← Κύπρος

Αν. Διευθυντή Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας ν. DE.ZO. COSTRUCTIONS & DEVELOPERS LTD κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 12452/14, 9/9/2019

Αν. Διευθυντή Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας ν. DE.ZO. COSTRUCTIONS & DEVELOPERS LTD κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 12452/14, 9/9/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2019:B31 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Α. Πανταζή, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 12452/14 Αν. Διευθυντή Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας .V. DE.ZO. COSTRUCTIONS & DEVELOPERS LTD XXXXX ΠΑΝΑΓΗ XXXXX ΝΙΚΟΛΕΤΤΗΣ T.C. TOWER CRANES LTD XXXXX ΣΤΑΓΑKΗΣ Κατηγορουμένων Ημερομηνία: 9 Σεπτεμβρίου, 2019 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή꞉ ο κος Γ. Προδρόμου. Για τους Κατηγορουμένους αρ. 1 έως 3꞉ ο κ. Αντ. Δημητρίου με κα. Χρ. Χριστοφή, για Δημητρίου & Δημητρίου Δ.Ε.Π.Ε. Για τους Κατηγορούμενους αρ. 4 και 5꞉ ο κ. Ε. Κ. Ευσταθίου με κα Θ. Παπαχαραλάμπους. Οι Κατηγορούμενοι αρ. 2, 3 και 5 παρόντες. ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΕΚ ΠΡΩΤΗΣ ΟΨΕΩΣ. Η παρούσα υπόθεση προωθήθηκε από τον Αν. Διευθυντή του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας εξαιτίας ενός τραγικού συμβάντος ημερ. 10.10.2012, ήτοι την πτώση ενός γερανού που βρισκόταν στο εργοτάξιο για την επέκταση και αναδιαμόρφωση των κεντρικών γραφείων του Δημαρχείου Λάρνακας επί της Λεωφόρου Αθηνών στη Λάρνακα. Η πτώση του γερανού είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο ενός προσώπου, τον τραυματισμό κάποιων άλλων προσώπων καθώς και υλικές ζημιές σε οχήματα που καταπλάκωσε. Όπως ήταν παραδεκτό κατά την έναρξη της ακρόασης της παρούσας υπόθεσης, την ουσιώδη ημερομηνία, ήτοι κατά ή περί τις 10.10.2012, η κατηγορούμενη 1 εταιρεία ήταν και εξακολουθεί να είναι νομότυπα εγγεγραμμένη εταιρεία. Οι κατηγορούμενοι 2 και 3 ήταν και παραμένουν Διευθυντές της κατηγορούμενης

  1. Η κατηγορούμενη 4 ήταν και είναι νομότυπα εγγεγραμμένη εταιρεία. Ο κατηγορούμενος 5 ήταν και παραμένει Διευθυντής της κατηγορουμένης
  2. Το κατηγορητήριο που καταχωρήθηκε στις 12.9.2014 περιείχε αρχικά 35 συνολικά κατηγορίες εναντίον των πιο πάνω προσώπων. Ωστόσο, κατά την έναρξη της ακρόασης στις 10.1.2019, απέμειναν μόνο οι κατηγορίες αρ. 16 έως 27 εναντίον των Κατηγορουμένων 1, 2 και 3 και μόνο οι κατηγορίες αρ. 28 έως 35 εναντίον των Κατηγορουμένων 4 και
  3. Οι υπόλοιπες κατηγορίες (αρ. 1 έως 15) είχαν ανασταλεί με οδηγίες του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας και οι Κατηγορούμενοι είχαν απαλλαγεί σε εκείνες. Είναι σημαντικό να σημειωθεί εξ αρχής ότι, όπως διευκρινίστηκε από την Κατηγορούσα Αρχή κατά τη διάρκεια της δίκης, δεν αποδίδεται, γι'αυτό και δεν εξετάζεται στο πλαίσιο των κατηγοριών που προσάφθηκαν στους Κατηγορούμενους στην παρούσα υπόθεση, οποιαδήποτε ποινική ευθύνη για την πρόκληση θανάτου ή για τους τραυματισμούς των θυμάτων του τραγικού συμβάντος. Με την ευκαιρία όμως του τί συνέβηκε, αυτό το οποίο εξετάζεται, κατά κύριο λόγο ως ζήτημα αυστηρής ποινικής ευθύνης, είναι αν υπήρξαν οποιεσδήποτε παραβιάσεις της ακόλουθης νομοθεσίας։ (α) του περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου (Ν.89(Ι)/96), όπως είχε τροποποιηθεί μέχρι το 2011, καθώς και των περί Ασφάλειας και Υγείας (Ελάχιστες Προδιαγραφές για Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμών του 2002, όπως έκτοτε τροποποιήθηκαν και των περί Ελάχιστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρησιμοποίηση κατά την Εργασία Εξοπλισμού Εργασίας) για Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμών του 2001 και 2004, (β) του περί Εργοστασίων Νόμου (Κεφ.134), όπως έκτοτε τροποποιήθηκε . Συγκεκριμένα, η Κατηγορούμενη αρ. 1 εταιρεία κατηγορείται για πράξεις ή παραλείψεις της υπό την ιδιότητά της ως «ανάδοχος για την εκτέλεση έργου» στο επίδικο εργοτάξιο του Δημαρχείου Λάρνακας, οι Κατηγορούμενοι 2 και 3 κατηγορούνται για δικές τους πράξεις ή παραλείψεις της Κατηγορούμενης αρ. 1 εταιρείας όπου οι ίδιοι είχαν την εξουσία λήψης αποφάσεων για λογαριασμό της εταιρείας λόγω της διευθυντικής θέσης που κατείχαν σε αυτή. Σχετικές είναι οι κατηγορίες αρ. 16 (1η Κατηγορούμενη), 17 (2ος Κατηγορούμενος) και 18 (3ος Κατηγορούμενος), όπου τους αποδίδεται ότι από άγνωστη στην κατηγορούσα αρχή ημερομηνία μέχρι τις 10.10.2012 «παρέλειπε να αναπροσαρμόσει ή να μεριμνήσει για την αναπροσαρμογή του σχεδίου ασφάλειας και υγείας του εργοταξίου ώστε αυτό να περιλαμβάνει μεταξύ άλλων, λεπτομέρειες των διαδικασιών χειρισμού και απελευθέρωσης του γερανού τύπου πύργου με αποτέλεσμα εργοδοτούμενα του και άλλα πρόσωπα να εκτίθενται σε κίνδυνο.». Η νομική βάση των εν λόγω κατηγορίών συνίσταται στα άρθρα 2, 3, 13, 38, 53

(1)και 54 του περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου, καθώς και στους Κανονισμούς 2, 5, 9 και 10 των περί Ασφάλειας και Υγείας (Ελάχιστες Προδιαγραφές για Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμών του
  1. Περαιτέρω, η Κατηγορούμενη αρ. 1 εταιρεία κατηγορείται για πράξεις ή παραλείψεις της υπό την ιδιότητά της ως «εργοδότης και κάτοχος γερανού τύπου πύργου», επί τω ότι «δεν παρείχε επαρκείς οδηγίες για την ορθή διαδικασία απελευθέρωσης του φρένου περιστροφής της κεραίας του γερανού και δεν ασκούσε επαρκή επιτήρηση του χειρισμού της λειτουργίας του γερανού, επειδή ο τελευταίος χειρισμός που έγινε σε αυτόν δεν άφησε την περιστροφή της κεραίας ελεύθερη με αποτέλεσμα εργοδοτούμενα της και άλλα πρόσωπα να εκτίθενται σε κίνδυνο λόγω ενδεχόμενης πτώσης του γερανού.». Σχετική η κατηγορία αρ.
  2. Ομοίως οι Διευθυντές αντιμετωπίζουν τις κατηγορίες αρ. 20 (2ος Κατηγορούμενος) και 21 (3ος Κατηγορούμενος) για τις παραλείψεις της εταιρείας που διεύθυναν ως περιγράφονται στην κατηγορία αρ.
  3. Νομική βάση αυτών των κατηγοριών αποτελούν τα άρθρα 2, 3, 13
(2)(γ), 13
(5), 53
(1)
(6)και 54 του περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου. Έπειτα η Κατηγορούμενη αρ. 1 εταιρεία κατηγορείται και πάλιν υπό την ιδιότητά της ως «εργοδότης και κάτοχος γερανού τύπου πύργου», επί τω ότι «δεν μερίμνησε αμέσως μετά το πέρας της λειτουργίας του γερανού να αποσυνδεθεί ο γερανός από την ηλεκτρική παροχή, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος μια περιστροφή του διακόπτη-του χειριστηρίου να είναι αρκετή για να ενεργοποιεί το φρένο περιστροφής και να κλειδώσει-το γερανό με αποτέλεσμα εργοδοτούμενα του και άλλα πρόσωπα να εκτίθενται σε κίνδυνο.». Για την ίδια παράλειψη κατηγορείται ο διευθυντής της Κατηγορούμενος αρ. 2 (βλ. Κατηγορία αρ. 23) και ο Κατηγορούμενος αρ. 3 (βλ. Την κατηγορία αρ. 24). Νομική βάση αυτών των κατηγοριών αποτελούν τα άρθρα άρθρα 2, 3, 13, 38, 53
(1)
(6)και 54 του περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου, καθώς και οι Κανονισμοί 2, 3, 4, 5
(1)και
(2)και της παραγράφου 2
(3)(β) του Παραρτήματος Ι των περί Ελάχιστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρησιμοποίηση κατά την Εργασία Εξοπλισμού Εργασίας) για Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμών του 2001 και 2004. Στην κατηγορία αρ. 25 η Κατηγορούμενη αρ. 1 κατηγορείται υπό την ιδιότητά της ως «κάτοχος γερανού τύπου πύργου», επί τω ότι «έθεσε το γερανό σε λειτουργία στις ή περί τις 11.11.2011 χωρίς να μεριμνήσει ώστε ο γερανός να επιθεωρηθεί πριν τη χρήση του από αρμόδιο εξουσιοδοτημένο Επιθεωρητή με αποτέλεσμα εργοδοτούμενα της και άλλα πρόσωπα να εκτίθενται σε κίνδυνο.». Αντίστοιχες είναι οι κατηγορίες αρ. 26 και 27 για τους Διευθυντές της. Νομική βάση των κατηγοριών αυτών αποτελούν τα άρθρα 35
(2), 35
(6), 76
(1)(ε), 94
(1)και 95 του περί Εργοστασίων Νόμου, Κεφ. 134, όπως τροποποιήθηκε τελευταία με το Ν. 90(Ι)/
  1. Από την άλλη, η Κατηγορούμενη αρ. 4 εταιρεία κατηγορείται υπό την ιδιότητά της ως «ιδιοκτήτη γερανού τύπου πυργου», επί τω ότι «συναρμολόγησε και έθεσε τον γερανό σε λειτουργία στις ή περί τις 10.11.2011 χωρίς να μεριμνήσει ώστε ο γερανός να επιθεωρηθεί πριν τη χρήση του από αρμόδιο εξουσιοδοτημένο Επιθεωρητή με αποτέλεσμα εργοδοτούμενοι του [ιδιοκτήτη] και άλλα πρόσωπα να εκτίθενται σε κίνδυνο». Σχετική η κατηγορία αρ.
  2. Όσον αφορά τον Διευθυντή της, Κατηγορούμενο αρ. 5, αυτός κατηγορείται ότι «διευκόλυνε από αμέλειά του» να προβεί η Κατηγορούμενη αρ. 4 στην προαναφερόμενη πράξη ή παράλειψη (βλ. την κατηγορία αρ. 29). Εδώ νομική βάση των κατηγοριών αυτών αποτελούν τα άρθρα 35
(2), 35
(6), 76
(1)(ε), 94
(1)και 95 του περί Εργοστασίων Νόμου, Κεφ. 134, όπως τροποποιήθηκε τελευταία με το Ν. 90(Ι)/
  1. Περαιτέρω η Κατηγορούμενη αρ. 4 κατηγορείται υπό την ιδιότητα του «εργοδότη και ιδιοκτήτη του γερανού τύπου πύργου» για το ότι «κατά ή περί τις 25.2.2012 δεν φρόντισε μετά την φθορά που προκλήθηκε από φυσικά φαινόμενα, δηλαδή την καταστροφή του ασύρματου χειριστηρίου λόγω κεραυνού, να γίνει έκτακτος έλεγχος και δοκιμή από αρμόδιο πρόσωπο, το οποίο θα έπρεπε να εκδώσει βεβαίωση με την οποία να βεβαιώνει ότι ο γερανός μπορούσε να λειτουργεί με ασφάλεια, με αποτέλεσμα εργοδοτούμενοι του [ιδιοκτήτη] και άλλα πρόσωπα να εκτίθενται σε κίνδυνο». Σχετική κατηγορία αρ. 30 όσον αφορά την Κατηγορούμενη αρ. 1 και η κατηγορία αρ. 31 όσον αφορά τον Κατηγορούμενο αρ.
  2. Νομική βάση αυτών των κατηγοριών αποτελούν τα άρθρα 2, 3, 13, 38, 53
(1)
(6)και 54 του περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου, καθώς και οι Κανονισμοί 2, 3, 4,6
(2)(β) και 6
(3)των περί Ελάχιστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρησιμοποίηση κατά την Εργασία Εξοπλισμού Εργασίας) για Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμών του 2001 και
  1. Με την ίδια ιδιότητα («εργοδότη και ιδιοκτήτη του γερανού») κατηγορείται η Κατηγορούμενη αρ. 4 και για το ότι «από τις ή περί τις 10.11.2011 μέχρι τις 10.10.2012 δεν διασφάλισε ότι ο γερανός με τον τρόπο που συναρμολογήθηκε ή εγκαταστάθηκε δεν δημιουργούσε κίνδυνο όταν χρησιμοποιείται, ήτοι δεν διασφάλισε ότι το ενσύρματο χειριστήριο ήταν διαθέσιμο στο χειριστή του γερανού για απελευθέρωση της κεραίας του γερανού και επιβεβαίωση της απελευθέρωσης, με αποτέλεσμα εργοδοτούμενοί του και άλλα πρόσωπα να εκτίθενται σε κίνδυνο». Σχετική η κατηγορία αρ. 32 και, όσον αφορά τον Κατηγορούμενο αρ. 5 Διευθυντή της, η κατηγορία αρ.
  2. Εδράζονται αμφότερες οι κατηγορίες στα άρθρα 2, 3, 13, 17
(2), 53
(1)και 54 των περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμων του 1996 έως
  1. Τέλος, η Κατηγορούμενη αρ. 4 κατηγορείται και πάλιν υπό την ιδιότητα του «εργοδότη και ιδιοκτήτη του γερανού» επί τω ότι από τις ή περί τις 10.11.2011 μέχρι τις 10.10.2012 εκμίσθωσε το γερανό χωρίς να λαμβάνει τέτοια μέτρα ώστε να διασφαλίζει ότι έχουν παρασχεθεί επαρκείς πληροφορίες στα πρόσωπα στα οποία προμήθευσε το γερανό, σχετικά με τη χρήση του και με οποιεσδήποτε συνθήκες που να διασφαλίζουν ότι είναι ασφαλής και χωρίς κινδύνους. Ειδικότερα, κατηγορείται ότι το εγχειρίδιο χρήσης δεν ήταν σε καταληπτή από το χειριστή του γερανού γλώσσα, ούτε οι γραπτές οδηγίες για τον τρόπο απελευθέρωσης του γερανού ήταν διαθέσιμες, με αποτέλεσμα εργοδοτούμενοί της και άλλα πρόσωπα να εκτίθενται σε κίνδυνο. Πρόκειται για την κατηγορία αρ. 34 και αντίστοιχα, όσον αφορά τον Κατηγορούμενο αρ. 5, η κατηγορία αρ.
  2. Αμφότερες οι κατηγορίες έχουν ως νομική βάση τα άρθρα 2, 3, 13
(1)
(5), 17
(1)(γ), 53
(1)
(6)και 54 των περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμων του 1996 έως
  1. Η ΠΡΟΣΚΟΜΙΣΘΕΙΣΑ ΜΑΡΤΥΡΙΑ. Για ν' αποδείξει την υπόθεσή της, η Κατηγορούσα Αρχή παρουσίασε ένα μόνο μάρτυρα για να δώσει ενόρκως διά ζώσης μαρτυρία στο Δικαστήριο. Πρόκειται για τον κ. ΧΧΧΧΧ Βαζούρα, ο οποίος εργάζεται ως Λειτουργός στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας για περισσότερο από 12 χρόνια. Είναι Μηχανολόγος Μηχανικός, κάτοχος πτυχίου και Μάστερ από την Πολυτεχνική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης καθώς επίσης Μάστερ από το Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Μονάζου και Διδακτορικού από το Πανεπιστήμιο Κύπρου. Ο κ. Βαζούρας υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασής του το περιεχόμενο γραπτής δήλωσης που ο ίδιος ετοίμασε και η οποία κατατέθηκε ως τεκμήριο με την ένδειξη «Έγγραφο Α». Περαιτέρω κατάθεσε ως τεκμήρια σωρεία άλλων εγγράφων και αντικειμένων, τα οποία για ευκολία αναφοράς παραθέτω σε Πίνακα Τεκμηρίων, το οποίο επισυνάπτω ως Παράρτημα της παρούσας απόφασης. Αντεξετάσθηκε εκτενώς ο κ. Βαζούρας από τους συνηγόρους των Κατηγορουμένων. Η μαρτυρία που έδωσε στο σύνολό της αποτυπώνεται στα πρακτικά του Δικαστηρίου για τις δικασίμους 10.1.2019, 31.1.2019, 28.2.2019,18.4.2019, 22.4.2019, 3.5.2019, 30.5.2019, 13.6.2019 και 27.6.
  2. Με τη συμπλήρωση της μαρτυρίας του ΜΚ1, η Κατηγορούσα Αρχή έκλεισε την υπόθεσή της. Αμφότεροι οι συνήγοροι Υπεράσπισης ήγειραν εισήγηση περί μη ύπαρξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης για καμία εκ των κατηγοριών. Παρουσίασαν γραπτώς την επιχειρηματολογία τους προς το Δικαστήριο, καθώς επίσης προέβησαν σε ορισμένες επισημάνσεις προφορικά κατά τη δικάσιμο ημερ. 19.7.
  3. Την ίδια ημέρα αγόρευσε προφορικά στο Δικαστήριο ο συνήγορος της κατηγορούσας Αρχής απαντώντας στην εισήγηση των συνηγόροων Υπεράσπισης προωθώντας τη θέση του ότι αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση για το σύνολο των κατηγοριών Δεν θεωρώ αναγκαίο ή σκόπιμο να καταγράψω αυτολεξεί τη μαρτυρία που δόθηκε ή/και την επιχειρηματολογία των συνηγόρων. Όσα λέχθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου είναι πλήρως καταγεγραμμένα στα επίσημα πρακτικά του Δικαστηρίου και έχουν μελετηθεί από το παρόν Δικαστήριο για σκοπούς έκδοσης της παρούσας απόφασης. Περιορίζομαι εδώ στο να σκιαγραφήσω τη δοθείσα μαρτυρία στο μέτρο και στο βαθμό που κρίνεται αναγκαίο προκειμένου να διαφανεί το βάσιμο ή μη της εισήγησης περί μη ύπαρξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης. Προτού αναλύσω τη δοθείσα μαρτυρία, κρίνω κατάλληλο να υπενθυμίσω τα νομολογημένα κριτήρια αναφορικά με το πότε το Δικαστήριο δύναται να απαλλάξει έναν κατηγορούμενο από το στάδιο του εκ πρώτης όψεως λόγω μη ύπαρξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης. ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΚ ΠΡΩΤΗΣ ΟΨΕΩΣ. Τα κριτήρια αυτά είναι απλά και καλά καθιερωμένα από τη νομολογία. Με την άρνηση των Κατηγοριών, η Κατηγορούσα Αρχή έχει υποχρέωση να αποδείξει κάθε συστατικό στοιχείο του αδικήματος. Βεβαίως, το βάρος απόδειξης που έχει η Κατηγορούσα Αρχή στο στάδιο που περατώνει την υπόθεσή της, δεν είναι το ίδιο με εκείνο που επιφορτίζεται στο τέλος της δίκης. Στο παρόν στάδιο είναι αρκετό για την Κατηγορούσα Αρχή να παρουσιάσει μαρτυρία τέτοιας φύσεως, από την οποία δικαιολογείται η κλήση του κατηγορουμένου σε απολογία. Δικαιολογείται η κλήση του σε απολογία, εφόσον το Δικαστήριο κρίνει ότι η μαρτυρία, εξ όψεως, όχι σε βάθος, εγείρει θέμα ενοχής του κατηγορουμένου (βλ. Σύγγραμμα «Ποινική Δικονομία στην Κύπρο», Γεώργιου Μ. Πική, 2η έκδοση, σελίδα 197). Η απόφαση αποδοχής ή απόρριψης της εισήγησης για μη απόδειξη εκ πρώτης όψεως υπόθεσης, δεν εξαρτάται από το κατά πόσο το Δικαστήριο θα καταδίκαζε ή θα αθώωνε τον κατηγορούμενο σε αυτό το στάδιο, αλλά από το κατά πόσο η μαρτυρία είναι τέτοια που θα μπορούσε ενδεχομένως να οδηγήσει σε καταδίκη του κατηγορουμένου (βλ. προαναφερόμενο σύγγραμμα κ. Πική, σελίδα 198). Όπως αναφέρθηκε και στη γνωστή επί του θέματος απόφαση Γενικός Εισαγγελέας ν. Στέφανου Χριστοδούλου
(1990)2 Α.Α.Δ. 133: « Η απαλλαγή του εφεσίβλητου δικαιολογείται μόνο όταν, (α) δεν στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου η υπόθεση της Κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων των συστατικών στοιχείων του εγκλήματος, και (β) οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας, σε βαθμό που κανένα λογικό δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει σ' αυτή την καταδίκη του κατηγορούμενου». Το κριτήριο, όπως αναφέρθηκε στην πιο πάνω απόφαση, είναι και στις δύο περιπτώσεις αντικειμενικό. Ο Δικαστής στο στάδιο αυτό της δίκης δεν προβαίνει σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας, έργο το οποίο επιτελείται στο τέλος της δίκης. Στο υπό εξέταση στάδιο της δίκης, το δικαστήριο περιορίζεται στη φαινομενική όψη της μαρτυρίας, σε αντίθεση με τη δεύτερη και τελική θεώρησή της, κατά το πέρας της δίκης. Ο Κατηγορούμενος πρέπει να κληθεί σε απολογία μόνο όταν η Κατηγορούσα Αρχή έχει παρουσιάσει μαρτυρία αρκετά ισχυρή στην ουσία της που να καθιστά την καταδίκη του Κατηγορουμένου μία πραγματική δυνατότητα, αν δεν δοθεί από αυτόν κάποια εξήγηση. Σε διαφορετική περίπτωση ο Κατηγορούμενος θα κληθεί όχι για να υπερασπιστεί τον εαυτό του, αλλά για να διορθώσει τις ατέλειες που υπάρχουν στη μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής (βλ. Police v. Kallenos
(1980)J.S.C. 145). Επομένως, το πρώτο που θα πρέπει να έχει κατά νου το Δικαστήριο είναι τα συστατικά στοιχεία ενός εκάστου εκ των αδικημάτων ως φαίνονται επί του κατηγορητηρίου, για να συσχετίσει προς αυτά την προσκομισθείσα μαρτυρία. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΚΑΙ ΕΚΔΟΧΗ ΤΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΣΑΣ ΑΡΧΗΣ Ουσιαστικά, όπως ο ίδιος ο ΜΚ1 δήλωσε ενώπιον του Δικαστηρίου, η ανάμειξη του στην παρούσα υπόθεση άρχισε την επομένη της πτώσης του γερανού, όταν ο ίδιος μαζί με κλιμάκιο Επιθεωρητών του Τμήματός του επισκέφθηκε το σημείο της πτώσης του και έκανε διάφορες εξετάσεις. Όλες οι ενέργειές τους, χρονολογικά, περιγράφονται στις σελ. 3 έως 5 του Εγγράφου Α. Το Τμήμα του ΜΚ1 έκρινε σκόπιμο να λάβει εμπειρογνωμοσύνη από το εξωτερικό για τη διάγνωση των αιτιών πτώσης του γερανού και στη συνέχεια ο κ. Βαζούρας μελέτησε τις γνώμες των εμπειρογνωμόνων αυτών, τους οποίους κατονομάζει στο Έγγραφο Α, χωρίς όμως να παρουσιάζει και καταθέτει αυτούσιες τις γνωμοδοτήσεις τους είτε ως μέρος του Εγγραφου Α είτε ξεχωριστά. Από την όλη μαρτυρία που έδωσε στο Δικαστήριο ο ΜΚ1, γίνεται αντιληπτό ότι ο ίδιος θεωρεί ότι αν και ο Κύριος του Έργου επέκτασης των γραφείων του Δημαρχείου μερίμνησε ώστε να εκπονηθεί Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας, όπως προβλέπεται στους περί Ασφάλειας και Υγείας (Ελάχιστες Προδιαγραφές για Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμούς του 2002 (ΚΔΠ 172/2002), το οποίο μάλιστα αποδέχεται ότι τέθηκε υπόψη του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, εντούτοις το εν λόγω Σχέδιο ήταν ελλειπές, διότι ενώ αναφερόταν στη χρησιμοποίηση οικοδομικού γερανού, εντούτοις δεν έκανε καμία αναφορά στις διαδικασίες απελευθέρωσης και περιστροφής του γερανού, ούτε διασφάλιζε τη μη ύπαρξη αναρμόδιας πρόσβασης στο χειριστήριο, αλλά ούτε προέβλεπε για την απενεργοποίηση της ηλεκτρικής παροχής στο γερανό μετά το τέλος των εργασιών του εργοταξίου. Επίσης, δεν προβλεπόταν στο Σχέδιο οποιαδήποτε ειδική διαδικασία που θα απαιτείτο να ακολουθηθεί σε περίπτωση καταιγίδας ή ισχυρών ανέμων και δεν υπήρχε αναφορά για εγκατάσταση ανεμόπτερου στο γερανό. Αυτά καταγράφονται στην παρα. 7.15 στη σελ. 14-15 του Εγγράφου Α από τον ΜΚ
  1. Συγχρόνως, ο ΜΚ1 εντοπίζει ότι ο γερανός λειτουργούσε κατά την επίδικη ημερομηνία της 10.10.2012 χωρίς να είχε προηγουμένως υποβληθεί σε επιθεώρηση από εξουσιοδοτημένο επιθεωρητή του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας (βλ. την παρα. 7.16, σελ. 15 του Εγγράφου Α). Προβαίνει ο ΜΚ1 σε διάφορες επισημάνσεις στηριζόμενος στο εγχειρίδιο που εξέδωσε ο κατασκευαστής του γερανού αναφορικά με τη χρήση του. Το Τμήμα εξασφάλισε αντίγραφο του εγχειριδίου στην αγγλική γλώσσα (βλ. το Έγγραφο ΙΣτ) με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στις 14.11.2012, κατόπιν ενεργειών του Κατηγορούμενου
  2. Κατά ή περί την μέρα της πτώσης του γερανού, ήτοι στις 10.10.2012 το μόνο εγχειρίδιο που υπήρχε διαθέσιμο στην κατοχή της Κατηγορούμενης αρ. 1 ήταν το εγχειρίδιο στη γερμανική γλώσσα (βλ. σελ. 3 έως 4 του Εγγράφου Α). Συγκεκριμένα, ο ΜΚ1 επισημαίνει στην παρα. 7.12, σελ. 13, του Εγγράφου Α ότι σύμφωνα με το προαναφερθέν εγχειρίδιο χρήσης (χωρίς ο ΜΚ1 να προσδιορίζει σε ποια σελίδα του εγχειριδίου αναγράφεται αυτό), ο γερανός πρέπει μετά το τέλος των εργασιών του να απελευθερώνεται με περιστροφική κίνηση της κεραίας του είτε με τη χρήση ειδικού κομβίου που υπάρχει στην καμπίνα του χειριστή είτε με τη χρήση του ειδικού κομβίου που υπάρχει στο ενσύρματο χειριστήριο. Και στις δύο περιπτώσεις, εφόσον υπάρξει επιτυχής απελευθέρωση περιστροφικής κίνησης του γερανού, ανάβει λυχνία κόκκινου χρώματος που το επιβεβαιώνει. Έτσι, ο γερανός καθίσταται ελεύθερος στον πνέοντα άνεμο και μπορεί να περιστρέφεται απεριόριστα προς όλες τις κατευθύνσεις, ώστε να ελαχιστοποιεί την αντίστασή του προς τον άνεμο. Παρά τα όσα πιο πάνω αναφέρονται στο εγχειρίδιο χρήσης, από την έρευνα και τις καταθέσεις που λήφθηκαν, ο ΜΚ1 διαπίστωσε ότι η απελευθέρωση του επίδικου γερανού γινόταν με «ασύρματο» χειριστήριο, στο οποίο όμως δεν υπάρχει «λυχνία επιβεβαίωσης» της επιτυχούς απευλευθέρωσης της περιστροφικής κίνησης του γερανού. Ο μηχανισμός ο οποίος απελευθέρωνε το φρένο περιστροφής αποτελείτο από ένα έμβολο το οποίο επιδρούσε με μηχανικό τρόπο πάνω στο φρένο και απελευθέρωνε το γερανό. Δεν υπήρχαν γραπτές οδηγίες από τον ιδιοκτήτη του γερανού ή από τον ενοικιαστή του σχετικά με την ορθή απευλευθέρωση της περιστροφής της κεραίας του (βλ. όσα λέει ο ΜΚ1 στην παρα. 7.12 σελ. 13- 14 Εγγράφου Α). Περαιτέρω, ο ΜΚ1 επισημαίνει ότι δεν προσκομίστηκε από τον ιδιοκτήτη του γερανού οποιαδήποτε πιστοποίηση του κατασκευατή του ασύρματου χειριστηρίου που να βεβαιώνει τη συμβατότητά του με το συγκεκριμένο γερανό (βλ. παρα. 7.6, σελ. 9 του Εγγράφου Α). Σημειωτέτον ότι το ασύρματο χειριστήριο που χρησιμοποιήτο στον επίδικο γερανό κατά την ημερομηνία πτώσης του (10.10.2012) εγκαταστάθηκε σε αυτό από τις 25.2.2012, αφού προηγούμενο ασύρματο χειριστήριο είχε καταστραφεί από κεραυνό (βλ. παρα. 7.5 - 7.6, σελ. 9 του Εγγράφου Α). Επίσης, ο ΜΚ1 διαπίστωσε ότι ο επίδικος γερανός ήταν, κατά τη διάρκεια της χρήσης του, συνδεδεμένος με τον πίνακα ηλεκτρικής ενέργειας του Δημαρχείου και η παροχή ηλεκτρικής ενέργειας σε εκείνους τους πίνακες δεν διακοπτόταν με το πέρας της εργασίας του γερανού, αντίθετα με την απαίτηση του κατασκευαστή βάσει του εγχειριδίου χρήσης ανωτέρω (βλ. παρα. 7.13, σελ. 14 του Εγγράφου Α). Είναι σημαντικό να αποτυπωθεί ο ρόλος που ο ίδιος ο ΜΚ1 αποδίδει σε κάθε έναν εκ των Κατηγορουμένων σε σχέση με, αφενός, την ιδιοκτησία και κατοχή του γερανού και, αφετέρου, σε σχέση με τον Κύριο του Έργου (επέκτασης των κεντρικών γραφείων του Δήμου Λάρνακας), τον Εργοδότη του εν λόγω Έργου και τον Ιδιοκτήτη ή κάτοχο της εγκατάστασης ή του μηχανήματος. Όπως θα εξηγήσω σε μετέπειτα τμήμα της απόφασής μου, οι όροι αυτοί είναι κεντρικής σημασίας, από νομικής απόψεως, στο πλαίσιο της στοιχειοθέτησης τυχόν ποινικής ευθύνης και δέον να διακριβωθεί στο στάδιο του εκ πρώτης όψεως κατά πόσον η μαρτυρία του ΜΚ1 ως προς τα γεγονότα είναι επαρκής για να καλύψει τα συστατικά στοιχεία της ευθύνης που ο Νομοθέτης εναποθέτει σε έναν έκαστο ρόλο ως αυτοί που ανέφερα πιο πάνω. Επισημαίνω, λοιπόν, τις εξής αναφορές στη γραπτή δήλωση του ΜΚ1։ · Ο επίδικος γερανός, ως μηχάνημα, ήταν ιδιοκτησίας της Κατηγορούμενης αρ. 4 εταιρείας (βλ. παρα. 2, πρώτη υποπαράγραφο, σελ. 2 του Εγγράφου Α). · Ο επίδικος γερανός εκμισθώθηκε από την ιδιοκτήτριά του Κατηγορούμενη αρ. 4 εταιρεία προς την Κατηγορούμενη αρ. 1 εταιρεία δυνάμει συμβωνίας μίσθωσης ημερ. 10.11.2011 (βλ. παρα. 6, σελ. 6 του Εγγράφου Α), όπου η Κατηγορούμενη αρ. 4 αποτελεί τον Εκμισθωτή και η Κατηγορούμενη αρ. 1 εταιρεία αποτελεί τον Μισθωτή του γερανού. · Κατά την ημερομηνία πτώσης του (10.10.2012), ο επίδικος γερανός ήταν εγκατεστημένος σε εργοτάξιο της Κατηγορούμενης αρ. 1 εταιρείας που ήταν ο Εργολάβος που κατόπιν διαγωνιστικής διαδικασίας πέτυχε να του ανατεθεί η εκτέλεση του Έργου επέκτασης των κεντρικών γραφείων του Δημαρχείου του Δήμου Λάρνακας (βλ. παρα. 2, δεύτερη υποπαράγραφο, σελ. 2 του Εγγράφου Α), γι΄αυτό και περιγράφεται ως «Ανάδοχος του Έργου». · Κύριος του Έργου (όπως ο όρος χρησιμοποιείται στην ΚΔΠ 172/2002) ήταν ο Δήμος Λάρνακας που ανέθεσε το Έργο. · Επιβλέπων μηχανικός εκ μέρους του Εργολάβου - Αναδόχου ήταν ο κ. Ανδρέου, ενώ Μηχανικός του Έργου εκ μέρους του Κύριου του Έργου ήταν ο Δημοτικός Μηχανικός κ. Καρακατσάνης (βλ. παρα. 7.3, σελ. 9 του Εγγράφου Α). Αρχιτέκτονας του Έργου ήταν ο Αρχιτέκτονας του Δήμου, κ. Θεοκλής (βλ. σελ. 3, τελευταία παρα., σελ. 3 του Εγγράφου Α). · Τελευταίος χειριστής του γερανού κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν ο κ. Περιστιάνης. Τρία έγγραφα που κατέθεσε ο ΜΚ1 αποτυπώνουν τους πιο πάνω ρόλους։ η Συμφωνία Μίσθωσης του γερανού (βλ. το Τεκμήριο 4 υπό Έγγραφο Α), το Συμβόλαιο για την Επέκταση και Αναδιαμόρφωση των Κεντρικών Γραφείων του Δήμου Λάρνακας, ημερ. 7.9.2011 (βλ. το Έγγραφο ΚΘ), και το Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας στο Στάδιο Κατασκευής για το Έργο Επέκταση και Αναδιαμόρφωση των Κεντρικών Γραφείων του Δήμου Λάρνακας (Έγγραφο ΙΓ). ΤΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΑΔΙΚΗΜΑΤΩΝ - ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΑΥΤΑ. Αναφορικά με τις κατηγορίες αρ. 16 έως
  3. Οι κατηγορίες αυτές εδράζονται στους Κανονισμούς 2, 5, 9 και 10 των περί Ασφάλειας και Υγείας (Ελάχιστες Προδιαγραφές για Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμών του 2002 (ΚΔΠ 172/2002). Εφιστώ την προσοχή σε όσα προβλέπονται στους Κανονισμούς 2, 5
(1)
(6)και 10, λαμβανομένων υπόψη των λεπτομερειών του αδικήματος ως αναγράφονται στις κατηγορίες αρ. 16 έως 18 στο κατηγορητήριο։ «2. Στους παρόντες Κανονισμούς, εκτός αν από το κείμενο προκύπτει δια­ Ερμηνεία, φορετική έννοια— «ανάδοχος» σημαίνει κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο στο οποίο έχει ανατεθεί η μελέτη ή/και η εκτέλεση ή/και η επίβλεψη της εκτέλεσης του έργου για λογαριασμό του κυρίου του έργου· «εργολάβος» σημαίνει κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που συμβάλλεται με τον κύριο του έργου και αναλαμβάνει την εκτέλεση ολόκληρου του έργου ή τμήματος του· «εργοτάξια» σημαίνει προσωρινά ή κινητά εργοτάξια· «κύριος του έργου» σημαίνει κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο για λογαριασμό του οποίου πραγματοποιείται ένα έργο· 5.
(1)Πριν από την έναρξη λειτουργίας του εργοταξίου ο κύριος του έργου διασφαλίζει ότι ο ανάδοχος μεριμνά για την εκπόνηση σχεδίου ασφάλειας και υγείας και για την κατάρτιση φακέλου ασφάλειας και υγείας.
(6)Το σχέδιο και ο φάκελος ασφάλειας και υγείας αναπροσαρμόζονται σε συνάρτηση με την εξέλιξη των εργασιών και τις ενδεχόμενες τροποποιήσεις που έχουν επέλθει. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται, πριν την έναρξη των εργασιών, στην αναπροσαρμογή του σχεδίου ασφάλειας και υγείας ενώ, μετά το πέρας των εργασιών, στην αναπροσαρμογή του φακέλου ασφάλειας και υγείας, ώστε αυτός να περιέχει τα πραγματικά στοιχεία του έργου έτσι όπως αυτό κατασκευάστηκε. 10.—
(1)Ο κύριος του έργου ή ο μελετητής ή ο εργολάβος ο οποίος, σύμφωνα με τον Κανονισμό 4 των παρόντων Κανονισμών, αναθέτει στους συντονιστές να εκτελέσουν τα καθήκοντα που αναφέρονται στους Κανονισμούς 8 των παρόντων Κανονισμών, δεν απαλλάσσονται από τις ευθύνες τους στον τομέα αυτό.
(2)Η εφαρμογή των Κανονισμών 8 και 9 των παρόντων Κανονισμών και της παραγράφου
(1)του παρόντος Κανονισμού δεν επηρεάζει την αρχή της ευθύνης του εργοδότη που προβλέπεται στο άρθρο 13 του Νόμου.» Είναι η θέση του συνηγόρου των Κατηγορουμένων 1, 2 και 3 ότι «ο Κύριος του έργου» στην παρούσα περίπτωση ήταν ο Δήμος Λάρνακας και όχι η Κατηγορούμενη αρ. 1 εταιρεία. Ο Δήμος Λάρνακας, λοιπόν, είχε την υποχρέωση να διασφαλίσει ότι «ο ανάδοχος» και δη η Κατηγορούμενη 1 κατάρτισε σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας, πράγμα που έπραξε. Συγκεκριμένα, είναι η θέση του συνηγόρου των Κατηγορουμένων 1, 2 και 3η ότι η Κατηγορούμενη 1 είχε προτού ξεκινήσει το έργο, καταρτίσει το σχέδιο ασφάλειας και υγείας, ημερ.15/10/11, αφού ήταν μια εκ των προϋποθέσεων για να αναλάβει το Έργο και να κερδίσει την προσφορά. Παρατηρώ ότι πράγματι, το εν λόγω Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας κατατέθηκε στην παρούσα δίκη ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΙΓ και μάλιστα κατά την αντεξέτασή του κ. Βαζούρα κατατέθηκαν και τρεις τόμοι ΤΕΚΜΗΡΙΑ ΚΣΤ, ΚΖ και ΚΗ, ήτοι ο «ΤΟΜΟΣ Α» με την ονομασία «Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας», ο «ΤΟΜΟΣ Β» με την ονομασία «Αξιολόγηση Κινδύνων» και ο «ΤΟΜΟΣ Γ» με την ονομασία «Πρόληψη Κινδύνων». Επισημαίνει ο συνήγορος Υπεράσπισης ότι το Σχέδιο ασφάλειας και υγείας είχε υποβληθεί στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας τον Οκτώβρη του 2011 και έτυχε βελτίωσης μετά από υποδείξεις των επιθεωρητών του εν λόγω Τμήματος ως εμφαίνονται στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΙΓ και ότι αυτές εκτελέστηκαν επιτυχώς ως εμφαίνονται στο τεκμήριο ΚΙ. Το Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας περιλάμβανε λεπτομέρειες αναφορικά με την χρήση του γερανού και μάλιστα σε αυτό εμφαίνονται και συμπληρωμένες δραστηριότητες όταν γινόταν χρήση του εν λόγω γερανού και του επιπέδου του κινδύνου. Ειδικότερα, στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΙΓ προβλέπεται ότι θ' ακολουθούνται βασικές αρχές, την υπερφόρτωση του γερανού και τι μπορεί να επέλθει από αυτή, τις περιπτώσεις που ο γερανός κινείται σε σιδηροτροχιές πως πρέπει να είναι αυτός και πως πρέπει να διατηρείται, τους κινδύνους από ηλεκτροπληξία και την έκθεση του γερανού σε καιρικές συνθήκες. Στις σχετικές σελίδες του Τεκμηρίου ΙΓ, τις οποίες ο ΜΚ1 κλήθηκε να δει ενώπιον του Δικαστηρίου και να επιβεβαιώσει ότι αφορούσαν στην εκτίμηση κινδύνων κατά τη χρήση του γερανού και στη λήψη προληπτικών μέτρων για την αποφυγή των κινδύνων, το Δικαστήριο έχει επικολλήσει μικρή κίτρινη κόλα με τη σχετική σημείωση ότι υπήρξε επ' ακροατηρίω συζήτηση αναφορικά με αυτές. Εύλογα επισημαίνει ο συνήγορος Υπεράσπισης ότι, όταν το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας είχε την ευκαιρία να λάβει και να μελετήσει το υποβληθέν Σχέδιο από τον κύριο του Έργου ή/και από τον εργολάβο του έργου, δεν υπέδειξε ότι δεν καταγραφόταν επαρκώς ή πλήρως στο Σχέδιο η διαδικασία χειρισμού του γερανού. Το μόνο που ζητήθηκε ήταν αυτός ο χειρισμός να γίνεται από έμπειρο χειριστή με γνώσεις περί τούτου. Εξίσου εύλογα επισημαίνεται από το συνήγορο Υπεράσπισης ότι οι σχετικοί Κανονισμοί του Κράτους (βλ. Καν. 5 της ΚΔΠ 172/2002) δεν προνούν κατά τρόπο ειδικό να δίδονται στο Σχέδιο ασφάλειας και υγείας τόσες λεπτομέρειες ως αυτές που αναγράφονται στις κατηγορίες αρ. 16 έως
  1. Το Σχέδιο ασφάλειας και υγείας έγινε στην βάση του Περί Ασφάλειας και Υγείας Νόμου αλλά και των Κανονισμών. Τούτο καταγράφεται σε τρείς σελίδες στο ίδιο το Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας υπό τον τίτλο «Νομοθεσία». Στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΙΕ, που είναι το ημερολόγιο έργου της Κατηγορούμενης 1, καταγράφονταν αναλυτικά οι καθημερινές εργασίες της εταιρείας και ανάλογα με την εξέλιξη των εργασιών και τις υποδείξεις των επιθεωρητών του τμήματος εργασίας προσθέτονταν επισημάνσεις και βελτιώσεις από τον συντονιστή του έργου, κύριο Ανδρέα Ανδρέου. Πέραν των πιο πάνω, επισημαίνει ο συνήγορος Υπεράσπισης ότι ενώ οι Κατηγορούμενοι 1, 2 και 3 κατηγορούνται για το ότι δεν αναπροσάρμοσαν το Σχέδιο, ετνούτοις ο ΜΚ1 δεν εξήγησε ποια ήταν η τροποποίηση ή αλλαγή στο Έργο η οποία να προέκυψε μετά την εκπόνηση του αρχικού Σχεδίου, έτσι ώστε να ήταν πράγματι αναγκαία η αναπροσαρμογή του. Καταλήγει, ότι η Κατηγορούμενη 1 και οι Διευθυντές της (Κατηγορούμενοι αρ. 2 και 3), έπραξαν τα δέοντα και ότι ήταν ευλόγως εφικτό και εφάρμοσαν την Νομοθεσία, καταρτίζοντας το προβλεπόμενο στη νομοθεσία Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας. Έπειτα, εφόσον δεν επήλθε κάποια αλλαγή στα σχέδια και τις εργασίες, δεν προέκυψε ανάγκη αναπροσαρμογής του Σχεδίου Ασφάλειας και Υγείας. Παρατηρώ ότι, πράγματι, η Κατηγορούσα Αρχή δεν προσκόμισε καμία μαρτυρία ότι από την ημερομηνία έναρξης του έργου μέχρι τις 10/10/12 υπήρξαν οποιεσδήποτε τροποποιήσεις στο Έργο, έτσι που να όφειλε να αναπροσαρμόσει το Σχέδιο. Αντίθετα, οποιεσδήποτε βελτιώσεις ζητήθηκαν κατά την εκπόνηση του Σχεδίου, έγιναν όπως μαρτυρεί το ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΙΓ πριν την έναρξη του Έργου. Η Κατηγορούμενη 1, σύμφωνα με το ΕΓΓΡΑΦΟ ΙΒ ημερ. 05/10/11, είχε γνωστοποιήσει εκ των προτέρων στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας την έναρξη των εργασιών της, έγγραφο που μάλιστα φέρει και σφραγίδα του ίδιου του τμήματος επιθεώρησης εργασίας. Οπόταν, καταλήγω να αποδέχομαι τη θέση του συνηγόρου Υπεράσπισης των Κατηγορουμένων 1, 2 και 3 ότι δεν πληρείται κανένα εκ των συστατικών στοιχείων του πιο πάνω αδικήματος, δεν αποδεικνύονται οι λεπτομέρειες του και μάλιστα υπάρχει αντίθετη μαρτυρία, ήτοι ότι η Κατηγορούμενη 1 εκπόνησε το σχέδιο ασφάλειας και υγείας, προέβηκε στις ζητηθείσες βελτιώσεις και προνόησε τους κινδύνους, και έλαβε μέτρα πρόληψης και αξιολόγησης κινδύνου. Εάν, αντίθετα προς την πιο γενική διατύπωση των υποχρεώσεων ως προς το περιεχόμενο του Σχεδίου που προβλέπουν οι Κανονισμοί του Κράτους, το Τμήμα θεωρεί ότι υπήρχε ανάγκη πιο εξειδικευμένης αναφοράς μέσα στο Σχέδιο συγκεκριμένης διαδικασίας κατά την ολοκλήρωση της χρήσης του γερανού (ήτοι της απελευθέρωσης της περιστροφικής του κίνησης), το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας παρέλειψε να ζητήσει τη βελτίωση ή αναπροσαρμογή του Σχεδίου από τότε 5.10.2011 που ειδοποιήθηκε για την έναρξη του εργοταξίου μέχρι την ημέρα πτώσης του γερανού 10.10.
  2. Αναφορικά με τις κατηγορίες αρ. 19 έως
  3. Οι κατηγορίες αυτές εδράζονται στις πρόνοιες του άρθρου 13
(2)(γ)
(5)του περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου του 1996 (Ν.89(Ι)/96), όπως τελευταία τροποποιήθηκε με το Ν. 33(Ι)/2011. Παραθέτω τις διατάξεις αυτές։ «Γενικές υποχρεώσεις εργoδoτώv 13.-
(1)Κάθε εργoδότης πρέπει vα διασφαλίζει τηv ασφάλεια, υγεία και ευημερία στηv εργασία όλωv τωv εργoδoτoυμέvωv τoυ: Νοείται ότι ο εργοδότης απαλλάσσεται από την ευθύνη για συμβάντα οφειλόμενα σε ξένες προς αυτόν, ανώμαλες και απρόβλεπτες συνθήκες, ή σε έκτακτα γεγονότα, οι συνέπειες των οποίων δε θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί παρόλη την επιδειχθείσα επιμέλεια.
(2)Χωρίς επηρεασμό της γεvικότητας τωv υπoχρεώσεωv τoυ, πoυ αvαφέρovται στo εδάφιo
(1), oι υπoχρεώσεις κάθε εργoδότη επεκτείvovται ώστε vα περιλαμβάvoυv τα ακόλoυθα- (γ) τηv παρoχή, τέτoιωv πληρoφoριώv, oδηγιώv, εκπαίδευσης και επιτήρησης για τηv διασφάλιση της ασφάλειας και υγείας τωv εργoδoτoυμέvωv τoυ, [(δ).]
(5)Κάθε εργoδότης πρέπει vα διευθύvει τηv επιχείρηση τoυ ή διεξάγει τις δραστηριότητες τoυ με τέτoιo τρόπo και πρέπει vα παρέχει τέτoιες πληρoφoρίες ώστε vα διασφαλίζει, καθόσov είvαι ευλόγως εφικτό, ότι πρόσωπα πoυ δεv εργoδoτoύvται από αυτόv, αλλά πoυ μπoρεί vα επηρεαστoύv από τις δραστηριότητες της επιχείρησης τoυ δεv θα εκτίθεvται σε κίvδυvo». Ο όρος «εργοδότης» σημαίνει κάθε πρόσωπο που έχει την ευθύνη για το χώρο εργασίας, το υποστατικό, την επιχείρηση ή/και την εγκατάσταση στο οποίο απασχολείται ή απασχολήθηκε ο εργοδοτούμενος: [.], όπου ο όρος "εργοδοτούμενος" σημαίνει πρόσωπο που εργάζεται ή εργάστηκε με σύμβαση απασχόλησης με σκοπό την εκτέλεση εργασίας [.]. Είναι η θέση της Υπεράσπισης, ότι από την όλη συλλεγείσα μαρτυρία αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι ο γερανός δεν χρησιμοποιείτο την ώρα της πτώσης και δεν ήταν οποιοσδήποτε εργοδοτούμενος σε ώρα εργασίας, με αποτέλεσμα να μην δημιουργούνται την ώρα της πτώσης του μη ασφαλείς συνθήκες για εργοδοτουμένους και άλλα πρόσωπα, που να οφείλονται στην χρήση του. Η Υπεράσπιση επισημαίνει σε σχέση με τις πρόνοιες της επιφύλαξης του εδαφίου
(1)του άρθρου 13 του Ν. 89(Ι)/96 τη θέση της ότι το γεγονός ότι στις 10.10.2012 κατέπεσε ο γερανός οφείλεται στις καιρικές συνθήκες που επικρατούσαν. Υπήρχαν ισχυροί άνεμοι και δη το φαινόμενο «squall» ως αναφέρει η μετεωρολογική έκθεση ημερ. 23/10/12 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 7 υπό Έγγραφο Α). Το φαινόμενο squall ορίζεται ως η απότομη αύξηση της έντασης του ανέμου κατά 16 knots ή περισσότερο φθάνοντας ή ξεπερνώντας τα 22 knots. Είναι έκτακτες ή ανώμαλες συνθήκες, όχι συνήθεις καιρικές συνθήκες. Εν πάση περιπτώσει, η Υπεράσπιση αμφισβητεί σθεναρά τη μαρτυρία του ΜΚ1 αναφορικά με τις λεπτομέρειες γεγονότων που ενσωματώθηκαν στις κατηγορίες αρ. 19, 20 και 21, ότι δήθεν «ο τελευταίος χειρισμός που έγινε στο γερανό δεν άφησε την περιστροφή της κεραίας ελεύθερη, με αποτέλεσμα εργοδοτούμενοι και άλλα πρόσωπα να εκτίθενται σε κίνδυνο». Επισημαίνει η Υπεράσπιση ότι։
  1. Απεναντίας, υπάρχει μαρτυρία ότι ο τελευταίος χειριστής απελευθέρωσε τον γερανό με το τηλεχειριστήριο μόλις ολοκλήρωσε την εργασία του. Ειδικότερα, υπάρχει μαρτυρία ότι το εργοτάξιο το επιτηρούσε ο πολιτικός μηχανικός XXXXX Ανδρέου και όταν ο τελευταίος χειριστής του γερανού, κ. XXXXX Περιστιάνης (Έγγραφο Ζ) ολοκλήρωσε την εργασία του γύρω στις 11 π.μ., ακολούθως απελευθέρωσε τον γερανό και παρέδωσε το τηλεχειριστήριο στον κ. Ανδρέου, ο οποίος το κλείδωσε στο γραφείο. Στη δική του κατάθεση ο κ. Ανδρέου δήλωσε ενήμερος για το ότι ήταν συνήθης διαδικασία να απελευθερώνεται ο γερανός σε περιστροφική κίνηση μόλις ολοκληρώνονταν οι εργασίες του (Έγγραφο Ι).
  2. Υπάρχει επίσης η μαρτυρία των κ.κ XXXXX Μαλακτού και XXXXX Ανδρέου (ΈΓΓΡΑΦΑ Ε & ΣΤ), οι οποίοι δήλωσαν ότι είδαν με τα μάτια τους το γερανό να γυρίζει τις 3.15μμ και 8:00 περίπου το βράδυ λίγο πριν την πτώση.
  3. Παραδέχθηκε ο κ. Βαζούρας ενώπιον του Δικαστηρίου ότι δεν μπορούσε να ελέγξει εάν ήταν κλειδωμένος ο γερανός αμέσως πριν την επίδικη πτώση του, όπως ισχυρίζεται, καθότι όλα τα κομμάτια αυτού είχαν καταστραφεί με την πτώση και δεν μπορούσε να γίνει οποιοδήποτε πείραμα και να επιβεβαιώσει κάποιος επιστημονικά ότι όλα λειτουργούσαν ορθά. Δεν μπορούσε να αρνηθεί ότι ο γερανός μέχρι την ημέρα της πτώσης του λειτουργούσε κανονικά και δεν είχε πρόβλημα η διαδικασία απελευθέρωσης του με το τηλεχειριστήριο. Κρίνω ότι υπό το φως της πιο πάνω προσκομισθείσας μαρτυρίας από την Κατηγορούσα Αρχή όσον αφορά τις καταθέσεις του χειριστή κ. Περιστιάνη και του επιτηρητή κ. Ανδρέου, είναι αντιφατικό να προωθείται από την Κατηγορούσα Αρχή αντίθετη εκδοχή γεγονότων, στη βάση των υποθετικών συμπερασμάτων που ο ΜΚ1 συνάγει εκ του αποτελέσματος. Αναφορικά με τις κατηγορίες αρ. 22 έως
  4. Οι Κατηγορίες αυτές εδράζονται στις πρόνοιες των περί Ελάχιστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρησιμοποίηση κατά την Εργασία Εξοπλισμού Εργασίας) Κανονισμών του 2001 (ΚΔΠ 444/2001). «5.—
(1)Τηρουμένων των διατάξεων του Κανονισμού 4 και τηρουμένων των διατάξεων της παραγράφου
(2)του παρόντος Κανονισμού ο εργοδότης οφείλει να προμηθεύεται ή/και να χρησιμοποιεί εξοπλισμό εργασίας ο οποίος εάν τίθεται για πρώτη φορά στη διάθεση των εργοδοτουμένων στην επιχείρηση ή/και την εγκατάσταση μετά την έναρξη ισχύος των παρόντων Κανονισμών πρέπει να ανταποκρίνεται— (α) Στις διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας, (β) στις ελάχιστες προδιαγραφές που προβλέπονται στο Παράρτημα Ι των παρόντων Κανονισμών εφόσον δεν υπάρχουν άλλες διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας ή ισχύουν εν μέρει.
(2)Χωρίς επηρεασμό της γενικότητας του Κανονισμού 4 ο εργοδότης που προμηθεύτηκε ή/και χρησιμοποιεί εξοπλισμό εργασίας πριν την έναρξη ισχύος των παρόντων Κανονισμών πρέπει να τον προσαρμόσει με τις ελάχιστες προδιαγραφές που προβλέπονται στο Παράρτημα Ι των παρόντων Κανονισμών μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2003. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2. Γενικές ελάχιστες προδιαγραφές που ισχύουν για τον εξοπλισμό εργασίας.
(3)(α) Κάθε εξοπλισμός εργασίας πρέπει να είναι εφοδιασμένος με σύστημα χειρισμού που να επιτρέπει τη γενική διακοπή της λειτουργίας του υπό ασφαλείς συνθήκες. (β) Κάθε θέση εργασίας πρέπει να είναι εξοπλισμένη με σύστημα χειρισμού που να επιτρέπει τη διακοπή της λειτουργίας, ανάλογα με τους υφισταμένους κινδύνους, είτε ολόκληρου του εξοπλισμού εργασίας είτε μόνο ενός μέρους του, έτσι ώστε ο εξοπλισμός να είναι σε ασφαλή κατάσταση. Η εντολή διακοπής της λειτουργίας του εξοπλισμού εργασίας πρέπει να έχει προτεραιότητα έναντι των εντολών της θέσης σε λειτουργία. Μετά τη διακοπή της λειτουργίας του εξοπλισμού ή των επικίνδυνων μερών του, πρέπει να διακόπτεται η παροχή ενέργειας των αντίστοιχων οργάνων θέσης σε λειτουργία.». Οι κατηγορίες 22 έως 24 εμπεριέχουν στις λεπτομέρειες των αδικημάτων τον ισχυρισμό της Κατηγορούσας Αρχής ότι κατά την 10.10.2012 η Κατηγορούμενη 1 ως «ο εργοδότης και κάτοχος του γερανού δεν μερίμνησε αμέσως μετά τη διακοπή της λειτουργίας του γερανού ν' αποσυνδεθεί ο γερανός από το ρεύμα (από την ηλεκτρική παροχή), με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος μια περιστροφή του ασύρματου χειριστήριου να είναι αρκετή για να ενεργοποιήσει τα φρένα περιστροφής και να κλειδώσει το γερανό». Επί τούτου ο συνήγορος Υπεράσπισης επισημαίνει ότι όπως διαφάνηκε από την κυρίως εξέταση του ΜΚ1, μετά την πτώση του επίδικου γερανού, το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας εντόπισε το έμβολο απελευθέρωσης του γερανού. Τούτο έγινε κατά ή περί τον Φεβρουάριο του 2013 και διαπίστωσαν ότι η ένδειξη στο έμβολο ήταν περίπου στην μέση, γι'αυτό και η Κατηγορούσα αρχή έκτισε όλη την υπόθεση στη βάση της ισχυριζόμενης εκδοχής ότι κατά την ώρα της πτώσης του ο γερανός δεν ήταν πλήρως απελευθερωμένος και ότι τούτο αποτέλεσε την αιτία της πτώσης του. Αμφισβητεί την εκδοχή αυτή η Υπεράσπιση και επισημαίνει κενά, σφάλματα και παραλείψεις στις ενέργειες του ιδίου του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας τόσο στο πλαίσιο των εκ του Νόμου καθηκόντων του όσο και στο πλαίσιο διερεύνησης της παρούσας υπόθεσης։ Πρώτα και κύρια θεωρεί άκρως απαράδεκτο το γεγονός ότι τα κομμάτια του γερανού μετά την πτώση μεταφέρθηκαν στις αποθήκες της Κατηγορούμενης 4 αντί να είναι στα χέρια των ανακριτικών αρχών. Η φύλαξη των τεκμηρίων περιλαμβανομένου του έμβουλου ήταν από τον Οκτώβρη του 2012 μέχρι Φεβράρη του 2013 στα χέρια της Κατηγορούμενης αρ. 4 αντί της Αστυνομίας ή του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας. Περαιτέρω, επισημαινει ότι δεν εξετάστηκαν από το Τμήμα ο μηχανισμός του γερανού και δη ο δακτύλιος περιστροφής όπου στο εσωτερικό υπήρχαν σιδερένιες μπίλιες όπου εξασφάλιζαν την ομαλή περιστροφή του γερανού, επειδή ήταν πλήρως κατεστραμμένοι. Άρα δεν μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα στη βάση της δοθείσας μαρτυρίας αναφορικά με την περιστροφή του γερανού αμέσως πριν την πτώση του. Όσον αφορά το ζήτημα αν η Κατηγορούμενη αρ. 1 μερίμνησε να αποσυνδέεται ο γερανός από το ηλεκτρικό ρεύμα ευθύς μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του, η εκδοχή της Κατηγορούσας Αρχής ότι δεν τηρούσε αυτή την Κανονιστική της υποχρέωση, στηρίζεται στη μαρτυρία του ηλεκτρολόγου κ. XXXXX Ανδρέου (Έγγραφο Στ) ότι το βράδυ της πτώσης του γερανού τον κάλεσαν για να αποσυνδέσει το ρεύμα του γερανού από το Δημαρχείο και επίσης γνωρίζει ότι ήταν συνδεδεμένος με την ηλεκτρική παροχή συνεχώς. Στο πλαίσιο της μαρτυρίας του ο ΜΚ1 είπε ότι κανείς διαχειριστής του γερανού δεν του ανάφερε ότι ο γερανός αποσυνδεόταν από την ηλεκτρική παροχή μετά από έκαστην χρήση του, ούτε και στην συγκεκριμένη ημέρα που έπρεπε. Αντεξεταζόμενος, όμως, ο ΜΚ1 παραδέχθηκε ότι ουδέποτε ο ίδιος ερώτησε οποιονδήποτε ειδικά για το αν αποσυνδεόταν ή όχι ο γερανός μετά την χρήση του από το ρεύμα («Την συγκεκριμένη ερώτηση δεν την έκαμα. Η ερώτηση που έκαμα ήταν να μου περιγράψουνε την διαδικασία απενεργοποίησης του γερανού.»). Δεν έλαβαν κατάθεση από τον επιβλέποντα μηχανικό του Δήμου Λάρνακας τον κύριο Καρακατσιάνη, αν συνδεόταν ή όχι με ηλεκτρική παροχή ο γερανός. Πέραν αυτού, διαφάνηκε ότι η κατηγορούσα αρχή στηρίζεται επιλεκτικά σε ένα μέρος της κατάθεσης του κ. XXXXX Ανδρέου (Έγγραφο Στ) και αγνοεί ένα άλλο μέρος της μαρτυρίας του. Συγκεκριμένα, παραβλέπει το γεγονός ότι ακόμη και να ήταν ο γερανός συνδεδεμένος με το ρεύμα, μόνο αν κάποιος έκαμνε παρέμβαση πάνω στο ασύρματο χειριστήριο (Τεκμήριο Κ) θα προκαλούσε είτε το κλείδωμα είτε την απελευθέρωση του γερανού Εν προκειμένω ο κ. Περιστιάνης λέει ότι τον απελευθέρωσε γύρω στις 11 π.μ. και ο κ. XXXXX Ανδρέου (Έγγραφο Στ) λέει ξεκάθαρα ότι ο γερανός, γύρω στις 3:15 γύριζε ελεύθερος. Εντελώς αυθαίρετα, υποθετικά και αόριστα, ο ΜΚ1 εμφανίζεται, λέει η Υπεράσπιση, να απορρίπτει τη μαρτυρία του XXXXX Ανδρέου ως προς αυτό της το σκέλος και λέγει ότι ο κ. Ανδρέου «είτε έκανε λάθος και νόμιζε ότι είδε τον γερανό να γυρίζει είτε κάποιος τον χειριζόταν εκείνη την ώρα». Επομένως, λέγει η Υπεράσπιση αποδυναμώνεται η υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής σε τέτοιο βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να στηρίξει πραγματική πιθανότητα καταδίκης, όταν η Κατηγορούσα Αρχή είτε παραλείπει να λάβει ουσιώδη μαρτυρία από τους αρμοδίους είτε εισάγει μαρτυρία αντιφατική μεταξύ της και στηρίζει την εκδοχή της στην εισήγηση για απόρριψη εν μέρει της δικής της μαρτυρίας. Οφείλω να πω ότι αποδέχομαι ως ορθή την πιο πάνω θέση της Υπεράσπισης για τα κενά και τις αντιφατικότητες που εντοπίζει στη μαρτυρία της Κατηγορούσας αρχής για τις συγκεκριμένες κατηγορίες αρ. 22 - 44, γι'αυτό και καταλήγω να κρίνω ότι δεν δύναται να στοιχειοθετηθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση με τέτοια ποιότητα μαρτυρίας, κρίνοντάς την στο απώγειό της. Αναφορικά με τις κατηγορίες αρ. 25 - 27. Οι κατηγορίες αυτές εδράζονται στα άρθρα 35
(2)
(6)και 76
(1)(ε) του περί Εργοστασίων Νόμου, Κεφ. 134 και αφορούν σε ισχυριζόμενη παράλειψη της Κατηγορούμενης 1 ως κατόχου του γερανού να μεριμνήσει όπως αυτός επιθεωρηθεί πριν την πρώτη χρήση του. Παραθέτω τις σχετικές διατάξεις, όπως είναι δημοσιευμένη στο Cylaw η ενοποίηση των διαφόρων τροποποιητικών νομοθεσιών μέχρι το Ν.90(Ι)/96։ «35.
(2)All such parts and gear as aforesaid υπόκεινται εις εξέτασιν αμέσως προ της εγκαταστάσεως και της διά πρώτην φοράν χρήσεως αυτών εν τινι εργοστασίω, μετέπειτα δε άπαξ τουλάχιστον ανά διαστήματα δεκατεσσάρων μηνών, by a person approved for the purposes of this section by the Υπουργός by certificate in writing, and a register shall be kept containing the following particulars of every such examination:- (
  1. i)name of occupier of factory; (
  2. ii)address of factory; (iii) distinguishing number or mark (if any) and description sufficient to identify the crane or other lifting machine (
  3. iv)date of each examination made under this subsection, and name of the person by whom it was carried out; (
  4. v)particulars of any defect found at any such examination and affecting the safe working load, and of the steps taken to remedy such defect. ...
(6)No lifting machine shall be taken into use in any factory for the first time in that factory unless. (a) it has been tested, and all such parts and working gear of the machine as are specified in subsection
(1)have been thoroughly examined, by a person approved by the Υπουργός for the purposes of this section by certificate in writing; and (b) a certificate of such a test and examination, specifying the safe working load or loads of the machine and signed by the person making the test and examination, has been obtained and is kept available for inspection». 76.-
(1)Subject as hereafter in this section provided, the provisions of this Law hereafter in this subsection mentioned shall apply to works of engineering construction undertaken by way of trade or business, or for the purpose of any industrial or commercial undertaking, and to any line or siding, which is used in connection therewith and for the purposes thereof, that is to say:- (e) the provisions of Part V with respect to steam boilers and air receivers (including the provisions as to exceptions to steam boilers and air receivers ανελκυστήρας, ανυψωτήρας, αλύσεις, σχοινία, αναρτήρας, γερανούς και άλλας ανυψωτικάς μηχανάς), and the power of a Court to make orders as to dangerous conditions and practices;». Προτού αναλύσω την προσφερθείσα μαρτυρία, κρίνω σκόπιμο να δηλώσω ότι συμμερίζομαι πλήρως μία σημαντική παρατήρηση στην οποία έχει προβεί στο πλαίσιο της δικής του τελικής αγόρευσης ο συνήγορος των Κατηγορουμένων 4 και 5, αναφορικά με τη γλώσσα στην οποία είναι διατυπωμένες οι πιο πάνω νομοθετικές πρόνοιες, οι οποίες επηρεάζουν και τους δικούς του πελάτες μέσα από το πρίσμα των κατηγοριών αρ. 28 και
  1. Παραθέτω αυτούσια την εισήγηση του κ. Ευσταθίου για μη εφαρμογή των προνοιών του περί Εργοστασίων Νόμου, Κεφ. 134, για το λόγο ότι η μη παροχή επίσημης μετάφρασης του Νόμου αυτού στην Ελληνική γλώσσα μετά παράλευση πολλών ετών από το 1988 που υιοθετήθηκε ο περί Επισήμων Γλωσσών της Δημοκρατίας Νόμος του 1988 την ίδια ώρα που η τροποποίηση των προνοιών του Κεφ. 134 γίνεται στην Ελληνική γλώσσα, καταλήγει σε ένα παράξενο μείγμα Αγγλικής και Ελληνικής, το οποίο απολήγει σε δυσμενή επηρεασμό του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαίωματος ενός κατηγορούμενου να πληροφορηθεί εις καταληπτή από αυτόν γλώσσαν, την φύση και τους λόγους της εις αυτόν αποδιδόμενης κατηγορίας. Ακολουθεί το απόσπασμα από την αγόρευση του κ. Ευσταθίου։ «Ο ΠΕΡΙ ΕΠΙΣΗΜΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΝΟΜΟΣ
  2. Ανεξάρτητα με τα όσα έχουμε αναφέρει προς θεμελίωση του αιτήματος των πελατών μας για την μη κλήση των σε απολογία, δεν πρέπει να παραμείνει μετέωρη ή έωλη μια ουσιώδης παράλειψη η οποία παραβιάζει τόσο τον Περί Επισήμων Γλωσσών της Δημοκρατίας Νόμο του 1988 (67/1988), αλλά και το άρθρο 12 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας που αφορά τα δικαιώματα των κατηγορουμένων προσώπων.
  3. Συγκεκριμένα, δυνάμει του άρθρο 2 του Περί Επισήμων Γλωσσών της Δημοκρατίας Νόμου (Ν.67/1998), επίσημες γλώσσες της Δημοκρατίας είναι η ελληνική και η τουρκική. Αποτελεί δικαίωμα ενός κατηγορουμένου προσώπου, σύμφωνα με το άρθρο 12.5(α) του Συντάγματος, να πληροφορηθεί εις καταληπτή από αυτόν γλώσσαν, την φύση και τους λόγους της εις αυτόν αποδιδόμενης κατηγορίας.
  4. Είναι η θέση μας ότι ο Περί Εργοστασίων Νόμος (Κεφ. 134) δεν μπορεί να εφαρμοσθεί στην προκείμενη περίπτωση, και ουσιαστικά έχει αυτοκαταργηθεί για τους ακολούθους λόγους: (α) Όπως έχει αυτός ο Νόμος, δεν μπορεί ένας κατηγορούμενος να πληροφορηθεί εις καταληπτήν από αυτόν γλώσσα την φύση και τους λόγους της αποδιδόμενης εις αυτόν κατηγορίας. Τούτο διότι, όταν ο κατηγορούμενος διαβάζει το Κατηγορητήριο που του επιδίδεται και παρατίθεται στην έκθεση του αδικήματος η νομική βάση επί της οποίας βασίζονται οι κατηγορίες, είναι αδύνατο να μάθει τί του καταλογίζεται, αφού οι πράξεις ή παραλείψεις που του αποδίδονται βασίζονται σε γλώσσα μη καταληπτή από αυτόν, αφού οι επίσημες γλώσσες της Δημοκρατίας είναι η ελληνική ή τουρκική ανάλογα με την κάθε περίπτωση. (β) Αναφορικά τώρα με το παρόν Κατηγορητήριο, πλείστες όσες διατάξεις που αποδίδονται στους κατηγορούμενους, είτε είναι διατυπωμένες στην αγγλική γλώσσα, είτε διατυπώνονται αναμείξ στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, με αποτέλεσμα για κάποιο που διαβάζει την κατηγορία να ευρίσκεται ή σε άγνοια ή σε πλήρη σύγχυση του τί ακριβώς του αποδίδεται.
  5. Είναι γεγονός ότι δυνάμει των διατάξεων του Νόμου περί Επισήμων Γλωσσών της Δημοκρατίας, θα μπορούσε να διατηρηθεί η ισχύς των διατάξεων που δεν έχουν μεταφρασθεί. Τούτο επιτρέπετο να γίνει μέχρις ότου καταστεί εφικτή η μετάφρασή τους. Αυτό αναφέρεται στο Άρθρο 4
(4)του ως άνω Νόμου. Πράγματι, το άρθρο 4
(4), επέτρεψε την εφαρμογή νόμων που δεν έχουν μεταφρασθεί και ενοποιηθεί, και ότι εις τέτοια περίπτωση, θα εξακολουθήσει να ισχύει ο Νόμος ως είχε προηγουμένως. Η πιο πάνω διάταξη τυγχάνει εφαρμογής για όσο χρόνο η μετάφραση θα μπορούσε να καταστεί ΕΦΙΚΤΗ. Συγκεκριμένα το άρθρο 4
(4)έχει ως ακολούθως: «
(4)Η εφαρμογή του παρόντος Νόμου δεν επηρεάζει καθόλου την ισχύ των διατάξεων οποιουδήποτε νόμου ο οποίος δεν έχει μεταφραστεί και ενοποιηθεί δυνάμει του εδαφίου
(1)και ο οποίος θα εξακολουθήσει να ισχύει όπως έχει, μέχρις ότου καταστεί εφικτή η μετάφραση και ενοποίηση του με βάση τις διατάξεις του παρόντος Νόμου.» Ο όρος εφικτός σημαίνει κάτι το οποίο είναι κατορθωτό, επιτεύξιμο, υλοποιήσιμο ή πραγματοποιήσιμο. 5. Με βάση την ορθή ερμηνεία του άρθρου 4
(4), δεν μπορεί να λεχθεί ότι μετά παρέλευση 30 και πλέον χρόνων, ή έστω και 22 χρόνων μετά από την τελευταία τροποποίηση του Νόμου, που έγινε το 1997, δεν ήτο επιτεύξιμο ή κατορθωτό να γίνει η μετάφραση του Κεφαλαίου 134 από την αγγλική στην ελληνική γλώσσα.
  1. Ενόψει των ανωτέρω, είναι η θέση μας ότι οι κατηγορίες που βασίζονται στο Κεφάλαιο 134 των Νόμων της Κύπρου, δεν μπορούν να εφαρμοσθούν για τους λόγους που έχουμε αναφέρει ανωτέρω.». Τα Δικαστήρια οφείλουν να διαφυλάττουν τα συνταγματικά δικαιώματα των πολιτών και να αφήνουν ανεφάρμοστες οποιεσδήποτε νομοθετικές πρόνοιες αντιστρατεύονται τον πυρήνα τέτοιων δικαιωμάτων. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει θεσπισθεί η Οδηγία 2012/13/ΕΕ της 22ας Μαΐου 2012 σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών. Στο Προοίμιο της εν λόγω Οδηγίας αναφέρεται ότι το άρθρο 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής «ο Χάρτης»), και το άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (στο εξής «η ΕΣΔΑ») κατοχυρώνουν το δικαίωμα στη χρηστή απονομή δικαιοσύνης. Το άρθρο 48 παράγραφος 2 του Χάρτη διασφαλίζει τον σεβασμό των δικαιωμάτων της υπεράσπισης. Η εν λόγω οδηγία θεσπίζει ελάχιστες διατάξεις σχετικά με την υποχρέωση ενημέρωσης των υπόπτων και κατηγορουμένων για τα δικαιώματά τους. Αποτελεί κορυφαία απαίτηση το να ενημερώνονται για την κατηγορία που αντιμετωπίζουν σε καταληπτή από τους ίδιους γλώσσα. Δεν είναι υπόχρεος ο Κατηγορούμενος 5, ως Έλληνας υπήκοος, να κατανοεί την Αγγλική γλώσσα, επειδή ήταν η γλώσσα των αποικιοκρατών που συνέταξαν το Κεφ.
  2. Αλλά ούτε και οι υπόλοιποι Κύπριοι Κατηγορούμενοι είναι υπόχρεοι να γνωρίζουν την Αγγλική γλώσσα, όταν δεν είναι καν επίσημη γλώσσα της χώρας τους βάσει του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Παρά το ότι οι Κατηγορούμενοι έχουν ήδη απαντήσει στο Κατηγορητήριο, δεν ήγειραν δηλαδή ισχυρισμό περί ελαττωματικότητας του κατηγορητηρίου πριν απαντήσουν στο κατηγορητήριο, εντούτοις κρίνω ότι μπορούν να το εγείρουν ακόμη και στο στάδιο του εκ πρώτης όψεως καθ' ότι επιδρά ουσιωδώς στο δικαίωμα υπεράσπισης τους (βλ. Σάββας Σάββα ν Δήμου Πάφου
(2011)2 Α.Α.Δ. 496 όπου επιτράπηκε η έγερση τέτοιας ένστασης στο στάδιο αγόρευσης για το εκ πρώτης όψεως όπου το σφάλμα στο κατηγορητήριο αφορούσε στη νομική βάση της κατηγορίας, εφόσον η σχετική νομοθετική διάταξη στην οποία στηρίζετο η κατηγορία είχε ήδη καταργηθεί). Για τον πιο πάνω λόγο, θα αποδεχόμουν την εισήγηση όπως αφήσω ανεφάρμοστες τις διατάξεις του Κεφ.
  1. Εν παση περιπτώσει, για χάριν πληρότητας, υπεισέρχομαι στην ουσία της υπόθεσης και αναφέρω τί επισημαίνει ο συνήγορος Υπεράσπισης των Κατηγορούμενων 1 έως 3 αναφορικά με τις κατηγορίες 25 - 27։
  2. Κανένας επιθεωρητής σύμφωνα με τον Νόμο δεν διορίστηκε εκ μέρους του Τμήματος επιθεώρησης εργασίας και καμία εξουσία ή οδηγία εκ μέρους Αρχιεπιθεωρητή παρουσιάστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, με την οποία να έχουν εξουσία να εκτελούν επιθεωρήσεις εξετάσεις ελέγχους και τα συναφή που περιγράφονται στο άρθρο 40 του Περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου.
  3. Το ίδιο το Τμήμα δεν έφερε μαρτυρία ότι είχε εξουσιοδοτημένους επιθεωρητές με τέτοιες γνώσεις για επιθεωρήσεις γερανών.
  4. Στο Τμήμα επιθεώρησης γνωστοποιήθηκε εκ των προτέρων η έναρξη εργασιών του έργου από την Κατηγορούμενη 1 ως εμφαίνεται στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΙΒ, αλλά παρά ταύτα και τις τηλεφωνικές επικοινωνίες και/ή οχλήσεις εκ μέρους της Κατηγορούμενης 1, του XXXXX Περιστιάνη (Έγγραφο Ζ) και άλλων εμπλεκομένων, ουδείς ανταποκρίθηκε από το εν λόγω Τμήμα. Δεν το διέψευσε αυτό ο ΜΚ
  5. Να σημειωθεί ότι ενόψει του ότι δεν πήγαν ποτέ να επιθεωρήσουν τον γερανό, η Κατηγορούμενη 1 απέστειλε και γραπτή επιστολή και δη το ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΙΗ, με το οποίο καλούσαν το Τμήμα να επιθεωρήσει το γερανό. Το εν λόγω Τμήμα πήγε το επόμενο έτος και δη το Φεβρουάριο του 2012 όπου και πάλι δεν επιθεώρησαν τον εν λόγω γερανό. Πήγαν και τον Απρίλιο του 2012 και πάλι δεν επιθεώρησαν το γερανό.
  6. Ο γερανός είχε επιθεωρηθεί πάμπολες φορές από τους κ.κ Ηλιάδη και Σταγάκη ως εμφαίνεται στο ΕΓΓΡΑΦΟ ΙΔ αλλά και στα ΕΓΓΡΑΦΑ Β, Γ και Δ. Από την μέρα συναρμολόγησής του και πριν ξεκινήσει τη λειτουργία του έγιναν όλες οι απαραίτητες δοκιμές και ο γερανός λειτουργούσε χωρίς κανένα απολύτως πρόβλημα.
  7. Ακόμα και μετά τον κεραυνό στις 25.2.2012, έγινε αντικατάσταση του ασύρματου χειριστηρίου, αυτός λειτουργούσε σωστά μέχρι το επίδικο συμβάν στις 10.10.
  8. Το Έγγραφο το οποίο αναφέρει «Παράρτημα Α, στοιχεία επισκέψεις υποστατικού ημερομηνίας 8.02.12» και στην πίσω όψη «Στοιχεία επισκέψεις υποστατικού ημερομηνίας 24.4.12» (βλ. ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΚΙ) δείχνει ότι έγινε επιθεώρηση στο εργοτάξιο όπου βρισκόταν ο γερανός στις 8.02.12 από τον κύριο XXXXX Παφίτη συνοδευόμενο από τον κύριο XXXXX Ορφανίδη, οι οποίοι προέβηκαν σε σχόλια για τη βελτίωση του εκπονηθέντος από την Κατηγορούμενη αρ. 1 Σχεδίου Ασφάλειας και Υγείας και ότι όταν ξαναπήγαν για επιθεώρηση στις 26.4.12 ο επιθεωρητής σχολίασε ότι ο εργολάβος είχε συμμορφωθεί με βάση τις παρατηρήσεις της προηγούμενης επιθεώρησης.
  9. Εφόσον ο γερανός βρισκόταν στο ίδιο μέρος καθόλες τις ημερομηνίες επιθεωρήσεων του εργοταξίου, έπεται ότι δεν αποτελεί παράλειψη των Κατηγορουμένων το αν οι επιθεωρητές του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας παρέλειψαν να τον επιθεωρήσουν ή αν αυτοί στερούνταν της εξειδίκευσης για να μπορούν να τον επιθεωρήσουν και να σχολιάσουν την καταλληλότητα του χειριστήριου του (ασύρματου ή άλλως πως). Δεν επιθεώρησαν ως Τμήμα και ως όφειλαν τον εν λόγω γερανό πριν την πτώση, επομένως δεν μπορούσαν να γνωρίζουν εάν ήταν συμβατό ή όχι. Εκ των υστέρων, δεν μπορούσε με βεβαιότητα να αποκλείσει τη συμβατότητα του τηλεχειριστηρίου με το γερανό, εδόσον ο κ. Βαζούρας ομολόγησε ότι «Επικοινωνήσαμε με τον κατασκευαστή του χειριστηρίου την εταιρεία Hetronic, η οποία μας απάντησε ότι δεν ήταν συμβατό, αλλά θα μπορούσε να γίνει συμβατό εάν ακολουθηθεί η σωστή καλωδίωση, το οποίο όμως λόγω της καταστροφής των ηλεκτρονικών πινάκων, επειδή ήταν ψηλά και έπεσαν, δεν μπορούσαμε να το εξακριβώσουμε». Μπορεί και να ήταν συμβατός λοιπόν. Δεν αποκλείεται από τη διαθέσιμη μαρτυρία αυτό το ενδεχόμενο. Κρίνω πως στη βάση της δοθείσας ως πιο πάνω μαρτυρίας, δεν αποκαλύπτεται εκ πρώτης όψεως υπόθεσης εναντίον των Κατηγορουμένων 1 έως
  10. Μάλλον η ολιγωρία επιθεώρησης ή/και αμέλεια κατά την επιθεώρηση θα έπρεπε να αποδοθεί στο ίδιο το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας. Αναφορικά με τις κατηγορίες 28 και
  11. Επί της ουσίας, ο συνήγορος Υπεράσπισης των Κατηγορουμένων 4 και 5 εισηγείται την απόρριψη των κατηγοριών 28 και 29, διότι δύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 35
(2)του Κεφ. 134, το καθήκον της εξασφαλίσεως της επιθεώρησης το υπέχει ο κάτοχος (occupier) του γερανού, ο οποίος πρέπει να τηρεί και το αναγκαίο Βιβλίο, όπως γίνεται αναφορά στο άρθρο 35
(2)(i). Η σχετική υποπαράγραφος (i) αναφέρει το όνομα του κατόχου («name of occupier of factory»), ο οποίος έχει την ευθύνη να τηρεί το σχετικό Βιβλίο Επιθεώρησης. Στην προκείμενη περίπτωση, εκτός του ότι κάτοχος του γερανού ήταν η κατηγορουμένη 1, η οποία υπείχε την ευθύνη του άρθρου 35
(2)(i), και πάλι σύμφωνα με την προσκομισθείσα μαρτυρία από την Κατηγορούσα Αρχή, η οποία αναφέρεται στον όρο 13 του Τεκμηρίου Α4, που καθορίζει ότι η κατηγορούμενη 1 έχει αναλάβει την ευθύνη για την τήρηση και εφαρμογή των Νόμων και των Κανονισμών κατά την λειτουργία του γερανού. Το ότι είναι ο κάτοχος και όχι ο ιδιοκτήτης του γερανού υπεύθυνος, επιβεβαιώνεται και από το άρθρο 94
(1)του Κεφ.134 το οποίο έχει ως ακολούθως: «In the event of any contravention in or in connection with or in relation to a factory of the provisions of this Law, or of any regulation, rule or order made thereunder, the occupier or (if the contravention is one in respect of which the owner is by or under this Law made responsible) the owner of the factory shall, subject as hereinafter in this Law provided, be guilty of an offence.» Ερμηνεύοντας το άρθρο 94
(1)ανωτέρω, μόνο όπου ρητώς ο Νόμος αναφέρει ότι την ευθύνη την έχει ο ιδιοκτήτης απαλλάσσεται ο κάτοχος από του να έχει την ευθύνη τήρησης των προνοιών του Νόμου. Στην προκείμενη περίπτωση, στα προμνημονευθέντα άρθρα 35
(2)και 35
(6), ρητώς αναφέρεται ότι την ευθύνη για την συντήρηση και εφαρμογή των Νόμων και Κανονισμών για τον γερανό την φέρει ο κάτοχος, που είναι η κατηγορουμένη 1. Αναφορικά με το άρθρο 35
(6), ο Μ.Κ.1, αντεξεταζόμενος εδήλωσε ότι η εγκατάσταση του γερανού έγινε κατά τρόπο άψογο. Το ότι η υποχρέωση για την εξασφάλιση της επιθεώρησης την υπείχε η 1η κατηγορουμένη είναι έκδηλο ακριβώς από το ότι έχει διατυπωθεί η 25η κατηγορία εναντίον της κατηγορουμένης 1, ότι δηλαδή ως κάτοχος, παρέλειψε να μεριμνήσει ώστε ο γερανός επιθεωρηθεί, όπως επέβαλε το άρθρο 35
(2)του Νόμου και ο όρος 13 του Τεκμηρίου Α4, έπραξε εκείνο που ανέλαβε να εφαρμόσει του Κανονισμούς και τους Νόμους. Επομένως, και αν ακόμη το παρόν Δικαστήριο προχωρούσε σε εφαρμογή του Κεφ. 134, παρά τα προβλήματα που εμφανίζει στη γλώσσα με την οποία είναι διατυπωμένες οι διατάξεις του, και πάλιν θα απάλλαττε τους Κατηγορούμενους 4 και 5 από τις κατηγορίες αυτές, λόγω του ότι με βάση την προσκομισθείσα μαρτυρία, αυτοί αποτελούσαν κατά τον ουσιώδη χρόνο ιδιοκτήτη και όχι κάτοχο του γερανού, οπόταν δεν προορίζονταν να ενταχθούν στην εμβέλεια των συγκεκριμένων νομοθετικών διατάξεων, ελλείψει ρητής αναφοράς στους ιδιοκτήτες. Αναφορικά με τις κατηγορίες αρ. 30 και
  1. Στην τελική του αγόρευση, ο συνήγορος Υπεράσπισης των Κατηγορουμένων 4 και 5 τονίζει ότι κοινό συστατικό στοιχείο, και το πιο ουσιώδες, των δύο αυτών κατηγοριών, είναι ότι για να αποδειχθεί η διάπραξη του αδικήματος των κατηγοριών αυτών, θα έπρεπε να αποδειχθεί ότι η 4η κατηγορούμενη ήταν εργοδότης του γερανού τύπου πύργου, στις 25.2.2012, στο εργοτάξιο του Δημαρχείου της Λάρνακας επί της Λεωφόρου Αθηνών. Είναι η θέση της Υπεράσπισης ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποδείξει τα ουσιώδη συστατικά στοιχεία των κατηγοριών 30 και 31 για τους κάτωθι λόγους: (α) Το άρθρο 2 του Περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου (Ν.89(Ι)/96)όπως ετροποποιήθη μεταγενεστέρως προνοεί ότι: ««εργοδότης» σημαίνει κάθε πρόσωπο που έχει την ευθύνη για το χώρο εργασίας, το υποστατικό, την επιχείρηση ή/και την εγκατάσταση στο οποίο απασχολείται ή απασχολήθηκε ο εργοδοτούμενος». Περαιτέρω, ««Εργοδοτούμενος» σημαίνει πρόσωπο που εργάζεται ή εργάστηκε με σύμβαση απασχόλησης με σκοπό την εκτέλεση εργασίας ή ασκούμενο ή μαθητευόμενο πρόσωπο και περιλαμβάνει πρόσωπο που εκπληρεί εναλλακτική κοινωνική υπηρεσία, δυνάμει του περί Εθνικής Φρουράς Νόμου.» (β) Η Κατηγορούσα Αρχή ουδεμία μαρτυρία προσεκόμισε ότι η 4η κατηγορούμενη συνεδέετο με οποιαδήποτε σύμβαση απασχόλησης με οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο εργαζόταν στο εργοτάξιο. (γ) Αντίθετα, η μαρτυρία που προσεκομίσθη και κατεχωρήθη στα πρακτικά της δίκης από τον μοναδικό μάρτυρα κατηγορίας Μ.Κ.1 XXXXX Βαζούρα, ήταν ότι η 4η κατηγορούμενη, δηλαδή η εταιρία T. C. TOWER CRANES LTD, ήταν εκμισθωτής του γερανού τον οποίον εμίσθωσε η 1η κατηγορούμενη. (δ) Ο αναφερόμενος μάρτυρας, κ. Βαζούρας, κατέθεσε το Μισθωτήριο Έγγραφο ως Τεκμήριο Α4, όπου ρητώς αναφέρεται η ιδιότητα της 4ης κατηγορούμενης ως εκμισθώτριας του γερανού. Διαβάζοντας ένας τον όρο 13 του αναφερομένου Μισθωτηρίου Εγγράφου (Τεκμήριο Α4), την ευθύνη για την συντήρηση και έλεγχο του γερανού την ανέλαβε η 1η κατηγορουμένη, η οποία ανέλαβε επίσης να είναι υπεύθυνη «για την τήρηση και εφαρμογή των νόμων που αφορούν στην κατοχή, χρήση αλλά και την συντήρηση του μισθίου». (ε) Πέραν όμως αυτών, ο αναφερόμενος μάρτυρας στην σελίδα 9 και παράγραφο 7.
  2. της Γραπτής Δήλωσής του, Έγγραφο Α, αναφέρει ότι σύμφωνα με το Συμβόλαιο Μίσθωσης του γερανού για την συντήρηση και έλεγχο του γερανού, υπεύθυνη ήταν η 1η κατηγορούμενη. Στην παράγραφο 7.4 της ίδιας Δήλωσης, γίνεται αναφορά ότι το συμβάν γνωστοποιήθηκε στο Επαρχιακό Γραφείο Επιθεώρησης Εργασίας της Λάρνακας από τον ΕΡΓΟΔΟΤΗ υπεύθυνο του εργοταξίου DE.ZO CONSTRUCTIONS & DEVELOPERS LTD στις 5.10.
  3. Δηλαδή, σύμφωνα με τον Μ.Κ.1, εργοδότης και υπεύθυνος του εργοταξίου ήταν η 1η κατηγορουμένη, η οποία ανέλαβε τα οικοδομικά έργα, κατόπιν συμφωνίας που έκαμε με το Δημαρχείο της Λάρνακας. (στ) Περαιτέρω, ο μάρτυρας κατέθεσε στην σελίδα 2 της Δηλώσεώς του, ότι ο γερανός ήταν εγκατεστημένος στο εργοτάξιο της εταιρίας, δηλαδή της 1ης κατηγορουμένης, επί της Λεωφόρου Αθηνών. Στην 6η παράγραφο στην σελίδα 6 της Δηλώσεως του Μ.Κ.1, γίνεται ρητή αναφορά ότι η 1η κατηγορούμενη, δηλαδή η εταιρία DE.ZO CONSTRUCTIONS & DEVELOPERS LTD, ανέλαβε ως εργολάβος το έργο επεκτάσεως του Δήμου Λάρνακας, και κατά συνέπεια, οι απασχολούμενοι στον χώρο εκείνο ήσαν εργοδοτούμενοι της εταιρίας αυτής. Αναφέρει και τους Διευθυντές της εταιρίας οι οποίοι λόγω της ιδιότητός των είναι κατηγορούμενοι ενώπιον του Δικαστηρίου. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, αποδέχομαι τη θέση της Υπεράσπισης ότι η Κατηγορούσα Αρχή δεν έχει φέρει μαρτυρία που να αποδεικνύει το πιο ουσιώδες συστατικό στοιχείο του αδικήματος, ότι δηλαδή η 4η κατηγορούμενη και κατ' επέκταση ο 5ος κατηγορούμενος ήταν εργοδότες στο εργοτάξιο του Δήμου Λάρνακας επί της Λεωφόρου Αθηνών, και ως εκ του λόγου αυτού, καταλήγω ότι δεν αποδεικνύεται εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον τους στις κατηγορίες 30 και
  4. Αναφορικά με τις κατηγορίες αρ. 32 και
  5. Είναι η εισήγηση της Υπεράσπισης ότι ελλείπει η απόδειξη του ουσιώδους συστατικού στοιχείου των αδικημάτων, ότι η κατηγορούμενη 4 ήταν εργοδότης του έργου επί της Λεωφόρου Αθηνών στην Λάρνακα. Η μη απόδειξη του ουσιώδους αυτού συστατικού στοιχείου δικαιολογεί πλήρως την μη κλήση της 4ης και κατ' επέκταση του 5ου κατηγορουμένου εις απολογία, με βάση τα όσα έχουν αναφέρει ανωτέρω σχετικά με τις κατηγορίες 30 και
  6. Εν πάση περιπτώσει, απορρίπτει η Υπεράσπιση τον ισχυρισμό ότι η 4η κατηγορουμένη δεν διασφάλισε ότι ο γερανός με τον τρόπο που συναρμολογήθηκε ή εγκαταστάθηκε δεν δημιουργούσε κίνδυνο όταν χρησιμοποιείται, επειδή δεν διασφάλισε ότι το ενσύρματο χειριστήριο ήταν διαθέσιμο στον χειριστή του γερανού για απελευθέρωση της κεραίας του γερανού και επιβεβαίωση της απελευθέρωσης. Επί τούτου, σημειώνει τα ακόλουθα: «(α) Η πιο πάνω διατύπωση είναι έωλη, μη εντασσόμενη στην λογική συνάρτηση των γεγονότων που παρατίθενται στην εν θέματι κατηγορία και συγκεκριμένα με την απελευθέρωση του γερανού. (β) Τούτο διότι πρώτα, σύμφωνα με την προσαχθείσα μαρτυρία, υπήρχε, εκτός από το ενσύρματο χειριστήριο, και το τηλεχειριστήριο, το οποίο εχρησιμοποιείτο συνεχώς κατά την λειτουργία του γερανού. Με την χρησιμοποίηση αυτού του τηλεχειριστηρίου, ο γερανός ελειτουργούσε κανονικά επί σειρά μηνών χωρίς την πρόκληση οποιουδήποτε προβλήματος. (γ) Το τηλεχειριστήριο ήτο μάρκας Hetronic, το οποίο έφερε την σήμανση CE. Η σήμανση CE σημαίνει και αποδεικνύει ότι ο τύπος αυτός του τηλεχειριστηρίου είχε ελεγχθεί τεχνολογικά από τις αρμόδιες τεχνολογικές υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εδόθη άδεια χρήσεως του κατά την λειτουργία του γερανού. Κατά την διάρκεια της διαδικασίας κατεχωρήθη ως Τεκμήριο ΛΑ του τι σημαίνει σήμανση CE. Σύμφωνα με το Τεκμήριο ΛΑ, η σήμανση CE αποδεικνύει ότι το τηλεχειριστήριο έχει ελεγχθεί και πληροί όλες τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές ως προς την ασφάλεια και την προστασία της υγείας και του περιβάλλοντος. (δ) Ο ίδιος ο μάρτυρας παρεδέχθη ότι ο γερανός ελειτουργούσε κανονικά επί σειρά μηνών πριν την πτώση του, και με την χρήση αυτού του τηλεχειριστηρίου. Παρεδέχθη δε επίσης ότι στην σελίδα 13 των πρακτικών της υπόθεση 6187/14 που κατετέθη ως Τεκμήριο ΚΒ, το τηλεχειριστήριο θα μπορούσε να είναι συμβατό αν ακολουθείτο η σωστή καλωδίωση. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι δεν μπορούσε όμως λόγω της καταστροφής των ηλεκτρονικών πινάκων επειδή έπεσαν από ψηλά να διακριβωθεί εάν έγινε η σωστή καλωδίωση. (ε) Αντεξεταζόμενος όμως στις 30.5.2019, ο μάρτυς ερωτηθείς εάν συμφωνεί ότι αν γινόταν η καλωδίωση σωστά, θα μπορούσε να λειτουργήσει αυτό το τηλεχειριστήριο, το οποίο πράγματι λειτούργησε κανονικά, απήντησε «Ναι. Δεν είχαμε ένδειξη ότι δεν λειτουργούσε κανονικά». (στ) Εκτός όμως από αυτό, δεν πρέπει να αγνοηθεί ότι ο γερανός ελειτουργούσε με το τηλεχειριστήριο αυτό από την ημέρα που άρχισε να χρησιμοποιείται στο εργοτάξιο από τις 10.11.2011 μέχρι τις 25.2.
  7. Στις 25.2.2012 το τηλεχειριστήριο κατεστράφη λόγω πτώσης κεραυνού, και εν συνεχεία από τις 25.2.2012 που ετέθη νέο τηλεχειριστήριο της ιδίας μάρκας μέχρι τις 10.10.2012 που κατέπεσε ο γερανός λόγω της θεομηνίας που έπληξε τον χώρο στις 10.10.
  8. (ζ) Πολύ σημαντικό είναι να λεχθεί ότι υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου αδιαμφισβήτητη μαρτυρία ότι έλαβε χώρα η σωστή καλωδίωση, και τούτο αναφέρεται στην έγγραφη μαρτυρία του XXXXX Ηλιάδη, που κατετέθη ως Έγγραφο Β, ο οποίος αντικατέστησε το τηλεχειριστήριο στις 25.2.2012 μετά από την πτώση του κεραυνού. Ο XXXXX Ηλιάδης, ένας προσοντούχος υψηλού επιπέδου ηλεκτρολόγος, με δεκαπενταετή πείρα, σύμφωνα με την μαρτυρία που προσεκομίσθη κατά την ακροαματική διαδικασία, ανέφερε στην κατάθεσή του, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: «Το χειριστήριο που χάλασε ήταν μάρκας HETRONIC. Εξ όσων γνωρίζω το χειριστήριο ήταν τοποθετημένο στον γερανό από τον καιρό που ήρθε στην εταιρεία. Το νέο χειριστήριο που τοποθετήθηκε στο γερανό ήταν πάλι μάρκας HETRONIC, το οποίο λειτουργούσε προηγούμενα σε πανομοιότυπο γερανό. Το νέο χειριστήριο ήταν ιδίου τύπου με το παλαιό. Δεν χρειάστηκε να κάνω κάποια αλλαγή στο γερανό ή οποιαδήποτε άλλη μετατροπή, ταίριαξα το φις. Μετά τον λειτούργησα, έγινε έλεγχος κινήσεων και ασφαλιστικών και η λειτουργεία ήταν ομαλή. Την πιο πάνω εργασία την εκτέλεσα με εντολή του κ. XXXXX Σταγάκη ο οποίος με εργοδοτεί τα τελευταία χρόνια. Όταν τελείωσα την πιο πάνω εργασία αντικατάστασης, παρόν ήταν ο κ. XXXXX ο οποίος παρέλαβε το χειριστήριο και δοκίμασε και ο ίδιος τη λειτουργία του γερανού. Ρώτησα τον κ. XXXXX αν είχε κάποιο πρόβλημα ο γερανός και μου είπε ότι δεν είχε. Νομίζω ότι αυτός ήταν ο χειριστής του γερανού. Στη συνέχεια επεξήγησα στον κ. XXXXX τον τρόπο απελευθέρωσης του γερανού. Εξ΄ όσων γνωρίζω, συνάδελφοι μου είχαν υποδείξει ξανά τον τρόπο λειτουργίας του ασυρμάτου χειριστηρίου κατά την πρώτη εγκατάσταση του γερανού στην Κύπρο, δηλαδή στο συγκεκριμένο εργοτάξιο.» Η μαρτυρία του μάρτυρα Ηλιάδη είναι μαρτυρία εξ ακοής την οποία δικαιωματικά προσεκόμισε η Κατηγορούσα Αρχή. Η μαρτυρία αυτή δεν αμφισβητήθηκε από την Υπεράσπιση. Πσρέμεινε ακλόνητη ενώπιον του Δικαστηρίου. Ο XXXXX Ηλιάδης δεν αμφισβητήθηκε από τον ΜΚ1 ότι είναι αρμόδιο πρόσωπο σύμφωνα με την έννοια την οποία προσδίδει ο Κανονισμός 2 της Κ.Δ.Π.444/2001 σύμφωνα με τον οποίον: ««αρμόδιο πρόσωπο» σημαίνει κάθε πρόσωπο το οποίο κατέχει την απαι­τούμενη πείρα και γνώσεις για την ασφαλή διεξαγωγή, έλεγχο και επιθεώ­ρηση της υπό εκτέλεση εργασίας» Κατά συνέπεια, κρίνω ότι η μαρτυρία που προσκόμισε η ίδια η Κατηγορούσα Αρχή αντιστρατεύεται τις λεπτομέρειες των κατηγοριών στο κατηγορητήριο και δεν δημιουργεί πραγματική πιθανότητα καταδίκης. Δεν αποκαλύπτεται εκ πρώτης όψεως υπόθεση ως οι κατηγορίες 32 και
  9. Αναφορικά με τις κατηγορίες αρ. 34 και
  10. Πέραν από την αποτυχία της Κατηγορούσας Αρχής να αποδείξει ότι η 4η κατηγορουμένη ήταν εργοδότης, στο Κατηγορητήριο διατυπώνεται και η θέση ότι η 4η κατηγορουμένη παρέλειψε να παράσχει επαρκείς πληροφορίες στα πρόσωπα στα οποία προμήθευσε τον γερανό σχετικά με την χρήση και οποιεσδήποτε συνθήκες που διασφαλίζουν ότι θα είναι ασφαλείς και χωρίς κίνδυνο, επειδή ούτε εγχειρίδιο χρήσης του γερανού σε καταληπτή γλώσσα από τον χειριστή του γερανού, ούτε γραπτές οδηγίες ήσαν διαθέσιμες με αποτέλεσμα, εργοδοτούμενα πρόσωπα να εκτίθενται σε κίνδυνο. Λέγει η Υπεράσπιση ότι η πιο πάνω θέση είναι τελείως εσφαλμένη, διότι το άρθρο 17
(1)(γ) του Νόμου, το οποίο παρατίθεται ως νομική βάση των αδικημάτων των κατηγοριών 34 και 35, αναφέρει ότι: «
(1)Κάθε πρόσωπο που σχεδιάζει, κατασκευάζει, εισάγει, προμηθεύει, εκμισθώνει ή εκθέτει οποιαδήποτε εγκατάσταση ή οποιοδήποτε αντικείμενο για χρήση στην εργασία για σκοπούς κέρδους οφείλει να- (α) διασφαλίζει ότι το αντικείμενο ή/και η εγκατάσταση έχουν σχεδιαστεί και κατασκευαστεί έτσι ώστε να είναι ασφαλή και χωρίς κινδύνους για οποιοδήποτε πρόσωπο, όταν αυτά εγκαθίστανται, ρυθμίζονται, χρησιμοποιούνται, καθαρίζονται ή υφίστανται συντήρηση από οποιοδήποτε πρόσωπο· (γ) λαμβάνει τέτοια μέτρα, ώστε να διασφαλίζει ότι έχουν παρασχεθεί επαρκείς πληροφορίες στα πρόσωπα στα οποία προμήθευσε το αντικείμενο ή την εγκατάσταση, σχετικά με τη χρήση για την οποία σχεδιάστηκαν ή δοκιμάστηκαν και σχετικά με οποιεσδήποτε συνθήκες που διασφαλίζουν ότι θα είναι ασφαλή και χωρίς κινδύνους σ' όλες τις περιπτώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο (α), καθώς και στις περιπτώσεις που το αντικείμενο ή η εγκατάσταση αποσυναρμολογούνται, διαλύονται ή απορρίπτονται ως άχρηστα·» Είναι η θέση της Υπεράσπισης ότι ακριβώς ό,τι προνοεί το άρθρο 17
(1)(γ) (ανωτέρω) εξετελέσθη πλήρως από την 4η κατηγορουμένη και προς τούτο, επικαλείται την μαρτυρία του μάρτυρα XXXXX Ηλιάδη, που αποτελεί το Έγγραφο Β. Ο μάρτυς Ηλιάδης (Έγγραφο Β), αναφέρει ρητώς ότι εξήγησε στον χειριστή του γερανού με άκρα λεπτομέρεια, δηλαδή παρέσχε όλες τις επαρκείς πληροφορίες για τον χειρισμό του γερανού, κατά τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο. Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι: «Εξ όσων γνωρίζω το χειριστήριο ήταν τοποθετημένο στον γερανό από τον καιρό που ήρθε στην εταιρεία. Το νέο χειριστήριο που τοποθετήθηκε στο γερανό ήταν πάλι μάρκας HETRONIC, το οποίο λειτουργούσε προηγούμενα σε πανομοιότυπο γερανό. Το νέο χειριστήριο ήταν ιδίου τύπου με το παλαιό. Δεν χρειάστηκε να κάνω κάποια αλλαγή στο γερανό ή οποιαδήποτε άλλη μετατροπή, ταίριαξα το φις. Μετά τον λειτούργησα, έγινε έλεγχος κινήσεων και ασφαλιστικών και η λειτουργεία ήταν ομαλή. Την πιο πάνω εργασία την εκτέλεσα με εντολή του κ. XXXXX Σταγάκη ο οποίος με εργοδοτεί τα τελευταία χρόνια. Όταν τελείωσα την πιο πάνω εργασία αντικατάστασης, παρόν ήταν ο κ. XXXXX ο οποίος παρέλαβε το χειριστήριο και δοκίμασε και ο ίδιος τη λειτουργία του γερανού. Ρώτησα τον κ. XXXXX αν είχε κάποιο πρόβλημα ο γερανός και μου είπε ότι δεν είχε. Νομίζω ότι αυτός ήταν ο χειριστής του γερανού. Στη συνέχεια επεξήγησα στον κ. XXXXX τον τρόπο απελευθέρωσης του γερανού. Εξ΄ όσων γνωρίζω, συνάδελφοι μου είχαν υποδείξει ξανά τον τρόπο λειτουργίας του ασυρμάτου χειριστηρίου κατά την πρώτη εγκατάσταση του γερανού στην Κύπρο, δηλαδή στο συγκεκριμένο εργοτάξιο. Ο τρόπος απελευθέρωσης του γερανού που υπέδειξα στον κ. XXXXX είναι ο ακόλουθος: χρησιμοποιώντας το ασύρματο χειριστήριο, εν λειτουργία του γερανού, δίνουμε εντολή περιστροφής, μέσω του μοχλού περιστροφής. Έπειτα αφήνουμε το μοχλό σε κατάσταση ηρεμίας και πιέζουμε το κομβίο «Ο» μια φορά. Έπειτα πιέζουμε το κομβίο της απελευθέρωσης του φρένου του κινητήρα της περιστροφής του γερανού για δέκα δευτερόλεπτα περίπου. Μετά κλείνουμε το χειριστήριο (δηλαδή τον πομπό) από τον διακόπτη λειτουργίας του και παρακολουθούμε τον γερανό αν συνεχίζει να περιστρέφεται ή όχι. Αν συνεχίζει να περιστρέφεται τότε ο γερανός είναι ελεύθερος και ο χειριστής μπορεί να σταματήσει τη χρήση του γερανού με ασφάλεια. Με την πιο πάνω διαδικασία ο χειριστής είναι απόλυτα βέβαιος ότι ο γερανός απελευθερώθηκε και μπορεί να περιστρέφεται ελεύθερα με τον αέρα.» Ό,τι αναφέρεται κατά συνέπεια στο Άρθρο 17
(1)(γ) (ανωτέρω) έχει, σύμφωνα με την προσαχθείσα μαρτυρία, παρασχεθεί στον χειριστή του γερανού. Όπως τονίζει ο συνήγορος Υπεράσπισης «Το Έγγραφο Β αποτελεί μαρτυρία την οποία προσεκόμισε η ίδια η Κατηγορούσα Αρχή και κυριολεκτικά εκπληττόμεθα γιατί επέμενε ο Μ.Κ.1 XXXXX Βαζούρας να ισχυρίζεται ότι θα έπρεπε να δοθεί εγχειρίδιο στον χειριστή του γερανού, εν γνώσει του μάλιστα ότι ο Νόμος δεν απαιτεί την παροχή οποιουδήποτε εγχειριδίου ή γραπτών οδηγιών, αλλά απλή παροχή πληροφοριών για την ασφαλή χρήση του αντικειμένου. Μάλιστα ήτο τόσο επίμονος στις θέσεις του ο Μ.Κ.1 που έλεγε ότι έπρεπε να είχε μεταφρασθεί ολόκληρο το Βιβλίο Χρήσεως του γερανού από την γερμανική γλώσσα στην ελληνική, και ότι αν δεν γινόταν δεν θα έπρεπε να χρησιμοποιούνται γερανοί στην Κύπρο. Η δήλωση αυτή είναι ατυχής και επιπολαίως ανεύθυνη, γιατί αν απαγορεύετο η χρήση γερανών στην Κύπρο επειδή δεν είχε μεταφρασθεί το ογκώδες βιβλίο που αφορά την κατασκευή και την χρήση των γερανών, θα ζούσαμε σε τριτοκοσμικές συνθήκες, αφού δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε οικοδομική βιομηχανία.». Κρίνω ότι το να καλείται το παρόν Δικαστήριο από την Κατηγορούσα Αρχή να απορρίψει ή να αγνοήσει μαρτυρία που η ίδια προσκόμισε, η οποία τυγχάνει να είναι απενοχοποιητική για τους Κατηγορούμενους, δεν είναι κατάλληλο. Δεν μπορεί να απομονώσει το παρόν Δικαστήριο τη μαρτυρία του ΜΚ1 και να μην τη συσχετίσει καθόλου με εκείνην την απενοχοποιητική μαρτυρία που έδωσαν άλλα πρόσωπα και την οποία εισήγαγε ο ΜΚ1 στη δίκη ως εξ ακοής μαρτυρία. Το Δικαστήριο στο στάδιο του εκ πρώτης όψεως εξετάζει, αν και όχι λεπτομερώς, όλη την προσκομισθείσα μαρτυρία στην όψη της. Εδώ, εν προκειμένω, κρίνω ότι δεν διαφαίνεται πραγματική πιθανότητα καταδίκης των Κατηγορουμένων 4 και 5 στη βάση των κατηγοριών 34 και
  1. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Για όλους τους πιο πάνω λόγους, απαλλάττω και αθωώνω τους Κατηγορούμενους 1 έως 5 σε όλες τις κατηγορίες που έκαστος αντιμετωπίζει. (υπ).......... Α. Πανταζή, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Παράρτημα Πίνακας τεκμηρίων που κατέθεσε ο ΜΚ1 ΤΕΚΜΗΡΙΟ A 1 : Aστυνομική έκθεση ημερ.29/10/12, όπου αναφέρονται σε αυτή τα ονόματα των τραυματιών. ΤΕΚΜΗΡΙΟ A 2: Εικόνα που δείχνει που ήταν τοποθετημένος ο γερανός (στο Δημαρχείο) ΤΕΚΜΗΡΙΟ Α 3: Εικόνα που δείχνει την βάση του γερανού ΤΕΚΜΗΡΙΟ Α 4: Συμφωνία μίσθωσης Οικοδομικού Γερανού ημερ. 10/11/11 μεταξύ της Κατηγορούμενης 1 και της Κατηγορούμενης
  2. ΤΕΚΜΗΡΙΟ Α 5 : Επιστολογραφία - ηλεκτρονικά μηνύματα του τμήματος επιθεώρησης εργασίας με την εταιρεία Ηetronic. ΤΕΚΜΗΡΙΟ Α 6: Εικόνα ενσύρματου χειριστηρίου ΤΕΚΜΗΡΙΟ Α 7: Επιστολή της μετεωρολογικής υπηρεσίας ημερ. 23/10/12, όπου αναφέρεται ότι κατά την ημέρα και ώρα πτώσης τους γερανού καταγράφηκε το φαινόμενο του squall. ΕΓΓΡΑΦΟ Β: κατάθεση Δ. Ηλιάδη ημερ. 19/02/13.. ΕΓΓΡΑΦΟ Γ: κατάθεση Π. Σταγάκη ημερ.12/10/
  3. ΕΓΓΡΑΦΟ Δ: κατάθεση Π. Σταγάκη ημερ.13/11/12.. ΕΓΓΡΑΦΟ Ε: κατάθεση Μιχάλη Μαλακτού ημερ. 31/10/
  4. ΕΓΓΡΑΦΟ ΣΤ: Κατάθεση Κώστας Ανδρέου ημερ.30/10/12,. ΕΓΓΡΑΦΟ Ζ: κατάθεση Χρ. Περιστιάνη ημερ. 20/10/
  5. ΕΓΓΡΑΦΟ Η: κατάθεση Ανδρέα Νικολεττή ημερ.25/10/12- κατηγορούμενος 3 ΕΓΓΡΑΦΟ Θ: κατάθεση Κυριάκου Παναγή ημερ.16/10/
  6. ΕΓΓΡΑΦΟ Ι: κατάθεση Ανδρέα Ανδρέου ημερ.25/10/
  7. ΕΓΓΡΑΦΟ ΙΑ: Δέσμη εγγράφων γνωστοποίησης ατυχήματος. ΕΓΓΡΑΦΟ ΙΒ: Γνωστοποίηση εκ των προτέρων για έναρξη εργασιών ημερ. 05/10/11, το οποίο φέρει σφραγίδα παραλαβής από το τμήμα επιθεώρησης εργασίας. ΕΓΓΡΑΦΟ ΙΓ: Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας το οποίο υπέβαλε η 1η κατηγορούμενη για το εργοτάξιο. ΕΓΓΓΡΑΦΟ ΙΔ: Crane Control Book. ΕΓΓΡΑΦΟ ΙΕ: Βιβλίο Έργου και αντίγραφα συγκεκριμένες σελίδες. ΕΓΓΡΑΦΟ ΙΣΤ: Αγγλικό κείμενο από την Κατηγορούμενη
  8. ΕΓΓΡΑΦΟ ΙΖ: δέσμη καταθέσεων από αστυνομία - όχι για αλήθεια του περιεχομένου τους αλλά ότι είναι στην κατοχή του μάρτυρα. ΕΓΓΡΑΦΟ ΙΗ: επιστολή ημερ. 20/12/11 η οποία υπογράφεται από τον Ανδρέα Ανδρέου πολιτικό μηχανικό και υπεύθυνο του έργου εκ μέρους της Κατηγορούμενης 1, με την οποία η κατηγορούμενη 1 καλούσε και γραπτώς το τμήμα επιθεώρησης εργασίας να επιθεωρήσει. ΙΘ : έμβολο φρένου γερανού (τεκμήριο 11 στην άλλη ποινική διαδικασία με αρ.6187/14) Κ: ασύρματο χειριστήριο (τεκμήριο 9 στην άλλη ποινική διαδικασία με αρ.6187/14) ΚΑ: ενσύρματο χειριστήριο (τεκμήριο 10 στην άλλη ποινική διαδικασία με αρ.6187/14) ΚΒ: πρακτικά ημερ.14/10/16 στην ποινική υπόθεση με αρ. 6187/14 ΚΓ: πρακτικά ημερ. 18/10/16 στην ποινική υπόθεση με αρ. 6187/14 ΚΔ: πρακτικά ημερ. 04/11/16 στην ποινική υπόθεση με αρ. 6187/14 ΚΕ: πρακτικά ημερ. 22/11/16 στην ποινική υπόθεση με αρ. 6187/14 ΚΣΤ: Τόμος Α σχέδιο ασφάλειας και υγείας ΚZ: Τόμος Β αξιολόγηση κίνδυνων ΚΗ: Τόμος Γ πρόληψη κίνδυνων ΚΘ: Προσφορά και συμφωνία με Δήμο Λάρνακας ημερ.07/09/11 ΚΙ: Στοιχεία επίσκεψης υποστατικού/έργου (2 όψεις) 08/02/12 και 24/04/12 από το τμήμα επιθεώρησης εργασίας. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.