Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας ν. Πέτρου, Αρ. Υπόθεσης 15029/2017, 8/2/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2019:B40 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον:- Ξ. Ξενοφώντος, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης 15029/2017 Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας -ν- ΧΧΧΧΧΧΧΧ Πέτρου Κατηγορουμένου -------- Ημερομηνία: 8/2/2019 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Κατηγορούσα Αρχή: κα Πίπη Για Κατηγορουμένη: κα Λεωνίδου με κα Καλλένου Κατηγορούμενος παρών Α Π Ο Φ Α Σ Η Εισαγωγή Η Κατηγορούμενη κατηγορείται ότι στις 19/8/2017 και ώρα 09:25 στη λεωφόρο Αρτέμιδος οδηγούσε μηχανοκίνητο όχημα, χωρίς να καταβάλλει την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή. Μαρτυρία Στο Δικαστήριο κατέθεσαν τρεις μάρτυρες κατηγορίας, ενώ η κατηγορούμενη υιοθέτησε το περιεχόμενο ανώμοτης δήλωσης και κατάθεσε υπέρ της πρόσωπο εργαζόμενο στην ασφαλιστική η οποία κάλυπτε την ευθύνη του οδηγού έναντι τρίτου σε σχέση με το όχημα που οδηγούσε η Κατηγορούμενη κατά την συγκεκριμένη ημερομηνία. Ο Μ.Κ.1 XXXXX Γιακουμή, αυτόπτης μάρτυρας στην σκηνή του δυστυχήματος, υιοθέτησε το περιεχόμενο κατάθεσης ημερομηνίας 22/8/2017 την οποία και είχε δώσει στην αστυνομία Τεκμήριο 1, στην οποία ν αναφέρει ότι στις 19/8/2017 κατά τις 9:30 κατευθυνόταν από τα φώτα τροχαίας της Φανερωμένης προς το αεροδρόμιο. Ήταν μόνος του μέσα στο αυτοκίνητο και αφού πέρασε τα φώτα τροχαίας κρατούσε την αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας και αφού πλησίασε τη διάβαση πεζών είδε να στέκεται πάνω σε αυτήν κοντά στο κάγκελο να είναι έτοιμη να διασταυρώσει η πεζή και ενώ το φως στην πορεία του ήταν πράσινο, ο ίδιος για να αποφύγει οποιοδήποτε κίνδυνο σταμάτησε 1-2 μέτρα πίσω από τις γραμμές του ΑΛΤ. Ενώ ο ίδιος ήταν σταματημένος για 5-6 δευτερόλεπτα και είδε ότι η πεζή έκανε ένα βήμα για να μπει στο δρόμο και ταυτόχρονα είδε ένα άλλο αυτοκίνητο που τον πέρασε από τη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας και αντιλήφθηκε ότι θα χτυπούσε την πεζή. Το αυτοκίνητο ελάττωσε ταχύτητα και αφού χτύπησε την πεζή την μετακίνησε πάνω του για απόσταση 2-3 και σταμάτησε τελείως και η πεζή έπεσε στο δρόμο δίπλα από το αυτοκίνητο. Δεν ξέρει αν άναψε στο μεταξύ το κόκκινο φως. Την ώρα που είδε για πρώτη φορά την πεζή, αυτή δεν περπατούσε ήταν ακριβώς κοντά στο τελευταίο κάγκελο και ήταν έτοιμη να διασταυρώσει το δρόμο. Επρόκειτο για δρόμο διπλής κατεύθυνσης, επί του οποίου η Κατηγορούμενη οδηγούσε στα όρια της δεξιάς λωρίδας (δηλαδή τη λωρίδα από την οποία η πεζή ξεκινούσε από τη διάβαση για να μεταβεί στην απέναντι πλευρά στο πεζοδρόμιο). Ως πρόσθεσε στο Δικαστήριο, ο ίδιος σταμάτησε στην διάβαση πεζών, ήταν αναμμένο το πράσινο φως για τον ίδιο και ο ίδιος σταμάτησε στην διάβαση πεζών και τον προσπέρασε το αυτοκίνητο της Κατηγορούμενης και κτύπησε την πεζή. Δεν είχε ανάψει ακόμη το κόκκινο φανάρι όταν τον προσπέρασε το αυτοκίνητο και ο ίδιος ήταν σταματημένος. Αντεξεταζόμενος, διευκρίνισε ότι δεν γνωρίζει ούτε την κατηγορούμενη ούτε την πεζή. Όταν ήρθε η Αστυνομία στο χώρο ο ίδιος είχε φύγει. Ειδοποιήθηκε μετά για να δώσει κατάθεση. Η τροχαία κίνηση ήταν κανονική, η διάβαση πεζών δεν απέχει ούτε 200 μέτρα από τα φώτα της Φανερωμένης. Η ταχύτητα του ιδίου πριν σταματήσει στην διάβαση πεζών ήταν κάτω από 30 Χ.Α.Ω . Ο ίδιος είδε την πεζή όταν ήταν έτοιμη να πατήσει το κουμπί για να ανάψει πράσινο στην διάβαση. Δεν την είχε δει προηγουμένως. Σταμάτησε γιατί την είδε να μπαίνει στις διακεκομμένες γραμμές κατεβαίνοντας στον δρόμο. Όταν του ζητήθηκε να εξηγήσει γιατί δεν ανέφερε στην κατάθεση του ότι είδε την πεζή να πατά το κουμπί εξήγησε ότι αυτό μπορεί να του ξέφυγε κι όπως ανέφερε σε δευτερόλεπτα μετά άναψε κόκκινο αφού την είδε. Δεν είδε να αναβοσβήνει κίτρινο φως όταν ήταν σταματημένος για 5 - 6 δευτερόλεπτα και δεν πέρασε ούτε ένα αυτοκίνητο από δίπλα του. Ο ίδιος σταμάτησε πάνω στην άσπρη γραμμή (πρώτη γραμμή στο Τεκμήριο Α2). Όταν ρωτήθηκε αν είχε δει το όχημα της κατηγορούμενης από το καθρεφτάκι του αυτοκινήτου του προηγουμένως επέμενε ότι δεν το είδε γιατί ήταν προσηλωμένος στην διάβαση πεζών, δεν είδε να ελαττώνει ταχύτητα το αυτοκίνητο της κατηγορούμενης επέμενε πάντως στο περιεχόμενο της κατάθεσης του Τεκμήριο
- Η πεζή με το κτύπημα της παρέμεινε μέσα στο δρόμο για απόσταση κάποιων μέτρων. Σε άλλο σημείο της κατάθεσης του ανέφερε ότι δεν πρόσεξε αν άναψε κόκκινο ο φωτεινός σηματοδότης και δεν είναι σίγουρος εάν η πεζή πάτησε το κουμπί. Ο Μ.Κ.2 XXXXX Κάρουλλας, Αστ. XXXXX, εξεταστής της υπόθεσης, υπηρετεί στον κλάδο τροχαίων δυστυχημάτων. Υιοθέτησε το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 2 κατάθεσης του και κατέθεσε επίσης σχέδιο σκηνής δυστυχήματος (Τεκμήριο 4) και δύο καταθέσεις της κατηγορούμενης (Τεκμήρια 5 και 6). Στην κατάθεσή του Τεκμήριο 2 ημερομηνίας 14/10/2017 αναφέρεται στο δυστύχημα και στις ενέργειές του, περιγράφει το όχημα της Κατηγορούμενης, το δρόμο και την οδική σήμανση, ως και το όριο ταχύτητας 50 Χ.Α.Ω., καθώς και τον τρόπο που λειτουργούν τα φώτα τροχαίας. Σε σχέση με το τελευταίο στοιχείο αναφέρεται επί λέξει: «ΤΡΟΠΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΦΩΤΩΝ ΔΙΑΒΑΣΗΣ ΠΕΖΩΝ Το φως στην πορεία των οχημάτων είναι συνεχώς αναμμένο στο πράσινο και στην πλευρά των πεζών ανάβει η κόκκινη φιγούρα «Σταμάτης». Με το πάτημα του κομβίου της διάβασης πεζών αμέσως εμφανίζεται για τα οχήματα το κίτρινο φως για 3 δευτερόλεπτα και αμέσως μετά ανάβει το κόκκινο φως. Αφού ανάψει το κόκκινο φως για τα οχήματα εμφανίζεται για τους πεζούς η πράσινη φιγούρα «Γρηγόρης» για 10 δευτερόλεπτα και ακολούθως για άλλα 8 δευτερόλεπτα ο «Γρηγόρης» αναβοσβήνει ενώ ταυτόχρονα με το "Γρηγόρη» που αναβοσβήνει για τα οχήματα υπάρχει αναλαμπόν κίτρινο φως και στη συνέχεια εμφανίζεται για τους πεζούς η κόκκινη σιλουέτα «Σταμάτης» και αμέσως μετά ανάβει για τα οχήματα το πράσινο φως.» Εδώ κρίνω χρήσιμο να αναφερθώ στην κατάθεσή της Κατηγορούμενης Τεκμήριο 5, όπου η Κατηγορούμενη αναφέρει ότι στιτς 19/8/2017 οδηγούσε το αυτοκίνητό της με συνοδηγό τη μητέρα της και φορούσαν και οι 2 τη ζώνη στο αυτοκίνητό της. Υπολογίζει ότι οδηγούσε γύρω στα 50 Χ.Α.Ω. στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας. Όταν έφτασε περίπου στο ύψος των καγκέλων της διάβασης πεζών είδε μία κοπέλα περίπου στο ύψος των καγκέλων της διάβασης που ήταν πάνω στη διαχωριστική νησίδα στο γρασίδι να διασταυρώνει για να έρθει προς το μέρος της και ήταν περίπου 1 μέτρο μακριά από το δρόμο ενώ είδα και στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας ένα άλλο αυτοκίνητο που ήταν λίγο μπροστά από εκείνη στην αριστερή λωρίδα που σταμάτησε στη διάβαση για την πεζή. Τότε κι εκείνη, φοβούμενη για την πεζή πάτησε το φρένο του αυτοκινήτου της και η πεζή ήρθε και χτύπησε στο δεξιό μπροστινό φτερό του αυτοκινήτου της και έπεσε ακριβώς πλάγια αυτού. Την ώρα που περνούσε η ίδια τη διάβαση πεζών τα φώτα ήταν πράσινα. Μετά το χτύπημα κατέβηκε για να βοηθήσει την πεζή. Αντεξεταζόμενος, ο Μ.Κ.2, ανέφερε ότι εργάζεται ως αστυνομικός για 28 χρόνια γενικά στο τμήμα Τροχαίας. Ο ίδιος γνωρίζει την ελληνική και αγγλική γλώσσα πολύ καλά, υποβλήθηκε σε ειδική εκπαίδευση για διερεύνηση τροχαίων ατυχημάτων στην αστυνομία και διερεύνησε πολλά ατυχήματα κατά την διάρκεια της υπηρεσίας του. Έλαβε κατάθεση από την Κατηγορούμενη 2, δύο μέρες μετά το ατύχημα, δίνοντας την εξήγηση ότι η κατηγορούμενη του είχε αναφέρει ότι δεν μπορούσε να έρθει προηγουμένως και γιατί σχόλασε αργά το βράδυ στις 21/8/
- Επέμενε ότι ο ίδιος διάβασε την κατάθεση στον ΜΚ1 πριν ο τελευταίος την υπογράψει. Από την πεζή έλαβε κατάθεση αρκετές μέρες μετά το ατύχημα καθότι αυτή βρισκόταν στο νοσοκομείο και είχε υποβληθεί σε κάποιες εγχειρίσεις. Την κατάθεση της την έγραψε η ίδια η πεζή. Αμέσως μετά το ατύχημα πριν εκείνη υποβληθεί σε εγχείρηση κι εκείνη του ανέφερε ότι διασταύρωνε τον δρόμο, είχε σταματήσει ένα βαν στην αριστερή λωρίδα και εκείνη αφού προχώρησε ένα δύο βήματα, κτυπήθηκε. Υπήρξαν σημεία από την κατάθεση της πεζής τα οποία και ο ίδιος δεν μπορούσε να διαβάσει. Όταν του ζητήθηκε να κατονομάσει τους παρευρισκόμενους στους οποίους γινόταν αναφορά στα πλαίσια της κατάθεσης του ότι έδωσαν πληροφορίες, ανέφερε ότι αδυνατούσε να τους κατονομάσει. Το αυτοκίνητο της κατηγορούμενης βρέθηκε να απέχει 6 μέτρα από την διάβαση πεζών. Δεν έλαβε ο ίδιος καμία φωτογραφία για το ατύχημα γιατί δεν επρόκειτο για πολύ σοβαρό ατύχημα και γιατί ο ίδιος δεν είναι φωτογράφος. Δέχθηκε ότι το Tεκμήριο Α προς αναγνώριση και οι φωτογραφίες αυτού είναι αντιπροσωπευτικές τις διάβασης που σχετιζόταν με την υπόθεση και εξήγησε ότι την αναγνωρίζει από το πράσινο φως το οποίο δεν ανάβει. Τα άλλα όμως δύο φανάρια ανάβουν. Εξήγησε ο ίδιος ότι όταν υπάρχει γραμμή ζικ ζακ όπως υπήρχε στην διάβαση απαγορεύεται το προσπέρασμα, εξήγηση ότι μόλις πατηθεί το κουμπί ανάβει κίτρινο και ο ίδιος δεν γνωρίζει εάν πάτησε το κουμπί ή όχι η πεζή. Από το σωματότυπο της πεζής θεωρεί ότι η πεζή εκσφενδονίστηκε και γι΄αυτό υπέστη κάταγμα. Ο Μ.Κ.1 δεν ερωτήθηκε για το σημείο σύγκρουσης που τοποθετήθηκε στο Τεκμήριο 4 μετά την τοποθέτηση του. Ο ίδιος δεν προέβηκε σε έρευνα για την ταχύτητα της Κατηγορούμενης ,ούτε σε αναπαράσταση ατυχήματος. Ο ίδιος δεν τοποθέτησε την τελική θέση της πεζής στο σχεδιάγραμμα Τεκμήριο
- Όταν ερωτήθηκε για την ορατότητα μεταξύ πεζής και κατηγορούμενης την οποία ο ίδιος προσδιόριζε σε 150 μέτρα. Εξήγησε ότι την υπολόγισε στεκόμενος ο ίδιος στην διάβαση και με 7 μέτρα διαφορά πάνω κάτω υπολογιζόταν αυτή σε 150 μέτρα. Για την ορατότητα της κατηγορούμενης προς την διάβαση πήγε σε απόσταση γύρω στα 50 μέτρα από την διάβαση και επίσης το γνωρίζει γιατί υπάρχουν και ταχύμετρα που μετρούν την απόσταση. Ο ίδιος πιστεύει ότι η πεζή δεν κοίταξε στο δρόμο πριν διασταυρώσει. Δεν δέχθηκε ότι αν κάποιος στέκεται πίσω από τις φοινικιές οι οποίες υπάρχουν εκεί εκτός δεν είναι ορατός. Η ορατότητα ενός οδηγού που οδηγούσε στην αριστερή λωρίδα προς την διάβαση και η ορατότητα ενός οδηγού που οδηγούσε από την δεξιά λωρίδα προς την διάβαση ήταν η ίδια. Ο ίδιος δεν ρώτησε την πεζή γιατί δεν κοίταξε το όχημα της κατηγορούμενης γιατί ήταν σίγουρος ότι δεν το έπραξε, αφού είχε δει το άλλο αυτοκίνητο. Κατά τον ίδιο ένα αυτοκίνητο το οποίο κινείται με ταχύτητα 50 Χ.Α.Ω. θα σταματήσει σε μια απόσταση γύρω στα 15 Χ.Α.Ω. ή μικρότερη. Η πεζή, παραπονούμενη Μ.Κ.3, στην κατάθεσή της Τεκμήριο 5 ,την οποίαν υιοθέτησε, ανέφερε ότι διασταύρωνε το χώρο στάθμευσης πίσω από εκκλησία. Υπήρχε μία γραμμή τύπου «ζέβρα» διακεκομμένη. Διασταύρωνε ένα μέρος δρόμου από αεροδρόμιο προς κέντρο. Στα φώτα πάτησε άλλο κουμπί και περίμενε γιατί αναβόσβηνε. Στη μία γραμμή υπήρχε μικρό γκρίζο αυτοκίνητο και σταμάτησε γιατί είδε το φως. Έκανε λίγα βήματα και μετά ένιωσε ξαφνικά ένα χτύπημα. Κάποιος υποστήριξε την πλάτη της και μπροστά της ήταν 2 φοβισμένες γυναίκες. Ένιωσε πόνο στο στήθος και δεν ανέπνεε. Μετά από λίγο ήρθε εκεί ασθενοφόρο. Έσπασε το αριστερό της πόδι και τα δεξιά της πλευρά. Το σημείο σύγκρουσης ήταν 1 μ. από την άκρη του δρόμου. Αντεξεταζόμενη, ανέφερε ότι δεν θυμάται πόση ώρα περίμενε μέχρι να εμφανιστεί η πράσινη φιγούρα στη διάβαση πεζών για να διασταυρώσει το δρόμο. Επέμενε ότι πάτησε το κουμπί μόλις έφτασε στην άκρια των κιγκλιδωμάτων. Όπως ανέφερε επίσης πρώτα αναβόσβηνε το κίτρινο φως και μετά βγήκε το πράσινο φως. Τότε ήρθε το αυτοκίνητο του Μ.Κ.1 και η ίδια άρχισε να κινείται. Μετά ανέφερε ότι πάτησε το κουμπί, το αυτοκίνητο σταμάτησε και περίμενε λίγο για το πράσινο φως. Δεν θυμάται πόσα βήματα έκανε όταν διασταύρωσε. Αναγνώρισε τις φωτογραφίες Τεκμήριο Α προς αναγνώριση, τη διάβαση και τον πάσσαλο σε αυτές. Μετά το χτύπημα η ίδια ήταν σε μία παράξενη θέση, βρισκόταν στο δρόμο και το πόδι της ακουμπούσε τα δέντρα. Με τον αστυνομικό εξεταστή, μίλησε πρώτη φορά στο νοσοκομείο. Της υπέδειξε ο Μ.Κ.2 να γράψει η ίδια την κατάθεσή της. Το σημείο σύγκρουσης της το υπέδειξε ο Μ.Κ.2 και αυτή το δέχθηκε. Δεν θυμάται αν κοίταξε αριστερά πριν διασταυρώσει. Η Κατηγορούμενη υιοθέτησε το περιεχόμενο ανώμοτης δήλωσης, στην οποίαν αναφέρει ότι υιοθετεί το περιεχόμενο της κατάθεσής της Τεκμήριο
- Μεταξύ άλλων ισχυρίζεται ότι η ταχύτητά της ήταν γύρω στα 50 Χ.Α.Ω. και σε κάποιο σημείο της Λεωφόρου Αρτέμιδος είδε την πεζή Μ.Κ.
- , περίπου στο ύψος των κάγκελων των φώτων τροχαίας που υπάρχει διάβαση πεζών. Μόλις την αντιλήφθηκε, έθεσε σε εφαρμογή τα φρένα του αυτοκινήτου της και το όχημά της άρχισε να ελαττώνει ταχύτητα μέχρι να σταματήσει εντελώς. Λίγο πριν αυτό ακινητοποιηθεί εντελώς χτύπησε την πεζή. Υπολογίζει ότι η ταυτότητά της όταν τύπωσε την πεζή ήταν γύρω στα 15-20 Χ.Α.Ω. . Δεν θυμάται το σημείο που χτύπησε την πεζή και όταν έδωσε την κατάθεσή της είχε την εντύπωση ότι αυτή βρισκόταν στη διαχωριστική νησίδα που έχει γρασίδι. Είναι βέβαιη ότι ο φωτεινός σηματοδότης ως η πορεία της ήταν πράσινος. Η πεζή δεν αιωρήθηκε στον αέρα. Η ίδια είναι σίγουρη ότι η πεζή εισήλθε στο δρόμο χωρίς να κοιτάξει. Ο Μ.Υ.1 Μ. Πάρπας, λειτουργός ασφαλιστικής εταιρείας που με συμβόλαιο κάλυπτε την ευθύνη έναντι τρίτου από την οδήγηση του οχήματος που οδηγούσε η Κατηγορούμενη κατά την ημερομηνία του ατυχήματος, αναφέρθηκε σε φωτογραφίες τις οποίες ο ίδιος είχε τραβήξει στις 1/10/18 (ένα και πλέον μήνα μετά το δυστύχημα) στις οποίες και φαινόταν η διάβαση πεζών και κάποιες φοινικιές, οι οποίες όμως δεν φαίνεται από τις φωτογραφίες να περιορίζουν την ορατότητα ενός προσώπου που είναι στην άκρη του καγκέλου για την έξοδο προς τη διασταύρωση, αλλά περιορίζουν κάπως τη θέα προς ένα πρόσωπο που βρίσκεται στη μέση του «κλουβιού» της διασταύρωσης. Ως αναφέρει, μετά από μελέτη των καταθέσεων και στη βάση των όσων του ανέφερε η Κατηγορούμενη, ειλικρινά πιστεύει ότι η πεζή βρισκόταν σε σημείο που δεν μπορούσε να τη δει η Κατηγορούμενη πριν την δει για πρώτη φορά, ενώ παράλληλα η πεζή εισήλθε στο δρόμο χωρίς να κοιτάξει κι ενόσω το φως ως η πορεία της Κατηγορούμενης ήταν πράσινο. Εάν προέβαινε στον απαραίτητο έλεγχο της τροχαίας κίνησης στα αριστερά πριν επιχειρήσει να διασταυρώσει το δρόμο, θα έβλεπε το όχημα της Κατηγορούμενης και δεν θα επισυνέβαινε το ατύχημα. Αντεξεταζόμενος, ανέφερε ότι στο δρόμο δεν υπήρξε καμία αλλαγή, γιατί τον διέρχεται καθημερινά. Τα συμπεράσματά του τα εξήγαγε μετά από επιθεώρηση της σκηνής. Δεν μπορεί η πεζή να είδε το αναλαμπόν φως ούτε να στεκόταν 5-6 δευτερόλεπτα αν πάτησε το κουμπί, διότι θα άναβε πράσινο φως. Πρόσθεσε ότι οδηγώντας από τη δεύτερη λωρίδα στα δεξιά, κάποιος που κατευθύνεται από τα φώτα της Φανερωμένης προς τα Δικαστήρια, υπάρχουν εμπόδια όπως οι φοινικιές και το κάγκελο της περίφραξης και αν δεν στέκει ο πεζός ακριβώς στη διάβαση ο οδηγός θα πρέπει να στοχεύσει εκεί για να τον προσέξει. Ο ίδιος είχε υπηρεσία στην Αστυνομία και εξέτασε αρκετά δυστυχήματα. Το εάν κάποιος είναι αμελής κρίνεται από το κατά πόσον παρεκκλίνει από το επίπεδο συμπεριφοράς που αναμένεται από ένα λογικό και συνετό οδηγό (Charalambous ν. Police 1982 2 CLR 134). Αξιολόγηση μαρτυρίας Ως αναφέρεται στο σύγγραμμα Τ. Ηλιάδη και Ν.Γ. Σάντη «Το Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές - Λευκωσία 2014, σελ. 135: «Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά (Rana και Άλλου ν. Δημοκρατίας
(2004)2 ΑΑΔ 489) αλλά αντιπαραβάλλεται και διρευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές (Φώτσιου ν. Ηροδότου
(2010)1(Β) ΑΑΔ 1172). Τα ευρήματα αξιοπιστίας είναι αλληλένδετα με τη συνολική εκτίμηση της μαρτυρίας και των προεκτάσεών της και συναρτάται με την αντικειμενική όψη των πραγμάτων (Βασιλείου ν. Αστυνομίας Ποιν. Εφ. 159/09, ημ. 4.5.12).» Στην υπόθεση Αθηνής Σωτήρης ν. Δημοκρατίας,
(2008)2 Α.Α.Δ. 256, τονίστηκε ότι: «Ο δικάζων, επομένως, δικαστής βρίσκεται στην πλεονεκτική θέση να παρακολουθεί τη ζωντανή διαδικασία και να κρίνει από το σύνολο της συμπεριφοράς του μάρτυρα την έμφυτη κλίση του προς την φιλαλήθεια ή το ψεύδος. Όταν βεβαίως αναφερόμαστε σε συμπεριφορά του μάρτυρος δεν εννοούμε το ύφος με το οποίο εξωτερικεύει τη μαρτυρία του, γιατί μπορεί π.χ. να έχει υποκριτικές ικανότητες ή αντίθετα κάποια εγγενή αδυναμία στην εκφορά του λόγου. Εννοούμε, κατά κύριο λόγο, το περιεχόμενο της μαρτυρίας το οποίο ελέγχεται με τη βάσανο της λογικής και την ανθρώπινη εμπειρία ως προς την αναμενόμενη φυσιολογική εξέλιξη των πραγμάτων της ζωής. Ασφαλώς στην αξιολόγηση όλων των πιο πάνω κυρίαρχο ρόλο έχει ο δικαστής που χρησιμοποιεί εκτός από τις νομικές του γνώσεις και την εμπειρία και κοινή λογική. Με αυτά τα κριτήρια, και στη βάση του συνόλου της συμπεριφοράς του μάρτυρα, κρίνει για την αξιοπιστία ενός μάρτυρα.». Όσον αφορά την ανώμοτη δήλωση ενός κατηγορούμενου, δεν αξιολογείται μεν, αλλά έχει κάποια σημασία και λαμβάνεται υπόψη μάλλον έχοντας πειστική αντί αποδεικτική αξία. Όπως λέχθηκε στην Α.Δ. ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση Αρ. 91/2014, ημερ. 22.6.16: « Έχουμε την άποψη ότι ο Δικαστής βρίσκεται σε κάπως διαφορετική θέση από τους ενόρκους και θα πρέπει να δώσει κάποια ένδειξη, χωρίς πολλές λεπτομέρειες, για τον τρόπο που προσέγγισε την ανώμοτη δήλωση του κατηγορούμενου. Περισσότερο θα πρέπει να καθοδηγήσει τον εαυτό του σύμφωνα με τη νομολογία ότι η αποδεικτική αξία μιας ανώμοτης δήλωσης είναι μάλλον πειστική παρά αποδεικτική (βλ. R. v. Coughlan [1976] Crim.L.R. 629, Δρουσιώτης ν. Αστυνομίας, ανωτέρω και Εφραιμίδου ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 134/13, ημερ. 2.5.2014). Γι' αυτό εξετάζοντας την βαρύτητα που θα δώσει στην ανώμοτη δήλωση, θα πρέπει να έχει υπόψη το σύνολο των γεγονότων. Για παράδειγμα, αν κρίνει ότι η δήλωση είναι πειστική, μπορεί να προσεγγίσει διάφορα γεγονότα που έχει ενώπιον του, με διαφορετικό τρόπο. Όμως, αν κρίνει ότι η ανώμοτη δήλωση δεν είναι καθόλου πειστική, τότε το θέμα τελειώνει εκεί. Για να καταλήξει όμως ως προς τη βαρύτητα που θα πρέπει να της προσδώσει, είναι αναπόφευκτη η εξέτασή της έχοντας υπόψη το σύνολο των γεγονότων και ιδιαίτερα εκείνα τα στοιχεία μαρτυρίας που είναι αναντίλεκτα ή δεν χωρούν αμφισβήτηση (βλ. Ιωάννου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 ΑΑΔ 195). Η αξιολόγηση του δικαστηρίου δεν πρέπει να γίνεται αποσπασματικά ή να χρησιμοποιείται μαρτυρία των μαρτύρων κατηγορίας ως σταθερή βάση για να κριθεί η ανώμοτη δήλωση του κατηγορουμένου (βλ. Γεωργίου ν. Δημοκρατίας
(2010)2 ΑΑΔ 354). Θα πρέπει να υπενθυμίσει στον εαυτό του ότι η δήλωση δεν είναι μαρτυρία και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αποδείξει οποιοδήποτε γεγονός για το οποίο υπάρχει άλλη μαρτυρία που να το αποδεικνύει. Όπως αναφέραμε, η δήλωση έχει περισσότερο πειστική αξία, γι' αυτό σε περίπτωση που κριθεί πειστική, μπορεί να επενεργήσει στο μυαλό των ενόρκων και του Δικαστή κατά τρόπο που να τους ωθήσει να δουν τα γεγονότα που αποδείχθηκαν με μαρτυρία, με διαφορετικό μάτι (R. v. Coughlan, ανωτέρω). » Τέλος, έχω πάντα κατά νουν ότι «..η μαρτυρία, είτε άμεση, είτε περιστατική, αξιολογείται συνολικά και στη βάση μιας ενιαίας προσέγγισης και όχι κατά τρόπο μικροσκοπικό ή αποσπασματικό που θα έτεινε να εκτρέψει την αξιολόγηση από την ορθή της διάσταση» (Θεόδωρος Κώστας Θεοφάνους ν. Δημοκρατίας Ποινική Έφεση 215/2012 6/4/2015). Είχα την ευκαιρία να παρατηρήσω στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας τους μάρτυρες και να αξιολογήσω τα λεγόμενά τους, σε συνδυασμό με τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο. Προχωρώ σε αξιολόγηση της μαρτυρίας τους, μέσα από το ύφος, τις αντιδράσεις, την αμεσότητα των απαντήσεών, το περιεχόμενό της και τη λογική των διατυπωθέντων ισχυρισμών τους. Έρχομαι στο Μ.Κ.
- Δεν μπορώ να βασιστώ στη μαρτυρία του, όχι κατ' ανάγκη γιατί θεωρώ ότι είχε σκοπό να παραπλανήσει, αφού δε φαίνεται να έχει κάποιο συμφέρον στην υπόθεση, αλλά γιατί υπήρξαν ουσιώδεις αντιφάσεις στη μαρτυρία του σε διάφορα σημεία: 1) Υπήρξε αντίφαση ως προς το εάν άναψε ή όχι το κόκκινο φανάρι ή όχι (σε σχέση με τη δική του πορεία και της Κατηγορούμενης). Ενώ στην κατάθεσή του και σε σημείο της μαρτυρίας του ανέφερε ότι δεν ήταν σίγουρος, σε άλλο σημείο ανέφερε ότι άναψε κόκκινο φανάρι μετά από λίγα δευτερόλεπτα που είδε ο ίδιος την πεζή 2) Υπήρξε αντίφαση και παρέμεινε ασάφεια ως προς το εάν η πεζή πάτησε το κουμπί ή όχι πριν διασταυρώσει. Επίσης δεν μπορεί να είναι πολύ πιθανόν το να έχει δει την πεζή να εισέρχεται επί του δρόμου και μετά να σταματά και να παρέμεινε 5-6 δευτερόλεπτα σταματημένος και σε αυτά τα 5-6 δευτερόλεπτα να είναι η πεζή ακόμη μέσα στη δεξιά λωρίδα του δρόμου και να διασταυρώνει, με την Κατηγορούμενη να συγκρούεται μαζί της στην ίδια λωρίδα. Εκτός και αν η πεζή παρέμεινε στο δρόμο ακίνητη ή περπατούσε πολύ βραδέως, αλλά δεν τέθηκε τέτοια μαρτυρία στο Δικαστήριο. Από τη μαρτυρία του Μ.Κ.
- δεν μπορώ να δεχθώ οτιδήποτε άλλο από το ότι είδε την πεζή και σταμάτησε λίγο πριν τη διάβαση για να της επιτρέψει να περάσει. Δεν μπορώ να εξαγάγω οποιαδήποτε συμπεράσματα, ούτε ως προς το που είδε την πεζή, ούτε ως προς την ταχύτητα της Κατηγορούμενης, ούτε εάν η πεζή ήταν ή όχι στο δρόμο όταν εκείνος σταμάτησε, αλλά ούτε και εάν υπήρχε αναμμένο κόκκινο, κίτρινο ή πράσινο φως σε σχέση με τη δική του πορεία εντός της λεωφόρο Αρτέμιδος όταν σταμάτησε σε εκείνο το σημείο. Μπορώ επίσης να δεχθώ το ότι στο χρόνο και τόπο που αναφέρεται στο Κατηγορητήριο, υπήρξε η σύγκρουση του οχήματος της Κατηγορούμενης με την πεζή. Έρχομαι στο Μ.Κ.
- Δεν είχε κάποιο συμφέρον από την υπόθεση και πρόκειται για ανεξάρτητο μάρτυρα, ο οποίος, όπως φάνηκε από τη μαρτυρία του διαμόρφωσε και άποψη περί ευθύνης και των δύο μερών για το δυστύχημα. Ήταν όμως πολύ επιθετικός προς τη δικηγόρο της Κατηγορούμενης σε σχέση με τον καθόλα ευπρεπή τρόπο που η ίδια του έθετε ερωτήσεις και ήταν ενίοτε απότομος και μη άμεσος σε σχέση με τις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν. Διαμόρφωσε επίσης συμπεράσματα που δεν φαίνεται να προέκυπταν από την έρευνά του (όπως το τι έκανε η Κατηγορούμενη στο αυτοκίνητο ή το αν η πεζή έβλεπε ή όχι στο δρόμο πριν διασταυρώσει) και δε φάνηκε οπουδήποτε να τα διερεύνησε. Μπορώ όμως να δεχθώ σημεία της μαρτυρίας του τα οποία δεν αμφισβητήθηκαν, κυρίως το ότι έλαβε καταθέσεις από τα μέρη και τον τρόπο λειτουργίας της διάβασης πεζών αλλά και να δεχθώ τον ισχυρισμό του ότι υπήρχε μεγάλη ορατότητα από το δρόμο προς τη διάβαση πεζών. Δεν μπορούν όμως από τη μαρτυρία του να συναχθούν συμπεράσματα αλλά και δεν μπορώ να προβώ σε σχετικά ευρήματα για την ταχύτητα της Κατηγορούμενης, για το εάν κατά το δυστύχημα ήταν αναμμένο το πράσινο ή το κόκκινο ή κίτρινο φως , εάν είχε ξεκινήσει ή όχι η πεζή να διασταυρώνει όταν ο Μ.Κ.1 σταμάτησε ή αν εκείνη πάτησε το κουμπί. Έρχομαι στη Μ.Κ.
- Δεν μπορώ να συνάγω οποιαδήποτε συμπεράσματα για τον τρόπο που έλαβε χώρα το δυστύχημα από τη μαρτυρία της. Κατ' αρχήν υπήρξε σοβαρή αντίφαση στη μαρτυρία της ως προς το πότε σταμάτησε το αυτοκίνητο του Μ.Κ.1 σε σχέση με τη δική της είσοδο εντός του δρόμου αλλά και για το πως άναψαν τα φώτα στα φανάρια. Δεν μπορώ συνεπώς να προβώ σε κάποιο εύρημα για τα φώτα και για ότι αυτή εισήλθε στο δρόμο με αναμμένο ή μη το φως «Γρηγόρης». Ως προς το σημείο σύγκρουσης, αλλά και για το εάν η ίδια επιθεώρησε το δρόμο πριν εισέλθει, δεν μπορώ να προβώ επίσης σε κάποιο εύρημα, καθότι έδειξε να μη θυμάται πόσο προχώρησε εντός του δρόμου, αλλά και να μην θυμάται εάν είχε η ίδια κοιτάξει το δρόμο. Μπορώ όμως να βασιστώ στη μαρτυρία της για να καταλήξω στο ότι επισυνέβηκε το ατύχημα και στην έκταση του τραυματισμού της και στο ότι σταμάτησε το αυτοκίνητο του Μ.Κ. 1 στην αριστερή λωρίδα αλλά όχι ως προς το πως επισυνέβηκε το δυστύχημα ή ως προς το εάν ήταν αναμμένα τα φώτα όταν διασταύρωσε το δρόμο και εάν είχε επιθεωρήσει το δρόμο πριν να ξεκινήσει να διασταυρώνει. Όσον αφορά την ανώμοτη δήλωση της Κατηγορούμενης δε θα δώσω αξία σε αυτήν , έστω την τυχόν πειστική που της αναλογεί σε σχέση με τις συνθήκες διεξαγωγής του δυστυχήματος, καθότι εκ του περιεχομένου της αντιφάσκει σε κάποια σημεία με την ίδια την κατάθεση που έδωσε η Κατηγορούμενη (π.χ. ως προς το εάν σταμάτησε τελείως το αυτοκίνητο πριν χτυπήσει την πεζή ή ως προς το που την είδε η Κατηγορούμενη, δηλαδή εάν ήταν εντός του περιφραγμένου χώρου) Για τον ίδιο λόγο δε θα δώσω ούτε στην κατάθεσή της Τεκμήριο 5 κάποια σημασία. Οπότε δεν μπορώ να προβώ σε κάποιο εύρημα βάσει αυτών πλην του ότι έλαβε χώρα το δυστύχημα. Εδώ τονίζω ότι απλή απόρριψη της εκδοχής του κατηγορούμενου δε σημαίνει αυτόματα και ενοχή και καταδίκη του. Το βάρος απόδειξης είναι πάνω στους ώμους της Κατηγορούσας Αρχής. Ο Μ.Υ.1 μπορεί να γίνει μερικώς πιστευτός, στο βαθμό που αναφέρθηκε στις φωτογραφίες και που αυτές μιλούν από μόνες τους. Δεν μπορώ όμως να δεχθώ την υπόλοιπη μαρτυρία του. Πρόκειται για λειτουργό ασφαλιστικής εταιρείας που κάλυπτε βάσει ασφαλιστικού συμβολαίου την Κατηγορούμενη έναντι τρίτου σε περίπτωση οδικού ατυχήματος, δηλαδή υφιστάμενο νομικού προσώπου που έχει συμφέρον στην υπόθεση. Υιοθέτησε πλήρως την εκδοχή της Κατηγορούμενης, την οποία εγώ όπως προανέφερα δε δέχομαι, για τους λόγους που ανέφερα πριν και χωρίς να έχει ο ίδιος κάποια προσωπική γνώση της ταχύτητας με την οποίαν αυτή έτρεχε, το εάν άναβε πράσινο ή κίτρινο ή κόκκινο φως και το εάν κοίταξε ή όχι η πεζή στο δρόμο πριν διασταυρώσει. Επίσης το συμπέρασμά του ότι η ορατότητα του πεζού στη διάβαση εμποδιζόταν από φοινικιές και θάμνους, ειδικά σε σχέση με το σημείο όπου θα διασταύρωνε τη διάβαση δε στοιχειοθετείται από το φωτογραφικό υλικό που έλαβε και το οποίο κατατέθηκε στο Δικαστήριο. Ευρήματα Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση, δέχομαι το ότι έλαβε χώρα το δυστύχημα το οποίο αναφέρεται στο Κατηγορητήριο μεταξύ του οχήματος που οδηγούσε η Κατηγορούμενη και της Μ.Κ.3, αλλά δεν μπορώ να προβώ σε εύρημα ως προς το ποια ήταν η απόσταση που είδε η Κατηγορούμενη τη Μ.Κ.
- Δέχομαι ότι η ορατότητα ήταν πολύ μεγάλη και απρόσκοπτη προς το σημείο που πεζός διασταύρωνε το δρόμο και ότι υπάρχουν κάποια εμπόδια αλλά όχι προς εκείνο το σημείο. Δεν μπορώ να γνωρίζω αν το φως όταν χτυπήθηκε η πεζή ήταν πράσινο για τα αυτοκίνητα ή κόκκινο ή κίτρινο, ούτε για το ποιο φως πεζών («Σταμάτης» ή «Γρηγόρης») άναβε για εκείνην. Δέχομαι επίσης ότι ο Μ.Κ.1 σταμάτησε για να επιτρέψει στην Μ.Κ.3 να διασταυρώσει, αλλά δεν είναι σαφές αν σταμάτησε γιατί είχε ανάψει κάποιο φως ή γιατί είχε εισέλθει στο δρόμο η εν λόγω πεζή. Νομική πτυχή Η αμελής οδήγηση πρέπει να θεμελιωθεί από την Κατηγορούσα αρχή ως μέρος της συμπεριφοράς του κατηγορούμενου που να συνιστά το αδίκημα. Παράλληλη αμέλεια από την πλευρά των άλλων εμπλεκομένων δεν επηρεάζει το ζήτημα της ενοχής του κατ'ισχυρισμόν αμελούς οδηγού (Costas Ioannou Triftarides v The Police 1968 2 A.A.D. 140) Το καθήκον επιμέλειας ενός οδηγού εξαρτάται από τις περιστάσεις κάθε υπόθεσης και μπορεί να προσδιοριστεί ως η συνήθης επιμέλεια απέναντι σε άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. (Costas Ioannou Triftarides v The Police 1968 2 A.A.D. 140). Σύμφωνα με το άρθρο 8 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου N.86/72: «Πας όστις οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα επί τίνος οδού μη καταβάλλον την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή ή μη επιδεικνύων εύλογο μέριμνα για έτερα πρόσωπα, χρησιμοποιούντα την οδό, είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται εις φυλάκισιν δια διάστημα μη υπερβαίνον το εν έτος ή εις χρηματική ποινήν μη υπερβαίνουσαν τας χιλίας λίρας ή εις αμφότερας τας ποινάς της φυλακίσεως και της χρηματικής τοιαύτης». Στην Αναστάσης Παύλου ν. Αστυνομίας,
(1998)2 Α.Α.Δ 68, αναλύεται το τι συνιστά αμελή οδήγηση, ως ακολούθως: «Η οδήγηση εξυπακούει την εξάσκηση προσήκουσας προσοχής. Το ερώτημα που εγείρεται σε περιπτώσεις αμελούς οδήγησης κατά παράβαση του άρθρου 8 του Νόμου 86/72 είναι κατά πόσο ο οδηγός εκπλήρωσε την υποχρέωση εξάσκησης λογικής φροντίδας και προσοχής για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το κριτήριο που εφαρμόζεται σε μια τέτοια περίπτωση είναι αντικειμενικό και οι παράμετροι του αναφέρονται στη συμπεριφορά ενός συνετού και σώφρονα και όχι του τέλειου οδηγού. (Ιδε Παναγιώτου ν. Αστυνομίας
(1982)1 Α.Α.Δ. 585, Σωκράτους ν. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και Βασιλείου ν. Αστυνομίας
(1994)2 Α.Α.Δ. 202)». Στην Ποινική Έφεση με αρ.5797, Paul Lesley Murrel v. Αστυνομίας,
(1994)2 Α.Α.Δ. 217 εξετάστηκε το κομβικό σημείο έναρξης της υποχρέωσης ενός οδηγού σε σχέση με πεζό. Σύμφωνα με αυτήν: «Το καθήκον για επιμέλεια συναρτάται με τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης. Είναι θεμελιωμένο ότι το καθήκον για τη λήψη εξαιρετικά αποτρεπτικών μέτρων γεννάται αφού εκδηλωθεί κίνδυνος στο δρόμο για την αποφυγή του οποίου ο συνετός οδηγός πρέπει να δράσει. Η παρουσία ενήλικου πεζού στο κράσπεδο του δρόμου δεν υποδηλώνει αφεαυτής την ύπαρξη κινδύνου έναντι του οποίου πρέπει να ληφθούν προφυλακτικά μέτρα. Κίνδυνος μπορεί να προκύψει, όπως προέκυψε και σ' αυτή την υπόθεση, αφότου ο πεζός αποπειράται να διασταυρώσει το δρόμο. Όταν εκδηλώθηκε ο κίνδυνος η απόσταση του αυτοκινήτου από τον πεζό και η ταχύτητα με την οποία το όχημα σύννομα διακινείτο (60 χιλιόμετρα την ώρα) δεν παρείχε εξ αντικειμένου τη δυνατότητα αποτροπής της σύγκρουσης.» (η υπογράμμιση είναι δική μου) Επίσης, σε περιπτώσεις ξαφνικής και απροσδόκητης κάθετης διασταύρωσης δρόμου από πεζό, η ευθύνη του οδηγού σε περίπτωση δυστυχήματος είναι κατά κανόνα ανύπαρκτη.(βλ. το σκεπτικό του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Πολιτική Έφεση Helmold Brigitta ν. Ευανθίας Μιχαηλίδου
(2011)1 Α.Α.Δ. 2125) Η κρίση μου ως προς την ποινική ευθύνη της Κατηγορούμενης Είναι ασαφές με βάση τη μαρτυρία, το πως διαπράχθηκε το ατύχημα ώστε να μπορεί να στοιχειοθετηθεί η αμέλεια της Κατηγορούμενης. Το να χτυπήσει απλώς κάποιος με το όχημά του ένα πεζό που διασταυρώνει το δρόμο, χωρίς περαιτέρω αξιόπιστη μαρτυρία π.χ. ότι άναβε κίτρινο ή κόκκινο φως ή ότι η πεζή βρισκόταν ήδη εντός του δρόμου ή ότι ο οδηγός δεν ελάττωσε ταχύτητα ή πάτησε φρένα, δεν στοιχειοθετεί από μόνο του την αμέλεια στην οδήγηση. Υπάρχει στην παρούσα υπόθεση, εύλογη πιθανότητα, εφόσον δεν έχω άλλη μαρτυρία να υπήρξε ξαφνική είσοδος της πεζής στο δρόμο κι ενόσω το φως ήταν πράσινο για την οδηγό. Δηλαδή εύλογη πιθανότητα να μην στοιχειοθετείται το στοιχείο της αμέλειας (μη προσήκουσας επιμέλειας και προσοχής) σε σχέση με την οδήγηση. Η παρούσα υπόθεση είναι ποινικής φύσης. Το επίπεδο απόδειξης υψηλότατο. Δεν μπορώ, με βάση τα πιο πάνω, να προβώ σε εύρημα ενοχής της Κατηγορούμενης για το αδίκημα της αμελούς οδήγησης. Η Κατηγορούμενη αθωώνεται και απαλλάσσεται στην Κατηγορία που αντιμετωπίζει. ............. Ξ. Ξενοφώντος Επαρχιακός Δικαστής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο