισθού και των προμηθειών, το οποίο θα είχε ισχύ από 01/02/2014, και το οποίο δεν υπογράφτηκε από τους υπαλλήλους (βλ. Τεκμήριο 3 υπό Έγγραφο Α). Επίσης, η ΜΚ2 παρέδωσε στην ΜΚ1 την υπογραμμένη από την ίδια τη ΜΚ2 ως εργοδοτούμενη Σύμβαση Εργασίας της, ημερομηνίας 06/02/2013, στην οποία αναγράφεται ότι ο βασικός μισθός είναι €650 μικτά και οι προμήθειες €10000, ανάλογα με το ύψος των πωλήσεων (βλ. Τεκμήριο 4 υπό Έγγραφο Α). Βάσει του παραπόνου αυτού, η ΜΚ1 εξέδωσε κλήση προς την Κατηγορούμενη αρ. 1 ως εργοδότη της ΜΚ2, με την οποία ζητούσε όπως αποστείλει στο Τμήμα έντυπα ενημέρωσης των εργοδοτουμένων για τους βασικούς όρους απασχόλησης τους, όπως επίσης και αρχείο μισθοδοσίας και αποδείξεις πληρωμής των εργοδοτουμένων για την περίοδο Ιανουάριο 2014 μέχρι Μάιο 2014 (βλ. το Τεκμήριο 5 υπό Έγγραφο Α). · Στις 30/05/2014 η ΜΚ2 έστειλε στο Τμήμα τη Σύμβαση Εργασίας που της ζητούσε ο εργοδότης της να υπογράψει, με ημερομηνία 02/04/2013, στην οποία αναφέρεται ότι ο βασικός μισθός θα γινόταν €500 μικτά συν προμήθειες επί των πωλήσεων. Η ίδια δεν την υπέγραψε. · Στις 04/06/2014 ο εργοδότης της ΜΚ2 πρoσκόμισε στο Τμήμα τη Σύμβαση Εργασίας της κας Παπαδοπούλου, η οποία φέρει ημερομηνία 01/02/2014, στην οποία αναγράφεται ότι «ο μικτός αναθεωρημένος μισθός είναι από €250 μέχρι €1000 (ανάλογα με το ύψος την μηνιαίων πωλήσεων) συν προμήθειες επί των ίδιων μηνιαίων πωλήσεων, εφόσον υπερβαίνουν τα €1500 από 2% μέχρι 9% (ανάλογα με τις εκπτώσεις που γίνονται) συν 3% επιπρόσθετο φιλοδώρημα για άμεση είσπραξη των χρεωστών του, και θα καταβάλλονται μηνιαία. Η εν λόγω Σύμβαση δεν υπογράφτηκε από την παραπονούμενη (βλ. το Τεκμήριο 6 υπό Έγγραφο Α). Επίσης, ο εργοδότης έστειλε στο Τμήμα το έντυπο που είχε δώσει στους εργοδοτούμενους του σχετικά με τις αλλαγές στο βασικό μισθό και την πληρωμή των προμηθειών, ως το Τεκμήριο 7 υπό Έγγραφο Α. Μετά από σχετικό έλεγχο, φάνηκε ότι είναι το ίδιο έντυπο με αυτό που η ΜΚ2 είχε δώσει στην ΜΚ1 κατά την επιθεώρηση. · Την ίδια ημέρα, στις 04/06/2014, η ΜΚ1 επικοινώνησε με τον κ. Σ. Ψαρά για να συνομιλήσει μαζί του σχετικά με τα έγγραφα. Ο κ. Ψαράς ανέφερε ότι μειώθηκε ο βασικός μισθός των πωλητών και αυξήθηκε η προμήθειά τους. Με αυτό τον τρόπο, ανέφερε, οι υπάλληλοι αν θέλoυν να πληρωθούν, θα βγουν έξω να φέρουν δουλειά, ενώ αν δεν τους αρέσει είναι ελεύθεροι να φύγουν. Η ΜΚ1 τον ρώτησε γιατί δεν υπογράφτηκε το τροποποιημένο συμβόλαιο από τους υπαλλήλους, και εκείνος της είπε ότι δεν είναι απαραίτητο να υπογραφεί, εφόσον τους το γνωστοποίησε και ισχύει εδώ και 15 μήνες και δεν παραπονέθηκαν. · Στις 26/06/2014 επικοινώνησε η ΜΚ2 μαζί με την ΜΚ1 και ανέφερε ότι ο. εργοδότης της έδωσε τρεις επιλογές: είτε να πάει στη Λευκωσία να εργαστεί, είτε να του παρέχει τις υπηρεσίες της ως εξωτερική συνεργάτης, είτε να της αυξήσει την προμήθεια και να μην έχει καθόλου βασικό μισθό. · Στις 02/09/2014 η ΜΚ2 επικοινώνησε ξανά μαζί με τη ΜΚ1 και της ανέφερε ότι νιώθει ότι ο εργοδότης της προβαίνει σε «ψυχολογικό πόλεμο», για να αποχωρήσει από μόνη της από την εργασία της. Λόγω του ότι οι δυο πλευρές εξέφραζαν διαφορετικές θέσεις για την αποκοπή από τον μισθό, η ΜΚ1 κάλεσε την ΜΚ2 να προσέλθει, στο γραφείο της για να της λάβει κατάθεση. · Στις 10/09/2014 η ΜΚ2 πήγε στο γραφείο της ΜΚ1 και έδωσε κατάθεση, στην οποία ανέφερε τα εξής. Από τις 06/02/2013 ο συμφωνημένος μισθός ήταν €650 μικτά και επιπλέον προμήθειες. Από τον Μάρτιο 2013 ο εργοδότης έκανε μειώσεις στον βασικό της μισθό και για τον Μάρτη και Απρίλη 2013 πληρώθηκε €560 μικτά έκαστο μήνα, τον Μάη και Ιούνη 2013 πληρώθηκε €500 μικτά έκαστο μήνα, τον Ιούλη πληρώθηκε €453,85 μικτά (κατά τον Ιούλη έκανε χρήση ετήσιας άδειας 2 ημερών και αποκόπηκαν από το μισθό της, παρόλο που ο εργοδότης έχει εξαίρεση από την καταβολή εισφορών στο Κεντρικό Ταμείο Αδειών). Από το Σεπτέμβριο 2013 μέχρι και τον Ιανουάριο 2014 ο μικτός της μισθός ήταν €
22. Από τον Φεβρουάριο 2014 ο βασικός της μισθός έγινε €250 μικτά. Τον Μάρτη 2014 έλαβε €500 μικτά, τον Απρίλη έλαβε €600 μικτά, τον Μάιο έλαβε €600 μικτά, τον Ιούνιο έλαβε €500 μικτά, τον Ιούλιο και Αύγουστο έλαβε €500 μικτά, έκαστο μήνα. Δήλωσε, επίσης, η ΜΚ2 ότι επιθυμεί να πληρωθεί τη διαφορά στο βασικό μισθό με βάση τη συμφωνία που είχε υπογράψει (δηλαδή €650 μικτά μηνιαίως) και ότι δεν αποδέχεται τους όρους που της έχει κοινοποιήσει ο εργοδότης της. · Στις 15/10/2014 η ΜΚ1 επικοινώνησε με τον κ. Σ. Ψαρά και τον ενημέρωσε σχετικά με το περιεχόμενο της κατάθεσης που είχε λάβει από την ΜΚ
23. Εκείνος αντέδρασε λέγοντας ότι, αφού για τόσο καιρό μετά τις διαφοροποιήσεις στον μισθό της η ΜΚ2 δεν εξέφρασε διαφωνία γραπτώς, εκείνος θεώρησε ότι τις αποδέχεται. Είπε ακόμα, ότι αν ισχύει ότι ισχυρίζεται η ΜΚ2, τότε είναι αυτή που ίσως θα πρέπει να τους επιστρέψει χρήματα, γιατί ενδεχομένως η προμήθεια που δικαιούται να είναι πιο λίγη. Ανάμεσα σε άλλα, ο κ. Ψαράς είπε στη ΜΚ1 ότι δεν έχει πρόβλημα με την υπάλληλο και ότι δεν έχει χρόνο να σπαταλά για αυτά τα πράγματα. Την ίδια ημέρα η ΜΚ2 επικοινώνησε με την ΜΚ1, για να της πει ότι επικοινώνησε μαζί της ο κ. Ψαράς και της είπε ότι δεν θέλει μεσάζοντες, πρέπει να αποφασίσει η ίδια τι θέλει και να τον ενημερώσει. · Στις 29/10/2014 η ΜΚ1 επικοινώνησε με τον κ. Ψαρά και τον ενημέρωσε για την υποχρέωσή του να πληρώνει τον συμφωνημένο μισθό και ότι θα έπρεπε το ποσό που απέκοψε από τον βασικό μισθό να τον επιστρέψει αναδρομικά στην ΜΚ
24. Εκείνος απάντησε ότι το θέμα τυγχάνει πλέον χειρισμού από τους δικηγόρους της κάθε πλευράς. Σχετική η αλληλογραφία των δικηγόρων ως το Τεκμήριο 8 υπό Έγγραφο Α. Κατά την αντεξέταση της ΜΚ1 από τη συνήγορο Υπεράσπισης, υποβλήθηκαν σε αυτήν η εκδοχή της Υπεράσπισης. Η μάρτυρας απαντώντας σε διάφορες υποβολές επανέλαβε τη θέση της ότι η ΜΚ2 ήταν σταθερή και επίμονη ότι η ίδια δεν είχε ποτέ υπογράψει οποιαδήποτε σύμβαση που της πρότεινε ο εργοδότης της, παρά μόνο τη σύμβαση ως το Τεκμήριο 4 υπό Έγγραφο Α. Οποιεσδήποτε άλλες συμβάσεις της προτάθηκαν, αρνήθηκε η ΜΚ2 να τις υπογράψει. Γι'αυτό και το Τμήμα προώθησε βάσει του γραπτού παραπόνου της ΜΚ2, ποινική δίωξη εναντίον της Κατηγορούμενης αρ. 1 εταιρείας. Δεν γνώριζε η ΜΚ1 λεπτομέρειες για το πώς λειτουργούσε το σχέδιο προμηθειών που προτάθηκε ή/και εφαρμόστηκε από την Κατηγορούμενη αρ. 1 μετά το Μάρτιο του 2013 και το οποίο δεν υπογράφηκε από την ΜΚ2, γι'αυτό και δεν μπορούσε να διαμορφώσει άποψη αν αυτό εφαρμόστηκε προς όφελος και προς το συμφέρον της ΜΚ2 συγκριτικά προς το τί ίσχυε πριν το Μάρτιο του
25. Αναγνώρισε όμως η ΜΚ1 ότι πράγματι την πρώτη φορά που διατύπωσε προφορικά το παράπονό της προς τη ΜΚ1 κατά ή περί τις 26.5.2014, αυτό αφορούσε μόνο τους μισθούς για τους μήνες Φεβράρη, Μάρτη και Απρίλη του 2014, ενώ όταν διατύπωσε γραπτώς το παράπονό της στις 10.9.2014, επεκτάθηκε αναδρομικά και στους μήνες πριν τον Φεβράρη του
26. Όσον αφορά τη θέση της Υπεράσπισης ότι η Κατηγορούμενη οικειοθελώς αποχώρησε από την εργασία της και ότι δεν υπήρξε εξαναγκασμός της σε παραίτηση, η ΜΚ1 απάντησε ότι «Η ίδια σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχα μαζί της, ισχυρίζετουν ότι ο εργοδότης της προέβαινε σε ψυχολογικό πόλεμο για να αποχωρήσει η ίδια από την εργασία της». Κατά την επανεξέταση της ΜΚ1, της υποδείχθηκε το Τεκμήριο 3 υπό Έγγραφο Α και η ΜΚ1 παρατήρησε ότι δεν υπήρχε σε αυτό πουθενά η υπογραφή της ΜΚ
27. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΗΣ Μ.Κ.2 Κατά την κυρίως εξέτασή της, η ΜΚ2 ανέφερε ότι αυτή εργαζόταν στην Κατηγορούμενη αρ.1 εταιρεία από το Σεπτέμβριο του 2000 μέχρι τον Οκτώβρη του 2014 που εξαναγκάστηκε σε παραίτηση. Εξήγησε ότι ενώ το Φεβράρη του 2013 δέχθηκε να υπογράψει με τον εργοδότη της τη σύμβαση ως το Τεκμήριο 4 υπό Έγγραφο Α, αντί εφαρμογής της εν λόγω σύμβασης, άρχισαν ήδη από το Μάρτη του 2013 να γίνονται αποκοπές στο μισθό της και στις 2.4.2013 της προτάθηκαν νέοι Όροι Απασχόλησης ως το τεκμήριο με σήμανση «Έγγραφο Β». Αρνήθηκε η ΜΚ2 να υπογράψει το Έγγραφο Β. Όταν δόθηκε στην ΜΚ2 την 1.2.2014 το προτεινόμενο έγγραφο νέων Όρων Απασχόλησης (βλ. το Τεκμήριο 6 υπό Έγγραφο Α), αυτή αρνήθηκε να το υπογράψει. Αντ'αυτού επισκέφθηκε το Γραφείο Εργασιακών Σχέσεων για να ζητήσει βοήθεια. Στο διάστημα μεταξύ 6.2.2013 που υπέγραψε το Τεκμήριο 4 υπό Έγγραφο Α και 1.2.2014 που αρνήθηκε να υπογράψει το Τεκμήριο 6 υπό Έγγραφο Α, αυτή δεν είχε υπογράψει καμία άλλη συμφωνία για αλλαγή των όρων απασχόλησής της. Παραδέχτηκε η ΜΚ2 ότι έγινε συνάντηση των εργοδοτουμένων με τη διεύθυνση της Κατηγορούμενης αρ. 1 εταιρείας για να συζητήσουν τους προτεινόμενους νέους όρους, αλλά ήταν η θέση της ότι δεν κατέληξαν σε συμφωνία. Τουλάχιστον η ίδια η ΜΚ2 δεν συμφώνησε. Άλλος συνάδελφός της, ο κ. XXXXX Πιτσιλλής εν τέλει συμφώνησε και υπέγραψε. Όταν το Τμήμα Εργασίας ζήτησε από την ΜΚ2 να υποβάλει γραπτώς το παράπονό της, αυτή ετοίμασε το Σημείωμα ημερ. 10.9.2014 ως το τεκμήριο με ένδειξη «Έγγραφο Γ», το οποίο παρατίθεται πιο κάτω꞉ «Ονομάζομαι ΧΧΧ Παπαδοπούλου αρ.ταυτ. ΧΧΧΧΧ. Εργάζομαι στην εταιρεία SAPO GIVEAWΑYS LTD από την 01/09/2000 μέχρι σήμερα. Η εταιρεία ασχολείται με διαφημιστικά δώρα και η θέση εργασίας μου είναι εξωτερική πωλήτρια, καθώς επίσης και η διεκπεραίωση γραφειακής εργασίας. Στις 06/02/2013 υπέγραψα συμβόλαιο με τον εργοδότη μου, όπου αναφερόταν ότι θα παίρνω βασικό μικτό μισθό €650 και επιπλέον του μισθού θα πληρώνομαι προμήθειες ύψους αναλόγως των πωλήσεων που θα κάνω. Ο βασικός μικτός μισθός που συμφωνήθηκε ήταν ανεξάρτητος των προμηθειών. Από τον Μάρτιο 2013 ο εργοδότης άρχισε να κάνει μειώσεις στον βασικό μικτό μισθό χωρίς να υπάρχει η συγκατάθεση μου. Συγκεκριμένα, ο βασικός μικτός μισθός που πληρώθηκα τον Μάρτιο 2013 ήταν €560, τον Απρίλιο 2013 ο βασικός μικτός μισθός ήταν €560, τον Μάιο 2013 ο βασικός μικτός μισθός ήταν €500, τον Ιούνιο 2013 ο βασικός μικτός μισθός ήταν €500, ενώ τον Ιούλιο 2013 ο βασικός μικτός μισθός ήταν €453,
28. Ο λόγος για τον οποίο ο βασικός μικτός μισθός ήταν πιο λίγος τον Ιούλιο 2013, είναι η χρήση ετήσιας άδειας 2 ημερών. Ο εργοδότης μου έχει εξαίρεση καταβολής εισφορών από το Ταμείο Αδειών των Κοινωνικών Ασφαλίσεων και μoυ όφειλε ακόμη δέκα ημέρες ετήσια άδεια τον Ιούλιο 2013, παρόλα αυτά απέκοψε τις δύο ημέρες από τον μισθό μου. Τον Αύγουστο 2013 ο βασικός μικτός μισθός ήταν €500 και πήρα δέκα ημέρες ετήσια άδεια. Από τον Σεπτέμβριο 2013 μέχρι και τον Ιανουάριο 2014 ο βασικός μικτός μισθός ήταν €
29. Από τον Φεβρουάριο 2014 άλλαξε και πάλι ο βασικός μικτός μηνιαίος μισθός μέσω ανακοίνωσης από τον εργοδότη μου ότι θα υπολογίζεται βάσει των πωλήσεων, χωρίς να υπάρξει η συγκατάθεση μου. Τον Φεβρουάριο 2014 ο βασικός μικτός μισθός ήταν €250, τον Μάρτιο 2014 ο βασικός μικτός μισθός ήταν €500, τον Απρίλιο 2014 ο βασικός μικτός μισθός ήταν €600, τον Μάιο 2014 ο βασικός μικτός μισθός ήταν €600, τον Ιούνιο 2014 ο βασικός μικτός μισθός ήταν €500, τον Ιούλιο 2014 ο βασικός μισθός ήταν €
30. Τον Αύγουστο ο βασικός μικτός μισθός ήταν €500 και έκανα χρήση ετήσιας άδειας δύο εβδομάδων. Επιθυμώ όπως πληρωθώ την διαφορά από τον βασικό μικτό μισθό όπως ήταν η συμφωνία στο συμβόλαιο που υπέγραψα με τον εργοδότη μου και δεν αποδέχομαι τους όρους που μου έχει κοινοποιήσει ο εργοδότης μου. Ο εργοδότης δε μου παραχωρεί και δε μου πληρώνει όλη την ετήσια άδεια που δικαιούμαι. Πληρώνομαι μόνο τις ετήσιες άδειες για τις δύο εβδομάδες του Αυγούστου που κάνω χρήση. Όλες τις υπόλοιπες ημέρες ετήσιας άδειας πέραν των δύο εβδομάδων που μου παραχωρεί η εταιρεία τον Αύγουστο, αποκόπτονται από τον μισθό μου. Η κατάθεση έχει υπογραφεί από εμένα και έχει καταγραφεί από την επιθεωρήτρια Εργασιακών Σχέσεων κα XXXXX Ορφανίδη στις 10 Σεπτεμβρίου
31. Δηλώνω ότι όλα τα πιο πάνω είναι αληθή και ορθά.». Ήταν η θέση της ΜΚ2 ότι η ίδια συνέχισε να απασχολείται στην Κατηγορούμενη αρ. 1, παρά τις αποκοπές μισθών που της γίνονταν χωρίς τη συγκατάθεσή της από το Μάρτιο του 2013 και έπειτα, έχοντας όμως εκδηλώσει το παράπονό της και την ασυμφωνία της με τις αποκοπές αυτές. Η απάντηση του Διευθυντή ήταν πάντα ότι «Όποιου δεν αρέσει, η πόρτα εν εκεί.». Τον Οκτώβρη του 2014 αυτή πήγε στο γραφείο της και διαπίστωσε ότι δεν μπορούσε να έχει πρόσβαση διότι ο εργοδότης της άλλαξε τις κλειδωνιές. Τότε ήταν που η ίδια ειδοποίησε ξανά το Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων και το δικηγόρο της. Αντεξεταζόμενη, η ΜΚ2 δήλωσε ότι η ίδια ουδέποτε παραιτήθηκε, χωρίς τούτο να σημαίνει ότι συμφώνησε οποτεδήποτε με τη μεταβολή των όρων απασχόλησής της, απλώς περίμενε να δει πώς θα εξελιχθεί αυτή η υπόθεση, δεδομένου ότι είχε 14 χρόνια υπηρεσίας στην ίδια εταιρεία. Εξαναγκάστηκε σε παραίτηση λόγω του περιστατικού με την αλλαγή της κλειδωνιάς που της εμπόδιζε την είσοδο στην εργασία της περί τις 27.10.
32. Υποβλήθηκε στη ΜΚ2 ότι αυτή συμφώνησε το Μάρτη του 2013 να μειωθεί ο βασικός μισθός και να αυξηθεί το ποσό των προμηθειών επί των πωλήσεων. Το αρνήθηκε. Της υποβλήθηκε περαιτέρω ότι σε συνάντηση που έγινε στο υποστατικό της Κατηγορούμενης αρ. 1 μεταξύ της διεύθυνσης της εταιρείας και των πέντε εξωτερικών πωλητών της, ο κ. Ψαράς τους έθεσε το εξής θέμα꞉ είτε θα συμφωνούσαν όλοι στην αλλαγή των όρων, δηλαδή σε μείωση του βασικού μισθού και σε αύξηση των προμηθειών, είτε αν αρνούνταν τότε έστω και ένας από αυτούς θα έπρεπε να βγει πλεονάζων. Διαφώνησε η ΜΚ2 με την υποβληθείσα θέση. Κληθείσα να πει αν διαφωνεί με το ότι ο κ. Ψαράς τους είχε αναφέρει αυτό το πράγμα, η ΜΚ2 εξήγησε ότι διαφώνησε με τη θέση ότι συμφώνησαν κάτι τέτοιο. Διευκρίνισε ότι οι υπόλοιποι πωλητές δέχθηκε την πρόταση του κ. Ψαρά και υπέγραψαν τους νέους όρους εργασίας, αλλά η ίδια δεν συμφώνησε. Υποβλήθηκε περαιτέρω στη ΜΚ2 ότι το Φεβρουάριο του 2014 έγινε νέα συνάντηση και πάλιν η ίδια συμφώνησε με την αλλαγή των όρων εργασίας επειδή ήταν πιο συμφέροντες για την ίδια. Το αρνήθηκε η ΜΚ2, λέγοντας ότι το Φεβρουάριο του 2014 άλλαξε ο μισθός της χωρίς τη συγκατάθεσή της και ότι αν είχε συμφωνήσει, δεν θα βρισκόταν ενώπιον του Δικαστηρίου. Υποδείχθηκαν στη ΜΚ2 από τη συνήγορο Υπεράσπισης τα Αποκόμματα Μισθοδοσίας της ΜΚ2 για τους μήνες Απρίλιο έως Αύγουστο του 2014 (βλ. το τεκμήριο με ένδειξη «Έγγραφο Δ»). Δεν αμφισβήτησε την ορθότητά τους ή την αυθεντικότητά τους η ΜΚ
33. Υποβλήθηκε στη ΜΚ2 ότι ο χρόνος που η ίδια θυμήθηκε να υποβάλει παράπονο για τους μισθούς της δεν ήταν τυχαίος. Ήταν μόλις ο Διευθυντής της Κατηγορούμενης αρ. 1 εταιρείας ζήτησε από την ΜΚ2 να υπηρετεί στο κατάστημα της εταιρείας στα Λατσιά αντί στη Λάρνακα. Η ΜΚ2 απάντησε επισημαίνοντας ότι το κατάστημα στη Λάρνακα δεν έκλεισε ποτέ. Κατά την επανεξέτασή της, η ΜΚ2 επεσήμανε ότι στα Αποκόμματα Μισθοδοσίας δεν υπάρχει οποιαδήποτε υπογραφή της. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΟΥ ΜΥ
34. «Είμαι ο XXXXX Ψαράς και είμαι διευθυντής της κατηγορούμενης εταιρείας. Είμαι επίσης ο διευθυντής των εργασιών της εταιρείας. Αναφορικά με τα αδικήματα για τα οποία κατηγορείται η εταιρεία αναφέρω τα ακόλουθα: Στις 6/2/2013 η Kατηγορούμενη εταιρεία υπέγραψε με την παραπονούμενη XXXXX Παπαδοπούλου συμφωνία εργοδότησης σύμφωνα με την οποία ο βασικός μισθός της παραπονούμενης ήταν 650ευρώ και επιπλέον προμήθειες επί των πωλήσεων τις οποίες έκανε η ίδια. Ι Η παραπονούμενη εργαζόταν ως εξωτερικός πωλητής στην επαρχία Λάρνακας από το έτος
35. Αρχές Μαρτίου 2013, ένεκα και της γενικότερης οικονομικής κρίσης, η εταιρεία δεν είχε πλέον την οικονομική δυνατόrητα να κρατήσει όλους τους εξωτερικούς πωλητές, που ήταν 5, με τους ίδιους όρους εργοδότησης. Έτσι, αποφασίσαμε ως εταιρεία ότι υπήρχαν δύο σενάρια ώστε να κρατήσει την βιωσιμότητά της η εταιρεία. Είτε θα άλλαζαν οι όροι εργοδότησης είτε θα μειωνόταν τα προσωπικό. Έτσι, τις ίδιες μέρες κάλεσα στα κεντρικά γραφεία της εταιρείας μας στα Λατσιά τους 5 εξωτερικούς πωλητές και τους έθεσα τα δύο σενάρια και τους έδωσα την επιλογή να αποφασίσουν οι ίδιοι. Ο λόγος που έδωσα την επιλογή στους ίδιους ήταν γιατί ήξερα ότι και τα 5 άτομα η εργασία τους στην εταιρεία μας ήταν η μόνη πηγή εισοδήματός τους και σε καμία περίπτωση δεν ήθελα να ενεργήσω αυθαίρετα και να πάρω την απόφαση εγώ. Οι δύο επιλογές που τέθηκαν στη συνάντηση ήταν ως εξής꞉ Θα παρέμεναν στην εταιρεία και οι 5 εξωτερικοί πωλητές ως ήταν ο καθένας για την επαρχία που ήταν υπεύθυνoς με την προϋπόθεση ότι θα αποδέχονταν αλλαγή στους όρους εργοδότησης και δηλαδή ο βασικός μισθός θα καθορίζετο στα 500ευρώ αντί για 650ευρώ που ήταν προηγουμένως και παράλληλα αύξηση μερικών από των προμηθειών που λάμβαναν. Να σημειώσω ότι πέραν από το μισθό των εξωτερικών πωλητών, αυτοί λάμβαναν επιπλέον προμήθειες επί των πωλήσεών τους. Η αύξηση στις προμήθειες θα ήταν ως εξής꞉ Ενώ ο υπολογισμός των προμηθειών πριν τον Μάρτιο 2013 άρχισε να υπολογίζεται μετά τις 2.000 ευρώ πωλήσεις η πρότασή μας ήταν να αρχίζει να υπολογίζεται από το 1 ευρώ και μετά. Επιπλέον, όταν υπήρxε άμεση είσπραξη του πελάτη, δηλαδή είσπραξη εντός 2 ημερών από την έκδοση του τιμολογίου, τότε υπήρχε επιπλέον προμήθεια 1 %. Με την πρότασή μας το 1 % αυξάνετο σε 2%. Η δεύτερη επιλογή ήταν όπως οι όροι εργοδότησης παραμείνουν οι ίδιοι, δηλαδή βασικός μισθός στα 650ευρώ και πρoμήθειες ως είχαν, αλλά ένας από τους υπαλλήλους θα έπρεπε να απολυθεί ως πλεονάζον προσωπικό. Να σημειώσω ότι οι 5 μας πωλητές ήταν τοποθετημένοι στις επαρχίες ως ακολούθως: 2 πωλητές στην Λευκωσία, 2 πωλητές στην Λάρνακα, συμπεριλαμβανομένου και της παραπονούμενης και 1 πωλητής στη Λεμεσό και Πάφο. Ως ήταν οι τοποθετήσεις των πωλητών, υπήρχαν περισσότερες πιθανότητες για αποχώρηση πωλητή της Λάρνακας, χωρις ομως να ειχε αποφασιστεί οριστικα. Κατά την συνάντηση αυτή, αρχές Μαρτίου 2013 όλοι οι πωλητές αποφάσισαν ότι θα αποδεχτούν και συμφώνησαν όπως παραμείνουν όλοι οι υπαλλήλοι με τους νέους όρους εργοδότησης. Στην συνάντηση \ήταν παρούσα και η παραπονούμενη, η οποία συμφώνησε όπως και οι υπόλοιποι 4 πωλητές όπως εφαρμοστεί το 1ο σενάριο. Τελειώνοντας την συνάντηση, όλοι οι πωλητές δήλωσαν σύμφωνοι στην εφαρμογή του πρώτου σεναρίου και ευχαριστημένοι για το ότι δεν θα χάσουν την δουλειά τους. Το ίδιο και η παραπονούμενη, η οποία συνέχισε να εργάζεται, να πληρώνεται και να αποκομίζει και τα οφέλη της αύξησης στα Ποσοστά και στον αναθεωρημένο τρόπο υπολογισμού των προμηθειών. Μάλιστα, ήταν και εξακολουθει να είναι τακτική της εταιρείας 1 φορά το μήνα να γίνεται συνάντηση με όλους τους εξωτερικούς πωλητές της εταιρείας στα κεντρικά γραφεία της εταιρείας στα Λατσιά για σκοπούς συντονισμού, έλεγχο αποτελεσμάτων κλπ. Η παραπονούμενη ουδέποτε μρυ εξέφρασε παράπονο είτε τηλεφωνικώς είτε στις προγραμματισμένες μηνιαίες συναντήσεις μας. Και πιστεύω ότι δεν υπήρχε λόγος να κάνει παράπονο καθότι είχε συμφωνήσει και η ίδια στην συνάντηση που έγινε στις αρχές Μαρτίου
36. Εξ ου και παρέμειναν και οι 5 πωλητές. Σε περίπτωση που κάποιος από τους πωλητές διαφωνούσε, θα υπήρχε αναγκαστικά μία απόλυση λόγω πλεονασμού. Οσον αφορά το συμβόλαιο Τεκμήριο Β, θέλω να πω ότι μετά την συνάντηση μας στα γραφεία της εταιρείας στα Λατσιά και την συμφωνία και των 5 εξωτερικών πωλητών στο 1ο σενάριο ετοιμάστηκε το συμβόλαιo Τεκμήριο Β, το οποίο απέστειλα προς όλους τους πωλητές και προς την παραπονούμενη στην Λάρνακα για να το υπογράψει με σκοπό να το επιστρέψει στην εταιρεία υπογραμμένο στην επόμενη μηνιαία μας συνάντηση. Οταν ρωτούσα την παραπονούμενη, μου το ανέβαλλε συνεχώς, χωρίς όμως να εκφράσει παράπονο ή την διαφωνία της με τους νέους όρους εργοδότησης. Επιπλέον όσον αφορά τις κατηγορίες 12-18 που αφορούν μισθούς από τον Φεβροuάριο 2014 - Αύγουστο 2014 αναφέρω τα ακόλουθα: Περνώντας ο καιρός η οικονομική κρίση γινόταν όλο και πιο έντονη και επηρέαζε όλο και περισσότερο τη δική μας εταιρεία, η οποία ασχολείται αποκλειστικά με διαφημιστικά δώρα επιχειρήσεων. Η εταιρεία πήρε απόφαση όπως θέσει εκ νέου προς τους εξωτερικούς πωλητές τις επιλογές με τις οποίες θα μπορούσε να παραμείνει βιώσιμη. Τα αποτελέσματα της εταιρείας ήταν τραγικά για τα έτη 2013 και 2014 και υπήρχε άμεσος κίνδυνος για κλείσιμο. Οπότε καλέσαμε τους 5 εξωτερικούς πωλητές στα κεντρικά γραφεία της εταιρείας αρχές Φεβρουαρίου 2014 και τους θέσαμε 2 σενάρια ως ακολούθως꞉ Είτε θα παρέμεναν όλοι οι εξωτερικοί πωλητές με νέα δεδομένα εργοδότησης, δηλαδή με νέους όρους εργοδότησης τους οποίους επεξήγησα εγώ ο ίδιος με λεπτομέρεια, είτε αναγκαστικά 1 από τα 5 πρόσωπα θα αποχωρούσε από την εταιρεία ως πλεονάζον προσωπικό. Και οι 5 πωλητές, αναγνωρίζοντας την κατάσταση, συμφώνησαν σε εκ νέου τροποποίηση των όρων εργοδότησης με απώτερο σκοπό την παραμονή όλων των εξωτερικών πωλητών στην εταιρεία και να μην χάσει κάποιος την δουλειά του. Μαζί συμφώνησε και η παραπονούμενη, η οποία επίσης συνέχισε να εργάζεται στην εταιρεία χωρίς να διαμαρτυρηθεί. Επίσης, η παραπονούμενη συνέχισε να λαμβάνει και να απολαμβάνει τα πλεονεκτήματα της αύξησης στα ποσοστά προμηθειών και του αναθεωρημένου βασικού μισθού, ο οποίος αναθεωρήθηκε στο ποσό των 250 ευρώ - 1000 ευρώ ανάλογα με τις πωλήσεις. Οι νέοι όροι εργοδότησης που προτείναμε είχαν ως ακολούθως꞉ Ο βασικός μισθός θα ήταν στα 250 ευρώ με κλιμακωτή αύξησή του μέχρι τα 1000 ευρώ ανάλογα με το ύψος των πωλήσεων τις οποίες θα έκανε ο κάθε πωλητής. Οι λεπτομέρειες της κλιμακωτής αύξησης τουl βασικού μισθού φαίνονται στο Τεκμήριο 3 που είναι κατατεθειμένο στο Δικαστήριο Ο χαμηλότερος μισθός καθορίζετο στα 250 ευρώ και ο ψηλότερος στα 1.000 ευρώ με επιπλέον προμήθειες επί των πωλήσεων. Τα ποσοστά επί των προμηθειών άρχιζαν από το ποσό των 1500 ευρώ σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο από Μάρτιο 2013 - Φεβρουάριο 2014 όπου τα ποσοστά άρχιζαν από το 1ευρώ πωλήσεις και την περίοδο πριν τον Μάρτιο 2013 όπου τα ποσοστά των προμηθειών άρχιζαν από τις 250 ευρώ πωλήσεις και μετά. Επίσης δόθηκε 1 % επιπλέον πρoμήθεια στην άμεση είσπραξη, δηλαδή είσπραξη εντός 2 ημερών από την έκδοση του τιμολογίου. Στην περίπτωση της άμεσης είσπραξης το ποσοστό προμήθειας ανέβηκε στο 3% σε σχέση με το 1 % που ήταν κατά περίοδο πριν τον Μάρτιο 2013 και σε σχέσπ με το 2% που ήταν την περίοδο από Μάρτιο 2013 - Φεβρουάριο
37. Τα τεκμήρια Έγγραφο Δ αποτελούν την αναλυτική κατάσταση της μισθοδοσίας της παραπονούμενης για τους μήνες από Απρίλιο 2014 μέχρι Σεπτέμβριο
38. Όπως φαίνεται από τα ίδια τα αναλυτικά, ο βασικός μισθός της παραπονούμενης κυμαίνεται από 250 ευρώ για τον μήνα Σεπτέμβριο 2014 για τον οποίο η εταιρεία δεν αντιμετωπίζει κατηγορία μέχρι 600 ευρώ. Ο λόγος που το ποσό του βασικού μισθού κυμαίνεται είναι ότι υπήρχε κλιμακωτή αύξηση του μισθού με βάση το ποσό των πωλήσεων. Δηλαδή, για παράδειγμα, εάν η παραπονούμενη υπερέβαινε το ποσό των 16.000 ευρώ πωλήσεων, ο βασικός μισθός της θα ήταν 700 ευρώ με επιπλέον τις προμήθειες. Επίσης, όπως φαίνεται από τις αναλυτικές καταστάσεις για όλους τους μήνες, η παραπονούμενη έλαβε ποσό προμηθειών από 165.92 ευρώ μέχρι 951.30 ευρώ κάθε μήνα και ανάλογα με τις πωλήσεις. Στα ποσά αυτά περιλαμβάνεται υπολογισμός προμηθειών με το επιπλέον 1% επί των άμεσων εισπράξεων σε σχέση με την περίοδο Μάρτιος 2013 - Φεβρουάριος 2014 και επιπλέον 2% σε σχέση με την περίοδο πριν τον Μάρτιο
39. Επίσης, περιλαμβάνει προμήθειες σε πωλήσεις από το ποσό των 1500 ευρώ και όχι από το ποσό των 2000 ευρώ σε σχέση με την περίοδο πριν τον Μάρτιο
40. Η πρώτη φορά που περιήλθε στην αντίληψή μου παράπονο από την παραπονούμενη ήταν όταν επικοινώνησε μαζί μου λειτουργός από το Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων κατά τον lούνιο
41. Να σημειώσω ότι κατά τον μήνα Μάιο 2014 επειδή δεν υπήρχε περιθώριο συντήρησης από την εταιρεία του γραφείου στην Λάρνακα υπήρχαν σκέψεις από την εταιρεία όπως το γραφείο στην Λάρνακα κλείσει και οι εξωτερικοί πωλητές μεταφερθούν στα κεντρικά γραφεία της εταιρείας στα !Λατσιά. Την σκέψη μας αυτή την διαβίβασα στην παραπονούμενη και στους υπόλοιπους πωλητές, κατά τον Μάιο 2014, κατά την μηνιαία μας συνάντηση, ότι δηλαδή πιθανόν θα προβαίναμε για κλείσιμο του καταστήματος στην Λάρνακα τέλος του έτους
42. Έχω την πεποίθηση ότι η παραπονούμενη προέβη σε καταγγελία λόγω της σκέψης μας για την μεταφορά της ίδιας και του δεύτερου πωλητή της Λάρνακας στα κεντρικά των Λατσιών. Η πεποίθηση μου είναι έντονη για το λόγο ότι σε κανένα προηγούμενο χρόνο η παραπονούμενη δεν εξέφρασε οποιοδήποτε παράπονο και μάλιστα και στις δύο συναντήσεις που έγιναν στα κεντρικά της εταιρείας, όταν δόθηκαν στους πωλητές οι 2 εναλλακτικές λύσεις, έδειξε μεγάλη προθυμία και συμφώνησε όπως και τα άλλα 4 άτομα στο να αλλάξουν οι όροι εργαδότησης με σκοπό να παραμείνουν όλα τα άτομα στην εταιρεία. Ο χρόνος του παραπόνου της παραπονούμενης προς το Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων συμπίπτει χρονικά με την ανακοίνωση σε αυτή της σκέψης για κλείσιμο του υποκαταστήματος στην Λάρνακα και την μεταφορά της στα Λατσιά. Να σημειώσω περαιτέρω ότι η παραπονούµενη διαμένει στο Καλό Χωριό και δεν θα επηρεαζόταν δραστικά, καθ'ότι πρώτον οι μετακινήσεις της θα γίνονταν με αυτοκίνητο της εταιρείας και έξοδα της εταιρείας και η διαφορά στην διαδρομή ήταν μόλις 10 - 15 λεπτά, σε σχέση με την διαδρομή από το σπίτι της προς στην περιοχή Καμάρες όπου ήταν το υποκατάστημα της Λάρνακας. Να σημειώσω περαιτέρω ότι τα κεντρικά γραφεία της εταιρείας βρίσκονται στην είσοδο των Λατσιών κοντά στον κυκλικό κόμβο του νέου ΓΣΠ.». Κατά την αντεξέταση του ΜΥ1 από τον συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής, του υποβλήθηκε ότι τα ποσά που αναγράφονται στο Κατηγορητήριο ως αποκοπές μισθού, είναι η διαφορά του πληρωθέντος μισθού από το συμφωνηθέντα ποσό 650 ευρώ βασικού μισθού που συμφωνήθηκε να λαμβάνει μηνιαίως η παραπονούμενη βάσει της σύμβασης ημερ. 6.2.2013 (Τεκμήριο 4 υπό Έγγραφο Α) μέχρι και τον Αύγουστο του
43. Διαφώνησε ο ΜΥ1 με τη θέση αυτή, υποδεικνύοντας ότι το συγκεκριμένο συμβόλαιο ως το Τεκμήριο 4, ίσχυσε βασικά για 3 εβδομάδες μόνο. Η εν λόγω περιορισμένη διάρκεια ισχύος δεν ήταν προβλεπόμενη σε κάποιο όρο του εν λόγω συμβολαίου, ήταν το αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης που έπληξε την Κύπρο το Μάρτη του
44. Σε συνάντηση με το προσωπικό για να μελετηθούν τα νέα οικονομικά δεδομένα, συμφωνήθηκε να μειωθεί ο βασικός μισθός από 650 ευρώ σε 500 ευρώ συν κάποιες μεταβολές στον τρόπο πληρωμής των προμηθειών. Ερωτηθείς σχετικά, ο ΜΥ1 απάντησε ότι δεν τηρήθηκαν πρακτικά στη συνάντηση του Μαρτίου
45. Δεν ήταν γενική συνέλευση εταιρείας, για να τηρούνται πρακτικά. Είχε μια σχέση πολύ φιλική η διεύθυνση με τους εργοδοτούμενους. Οι 5 πωλητές ήταν για χρόνια εργοδοτούμενοι στην εταιρεία, κάποιοι είχαν από 6 μέχρι 16 χρόνια υπηρεσίας στην εταιρεία. Δεν έκρινε σκόπιμο η Διεύθυνση σε κάθε συνάντηση να τηρεί πρακτικά. Σκοπός των από καιρού εις καιρό συναντήσεών τους ήταν να δουν τα αποτελέσματα του κάθε πωλητή, τους στόχους του κάθε πωλητή. Στη συγκεκριμένη ανακοινώθησαν οι προτάσεις της εταιρείας για τους πιθανούς νέους όρους εργοδότησης. Όπως το έθεσε ο ΜΥ1, εάν κάποιος πωλητής δεν ήθελε να δουλέψει με τους νεοπροτεινόμενους όρους, μπορούσε η εταιρεία να αποφασίσει να τον βγάλει πλεονάζον. Αν και συμφώνησε ο ΜΥ1 με τη θέση του συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής ότι τον επιχειρηματικό κίνδυνο δεν πρέπει να τον μετακυλούν οι επιχειρηματίες στους ώμους των υπαλλήλων, εντούτοις ο ΜΥ1 τόνισε ότι τούτο μπορεί να συμβεί εφόσον λαμβάνονται από κοινού οι αποφάσεις και όχι αυταρχικά ή ετσιθελικά, είτε η μια πλευρά, είτε η άλλη. Απαντώντας στην υποβολή του συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής ότι στην προκειμένη περίπτωση, η παραπονούμενη ΜΚ2 δεν συμφώνησε ποτέ στην αλλαγή των όρων του συμβολαίου που υπογράφηκε 6/02/2013 (Τεκμήριο 4 υπό Έγγραφο Α), ο ΜΥ1 δήλωσε ότι «Διαφωνώ. Ουδέποτε μου έχει κάνει παράπονο. Ουδέποτε παραπονέθηκε στες συναντήσεις μας, ουδέποτε μου έχει κάμει είτε προφορικό, είτε γραπτό παράπονο. Ποτέ, ποτέ. Εξάλλου 31 χρόνια που είναι αυτή η επιχείρηση, ουδέποτε υπήρξε κάποιο πρόβλημα, είτε με άλλους υπαλλήλους, είτε με Εργασιακές Σχέσεις, είτε με οτιδήποτε, με νόμους και κανονισμούς. Η εταιρεία μας είναι αυστηρή σε αυτά τα θέματα και δεν υπήρχε ποτέ, δεν υπάρχει κανένα προηγούμενο εκτός από τη συγκεκριμένη της κυρίας Παπαδοπούλου.». Ήταν έντονος ο ΜΥ1 στη διατύπωση της θέσης του ότι «Δεν δέχομαι εγώ ότι η εταιρεία έχει προβεί αυθαίρετα και δεν τήρησε συμβόλαιο και δεν απόκοψε μισθούς λόγω κρίσης. Δεν το δέχομαι αυτό, λυπούμαι που το λέω, αλλά δεν το δέχομαι. Αντίθετα δόθησαν περισσότερα κίνητρα και αυξήθηκε ειδικά κατά τη δεύτερη περίοδο, ο δεύτερος μισθός διπλασιάστηκε. Δούλεψε κύριε πωλητή να φέρεις περισσότερες πωλήσεις, να πάρεις περισσότερο βασικό μισθό. Δεν είναι μια εταιρεία η οποία είχε έναν υπάλληλο ο οποίος του έδινε έναν βασικό μισθό Χ και ήρτε λόγω κρίσης και του έκοψε τα δικαιώματα του. Εν άδικο τούτο το πράγμα, συγγνώμη, δεν το δέχομαι. Το νιώθω πολύ έντονα.». Εν συνεχεία, ο ΜΥ1 δέχθηκε ότι υπήρξε αλλαγή όρων, αλλά υπέδειξε ότι δεν μπορεί να συγκρίνεται ο βασικός μισθός με το βασικό μισθό μόνο, αφ' ης στιγμής υπάρχουν και προμήθειες. «Δεν πρέπει να πιάνουμε το ένα κομμάτι μόνο, για εμάς σαν εταιρεία και ο τρόπος που δουλεύει η εταιρεία, είναι αλληλένδετα. Είναι βασικός μισθός και προμήθεια. Δεν μπορώ να πιάνω μόνο το ένα κομμάτι. Δεν μπορώ να βλέπω μόνο τη μια όψη του νομίσματος.». Στην πορεία της αντεξέτασής του, ο ΜΥ1 παραδέχθηκε ότι την πρόταση της Κατηγορούμενης αρ. 1, για αλλαγή των όρων ή και για ενδεχόμενο πλεονασμού, ή/και για το ενδεχόμενο μεταφορά της έδρας της ΜΚ2 στα Λατσιά, της τα έδωσε γραπτώς κατά τον μήνα Σεπτέμβριο ή Οκτώβριο 2014 μέσω των δικηγόρων που είχαν εμπλακεί, ενώ δεν είχαν δοθεί τον Μάρτη ή Απρίλη
46. Δεδομένης αυτής του της παραδοχής, ο συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής, του είπε ότι εφόσον η ΜΚ2 μετέβη στο γραφείο Εργασιακών Σχέσεων και ζήτησε διευκρινίσεις και επεξηγήσεις για τα εργασιακά της ζητήματα από τον Φεβρουάριο του 2014, τούτο υποδηλώνει ότι η ισχυριζόμενη ειδοποίησή της για μετακίνησή της στα Λατσιά δεν ήταν ο λόγος που υπέβαλε το παράπονο. Ο ΜΥ1 δεν αρνήθηκε το συμπέρασμα του συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής, δήλωσε ότι πιθανολογεί ότι μόλις ανακοινώθηκε προς την ΜΚ2 το νέο σχέδιο το Φεβρουάριο 2014, πήγε και ενημέρωσε τις Εργασιακές Σχέσεις για το νέο σχέδιο. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΚΑΙ ΒΑΡΟΣ ΤΗΣ ΑΠΟΔΕΙΞΗΣ. Ο περί Προστασίας των Μισθών Νόμος του 2007 (Ν.35(Ι)/2007, όπως τροποποιήθηκε με το Ν.200(Ι)/2012) καθορίζει, στο άρθρο 2 αυτού, συγκεκριμένο νόημα των όρων «εργοδοτούμενος» και «μισθός». Το άρθρο 10 του ιδίου Νόμου καθορίζει εξαντλητικά τις περιπτώσεις στις οποίες επιτρέπονται οι αποκοπές από το μισθό, δηλαδή ποια είδη αποκοπών είναι κατ'εξαίρεση επιτρεπτά. Παραθέτω πιο κάτω τις σχετικές διατάξεις꞉ Άρθρο 2 Ερμηνεία. "εργοδοτούμενος" σημαίνει πρόσωπο που εργάζεται για άλλο πρόσωπο, είτε δυνάμει σύμβασης εργασίας ή μαθητείας, είτε κάτω από τέτοιες περιστάσεις, από τις οποίες μπορεί να συναχθεί η ύπαρξη σχέσης εργοδότη εργοδοτούμενου και ο όρος "εργοδότης" θα ερμηνεύεται ανάλογα και θα περιλαμβάνει την Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας "μισθός" σημαίνει κάθε χρηματική αντιμισθία που προκύπτει από απασχόληση εργοδοτούμενου και κάθε κέρδος από τέτοια απασχόληση που είναι δεκτικό χρηματικής αποτίμησης, και περιλαμβάνει τις εισφορές ταμείων προνοίας, καθώς επίσης και την εισφορά που πρέπει να καταβάλλεται στο Κεντρικό Ταμείο Αδειών, το οποίο ιδρύθηκε δυνάμει του περί Ετήσιων Αδειών μετ' Απολαβών Νόμου και δεν περιλαμβάνει έκτακτες προμήθειες ή κατά χάριν (ex- gratia) πληρωμές· Άρθρο 10 Αποκοπές από το μισθό. 10.-

(1)Τηρουμένων των διατάξεων των εδαφίων

(2),

(3)και

(4)του παρόντος άρθρου, δεν επιτρέπονται αποκοπές ποσών από το μισθό, παρά μόνο: (α) αποκοπές που προνοεί νόμος ή κανονισμός· (β) αποκοπές σύμφωνα με κανονισμούς ταμείων σύνταξης, ταμείων προνοίας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης· (γ) αποκοπές δυνάμει δικαστικής απόφασης˙ (δ) αποκοπές για αποζημίωση λόγω ζημιάς που υπέστη η επιχείρηση και που προκλήθηκε σκόπιμα ή ένεκα βαριάς αμέλειας του εργοδοτούμενου· και (ε) άλλες αποκοπές, μετά από συγκατάθεση του εργοδοτούμενου.». Στην παρούσα υπόθεση, το επίδικο ζήτημα εστιάζεται στο κατά πόσον λήφθηκε η συγκατάθεση της εργοδοτούμενης κας XXXXX Μιχαηλίδου (ΜΚ2) προτού γίνουν οι αποκοπές που αναφέρονται στο κατηγορητήριο. Η παρούσα υπόθεση, ως ποινική που είναι, απαιτεί να αποδειχθεί κάθε κατηγορία και κάθε συστατικό αυτής στοιχείο από την Κατηγορούσα Αρχή πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και αν είναι. Σε ποινικές υποθέσεις, κενά αναφορικά με την ύπαρξη των πρωτογενών γεγονότων που συνιστούν και αποδεικνύουν το αδίκημα αφήνουν τις κατηγορίες ατεκμηρίωτες και έκθετες σε απόρριψη (βλέπε Λοίζου ν. Αστυνομίας

(1989)2 ΑΑΔ 363). Για να πετύχει την καταδίκη του Κατηγορουμένου, η Κατηγορούσα Αρχή θα πρέπει να αποδείξει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας την ενοχή του με επαρκή και αξιόπιστη μαρτυρία. Εν προκειμένω, αυτά για τα οποία η Κατηγορούσα Αρχή έχει το βάρος της απόδειξης (στο μέτρο του πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας) είναι ότι υπήρχε κατά τον ουσιώδη χρόνο η σχέση εργοδότη και εργοδοτούμενου μεταξύ της Κατηγορούμενης αρ.1 εταιρείας και της παραπονούμενης ΜΚ2, καθώς και ότι έγιναν οι συγκεκριμένες αποκοπές από το μισθό της για τα ποσά ως αναφέρονται στο κατηγορητήριο. Όπως έχει ερμηνευθεί από την νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου, το εν λόγω αδίκημα, είναι αδίκημα αυστηρής ευθύνης, υπό την έννοια ότι δεν απαιτεί την απόδειξη οποιουδήποτε στοιχείου ένοχης διάνοιας (mens rea) (βλ. πρόσφατη απόφαση ΜΑΡΚΟΣ ΜΑΡΚΟΥ ν. ΤΑΚΗ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ, Ποινική Έφεση 58/2016, 16/3/2017 και MAGAR TEREZIAN ν. ΓΙΑΝΝΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ, Πoινική ΄Εφεση αρ. 198/15, 2/12/2016 καθώς και ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ν. ΑΝΔΡΕΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, Ποινική Έφεση Αρ.120/2015, 26/4/2017 και AESTAS TRADING LTD κ.α. ν. ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ, Ποινική Έφεση αρ. 78/2014, 79/2014, 3/9/2015). Η παράλειψη καταβολής του πλήρους ποσού του συμφωνηθέντος μισθού συνιστά και το σχετικό αδίκημα του Νόμου. Δεδομένου ότι, κατά γενικό κανόνα, οι αποκοπές απαγορεύονται εκτός αν εμπίπτουν σε μία από τις εξαιρέσεις που ρητά και εξαντλητικά καθορίζει το άρθρο 10 του Νόμου 35(Ι)/2007, όπως τροποποιήθηκε με το Ν.200(Ι)/2012, έπεται ότι στην Υπεράσπιση εναπόκειται να αποδείξει ότι οι επίδικες αποκοπές ενέπιπταν εντός του πεδίου εφαρμογής μιας τέτοιας εξαίρεσης. Ασφαλώς, το βάρος απόδειξης οποτεδήποτε μετακυλίεται στους ώμους της υπεράσπισης, αποσείεται στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Άρα, αρκεί να αποδειχθεί από την Υπεράσπιση ότι είναι πιο πιθανόν να λήφθηκε η συγκατάθεση της εργοδοτούμενης πριν διενεργηθούν οι επίδικες αποκοπές, παρά να μην λήφθηκε η συγκατάθεση αυτή. Όσον αφορά το τί συνιστά «συγκατάθεση», εφόσον ο όρος αυτός δεν ερμηνεύεται ειδικά από το Νόμο 35(Ι)/2000, κρίνω πως τούτος θα πρέπει να διαβάζεται και να ερμηνεύεται με βάση το σύνηθες νόημα της λέξης στην νεοελληνική. Συγχρόνως, θα πρέπει η ερμηνεία που θα δοθεί να είναι τέτοια που να αρμόζει στο δίκαιο των συμβάσεων, αν ληφθεί υπόψη ότι η ζητούμενη συγκατάθεση αφορά σε μεταβολή όρων προηγούμενης γραπτής σύμβασης που διέπει τη σχέση εργασίας. Το άρθρο 10

(1)του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149, προϋποθέτει πως για να είναι έγκυρη μια σύμβαση πρέπει να καταρτίζεται με την «ελεύθερη συναίνεση» των μερών ικανών προς το συμβάλλεσθαι (βλ. Σωκράτης Σάββα Σωκράτους v. Πανίκου Σιβιτανίδη, διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντος Αγάπιου Ζάκκα

(1998)1Γ Α.Α.Δ. 1602). Η συναίνεση στην κατάρτιση μιας συμφωνίας θεωρείται ελεύθερη σύμφωνα με το άρθρο 14 του πιο πάνω νόμου, όταν δεν προκαλείται με: (α) εξαναγκασμό, όπως ορίζεται στο άρθρο 15 ή (β) ψυχική πίεση, όπως ορίζεται στο άρθρο 16 ή (γ) απάτη, όπως ορίζεται στο άρθρο 17 ή (δ) ψευδή παράσταση όπως ορίζεται στο άρθρο 18 ή (ε) πλάνη, τηρουμένων των διατάξεων των άρθρων 20, 21 και 22. Συναίνεση θεωρείται ότι προκλήθηκε κατά τον πιο πάνω τρόπο, εφόσον αυτή δεν θα παρεχόταν ελλείψει του εν λόγω εξαναγκασμού, ψυχικής πίεσης, απάτης, ψευδούς παράστασης ή πλάνης. Αν η συναίνεση σε συμφωνία παρασχέθηκε συνεπεία εξαναγκασμού, απάτης, ή ψευδούς παράστασης ή ψυχικής πίεσης υπόκειται σε ακύρωση κατ' εκλογή του μέρους, του οποίου η συναίνεση παρασχέθηκε με τον τρόπο αυτό. Εφ' όσον αποδειχθεί ότι ορισμένη συμφωνία συνομολογήθηκε ως αποτέλεσμα εξαναγκασμού, ψυχικής πίεσης, απάτης ή ψευδών παραστάσεων εκ μέρους συμβαλλομένου, τότε αυτή δύναται να ακυρωθεί εξ υπαρχής (to rescind the contract ab initio), κατ' εκλογήν του αθώου μέρους, το οποίο έχει δικαίωμα να αξιώσει αποζημιώσεις. Εξ υπαρχής ακύρωση συμφωνίας σημαίνει την ακύρωση όλων των εκφάνσεών της, έτσι ώστε να δημιουργηθεί μια κατάσταση πραγμάτων ως εάν η συμφωνία αυτή να μην είχε συναφθεί (Halsbury's Laws of England, fourth edition, reissue, Vol. 9

(1), παρα. 986 και 987). Στο Σύγγραμμα του Πολύβιου Γ. Πολυβίου, Το Δίκαιο των Συμβάσεων, Εκδόσεις Χρυσαφίνης & Πολυβίου, Λευκωσία 2014, Τόμος Β., σελ. 542, αναφέρονται τα εξής꞉ «2. Υπογραφή εγγράφων. Ένας βασικός κανόνας του κοινοδικαίου είναι ότι ένα συμβαλλόμενο μέρος δεσμεύεται από έγγραφο που έχει υπογράψει. Ως θέμα αρχής, ο κάθε συμβαλλόμενος δεσμεύεται από την υπογραφή του, ανεξάρτητα εάν έχει αναγνώσει το έγγραφο ή όχι. [...]». Στη σελίδα 545 του ιδίου Συγγράμματος αναφέρεται ότι «Υπάρχουν τρεις τουλάχιστον εξαιρέσεις στον κανόνα ότι η υπογραφή δεσμεύει τον συμβαλλόμενο σε σχέση με το έγγραφο που υπέγραψε. Πρώτον, υπάρχει η υπεράσπιση του non est factum, δεύτερον, η υπογραφή δεν δεσμεύει τον συμβαλλόμενο εκεί όπου προηγήθηκε της συνομολόγησης της σύμβασης απάτη ή ψευδής παράσταση. Τρίτον, φαίνεται ότι κάποιο μέρος δεσμεύεται από την υπογραφή του μόνο όταν το έγγραφο αποτελεί μέρος της σύμβασης, ή καλύτερα, έχει συμβατική σημασία και ισχύ. Αυτό, μεταξύ άλλων, σημαίνει ότι το έγγραφο επί του οποίου βασίζεται ένας συμβαλλόμενος θα πρέπει να έχει υπογραφεί από τον άλλο συμβαλλόμενο πριν ή το αργότερο κατά το χρόνο συνομολόγησης της σύμβασης και όχι αργότερα.». Δυνάµει του Άρθρο 62 του περί Συµβάσεων Νόµου, Κεφ. 149: «Αν οι συµβαλλόµενοι συµφωνούν να αντικαταστήσουν τη σύµβαση µε νέα, ή να υπαναχωρήσουν από τη σύµβαση ή να τροποποιήσουν αυτήν, η αρχική σύµβαση δεν χρειάζεται εκπλήρωση.» Στην υπόθεση Ελληνική Τράπεζα Λτδ ν. Πολυδωρίδη Κ.α.

(1993)1 Α.Α.Δ. 68 αναφέρεται ότι꞉ «Το άρθρο 62 του περί Συµβάσεων Νόµου - Κεφ. 149, που καθιερώνει και ρυθµίζει την αντικατάσταση (novation) στο δίκαιο των συµβάσεων, προβλέπει ότι κάθε συµφωνία συνεπαγόµενη όχι µόνο την υποκατάσταση υφιστάµενης σύµβασης µε νέα, αλλά και την ακύρωση ή τη µετατροπή της, απαλλάπει τους συµβαλλόµενους από την υποχρέωση εκτέλεσης της. (Βλ. Pollock & ΜυΙΙa, Indian Law of Contract and Specific Relief Acts, 10th Ed., σελ. 434 κ.επ.).» Στην Τράπεζα Κύπρου κ.α ν. Coudounaris Food Products Ltd κ.α.

(1995)1Α Α.Α.Δ. 641, αναφέρεται ότι꞉ «Νέα σύµβαση (novation) υποδηλοί τη δηµιουργία µεταξύ των συµβαλλοµένων ή/και άλλων, νέας σύµβασης σε αντικατάσταση της υφιστάµενης. Στο αγγλικό Σύγγραµµα Cheshire and Fifoot "Law of Contract". 7η έκδοση, σελίδα 473 (που αναφέρθηκε και από το πρωτόδικο Δικαστήριο), αναφέρονται τα ακόλουθα: "Novation is a transaction by which, with the consent of all the parties concerned, a new contract is substίtuted for one that has already been made. The new contract may be between the original parties, e.g. where a written agreement is later incorporated in a deed; or between different parties, e.g. where a new person is substituted for the original debtor or creditor. [...]». Υπήρξε πλούσια εφαρμογή των πιο πάνω αρχών στην Κυπριακή Νομολογία. Ενδεικτικά αναφέρομαι, όμως, πιο κάτω στη σχετικά πρόσφατη απόφαση του Έντιμου Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Α. Λιάτσου, Δ., ημερ. 28.9.2015, στην Πολιτική Εφεση Αρ. 304/2009, Πίγκος Εστέιτς Λτδ ν. 1. Μιχάλης Θεοδούλου Καλογήρου, Διαχειριστή της Περιουσίας του αποβιώσαντος Θεοδούλου Νικόλα Καλογήρου, κ.α.꞉ · Συνιστά βασικό κανόνα σε ό,τι αφορά τις γραπτές συμβάσεις ότι οι πρόνοιες που τις συναποτελούν και ρυθμίζουν τις σχέσεις των μερών, καθορίζοντας τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματά τους, δεν επιδέχονται εξωγενή μαρτυρία προκειμένου να προσθέσει, να αφαιρέσει, να τις τροποποιήσει ή να τις αντικρούσει. Είναι ο κανόνας αποκλεισμού εξωγενούς μαρτυρίας όσον αφορά σε γραπτές συμβάσεις. Εδράζεται στη φιλοσοφία ότι, όπου τα συμβαλλόμενα μέρη έχουν αποφασίσει να συνομολογήσουν γραπτή σύμβαση, τότε είναι το ίδιο το περιεχόμενό της και μόνο που περιέχει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους. Στον κανόνα αυτό έχουν αναγνωρισθεί εξαιρέσεις, οι οποίες παρέχουν τη δυνατότητα υπέρβασης των όρων ή των λέξεων που τα μέρη χρησιμοποίησαν στη σύμβαση, με αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, να επιτρέπεται προσκόμιση εξωγενούς μαρτυρίας σε περίπτωση διευκρίνισης αμφιβολίας ή ασάφειας σε κάποιο έγγραφο προς το σκοπό της αποσαφήνισης της πρόθεσης των συμβαλλομένων. Η αναζήτηση της πραγματικής φύσης της συναλλαγής καθιστά επιτρεπτή την αποδοχή εξωγενούς μαρτυρίας, στα πλαίσια του καθήκοντος του Δικαστηρίου «να αναδείξει την αληθινή συναλλαγή, απαλλάσσοντάς την από ο,τιδήποτε διαπιστώνεται ότι αποτελεί μόνο μάσκα ή επικάλυψή της» (Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ ν. Κωνσταντίνου κ.α.

(2001)1 ΑΑΔ 1432, 1436). · Η αντικατάσταση υπάρχουσας σύμβασης με νέα, ως αποτέλεσμα συμφωνίας των εμπλεκομένων μερών, είναι δυνατό να οδηγήσει σε αποδέσμευση από τις προηγούμενες συμβατικές τους υποχρεώσεις. Ο όρος «novation» εισήχθη από το ρωμαϊκό δίκαιο. Απαιτείται, ως ουσιαστικό στοιχείο, η λήψη της συγκατάθεσης όλων των μερών μιας συμφωνίας, προκειμένου αυτή να αντικατασταθεί. Συνήθως παίρνει τη μορφή αντικατάστασης ενός από τα συμβαλλόμενα μέρη μιας σύμβασης από τρίτο πρόσωπο και συνεπάγεται τη μεταβίβαση τόσο των δικαιωμάτων όσο και των υποχρεώσεων που απορρέουν από την εν λόγω σύμβαση. Είναι βέβαια δυνατό η νέα σύμβαση να αφορά αντικατάσταση της προηγούμενης με τα ίδια συμβαλλόμενα μέρη. Αποτέλεσμα είναι η δημιουργία μιας νέας σύμβασης (Chitty on Contracts, 26th ed., vol. 1, para 1436, p. 902). [...] Η αντικατάσταση, από τη φύση της, προϋποθέτει τερματισμό ή τουλάχιστον τροποποίηση προηγούμενης συμφωνίας. · Στην προμνησθείσα υπόθεση, ο Α. Λιάτσος, Δ., απέρριψε τον ισχυρισμό περί αντικατάστασης της σύμβασης δεδομένης της διαπίστωσης του για τα εξής δύο στοιχεία꞉ (α) Το αντικείμενο της επίδικης συμφωνίας δεν ταυτίζετο με αυτό των αρχικών συμφωνιών. (β) Παρέμενε αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι οι αρχικές συμφωνίες εξακολουθούσαν να ήταν σε ισχύ κατά την υπογραφή της επίδικης συμφωνίας και μέχρι την περάτωση των αγωγών 411/2002 και 412/2002 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου στις οποίες και αποτέλεσαν το αντικείμενο της αντιδικίας. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ. Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω τους μάρτυρες να δίνουν διά ζώσης μαρτυρία ενώπιόν μου και αποτίμησα τη συνολική τους παρουσία κατά την εξιστόρηση των γεγονότων, στη βάση των εγγενών της μαρτυρίας τους χαρακτηριστικών (πηγή γνώσεων, ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος και προκατάληψη - Phipson on Evidence, 14th edition, σελίδα 251). Κατά τη διάρκεια της αποτίμησης της αξιοπιστίας τους, είχα κατά νου ότι αυτό είναι έργο διακριτό και εντελώς αποσυναρτημένο από οποιοδήποτε βάρος απόδειξης (βλ. Αγαθοκλέους κ.α. ν Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 316 και Αθανασίου κ.α. ν Κουνούνη

(1997)1 Α.Α.Δ. 614). Προχωρώ πιο κάτω στην αποτύπωση της αξιολογικής μου κρίσης, θυμίζοντας ότι το Δικαστήριο δύναται να προβαίνει σε επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα, αφού κάτι τέτοιο νομολογιακά δεν αποτελεί μεμπτή προσέγγιση (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν Μανώλη

(1995)2 ΑΑΔ 207 και Ομήρου Σάββα Ομήρου ν Δημοκρατίας

(2001)2 ΑΑΔ 506). Όπως λέχθηκε στη Μοssa (Mussa) Mohammed Mustafa v Ανδρέα Κακούρη κ.α.

(2002)1 ΑΑΔ, «Δεν αποκλείεται η θεώρηση μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα ως αξιόπιστου και άλλου ως αναξιόπιστου. Η κρίση της αξιοπιστίας μάρτυρος και, συνακόλουθα, του βάσιμου της μαρτυρίας του, ανήκει καθ' ολοκληρίαν στο δικάζον δικαστήριο. Όπως υποδεικνύεται στην Georghiou v Republic

(1984)2 CLR 65, ακόμα και στην περίπτωση εχθρικού μάρτυρα σε ποινική υπόθεση, παρέχεται η δυνατότητα αποδοχής, ως αξιόπιστου, μέρους της μαρτυρίας του. Η ελευθερία του Δικαστηρίου στην κρίση των γεγονότων είναι αλληλένδετη με την αποστολή του ως κριτή των γεγονότων και, συνακόλουθα, της αλήθειας των πραγμάτων.». Στην παρούσα υπόθεση, το Τεκμήριο 4 υπό Έγγραφο Α, που είναι παραδεκτό ότι είναι η μόνη υπογεγραμμένη σύμβαση απασχόλησης, ημερ. 6.2.2013, αναφέρει, υπό το «άρθρο

(10)» το οποίο τιτλοφορείται «Αποδοχές», ότι «Ο μικτός μισθός είναι €650 και θα καταβάλλεται μία φορά το μήνα». Συγχρόνως, αναφέρεται σε αυτό ότι θα καταβάλλονται προμήθειες ύψους €10,000 ανάλογα με το ύψος των πωλήσεων και θα καταβάλλεται φιλοδώρημα αναλόγως των πωλήσεων. Στην ίδια σύμβαση, υπό το «άρθρο

(13)» αυτή, αναφερόταν ότι «Σε περίπτωση ασθενείας, θα συμπληρώνεται το επίδομα ασφαλείας που καταβάλλεται από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Σε περιπτώσεις απουσίας λόγω ασθενείας για λιγότερες από 3 μέρες, θα αποκόπτεται από το ημερομίσθιο.». Δεν αναγράφεται συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης ισχύος της υπό αναφορά σύμβασης απασχόλησης, συνεπώς εφαρμόζεται λογικά από την ημερομηνία σύναψή της, ήτοι από 6.2.

1. Ημερομηνία λήξης επίσης δεν αναγράφεται. Επομένως, η λήξη της συμφωνίας εξαρτάται από το αν τα συμβαλλόμενα μέρη έχουν εκδηλώσει ρητά τον τερματισμό της εν λόγω συμφωνίας ή την τροποποίηση και αντικατάστασή της με άλλη συμφωνία. Εν προκειμένω, τίθεται προς αξιολόγηση η θέση του ΜΥ1 ότι η προμνησθείσα συμφωνία ως το Τεκμήριο 4 υπό Έγγραφο Α αντικαταστάθηκε με τη συμφωνία που περιέχεται στο Έγγραφο Β, το οποίο περιέχει τους «Όρους Απασχόλησης» που προτάθηκαν στην ΜΚ2 στις 2.4.
2. Το Έγγραφο Β αναφέρει «μικτό μισθό €500 + Προμήθειες επί των ιδίων πωλήσεων και θα καταβάλλεται μία φορά το μήνα». Είναι παραδεκτό από τον ΜΥ1, όπως το αντιλήφθηκα, ότι δεν είναι υπογεγραμμένο το Έγγραφο Β από τη ΜΚ
3. Παραταύτα είναι εξίσου παραδεκτό, όπως το αντιλήφθηκα, από τη ΜΚ2, ότι εφαρμόστηκαν οι νέοι όροι μισθοδοσίας καθ'όλη την περίοδο από τον Απρίλιο του 2013 μέχρι τον Γενάρη του
4. Άλλωστε, η ίδια αναφέρθηκε ρητά στην εφαρμογή αυτού του νέου πλαισίου μισθοδοσίας κατά την εν λόγω περίοδο, όταν έδωσε τη γραπτή κατάθεση ως το Έγγραφο Γ. Η ΜΚ2 ενώπιον της ΜΚ1 στο Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων στις 10.9.2014, αλλά και ενώπιον του Δικαστηρίου ισχυρίστηκε ότι ουδέποτε συνέναισε στην εφαρμογή των όρων ως το Έγγραφο Β. Παραταύτα, ενώπιον μου ήταν ξεκάθαρη η τοποθέτηση της ΜΚ1 ότι πριν το Μάιο του 2014, η ΜΚ2 δεν είχε υποβάλει ποτέ παράπονο για αντισυμβατική αποκοπή μισθών. Για πρώτη φορά αναφέρθηκε η ΜΚ2 αναδρομικά στις αποκοπές μισθών για την περίοδο Μαρτίου 2013 μέχρι Γενάρη 2014 όταν πήγε το Μάη 2014 για να παραπονεθεί για τις νέες τροποποιήσεις που η εργοδότρια εταιρεία άρχισε να εφαρμόζει αρχές Φεβρουαρίου
5. Κρίνω επί τούτου, ότι η θέση του ΜΥ1 ότι η ΜΚ2 αποδέχθηκε σιωπηρά την τροποποίηση των όρων μισθοδοσίας, οι οποίες κατά τη δική του εκτίμηση ήταν επιβεβλημένες λόγω της έκτακτης οικονομικής κρίσης που έπληξε την Κυπριακή οικονομία και αγορά και οι οποίες ανακοινώθηκαν στους 5 πωλητές - εργοδοτούμενους της εταιρείας σε μια προσπάθεια να μην απωλέσει κανένας εξ αυτών τη θέση εργασίας του λόγω της μείωσης του κύκλου εργασιών, βρίσκει έρεισμα στη συμπεριφορά της ΜΚ2, εφόσον αυτή όντως δεν αποχώρησε από την επιχείρηση, αντ'αυτού συνέχισε να εργάζεται και να λαμβάνει κατά δική της παραδοχή το μισθό της σε τροποποιημένη βάση, χωρίς να αποδεικνύεται ότι υπέβαλε παράπονο γραπτώς ή άλλως πως στο Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων ή/και στον Εργοδότη της. Δεν προσκόμισε κανένα αποδεικτικό στοιχείο η ΜΚ2 σε σχέση με την άρνησή της να αποδεχθεί το μισθό που εφαρμόστηκε την περίοδο Μαρτίου 2013 - Γενάρη
6. Παρενθετικά αναφέρω ότι, το αν η μεταβολή των όρων μισθοδοσίας εκείνη την περίοδο ήταν μη συμφέρουσα για την ΜΚ2, αν δηλαδή ήταν ζημιογόνα για την ίδια, δεν μπορεί να κριθεί από το παρόν Δικαστήριο, εφόσον δεν προσκομίστηκαν τα αποκόμματα μισθοδοσίας της για να συγκριθούν με ότι ίσχυε την περίοδο Φεβρουαρίου 2013 βάσει του Τεκμηρίου 4 υπό Έγγραφο Α. Η ίδια η ΜΚ2 αποδέχθηκε ότι η μείωση του μισθού από 650 ευρώ σε 500 ευρώ, συνδυαζόταν με την καταβολή διαφοροποιημένου πλαισίου προμηθειών, χωρίς όμως να δώσει κάποια κατάσταση πληρωμών των προμηθειών που έλαβε, για να συγκριθούν με αυτές που προβλέπονταν στο Τεκμήριο 4 υπό Έγγραφο Α. Η ΜΚ2 έδειξε να μην ήρθε προετοιμασμένη να απαντήσει επί ερωτήσεων που αφορούσαν στο ζήτημα των προμηθειών. Η ΜΚ1 έδειξε άγνοια για το σύστημα εφαρμογής των προμηθειών. Ο ΜΥ1 δικαιολογημένα, κατά την κρίση μου, αντέταξε ότι ο εφαρμοστέος μικτός μισθός δεν πρέπει να κρίνεται απομονωμένα, αλλά σε συνδυασμό πάντοτε με τις προμήθειες που συμφωνούνταν. Άλλωστε, από τα αποκόμματα μισθοδοσίας που παρουσίασε η Υπεράσπιση ως το Έγγραφο Δ, προκύπτει ότι ο μικτός μισθός είναι το άθροισμα του βασικού μισθού συν τις προμήθειες. Αποδέχομαι ότι η πρώτη πραγματικά εκδηλωθείσα άρνηση της ΜΚ2 να αποδεχθεί τροποποίηση των όρων μισθοδοσίας της, ήταν αυτή που εκφράστηκε προφορικά στις αρχές Μαϊου 2014 και γραπτώς στις 10.9.
7. Αποδεικνύεται ότι η Κατηγορούμενη αρ. 1 πρότεινε ως φαίνεται από το Τεκμήριο 6 υπό Έγγραφο Α, την εφαρμογή από 1.2.2014, νέων όρων απασχόλησης, τους οποίους όμως δεν προσυπέγραψε η ΜΚ2, αφού ελλείπει η υπογραφή της από το κείμενο του Τεκμηρίου 6 υπό Έγγραφο Α, στο σημείο που απαιτείτο να υπογράψει ο εργοδοτούμενος. Στο εν λόγω Τεκμήριο 6 υπό Έγγραφο Α, αναθεωρούνταν οι αποδοχές κατά τρόπο που το «άρθρο

(10)» ποέβλεπε ότι «Ο μικτός αναθεωρημένος μισθός είναι από €250 μέχρι €1000 (ανάλογα με το ύψος των πωλήσεων) + προμήθειες επί των ίδιων μηνιαίων πωλήσεων, εφόσον υπερβαίνουν τα €1500 από 2% μέχρι 9% (ανάλογα με τις εκπτώσεις που γίνονται) + 3% επιπρόσθετο φιλοδώρημα για άμεση είσπραξη των χρεωστών του και θα καταβάλλονται μηνιαία.». Το άρθρο 6 υπό Έγγραφο Α θα εφαρμοζόταν σε συσχετισμό με τους όρους υπολογισμού του βασικού μισθού και των προμηθειών όπως αποτυπώνονται στον Πίνακα ως το Τεκμήριο 3 υπό Έγγραφο Α. Ο εν λόγω Πίνακας είχε ως εξής꞉ ΜΗΝΙΑΙΕΣ ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΜΕΙΚΤΟΣ ΜΙΣΘΟΣ ΑΠΟ 1/2/2014 € € 1.500+ 250 4.000+ 500 9.000+ 600 16.000+ 700 23.000+ 800 31.000+ 900 40.000+ 1000 ΠΟΣΟΣΤΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΚΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΧΡΙ ΠΩΛΗΤΕΣ ΑΓΓΕΛΑ 0% 7% 9% 7% 7% 13% 7% 5% 13% 20% 5% 3% 20% 23% 2% 2% 23+% Για ειδικες τιμες. 1%-2% 1%- 2% Στο Τεκμήριο 3 υπό Έγγραφο Α καθοριζόταν ότι οι πωλήσεις θα αρχίζουν εφόσον οι πωλήσεις υπερβούν τα 1500 ευρώ μηνιαίως και θα υπολογίζονται με βάση τη χρονολογική σειρά έκδοσης των τιμολογίων (εκτός XXXXX).». Προκύπτει μέσα από τη διαθέσιμη μαρτυρία ότι ήταν ρητή και ξεκάθαρη κατά την κρίση μου η διαμαρτυρία της ΜΚ2 για την εφαρμογή των πιο πάνω προτεινόμενων όρων μισθοδοσίας, στη βάση του Τεκμηρίου 3 υπό Έγγραφο Α. Ουδόλως, απέδειξε ο ΜΥ1 ότι έλαβε οποτεδήποτε τη συγκατάθεση της ΜΚ2 για την εφαρμογή τους. Είναι γεγονός ότι εξύνθηκαν οι μεταξύ τους σχέσεις περί το Μάιο 2014, όταν ο ΜΚ2 άρχισε να δίδει στη ΜΚ2 ενδείξεις περί μετάθεσής της στα γραφεία της εταιρείας στα Λατσιά αντί στη Λάρνακα που εργαζόταν και ότι τούτο μπορεί να πυροδότησε τη δική της καταγγελία προς το Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων. Φαίνετα όμως καθαρά από την έκθεση της ΜΚ1 ότι ήδη από αρχές Φεβρουαρίου 2014 η Μκ2 μετέβη στα γραφεία του Τμήματος για να συζητήσει την αλλαγή των όρων εργασίας, δηλώνοντας ότι αυτή έγινε χωρίς τη συγκατάθεσή της (βλ. Έγγραφο Α). Επομένως, υπό το φως των πιο πάνω παρατηήσεων και διαπιστώσεών μου, καταλήγω να συμφωνώ με τον τρόπο που παρουσιάζει τα πράγματα στην τελική της αγόρευση, η συνήγορος Υπεράσπισης ότι για τους μήνες από Μάρτιο 2013 μέχρι lανουάριο του 2014, οι κατηγορίες αρ. 1 έως 11 είναι έκπτωτες σε απόρριψη, διότι η Κατηγορούμενη αρ. 1 δια μέσω σου συνόλου της μαρτυρίας απέδειξε ότι είχε λάβει την σιωπηρή πλην όμως έμπρακτη συγκατάθεση της ΜΚ2 στην εφαρμογή των όρων μισθοδοσίας από μήνα σε μήνα ως περιγράφονται στο Έγγραφο Β. Η μη υποβολή παραπόνου προς το Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων πριν προταθεί νέα τροποποίηση το Φεβράρη του 2014 είναι ενδεικτική της αποδοχής του πρότερου καθεστώτος. Όσον αφορά όμως την περίοδο που αφορούν οι κατηγορίες 12 - 18, αποδεικνύεται ότι υπήρξε τροποποίηση των όρων μισθοδοσίας χωρίς τη συγκατάθεση της ΜΚ2 και δικαιολογείται η καταδίκη της Κατηγορούμενης αρ. 1 εταιρείας. Ωστόσο, ορθά επισημαίνει η συνήγορος Υπεράσπισης στην τελική της αγόρευση, ότι οι λεπτομέρειες αδικήματος επί του κατηγορητηρίου δεν μπορεί να είναι ορθές, στο βαθμό που στηρίχθηκαν σε σύγκριση του βασικού μισθού που διαλαμβάνει το Τεκμήριο 3 υπό Έγγραφο Α, εν σχέση προς το Τεκμήριο 4 υπό Έγγραφο Α, εφόσον μεσολάβησε η τροποποίηση ως το Έγγραφο Β και άρα η σύγκριση είναι με εκείνους τους όρους που θα έπρεπε να είχε γίνει. Στην τελική της αγόρευση η συνήγορος Υπεράσπισης προβαίνει σε κάποιες εισηγήσεις προς το Δικαστήριο, έχοντας ως αφετηρία ότι βάσει του Εγγράφου Β ο τελευταίος συμφωνημένος βασικός μισθός ανερχόταν σε 500 ευρώ με ισχύ από τον Μάρτιο του 2013 και όχι το ποσό των 650 ευρώ ως η συμφωνία του Φεβρουάριου 2013 που επικαλείται η παραπονούμενη. Εισηγείται, με αυτό το σκεπτικό ότι, στην κατηγορία 12 η αποκοπή αφορά στο ποσό των 150 ευρώ, για την κατηγορία 13 δεν υπάρχει αποκοπή, για την κατηγορία 14 υπάρχει επιπλέον πληρωμή 100 ευρώ, το ίδιο και για την κατηγορία 15 και δεν υπάρχει καμία αποκοπή για τους μήνες lούνιο, lούλιο και Αύγουστο του 2014 (κατηγορίες 16, 17 και 18). Ωστόσο, το Δικστήριο κρίνει λανθασμένο να τροποποιήσει από μόνο του το κατηγορητήριο σε αυτό το στάδιο ως προς τις λεπτομέρειες των αδικημάτων ως η εισήγηση της κας Δήμου, αφού το προβληματίζει έντονα το εξής: δεν υπάρχει μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου για το πραγματικό ποσό μικτού μισθού (βασικός συν προμήθειες) που θα δικαιούτο να λάβει βάσει των ιδίων πωλήσεών της η ΜΚ2 αν συνέχιζε να εφαρμόζεται το Έγγραφο Β αντί του Τεκμηρίου 3 υπό Έγγραφο Α (όπως δεν τέθηκε ποτέ μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου για το ποιος θα ήταν ο μικτός μισθός της ΜΚ2, βάσει των ιδίων πωλήσεων, αν εφαρμοζόταν το Τεκμήριο 4 υπό Έγγραφο Α αντί του Τεκμηρίου 3 υπό Έγγραφο Α, εάν γινόταν δεκτή η εκδοχή της Κ/Α για το ότι η μόνη συμφωνία ήταν εκείνη του Τεκμηρίου 4 υπό Έγγραφο Α). Συνεπώς, ελλείπει εκείνη η μαρτυρία η οποία θα επέτρεπε στο Δικαστήριο να εξακριβώσει ποιες πραγματικά αποκοπές υπήρξαν στο σύνολο του μικτού μισθού από τον Φεβρουάριο του 2014 και εντεύθεν και αν τούτες ήταν ζημιογόνες για την ΜΚ2, έτσι ώστε να δικαιολογείται το έννομο συμφέρον για δίωξη της Κατηγορούμενης αρ. 1 εταιρείας. Δεν θα ήταν δίκαιο να εκδώσω ούτε διάταγμα αποζημίωσης εναντίον της Κατηγορούμενης αρ. 1 και υπέρ της ΜΚ2, χωρίς να υπάρχει το πραγματικό μέγεθος της ζημιάς της ενώπιον του Δικαστηρίου. Καταλήγω για το λόγο αυτό να απορρίπτω και τις κατηγορίες αρ. 12 έως 18, εφόσον δεν έχουν αποδειχθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας τα ποσά αποκοπών που αναφέρονται σε αυτές ως ορθά και αληθή. Ενόψει όλων των ανωτέρω, αθωώνω και απαλλάττω την Κατηγορούμενη αρ. 1 στο σύνολο των κατηγοριών. (Υπ.) ................. Α. Πανταζή - Λάμπρου, Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο