ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ν. ΙΩΑΝΝΟΥ, Aρ. Υπόθεσης: 79/2017, 19/8/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2019:B58 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Ξ. Ξενοφώντος, Ε.Δ. Aρ. Υπόθεσης: 79/2017 ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ -v- ΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧ ΙΩΑΝΝΟΥ Κατηγορούμενος Ημερομηνία: 19 Αυγούστου 2019 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Κατηγορούσα Αρχή: Η κα Στ. Πίπη. Για τον Κατηγορούμενο: κα Π. Δημητρίου Κατηγορούμενος παρών ΑΠΟΦΑΣΗ Τα αδικήματα Ο Κατηγορούμενος κατηγορείται για το αδίκημα της αμελούς οδήγησης και συγκεκριμένα ότι στις 2/11/2016 και ώρα 1400 στην οδό Μεχμέτ Μπέη της Επαρχίας Λάρνακας, οδηγούσε μηχανοκίνητο όχημα χωρίς να καταβάλλει την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή (Πρώτη Κατηγορία). Κατηγορείται επίσης για παράλειψη σηματοδότησης για ένδειξη κατεύθυνσης του οχήματος. Η υπόθεση σχετίζεται με δυστύχημα στο οποίο εμπλάκηκε ο Κατηγορούμενος από τη μια και μοτοσικλετιστής και η συνοδηγός του από την άλλη λόγω φερόμενης ανακοπής του οχήματος του μοτοσικλετιστή με απότομη και χωρίς προηγούμενη σηματοδότηση στροφή προς τα δεξιά καθώς ο μοτοσικλετιστής επιχειρούσε να προσπεράσει το αυτοκίνητο. Η μαρτυρία Έδωσαν μαρτυρία για την Κατηγορούσα Αρχή 3 πρόσωπα και συγκεκριμένα ο εμπλεκόμενος μοτοσικλετιστής - Μ.Κ.1 Μ. Ιωάννου, ο αστυνομικός εξεταστής της υπόθεσης (Μ.Κ.2), οδηγός οχήματος που ήταν πίσω από τα άλλα οχήματα και φέρεται ως αυτόπτης μάρτυς του δυστυχήματος Μ.Κ.3 XXXXX Αγαθαγγέλου. Μετά την κλήση του σε απολογία, ο Κατηγορούμενος άσκησε το δικαίωμα της σιωπής κι έδωσε ενόρκως μαρτυρία η αδελφή του συνοδηγός στο όχημα κατά το δυστύχημα. Ο Μ.Κ.1, υιοθέτησε στο Δικαστήριο κατάθεσή του ημερομηνίας 6/11/2016 σε σχέση με το δυστύχημα (Τεκμήριο 1). Αναφέρει σε αυτήν ότι είναι μηχανικός μοτοσικλέτων και οδηγούσε μοτοσικλέτα στις 2/11/2016 και περί ώρα 1400 στην οδό Χαμίτ Μπέη με κατεύθυνση από τα φώτα τροχαίας ΑΛΦΑΜΕΓΑ προς το κέντρο της πόλης. Στη μοτοσικλέτα μετέφερε ως συνεπιβάτιδά του την κόρη του. Τα φώτα πορείας της μοτοσικλέτας ήταν αναμμένα. Αυτός φορούσε κράνος ενώ η κόρη του όχι. Μπροστά του υπήρχε ένα αυτοκίνητο σαλούν 2 μέτρα από εκείνον. Σε κάποιο σημείο του δρόμου κοντά στην είσοδο της υπεραγοράς, το αυτοκίνητο αυτό ελάττωσε ταχύτητα απότομα και είδε τον οδηγό του να κοιτάζει αριστερά όπου υπάρχει κόλπος στάθμευσης οχημάτων. Ο ίδιος υπολόγισε ότι θα πήγαινε αριστερά για να σταθμεύσει ελαττώνοντας τελείως και έκανε κίνηση δεξιά για να τον αποφύγει. Φθάνοντας κοντά στην πόρτα οδηγού, ο οδηγός κοιτούσε ακόμα αριστερά και την ίδια ώρα έστριψε απότομα δεξιά με το όχημά του. Αποτέλεσμα αυτού ήταν η σύγκρουση με τη μοτοσικλέτα και η πτώση του ίδιου, της κόρης του και της μοτοσικλέτας στην άσφαλτο. Ο οδηγός δεν είχε δείξει πριν τη σύγκρουση ότι θα έστριβε δεξιά. Στη συνέχεια ήρθε ασθενοφόρο που παρέλαβε την κόρη του και τον ίδιο και τους μετέφερε στο Νοσοκομείο Λάρνακας. Αφού εξετάστηκε απολύθηκε, ενώ την επόμενη μέρα, μετέβηκε σε ιδιωτικό νοσοκομείο λόγω πόνων που ένιωθε και διαπιστώθηκε ότι είχε κάταγμα λεκάνης. Αντεξεταζόμενος ανέφερε τα ακόλουθα: - Μόλις πέρασε τα φώτα τροχαίας ήταν μπροστά του το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Κατηγορούμενος, αλλά ως ανέφερε μετά από την πάροδο δύο χρόνων από το ατύχημα δεν μπορούσε να είναι τελείως σίγουρος. Ήταν ακριβώς πίσω του αυτοκινήτου στη δεξιά πλευρά, οδηγώντας όμως στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας. Η σύγκρουση όμως έγινε στη δεξιά λωρίδα. - Τη στιγμή που ελάττωσε ταχύτητα του αυτοκίνητο με πρόθεση να στρίψει αριστερά, γιατί είχε κινηθεί και λίγο αριστερά, προσπάθησε να το αποφύγει και εισήλθε στη δεξιά λωρίδα γιατί δεν έρχονταν αυτοκίνητα και μπήκε για να τον προσπεράσει και να φύγει. Ήταν στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας δηλαδή όταν επισυνέβηκε το ατύχημα. Κινείτο με χαμηλή ταχύτητα γιατί ο δρόμος είχε κίνηση. Υπολογίζει να κινείτο λίγο πριν από το ατύχημα με ταχύτητα 40-50 Χ.Α.Ω. Το όχημα του Κατηγορούμενου είχε ελαττώσει ταχύτητα, σχεδόν σταματήσει. Δεν δέχθηκε ότι κινείτο με ψηλή ταχύτητα γιατί βρισκόταν σε απόσταση 30 μέτρα από φώτα τροχαίας από τα οποία μόλις είχε ξεκινήσει. - Ο Κατηγορούμενος ελάττωσε στην είσοδο της υπεραγοράς, μετάνιωσε ξαναανάπτυξε ταχύτητα για ακόμα 10 μέτρα, ελάττωσε κι έκανε κίνηση αριστερά και τότε ο ίδιος κινήθηκε δεξιά να τον προσπεράσει, κινήθηκε και ο Κατηγορούμενος δεξιά κι επήλθε η σύγκρουση,. Όταν του ζητήθηκε να εξηγήσει γιατί δεν το ανέφερε αυτό στην κατάθεσή του, είπε ότι δεν γνωρίζει γιατί δεν το έπραξε. - Έβλεπε που κοίταξε ο Κατηγορούμενος γιατί ήταν δίπλα του. - Την ώρα που ο ίδιος ήταν δίπλα στην πόρτα του οδηγού, είδε τον οδηγό που κοιτούσε αριστερά κι έκανε κίνηση το τιμόνι του προς τα δεξιά και του χτύπησε. Τον έβλεπε όμως και όταν ήταν πίσω του για να ξέρει την αντίδρασή του για να υπολογίσει και ο ίδιος τις δικές του κινήσεις. - Ο Κατηγορούμενός δεν έδειξε με δείκτη. Έδειξε με δείκτη την ώρα που ο ίδιος ήταν δεξιά για να τον προσπεράσει. Σε άλλο σημείο μάλιστα ο Μ.Κ.1., ανέφερε ότι την ώρα που ήταν στο πλευρό του μπορεί να χρησιμοποίησε ο Κατηγορούμενος το δείκτη. - Την ώρα που άρχισε να στρίβει το όχημα ο Κατηγορούμενος, ο ίδιος ήταν στην πόρτα του οδηγού. Αν και είπε ότι ενώ ο ίδιος όταν κοίταζε στο καθρεφτάκι του οδηγού έβλεπε το πρόσωπό του, δεν απέκλεισε ότι την ώρα που έστριβε, μπορεί να βρισκόταν εντός τυφλού σημείου, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να γίνει αντιληπτός (επί λέξει είπε «Μπορεί και να μην με είδε ο άνθρωπος. Είμαστε άνθρωποι είναι φυσικό. Δεν είπα ότι το έκανε εσκεμμένα.»). - Κατ' αυτόν υπήρχε διακεκομμένη γραμμή κι άρα μπορούσε κάποιος να προσπεράσει. Ήταν σίγουρος γι' αυτό. - Κατά τη γνώμη του ήταν λάθος του να θεωρήσει ότι θα έστριβε αριστερά ο Κατηγορούμενος. - Επίσης δέχθηκε ότι ήταν παράνομο το ότι δεν φορούσε κράνος η κόρη του, Ο Κατηγορούμενος δεν ήξερε που να πάει κατά την άποψή του. Ελάττωνε, ξεκινούσε κι αυτός προσπάθησε να τον προσπεράσει γιατί νευρίασε στο τέλος σε απόσταση 30 μέτρων να ελαττώνει και να ξεκινά ο Κατηγορούμενος. Τον προσπέρασε και την ώρα που τον προσπερνούσε ο Κατηγορούμενος κινήθηκε δεξιά και τον χτύπησε. Αυτή ήταν η ουσία. Ο Μ.Κ.2, Αστ. XXXXX Π. Γρηγορίου, υιοθέτησε το περιεχόμενο Έκθεσης - Κατάθεσής του ημερ. 4/12/2016, σύμφωνα με την οποίαν, υπηρετεί στην Αστυνομική Διεύθυνση Λάρνακας. Ετοίμασε σχέδιο της σκηνής του δυστυχήματος το οποιο υπέγραψαν οι εμπλεκόμενοι οδηγοί. Σύμφωνα με την Έκθεση - Κατάθεσή του, υπήρχε ορατότητα 50 μέτρων, σύμφωνα με την πορεία του Κατηγορούμενου από το σημείο σύγκρουσης του με το μοτοσικλετιστή (Χ στο σχεδιάγραμμα Τεκμήριο 3 και 4 ) προς τα πίσω. Πριν τη σκηνή υπάρχει η είσοδος της υπεραγοράς ΑΛΦΑΜΕΓΑ. Και τα δύο οχήματα υπέστηκαν ζημιές. Αναφέρθηκε επίσης στις ανακριτικές του ενέργειες Αντεξεταζόμενος ,ανέφερε ότι εργάζεται για 19 χρόνια στην Τροχαία Λάρνακας και έχει ολοκληρώσει εκπαίδευση στην Αστυνομική Ακαδημία για διερεύνηση τροχαία δυστυχημάτων και σχεδιαγράφηση σκηνών. Εξήγησε σε κάποιο βαθμό το πρόχειρο σχέδιο. Δεν γνωρίζει γιατί η μοτοσικλέτα μετακινήθηκε από τη θέση της. Το σχεδιάγραμμα το ετοίμασε στη σκηνή, αλλά μετά σημείωσε τη θέση που του ανέφερε άλλος μάρτυρας που του υπέδειξε την πορεία του δικού του οχήματος. Υπέδειξε το σχεδιάγραμμα στους εμπλεκόμενους οδηγούς, αλλά όταν το υπέδειξε στον Κατηγορούμενο, δεν του υπέδειξε την πορεία του τρίτου οχήματος. Για να καθορίσει την πορεία της μοτοσικλέτας βασίστηκε στη μαρτυρία του οδηγού της, αλλά νομίζει ότι ρώτησε και τον Κατηγορούμενο. Δεν υπήρχε διαχωριστική γραμμή στη σκηνή που συνέβηκε το τροχαίο δυστύχημα. Όταν ρωτήθηκε σε σχέση με τη θέση της μοτοσικλέτας που απεικονιζόταν πιο αριστερά στο τελικό σχεδιάγραμμα, είπε ότι το σωστό ήταν το συμμετρικό τελικό σχεδιάγραμμα. Η απόσταση του σημείου Χ από την είσοδο και έξοδο της υπεραγοράς ΑΛΦΑΜΕΓΑ ήταν περί τα 25 μέτρα. Δεν μπορεί να καθορίσει ποια ήταν η απόσταση από φώτα τροχαίας. Από το σημείο σύγκρουσης, το όχημα του Κατηγορούμενου ήταν 6 μέτρα. Δεν μπορεί να εξαχθεί κάποιο συμπέρασμα σε σχέση με την ταχύτητα της μοτοσικλέτας. Ο δρόμος ήταν ευθύς. Δέχθηκε ότι υπήρχε ενδεχόμενο η μοτοσικλέτα να βρισκόταν σε τυφλό σημείο. Δεν μπορούσε να γνωρίζει την ταχύτητα, με την οποίαν και οδηγούσε ο οδηγός της μοτοσικλέτας. Κατηγόρησε τον Κατηγορούμενο γιατί κινήθηκε απότομα δεξιά εναντίον φοράς σε κόλπο οχημάτων και δεν πρόσεξε τα οχήματα που τον ακολουθούσαν . Ο Μ.Κ.3 υιοθέτησε το περιεχόμενο κατάθεσής του. Επρόκειτο για οδηγό οχήματος που φέρεται να ήταν αυτόπτης μάρτυρας στο δυστύχημα. Σύμφωνα με αυτήν οδηγούσε βαν στη λεωφ. Γ. Κρανιδιώτη με κατεύθυνση τα φώτα τροχαίας της υπεραγοράς ΑΛΦΑΜΕΓΑ. Στο αυτοκίνητο ήταν μόνος του και φορούσε τη ζώνη ασφαλείας του. Φθάνοντας στα φώτα τροχαίας στην πορεία του ήταν πράσινο φως. Ήθελε να κατευθυνθεί στη Χαμίτ Μπέη κι έστριψε από τα φώτα τροχαίας αριστερά ως η πορεία του. Όταν έστριψε τα φώτα ακολουθούσε ένα αυτοκίνητο σαλούν χρώματος άσπρου το οποίο κινείτο με πολύ χαμηλή ταχύτητα. Σε απόσταση περίπου 5 μέτρων από τα φώτα κι αφού κινείτο με πολύ χαμηλή ταχύτητα τον προσπέρασε μία μοτοσικλέτα της οποίας ο οδηγός φορούσε κράνος, αλλά η επιβάτης πίσω στη μοτοσικλέτα όχι. Δεν θυμάται εάν εισήλθε η μοτοσικλέτα στην αντίθετη πορεία για να τον προσπεράσει. Στη συνέχεια παρά την είσοδο της υπεραγοράς κι ενώ ήταν σε απόσταση περί τα 2-3 μέτρα από το προπορευόμενό του αυτοκίνητο, αυτό πριν η μοτοσικλέτα φθάσει στο μέσο του οχήματος, δηλαδή κοντά στην πίσω δεξιά πόρτα, άρχισε να κλίνει προς τα δεξιά. Στην προσπάθειά του αυτή παρέσυρε το μοτοσικλετιστή και αποτέλεσμα αυτού ήταν να πέσει η μοτοσικλέτα και οι επιβαίνοντες σε αυτήν στην άσφαλτο. Ακολούθως, σταμάτησε το όχημά του στην αριστερή πλευρά του δρόμου, όπου υπάρχει κόλπος κι αφού πλησίασε τον οδηγό και τον επιβάτη κάλεσε ασθενοφόρο, Αστυνομία και παρέμεινε στη σκηνή. Επίσης έδωσε τα στοιχεία του στη σύζυγο του μοτοσικλετιστή. Συμφώνησε με το πρόχειρο σχέδιο σκηνής του δυστυχήματος. Αντεξεταζόμενος, εξήγησε ότι η μοτοσικλέτα ξεκίνησε να τον προσπερνά εκεί που γινόταν ευθεία στα φώτα τροχαίας, 10-15 μέτρα πριν την είσοδο της Υπεραγοράς. Τον προσπέρασε από τη δεξιά πλευρά. Την είχε δει πριν τον προσπεράσει. Δεν θυμάται αν χρησιμοποιούσε δείκτη πορείας η μοτοσικλέτα. Η μοτοσικλέτα, δεν είχε αναπτύξει ιδιαίτερη ταχύτητα, γιατί δεν είχε τέτοιο περιθώριο μετά που είχε ανάψει το πράσινο. Όταν το υποβλήθηκε ότι η μοτοσικλέτα κινείτο με υπερβολική ταχύτητα, αυτός εξήγησε ότι πρέπει να κινείτο με 40-50 Χ.Α.Ω. Δεν πρόσεξε αν η διαχωριστική γραμμή του δρόμου ήταν συνεχόμενη. Η μοτοσικλέτα συνέχισε -δεξιά σε σχέση με εκείνον- αλλά στην ίδια πορεία με την οποία κινείτο. Όταν του υποδείχθηκε στο σχεδιάγραμμα Τεκμήριο 3 , το σημείο σύγκρουσης, το οποίο ήταν στα δεξιά, ανέφερε ότι εκείνο που θυμάται ήταν ότι μόλις είδε το μπροστινό όχημα να στρίβει έκανε κίνηση η μοτοσικλέτα προς τα δεξιά για να τον αποφύγει και έτσι έγινε το δυστύχημα στη δεξιά πλευρά του δρόμου. Επέμενε ότι το όχημα του Κατηγορούμενου δεν έδειξε ότι θα στρίψει δεξιά. Μετά το χτύπημα η μοτοσικλέτα βρέθηκε στο πεζοδρόμιο στη δεξιά λωρίδα. Μετά τη σύγκρουση έδωσε τα στοιχεία του στην Αστυνομία και στη σύζυγό του Μ.Κ.1, όπως ανέφερε και στην κατάθεσή του. Βρισκόταν πίσω από το προπορευόμενο όχημα του Κατηγορούμενου σε απόσταση 2-6 μέτρα, όπως την χαρακτήρισε, τη φυσιολογική απόσταση «που κρατούμε πάντα σε δρόμους» Έδωσε μαρτυρία για την υπεράσπιση μία μάρτυρας. Ο Κατηγορούμενος τήρησε το δικαίωμα του να μην αναφέρει οτιδήποτε. Στην κατάθεσή της στην Αστυνομία την οποίαν υιοθέτησε (Τεκμήριο 9) η Μ.Υ.1- XXXXX Ιωάννου, αδελφή και συνεπιβάτης του Κατηγορούμενου, ανέφερε ότι βρισκόταν στο αυτοκίνητο με τον αδελφό της ως συνοδηγός στις 2/11/2016 στις 14:00. Αφού πέρασαν τα φώτα τροχαίας, ο Κατηγορούμενος έβαλε το δείκτη του αυτοκινήτου, γιατί ήθελαν να στρίψουν δεξιά σε χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων όπου ήθελαν να πετάξουν πλαστικά ανακύκλωσης. Την ώρα που ο Κατηγορούμενος άρχισε να στρίβει το αυτοκίνητο, είδε μία μοτοσικλέτα στο δεξιό καθρεφτάκι του αυτοκινήτου να συγκρούεται πάνω στο αυτοκίνητο. Ακολούθως, η μοτοσικλέτα της οποίας ο οδηγός της φορούσε κράνος και η επιβάτης δεν φορούσε, έπεσαν στην άσφαλτο. Ο Κατηγορούμενος κι εκείνη κατέβηκαν από το αυτοκίνητο και κατέβηκαν κοντά τους για να δουν τι έπαθαν. Επιπλέον ανέφερε ότι ο Κατηγορούμενος είχε κοιτάξει κανονικά το καθρεφτάκι του. Η ταχύτητα με την οποίαν κινείτο δεν ήταν μεγάλη. Δεν είδε τη μοτοσικλέτα πριν τη σύγκρουση. Ούτε παρατήρησε κάποιο αυτοκίνητο. Στο χώρο ήρθαν μετά από τη σύγκρουση κάποιοι υπάλληλοι της Υπεραγοράς και η σύζυγος του μοτοσικλετιστή. Αντεξεταζόμενη, επέμενε ότι είδε τον αδελφό της να τοποθετεί το δείκτη. Τον είδε επίσης να ελέγχει και το κεντρικό και το δεξί καθρεφτάκι. Ερωτώμενη γιατί δεν ανέφερε το τελευταίο στην κατάθεσή της εξήγησε ότι ήταν η πρώτη φορά που έδινε κατάθεση, οπόταν και ξέχασε να το αναφέρει. Κατ' αυτήν, δεν ανέκοψε το δρόμο της μοτοσικλέτας ο Κατηγορούμενος, δεν μπήκε μπροστά της. Στο σύνολο της μαρτυρίας, περιλαμβάνονται και καταθέσεις των μαρτύρων, αλλά και του Κατηγορούμενου, ο οποίος ισχυρίζεται μεταξύ άλλων και ότι είχε δείξει ότι θα έστριβε και ότι είχε κοιτάξει στα καθρεφτάκια του οχήματος και δεν αντιλήφθηκε κάποιο όχημα πίσω ή δεξιά του. Αναφέρει επίσης ότι δεν είδε καθόλου τη μοτοσικλέτα προηγουμένως και δεν είδε όχημα να τον ακολουθεί πριν την ένδειξή του να στρίψει. Αξιολόγηση μαρτυρίας Ως αναφέρεται στο σύγγραμμα Τ. Ηλιάδη και Ν.Γ. Σάντη «Το Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές - Λευκωσία 2014, σελ. 135: «Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά (Rana και Άλλου ν. Δημοκρατίας
(2004)2 ΑΑΔ 489) αλλά αντιπαραβάλλεται και διρευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές (Φώτσιου ν. Ηροδότου
(2010)1(Β) ΑΑΔ 1172). Τα ευρήματα αξιοπιστίας είναι αλληλένδετα με τη συνολική εκτίμηση της μαρτυρίας και των προεκτάσεών της και συναρτάται με την αντικειμενική όψη των πραγμάτων (Βασιλείου ν. Αστυνομίας Ποιν. Εφ. 159/09, ημ. 4.5.12).» Στην υπόθεση Αθηνής Σωτήρης ν. Δημοκρατίας,
(2008)2 Α.Α.Δ. 256, τονίστηκε ότι: « Ο δικάζων, επομένως, δικαστής βρίσκεται στην πλεονεκτική θέση να παρακολουθεί τη ζωντανή διαδικασία και να κρίνει από το σύνολο της συμπεριφοράς του μάρτυρα την έμφυτη κλίση του προς την φιλαλήθεια ή το ψεύδος. Όταν βεβαίως αναφερόμαστε σε συμπεριφορά του μάρτυρος δεν εννοούμε το ύφος με το οποίο εξωτερικεύει τη μαρτυρία του, γιατί μπορεί π.χ. να έχει υποκριτικές ικανότητες ή αντίθετα κάποια εγγενή αδυναμία στην εκφορά του λόγου. Εννοούμε, κατά κύριο λόγο, το περιεχόμενο της μαρτυρίας το οποίο ελέγχεται με τη βάσανο της λογικής και την ανθρώπινη εμπειρία ως προς την αναμενόμενη φυσιολογική εξέλιξη των πραγμάτων της ζωής. Ασφαλώς στην αξιολόγηση όλων των πιο πάνω κυρίαρχο ρόλο έχει ο δικαστής που χρησιμοποιεί εκτός από τις νομικές του γνώσεις και την εμπειρία και κοινή λογική. Με αυτά τα κριτήρια, και στη βάση του συνόλου της συμπεριφοράς του μάρτυρα, κρίνει για την αξιοπιστία ενός μάρτυρα.». Ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός είτε εξ' ολοκλήρου είτε μερικώς (Χάρης Χρίστου ν. Ευγενία Khoreva
(2002)1 ΑΑΔ 454 και Mossa Mohamed Mustafa v. Ανδρέα Κακουρή κ.α.
(2002)1 (Α) Α.Α.Δ. 165). Είχα την ευκαιρία να παρατηρήσω στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας τους μάρτυρες και να αξιολογήσω τα λεγόμενά τους, σε συνδυασμό με τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο. Προχωρώ σε αξιολόγηση της μαρτυρίας τους, μέσα από το ύφος, τις αντιδράσεις, την αμεσότητα των απαντήσεών, το περιεχόμενό της και τη λογική των διατυπωθέντων ισχυρισμών τους. Ερχόμενος στο Μ.Κ.1, μου έκανε γενικά καλή εντύπωση. Ήταν ευθύς και άμεσος στις απαντήσεις του, χωρίς διάθεση υπερβολής ή επίρριψης ευθυνών στον Κατηγορούμενο. Θεωρώ ότι είπε σε γενικές γραμμές την αλήθεια και ότι δεν προσπάθησε επιτηδευμένα να ενοχοποιήσει τον Κατηγορούμενο για να του επιρρίψει την ευθύνη. Ο ίδιος μάλιστα ανέφερε ότι μπορεί ο Κατηγορούμενος να μην τον παρατήρησε γιατί βρισκόταν σε τυφλό σημείο , ενώ ουσιαστικά σε δύο αναφορές του φαίνεται τουλάχιστον να δέχεται την πιθανότητα ο Κατηγορούμενος να έδειξε με το δείκτη του αυτοκινήτου του πριν στρίψει δεξιά (σε κάποια φάση το ισχυρίστηκε ρητά ως είναι καταγεγραμμένο στο πρακτικό και λίγο αργότερα δεν το απέκλεισε). Το ότι δεν ανέφερε στην κατάθεσή του ότι ο Κατηγορούμενος είχε ελαττώσει και προηγουμένως και δεν έστριψε στην υπεραγορά Αλφα Μέγα, δεν είναι κάτι που θεωρώ ότι πλήττει την αξιοπιστία του, αφού ακριβώς εφόσον είχε παρατηρήσει ότι ο Κατηγορούμενός ήταν αναποφάσιστος σε σχέση με τις κινήσεις του, έπρεπε και ο ίδιος να φροντίσει αν είναι πιο προσεκτικός. Υπήρξε επίσης μία αντίφαση στις αναφορές του στην ταχύτητά του (ενώ σε ένα σημείο της μαρτυρίας του αναφερόταν σε 40-50 X.A.Ω. ως την ταχύτητα με την οποία οδηγούσε προς το τέλος της αντεξέτασής του το μετέβαλε σε 30 Χ.Α.Ω.). Θεωρώ όμως ότι αυτό δεν ήταν καταλυτικής σημασίας για την αξιοπιστία του, εφόσον στην κατάθεσή του προσδιορίζει ως χαμηλή την ταχύτητά του λόγω της τροχαίας κίνησης. Όσον αφορά το εάν ήταν διακεκομμένη η γραμμή από την οποίαν προσπέρασε και τον ισχυρισμό του ως προς αυτό, πράγματι δεν συνάδει με τη μαρτυρία του εξεταστή της υπόθεσης και δεν μπορώ να συνάξω ένα τέτοιο συμπέρασμα -αν και φαίνεται ότι σε άλλο σημείο προηγουμένως -πιθανότατα για σκοπούς του να στρίβει κάποιος για να μεταβεί στην υπεραγορά- υπήρχε διακεκομμένη γραμμή, αλλά από την άλλη, δεν είναι κάτι που θεωρώ ως ιδιαίτερης σημασίας το εάν η γραμμή ήταν ή όχι διακεκομμένη, ως θα εξηγήσω και πιο κάτω. Έρχομαι στο Μ.Κ.2 . Κι αυτός, αν και μη μάρτυρας γεγονότων, θεωρώ ότι σε γενικές γραμμές είπε στο Δικαστήριο την αλήθεια. Άλλωστε επρόκειτο για ανεξάρτητο μάρτυρα χωρίς συμφέρον στην έκβαση της υπόθεσης. Σε σχέση με τη θέση της σύγκρουσης, επισημαίνω ότι φαίνεται εξ' όψεως, όντως να υπήρχε μία διαφορά μεταξύ των σχεδίων. Σε κάθε περίπτωση όμως, δεν είναι σημαντική, καθότι μπορεί να συναχθεί ότι η σύγκρουση έλαβε χώρα στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας, τουλάχιστον σε 0,7 μ εντός αυτής, ως φαίνεται στο τελικό σχέδιο. Επισημαίνω εδώ ότι και ο ίδιος ο Μ.Κ.1 είχε δεχθεί ότι εισήλθε στη δεξιά -αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας για να προσπεράσει το όχημα που οδηγούσε ο Κατηγορούμενος. Σε σχέση με το Μ.Κ.3, εντοπίζω κάποια σημαντική αντίφαση στη μαρτυρία του και την αξιολογώ στη γενικότητά της με αρκετή επιφύλαξη. Αυτή η αντίφαση προκύπτει από την επιμονή του ότι ο Μ.Κ.1 δεν εισήλθε στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας κατά το προσπέρασμα, κάτι που είναι σε αντίθεση με το περιεχόμενο της κατάθεσής του (Τεκμήριο 8) . Σε μεγάλο βαθμό όμως, επιβεβαιώνει η μαρτυρία του αυτήν του Μ.Κ.
- . Όσον αφορά πάντως την ταχύτητα του Μ.Κ.1 δεν θεωρώ ότι μπορεί να εξαχθεί κάποιο σαφές συμπέρασμα για αυτήν αλλά και ούτε ότι οδηγούσε ο Μ.Κ.1 κάτω από υπερβολική ταχύτητα. Όσον αφορά το εάν έδειξε ότι θα έστριβε ο Κατηγορούμενος, Σε σχέση με το εάν έλαβε κλίση προς τα αριστερά σε κάποιο σημείο το αυτοκίνητο του Κατηγορούμενου, θεωρώ ότι υπάρχει μία αντίθεση στη μαρτυρία των Μ.Κ.1 και Μ.Κ.3, αλλά όπως ανέφερα και πιο πάνω αυτό δεν είναι τόσο σημαντικό. Έρχομαι στη Μ.Υ.
- Αναφέρθηκε με πολλή βεβαιότητα σε κάτι που στην κατάθεσή της παρέλειψε να αναφέρει, ότι δηλαδή ο Κατηγορούμενος είχε επιθεωρήσει και τα δύο καθρεφτάκια του πριν στρίψει. Συνειδητά ή ασυνείδητα, θεωρώ ότι ήταν εμφανές ότι ως προς αυτό προσπαθούσε να βοηθήσει τον αδελφό της και ότι αυτό είναι κάτι για το οποίο λογικά δεν θα έπρεπε να είναι τόσο σίγουρη. Παρά ταύτα, θα λογίσω υπέρ του Κατηγορούμενου -γιατί δεν έχω σαφή μαρτυρία περί του αντιθέτου- ότι σε κάποια στιγμή ο Κατηγορούμενος επιθεώρησε τα καθρεφτάκια του. Δεν παραγνωρίζω βεβαίως ότι σε κατάθεσή του (Τεκμήριο 5 ) ο Κατηγορούμενος είχε κάνει σχετική αναφορά και προέβαλε ισχυρισμό ότι κοίταξε από τα καθρεφτάκια του στην κατάθεσή του, αν και δεν αντεξετάστηκε επί αυτού. Όσον αφορά το εάν ο Κατηγορούμενος όντως έδειξε με το δείκτη του ότι θα έστριβε, με δεδομένο ότι αυτό δεν το απέκλεισε ούτε ο Μ.Κ.1, θα θεωρήσω ότι όντως έλαβε χώρα και θα επιλέξω να την πιστέψω ως προς αυτό τον ισχυρισμό της. Με βάση την αξιόπιστη μαρτυρία, καταλήγω στα πιο κάτω. Υπό τας συνθήκας που επισυνέβηκε το δυστύχημα δεν μπορεί να διαπιστωθεί με απόλυτη ακρίβεια η ταχύτητα του Μ.Κ.1 ή του Κατηγορούμενου, αλλά του δεύτερου κρίνω ήταν πολύ χαμηλή και του πρώτου δεν ήταν ιδιαίτερα ψηλή. Ο Μ.Κ.1 είχε εισέλθει στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας για να προσπεράσει τον Κατηγορούμενο. Δεν υπήρχε διακεκομμένη γραμμή σύμφωνα με τη μαρτυρία του Μ.Κ.
- Θεωρώ, ως είπα πιο πάνω ότι ο Κατηγορούμενος έδειξε ότι θα έστριβε. Δεν το έπραξε προφανως όταν ο Μ.Κ.1 μπορούσε να τον αντιληφθεί και θεωρώ ότι το έκανε παράλληλα και σχεδόν ταυτόχρονα με το που ξεκινησε να στρίβει. Δέχομαι επίσης ότι ο Κατηγορούμενος σε κάποια στιγμή κοίταξε τα καθρεφτάκια του αυτοκινήτου του. Προφανώς όμως δεν ήταν είτε έγκαιρη η παρατήρησή του, είτε στο απαραίτητο χρονικό σημείο πριν να στρίψει. Δεν μπορώ πάντως να δεχθώ τον ισχυρισμό που έδωσε στην κατάθεσή του ο Κατηγορούμενος ότι έδειξε ότι θα έστριβε πριν την υπεραγορά Άλφα Μέγα, δηλαδή αρκετά πριν να στρίψει. Δέχομαι την εκδοχή του Μ.Κ.1 ότι τουλάχιστον ως σχεδόν αμέσως πριν τη σύγκρουση δεν είχε δει να δείχνει ο Κατηγορούμενος ότι θα στρίψει δεξιά. Από την άλλη ο Κατηγορούμενος, σύμφωνα και με την κατάθεση που ο ίδιος έδωσε στην Αστυνομία, δεν φαίνεται σε κανένα σημείο να αντιλήφθηκε τη μοτοσικλέτα να έρχεται από τα δεξιά του. Η μοτοσικλέτα τον ακολουθούσε σε αρκετή απόσταση, ο ίδιος κινείτο με χαμηλή ταχύτητα και ελάττωνε αναζητώντας να σταθμεύσει και συνεπώς θεωρώ ότι εάν κοιτούσε το καθρεφτάκι του θα μπορούσε να αντιληφθεί τη μοτοσικλέτα. Ο Κατηγορούμενος κινήθηκε απότομα δεξιά, ανακόπτωντας την πορεία του Μ.Κ.1 και επήλθε σύγκρουση των δύο οχημάτων, από την οποία ο Μ.Κ.1 υπέστηκε καταγμα λεκάνης. Νομικές Αρχές Το καθήκον επιμέλειας ενός οδηγού εξαρτάται από τις περιστάσεις κάθε υπόθεσης και μπορεί να προσδιοριστεί ως η συνήθης επιμέλεια απέναντι σε άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. (Costas Ioannou Triftarides v The Police 1968 2 A.A.D. 140). Η αμελής οδήγηση πρέπει να θεμελιωθεί από την κατηγορούσα αρχή ως μέρος της συμπεριφοράς του κατηγορούμενου που να συνιστά το αδίκημα. Παράλληλη αμέλεια από την πλευρά των άλλων εμπλεκομένων δεν επηρεάζει το ζήτημα της ενοχής του κατ'ισχυρισμόν αμελούς οδηγού (Costas Ioannou Triftarides v The Police 1968 2 A.A.D. 140)Το καθήκον επιμέλειας ενός οδηγού εξαρτάται από τις περιστάσεις κάθε υπόθεσης και μπορεί να προσδιοριστεί ως η συνήθης επιμέλεια απέναντι σε άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. (Costas Ioannou Triftarides v The Police 1968 2 A.A.D. 140). Σύμφωνα με το άρθρο 8 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου N.86/72: «Πας όστις οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα επί τίνος οδού μη καταβάλλον την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή ή μη επιδεικνύων εύλογο μέριμνα για έτερα πρόσωπα, χρησιμοποιούντα την οδό, είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται εις φυλάκισιν δια διάστημα μη υπερβαίνον το εν έτος ή εις χρηματική ποινήν μη υπερβαίνουσαν τας χιλίας λίρας ή εις αμφότερας τας ποινάς της φυλακίσεως και της χρηματικής τοιαύτης». Στην Αναστάσης Παύλου ν. Αστυνομίας,
(1998)2 Α.Α.Δ 68, αναλύεται το τι συνιστά αμελή οδήγηση, ως ακολούθως: «Η οδήγηση εξυπακούει την εξάσκηση προσήκουσας προσοχής. Το ερώτημα που εγείρεται σε περιπτώσεις αμελούς οδήγησης κατά παράβαση του άρθρου 8 του Νόμου 86/72 είναι κατά πόσο ο οδηγός εκπλήρωσε την υποχρέωση εξάσκησης λογικής φροντίδας και προσοχής για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το κριτήριο που εφαρμόζεται σε μια τέτοια περίπτωση είναι αντικειμενικό και οι παράμετροι του αναφέρονται στη συμπεριφορά ενός συνετού και σώφρονα και όχι του τέλειου οδηγού. (Ιδε Παναγιώτου ν. Αστυνομίας
(1982)1 Α.Α.Δ. 585, Σωκράτους ν. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και Βασιλείου ν. Αστυνομίας
(1994)2 Α.Α.Δ. 202)». Στην Κυπριανού Κύπρος ν. Αστυνομίας,
(2008)2 Α.Α.Δ. 816 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: « Αναφορικά με το καθήκον ενός οδηγού για να τηρεί σε κάθε περίπτωση τη δέουσα παρατηρητικότητα (proper lookout) σχετικά είναι τα ακόλουθα από το σύγγραμμα Charlesworth & Percy on Negligence, 7ηέκδοση σελ. 683: "Lookout. It is the duty of the driver or rider of a vehicle to keep a good lookout. He must look out for other traffic, which is or may be expected to be on the road, whether in front of him, behind him or alongside of him, especially at crossroads, junctions and bends. Also he must look out for traffic light signals and traffic signs, including lines marked on the highway. Disregard of traffic signals and failure to keep a proper lookout are both evidence of negligence." Σχετική με την υπόθεση μας είναι και η υπόθεση Constantinou ν. Katsouris a.o.
(1975)1 C.L.R. 188, σελ. 192 όπου το καθήκον αυτό της δέουσας παρατηρητικότητας λέχθηκε ότι είναι ευρύτερο όταν ένας οδηγός επιχειρεί στροφή δεξιά, αποκόπτοντας έτσι την πορεία άλλου οδηγού.» Στη Νικολαϊδης κ.α. ν. Κλεοβούλου
(1992)1 ΑΑ.Δ. 422, 429 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Όπως κατ΄ επανάληψη τονίστηκε οι πράξεις οδηγού που βρίσκεται αντιμέτωπος με επικείμενη σύγκρουση δεν κρίνονται μικροσκοπικά, αλλά με ευρύτητα ανάλογη με τα αγωνιώδη διλήμματα που αντιμετωπίζει και την έλλειψη ουσιαστικής ευκαιρίας για προγραμματισμό των πράξεων του. Οι αρχές αυτές συνοψίζονται στην Adamis and Another v. Eracleous
(1982)1 C.L.R. 746 και επαναλαμβάνονται σε πολλές άλλες αποφάσεις. (Βλ. Μεταξύ άλλων Παπαχριστοδούλου ν. Χ"Νεοφύτου
(1991)1 Α.Α.Δ. 426 και Κωνσταντίνου ν. Φιλίππου
(1991)1 Α.Α.Δ. 1110).» Σε σχέση με τη Δεύτερη Κατηγορία, σχετικός είναι ο Κανονισμός 58
(2)(β) των Περί Μηχανοκίνητων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών Κ.Δ.Π. 66/1984 ως τροποποιήθηκαν. Σύμφωνα με αυτόν: «
(2)Κάθε πρόσωπο το οποίο οδηγεί ή έχει την ευθύνη ή τον έλεγχο µηχανοκινήτου οχήµατος, έχει τα πιο κάτω καθήκοντα και υποχρεώσεις- (α) να µην προβάλλει το χέρι του από το όχηµα, εκτός µόνο στο βαθµό που αυτό είναι αναγκαίο σύµφωνα µε τις διατάξεις των παρόντων Κανονισµών· (β) να χρησιµοποιεί τους ηλεκτρικούς σηµατοδότες κατεύθυνσης ή τα σήµατα χεριού, όπως αυτά καθορίζονται στο Τέταρτο Παράρτηµα και να λαµβάνει υπόψη τα αντίστοιχα σήµατα όταν αυτά χρησιµοποιούνται από άλλους οδηγούς·» Τα συμπεράσματα του Δικαστηρίου με βάση τα ευρήματά του υπό το φως των νομικών αρχών Κρίνω με βάση τα πιο πάνω ότι το δυστύχημα συνέβηκε αφού ο Κατηγορούμενος μην έχοντας παρατηρήσει -αντιληφθεί καθόλου τον Μ.Κ.1 να τον πλησιάζει, να βρίσκεται πίσω του ή δεξιά του και να είναι έτοιμος να τον προσπεράσει, έστριψε, υπό τας περιστάσεις απότομα, μη δείχνοντας ικανοποιητικά έγκαιρα από άποψης προειδοποίησης των άλλων οδηγών, ανακόπτοντας την πορεία του Μ.Κ.
- . Υπήρξε πλήρης παράλειψή του να αντιληφθεί τη μοτοσικλέτα, η ταχύτητα της οποίας, με βάση τη μαρτυρία του ίδιου του Μ.Κ.1, δεν θεωρώ ότι ήταν υπερβολική. Υπήρξε συνεπώς αμέλεια στην οδήγησή του, εφόσον δεν επέδειξε τη δέουσα παρατηρητικότητα (proper lookout, βλ. Κυπριανού ανωτέρω). Όσον αφορά το εάν τυχόν ήταν σε τυφλό σημείο ο Μ.Κ.1 σε κάποια στιγμή, αυτό δε δικαιολογεί την πλήρη παράλειψη του Κατηγορούμενου να αντιληφθεί τη μοτοσικλέτα, ως ο ίδιος φαίνεται να παραδέχεται στην κατάθεσή του Τεκμήριο
- Επρόκειτο για ένα δρόμο ευθύ και με καλή και μεγάλη προς τα πίσω ορατότητα σύμφωνα με τη μαρτυρία του Μ.Κ.2 . Θεωρώ ότι ο Μ.Κ.1 κακώς επέλεξε να προσπεράσει όχημα από την αντίθετη κατεύθυνση σε κατοικημένη περιοχή, με όποια ταχύτητα και αν οδηγούσε. Ακόμη και να υπήρχε διακεκομμένη γραμμή, που σύμφωνα με το Μ.Κ.2 και δέχομαι προς αυτό τη μαρτυρία του, δεν υπήρχε, δεν θεωρώ ότι ήταν επιμελής και κατάλληλα προσεκτικός κι εκείνος ως προς την οδήγησή του. Επίσης, εφόσον έβλεπε από προηγουμένως τον Κατηγορούμενο να είναι διστακτικός ως προς το τι θα πράξει, όφειλε να είναι πιο προσεκτικός. Η παράλληλη αμέλεια στην οδήγηση όμως του Μ.Κ.1, δεν απαλλάσσει τον Κατηγορούμενο από τη δική του ποινική ευθύνη για τη μη τήρηση από τον ίδιο του δικού του καθήκοντος επιμέλειας (βλ. Triftarides πιο πάνω). Κατάληξη Με βάση τα πιο πάνω ο Κατηγορούμενος βρίσκεται ένοχος στην Πρώτη Κατηγορία κι απαλλάσσεται και αθωώνεται στη Δεύτερη Κατηγορία. ........ Ξενής Ξενοφώντος Επαρχιακός Δικαστής ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο