Αστυνομικός Διευθυντής Αμμοχώστου ν. Λουκά, Αρ. Υπόθεσης: 2903/17, 2/12/2019

(1981)2 Α.Α.Δ. 9 στην οποία υιοθετήθηκε πλήρως η Δικαστική Πρακτική του 1962 (Practice Note of the Divisional Court of the Queen's Bench Division of the High Court of England, 1 [All E.R.] 448). Η οδηγία αυτή είναι μεγάλης σημασίας, από άποψη καθοδήγησης και εφαρμόζεται από τα Δικαστήρια στην Κύπρο με καθορισμό των κριτηρίων για την απόδειξη ή μη εκ πρώτης όψεως υπόθεσης. Η προσέγγιση του ίδιου θέματος αναλύεται επίσης στις Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστοδούλου

(1990)2 Α.Α.Δ. 133, Γιάγκου άλλως Λεμόνα ν. Αστυνομίας

(1997)2 Α.Α.Δ. 382, Παναγιώτου κ.α. ν. Αστυνομίας

(2000)2 Α.Α.Δ. 191 και Γεωργίου ν. Αστυνομίας

(2005)2 Α.Α.Δ.

1. Από την προαναφερθείσα νομολογία προκύπτει ότι στο στάδιο αυτό το Δικαστήριο θα πρέπει να αποδεχθεί την εισήγηση της υπεράσπισης και να αθωώσει τον κατηγορούμενο, όταν κρίνει από την ενώπιον του μαρτυρία ότι:
2. Εξ αντικειμένου, η υπόθεση της κατηγορούσας αρχής δεν στοιχειοθετείται, λόγω μη απόδειξης ενός από τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος, ή
3. Η μαρτυρία που έχει παρουσιασθεί από την κατηγορούσα αρχή είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας ή είναι εμφανώς αναξιόπιστη σε τέτοιο βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασισθεί σε αυτή για να καταδικάσει τον κατηγορούμενο. Δηλ. η όλη μαρτυρία εμπεριέχει τόσο θεμελιακή αντίφαση και αναξιοπιστία, αναγόμενη σε εγγενή αντινομία που δεν θα μπορούσε να την αντιπαρέλθει το Δικαστήριο επί οποιασδήποτε δυνατής αξιολόγησης της στο σύνολο της. Και στις δύο αυτές περιπτώσεις το κριτήριο είναι καθαρά αντικειμενικό. Το Δικαστήριο, στο στάδιο αυτό δεν προβαίνει σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας αλλά κρίνει τα γεγονότα της υπόθεσης με αντικειμενική θεώρηση των πραγμάτων (εξ όψεως) και χωρίς να υπεισέρχεται στην αξιολόγηση της αξιοπιστίας των μαρτύρων και στη βαρύτητα που μπορεί να αποδοθεί στη μαρτυρία τους, γιατί είναι δυνατό αυτή η αξιολόγηση να δημιουργήσει προκατάληψη εναντίον του κατηγορουμένου. Το έργο αυτό της αξιολόγησης επιτελείται στο τέλος της δίκης όταν όλη η μαρτυρία είναι ενώπιον του Δικαστηρίου. Η δε εμβέλεια της αντίφασης στη μαρτυρία, ως αναιρούσα την απόδειξη εκ πρώτης όψεως υπόθεση είναι περιορισμένη. Η απόφαση για αθώωση σε αυτό το στάδιο της δίκης πρέπει να αντέχει στη βάσανο που θέτει η καθοδήγηση Πρακτικής του 1962, δηλαδή ότι κάθε λογικό Δικαστήριο θα κατέληγε στο ίδιο συμπέρασμα, ενόψει της αντικειμενικής υφής της μαρτυρίας. Ο κατηγορούμενος πρέπει να κληθεί σε απολογία μόνο σε περίπτωση που η κατηγορούσα αρχή έχει παρουσιάσει μαρτυρία αρκετά ισχυρή στην ουσία της που να καθιστά την καταδίκη του κατηγορούμενου μια πραγματική δυνατότητα, αν δεν δοθεί από αυτόν κάποια εξήγηση, αλλιώς ο κατηγορούμενος θα κληθεί όχι για να υπερασπίσει τον εαυτό του, αλλά για να διορθώσει τις ατέλειες που υπάρχουν στη μαρτυρία που δόθηκε από την κατηγορούσα αρχή. Ο όρος «εκ πρώτης όψεως υπόθεση» χρησιμοποιείται σε αντιδιαστολή με την εις βάθος θεώρηση και τελική όψη της υπόθεσης δηλαδή την απόδειξη της κατηγορίας πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας (βλ. Χριστοδούλου ανωτέρω). Το βάρος απόδειξης που έχει η κατηγορούσα αρχή σε αυτό το στάδιο είναι διαφορετικό από αυτό που επιφορτίζεται στο τέλος της δίκης. Στο στάδιο αυτό είναι αρκετό η κατηγορούσα αρχή να παρουσιάσει αξιόπιστη μαρτυρία (credible evidence) τέτοιας φύσεως από την οποία δημιουργείται υπόθεση ενοχής εκ πρώτης όψεως (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Θεοδώρου

(2002)2 Α.Α.Δ 9). Ο κατηγορούμενος στην προκειμένη περίπτωση αντιμετωπίζει τρείς κατηγορίες και συγκεκριμένα για ανυπακοή σε νόμιμες διαταγές, κατά παράβαση του άρθρου 137 του Ποινικού Κώδικα Κεφ.154 (1η κατηγορία), για είσοδο σε ξένη περιουσία με σκοπό τη διάπραξη ποινικού αδικήματος, κατά παράβαση του άρθρου 280 του Ποινικού Κώδικα Κεφ.154 (2η κατηγορία) και για επίθεση με πραγματική σωματική βλάβη, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3

(4)του Περί Βίας στην Οικογένεια (Πρόληψη και Προστασία Θυμάτων) Νόμου αρ.119

(1)/2000 (3η κατηγορία). Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της 1ης κατηγορίας στις 10/05/2016 στην οδό XXXXX στη XXXXX της επαρχίας Αμμοχώστου ανυπάκουσε σε διάταγμα που εκδόθηκε από το Οικογενειακό Δικαστήριο Αμμοχώστου στην αίτηση XXX/16, με βάση το οποίο απαγορεύεται να εισέρχεται ή και διαμένει ή και χρησιμοποιεί την οικογενειακή στέγη. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της 2ης κατηγορίας στον ίδιο τόπο και χρόνο πιο πάνω εισήλθε σε περιουσία που ήταν στην κατοχή της XXXXX Μιχαήλ από τη XXXXX δηλ. στην οικία της, με σκοπό να διαπράξει το ποινικό αδίκημα της επίθεσης. Τέλος, σύμφωνα με τις λεπτομέρειες της 3ης κατηγορίας στον ίδιο τόπο και χρόνο πιο πάνω επιτέθηκε και κτύπησε την κόρη του XXXXX Λουκά από τη XXXXX με αποτέλεσμα να της προκαλέσει πραγματική σωματική βλάβη. Προς απόδειξη της υπόθεσης της η κατηγορούσα αρχή κάλεσε 2 μάρτυρες. Μέρος δε του μαρτυρικού υλικού κατατέθηκε εκ συμφώνου. Πιο συγκεκριμένα: Δια ζώσης μαρτυρία ΜΚ1 XXXXX Χριστοφόρου, άλλως XXXXX Μιχαήλ Είναι η πρώην σύζυγος του κατηγορούμενου και ανέφερε ότι από 4/11/15 ήταν σε διάσταση και τον Γενάρη του 2016 έφυγε από το σπίτι. Στις 29/03/16 δε εκδόθηκε το επίδικο διάταγμα (τεκμ.2) για αποκλειστική χρήση της οικογενειακής στέγης και αφού επιδόθηκε στον κατηγορούμενο αυτός ζήτησε να παραμένει μέχρι να περάσει το Πάσχα. Στις 09/05/16 της ζήτησε να μείνει μέχρι τέλος του μήνα όμως αυτή του είπε να φύγει άμεσα. Στις 10/05/16 και ώρα 09:30 μετέβη στην οικία με τον κλειδαρά κ.Πιπάκη και άλλαξαν τις κλειδωνιές των πόρτων του σπιτιού, ενώ μάζεψε τα ρούχα του κατηγορούμενου και τα έβαλε σε σακούλες, τις οποίες έβαλε στη βεράντα του σπιτιού. Στις 19:15 της τηλεφώνησε και ζήτησε εξηγήσεις εξυβρίζοντας την και απειλώντας την, ενώ ακολούθως στις 19:30 αφού είδε ότι ήρθαν αστυνομικοί στο σπίτι πήγε να τους δείξει το διάταγμα. Εκεί της επιτέθηκε πρώτα ο πρώην πεθερός της και στη συνέχεια ο κατηγορούμενος ενώ ήταν μπροστά οι δύο αστυνομικοί. Στις 21:40 διαπίστωσε ότι υπάρχει ζημιά στην πισινή πόρτα άγνωστης αξίας που προκλήθηκε από τον κατηγορούμενο για να μπει στο σπίτι. Διευκρίνισε ότι η πόρτα που έσπασε ήταν αυτή του υποστέγου και αυτό έγινε όταν είδε ότι δεν ταίριαζε το κλειδί, καθώς επίσης ότι δεν τον ειδοποίησε ότι θα μαζέψει τα ρούχα. Δεν έφτιαξε την πόρτα. Στην αντεξέταση της είπε ότι μέχρι 10/05 στο σπίτι έμενε ο κατηγορούμενος και αρνήθηκε ότι έγινε συμφωνία για να μείνει μέχρι τέλος Μαίου. Είχε δεχτεί να μείνει μέχρι το Πάσχα και αυτό είχε περάσει, του ζήτησε να βγει και δεν έβγαινε. Αρνήθηκε ότι η πόρτα στο πίσω μέρος ήταν κακής κατασκευής και άνοιγε εύκολα με απλή ώθηση και επέμενε ότι ο κατηγορούμενος έσπασε την πόρτα. Ανέφερε στη συνέχεια ότι έσπασε την κλειδωνιά και την έχει αλλάξει. Την άλλαξε το πρωί με τον Πιπάκη και όταν την έσπασε της την άλλαξε ο γαμπρός της ο Θεόδωρος. Όσα αναφέρει πιο πάνω και στην κατάθεση της τεκμ.1 έγιναν στην παρουσία των 2 αστυνομικών. Προηγούμενες καταγγελίες στην Αστυνομία τις έχει αποσύρει με συμφωνία να της δώσει διαζύγιο για να μένει στο σπίτι. Αυτή δεν την απέσυρε επειδή ήταν και η κόρη της μέσα την οποία κτύπησε και επειδή μέσα στη συμφωνία που έκαναν ήταν να τους βγάλει από εγγυητές για δικά του χρέη. Αναφορικά με την επίθεση στην κόρη τους, ΜΚ2, είπε ότι της επιτέθηκε, την κτύπησε στον ώμο και της έσκισε τα ρούχα (τη φανέλα) και μετά εμπλάκηκαν οι αστυνομικοί. Της έκαμε μώλωπα. ΜΚ2 XXXXX Λουκά Ανέφερε ότι την 10/05/16 και ώρα 19:30 περίπου ήταν με τη μητέρα της στο σπίτι της γιαγιάς της και είδαν ότι στο σπίτι τους βρισκόταν ο πατέρας της και η Αστυνομία. Η μητέρα της μαζί με την αδελφή της πήγαν στο σπίτι για να δώσει το διάταγμα στους αστυνομικούς. Μετά από λίγο άκουσε φωνές και όταν πήγε είδε τον πατέρα της να προσπαθεί να επιτεθεί στη μητέρα της και μπήκε στη μέση να την προστατέψει. Εκείνη την ώρα τη κτύπησε με το χέρι του στο αριστερό της χέρι και την τράβηξε με αποτέλεσμα να σχιστεί η φανέλα της. Στη συνέχεια την εξύβρισε με τις φράσεις «μαλακισμένη και σκατοπουτάνα». Διευκρίνισε ότι το σπίτι τους είναι πίσω από αυτό της γιαγιάς της, πολύ κοντά. Επίσης είπε ότι προσπάθησε να κτυπήσει την μητέρα τους απλώνοντας τα χέρια του πάνω της. Όταν πήγε να προστατεύσει τη μητέρα της και την είδε της είπε τα λόγια πιο πάνω και την κτύπησε. Η μητέρα της ήταν μπροστά, η οποία έφαεν ένα κτύπημα στον αριστερό ώμο και κτυπήθηκε και η ίδια στον αριστερό ώμο και σχίστηκε η φανέλα της. Παραπέμφθηκε για εξέταση στο νοσοκομείο (τεκμ.4). Παρεμβάλλω ότι δηλώθηκε από την υπεράσπιση ότι η ιατρική αναφορά είναι παραδεκτή. Στην αντεξέταση της είπε ότι όλα έγιναν μπροστά στους 2 αστυνομικούς που ήταν εκεί. Την κτύπησε με όλη του τη δύναμη και μαύρισε το χέρι της 5 cm περίπου. Δεν ξέρει τι έγραψαν στο τεκμ.

1. Δεν νομίζει να γράφει κοκκίνισμα διότι έχει πολλή διαφορά από το μαύρισμα. Ανέφερε επίσης ότι στο υπόστεγο ο κλειδαράς δεν άλλαξε την κλειδωνιά και δεν αλλάχτηκε. Έβαλε κάτι σαν ξύλο. Όμως ο μόνος τρόπος για ν' ανοίξει ήταν να παραβιαστεί. Εκ συμφώνου κατατεθείσα μαρτυρία (για την αλήθεια του περιεχομένου της) Κατάθεση XXXXX Καράσαββα ημερ.23/07/16 Εργάζεται στο Πρωτοκολλητείο του Οικογενειακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου και παρέδωσε στην Αστυνομία το επίδικο διάταγμα (τεκμ.2). Κατάθεση XXXXX Τζούρρου ημερ.19/07/16 Είναι δικαστικός επιδότης και στις 20/04/16 επέδωσε προσωπικά στον κατηγορούμενο το επίδικο διάταγμα. Κατάθεση Αστ.XXXXX Ν. Ζωγράφου Είναι εκ των αστυνομικών που ήταν στη σκηνή την επίδικη μέρα. Πιο συγκεκριμένα είπε ότι ήταν στην οικία και συνομιλούσε με τον κατηγορούμενο και αφίχθηκε η σύζυγος του η οποία του υπέδειξε το διάταγμα. Αυτοί ξεκίνησαν να συζητούν σε έντονο ύφος. Στο μέρος εκείνη τη στιγμή έφτασε η θυγατέρα τους XXXXX Λουκά και όλοι συζητούσαν σε έντονο ύφος. Με την παρέμβαση του ίδιου και του Ε/Αστ.XXXXX η σύζυγος και η κόρη του κατηγορούμενου αναχώρησαν από το μέρος. Στη συνέχεια αναφέρεται στην καταγγελία που έγινε εναντίον του κατηγορούμενου. Κατάθεση Ε/Αστ.XXXXX Δ. Δημητρίου Είναι ο δεύτερος αστυνομικός που ήταν στη σκηνή και αναφέρει πως ενώ συζητούσε εντός της οικίας με τον πατέρα του κατηγορούμενου, άκουσε φωνές και όταν βγήκε είδε τον κατηγορούμενο και τη σύζυγο του να συζητούν σε έντονο ύφος. Ήρθε στο μέρος και η θυγατέρα τους XXXXX Λουκά και όλοι ξεκίνησαν να συζητούν σε έντονο ύφος. Με την παρέμβαση του ίδιου και του Αστ.XXXXX η σύζυγος και η θυγατέρα του κατηγορούμενου αναχώρησαν από το μέρος. Στη συνέχεια παρέμεινε στην οικία μέχρι την αναχώρηση του κατηγορούμενου. Έχοντας μελετήσει τη μαρτυρία που ευρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου πολύ προσεκτικά, ευθέως αναφέρω πως η μαρτυρία των ΜΚ1 και ΜΚ2 κρίνεται ως παντελώς αναξιόπιστη. Εξηγώ.
2. Η ΜΚ1 ανέφερε στην κατάθεση της τεκμ.1 ότι ο κατηγορούμενος, μεταξύ άλλων, της επιτέθηκε. Σε τι συνίστατο αυτή η επίθεση δεν εξηγεί, όμως στην αντεξέταση της δεν ανέφερε οτιδήποτε περί επίθεσης εναντίον της. Τα ίδια ισχύουν για την επίθεση που με βάση την κατάθεση της δέχτηκε από τον πρώην πεθερό της.
3. Η ΜΚ1 στη μαρτυρία της μίλησε μόνον για επίθεση εναντίον της θυγατέρας της, ΜΚ2, αν και πρέπει να τονίσω ότι στην κατάθεση της δεν είχε αναφέρει τίποτε περί επίθεσης στη θυγατέρα τους.
4. Σίγουρα όμως η ΜΚ1 δεν είπε ποτέ ότι ο κατηγορούμενος προσπάθησε να την κτυπήσει προτάσσοντας τα χέρια του προς αυτήν, ούτε ότι την κτύπησε στον ώμο. Κάτι που ανέφερε η ΜΚ
6. Η ΜΚ2 είπε συγκεκριμένα στην κυρίως εξέταση της πως όταν είδε τον πατέρα της να προσπαθεί να επιτεθεί στη μητέρα της μπήκε στη μέση να την προστατέψει και εκείνη την ώρα την κτύπησε στον ώμο. Στην κατάθεση της δεν ισχυρίστηκε ποτέ ότι υπήρξε κτύπημα στη μητέρα της, ενώ στην αντεξέταση της, σε αντίθεση με ότι είπε στην κυρίως εξέταση της, ανέφερε ότι η μητέρα της ήταν μπροστά της όταν δέχτηκε το κτύπημα.
7. Η ΜΚ2 επίσης στην κατάθεση της λέει ότι ο πατέρας της την κτύπησε και ακολούθως της είπε τα λόγια που ανέφερε, ενώ στην αντεξέταση της ανέφερε ότι μόλις την είδε της είπε αυτά τα λόγια και μετά την κτύπησε.
8. Η ΜΚ1 είπε ότι άλλαξε την κλειδωνιά της πόρτας του υπογείου με τον Πιπάκη και ο κατηγορούμενος την έσπασε, ενώ η ΜΚ2 είπε ότι η κλειδωνιά δεν μπορούσε ν' αλλαχτεί και δεν αλλάχτηκε και πως ο Πιπάκης έβαλε εκεί κάτι σαν ξύλο.
9. Τόσο η ΜΚ1 όσο και η ΜΚ2 ανέφεραν στη μαρτυρία τους ότι συνεπεία του κτυπήματος του κατηγορούμενου στην τελευταία προκλήθηκε μώλωπας και μάλιστα η ΜΚ2 μίλησε για μεγάλο μώλωπα 5 cm. Η ιατρική αναφορά τεκμ.4 αναφέρει πως η ΜΚ2 φέρει ερυθρότητα στο αρ. βραχιόνιο 1 cm περίπου, κάτι που σαφώς δεν συνάδει με τις αναφορές των εν λόγω μαρτύρων κατηγορίας.
10. Και το αποκορύφωμα είναι πως τόσο η ΜΚ1 όσο και η ΜΚ2 ανέφεραν πως όλα αυτά έγιναν μπροστά στους αστυνομικούς που ήταν εκεί στη σκηνή. Οι αστυνομικοί όμως είναι σαφές (βλ. τις καταθέσεις τεκμ.7 και 10 και τη σύνοψη της μαρτυρίας των 2 αστυνομικών πιο πάνω) πως κάθε άλλο παρά επιβεβαιώνουν τις αναφορές τους. Αντίθετα με βάση όσα αναφέρουν οι αστυνομικοί προκύπτει ότι οι ισχυρισμοί των εν λόγω μαρτύρων κατηγορίας είναι φανταστικοί, χωρίς τονίζεται να χρειάζεται κάποια αξιολόγηση για να μπορεί το Δικαστήριο να προβεί σε αυτή τη διαπίστωση. Με βάση όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω είναι σαφές ότι δεν θα μπορούσε το Δικαστήριο να βασιστεί σε μια τέτοια μαρτυρία. Ότι παραμένει συνεπώς ενώπιον του Δικαστηρίου για αξιολόγηση σε αυτό το στάδιο για σκοπούς εκ πρώτης όψεως είναι η εκ συμφώνου κατατεθείσα μαρτυρία. Με αυτήν, λέω κατ' αρχήν, σίγουρα δεν προκύπτει οιονδήποτε επεισόδιο επίθεσης από τον κατηγορούμενο εναντίον της θυγατέρας του, ούτε και είσοδος του στην επίδικη οικία με σκοπό να διαπράξει το αδίκημα της επίθεσης. Άρα στις κατηγορίες 2 και 3 ο κατηγορούμενος θα πρέπει να αθωωθεί. Από εκεί και πέρα αναφέρω πως κατά την κρίση μου δεν έχει αποδειχθεί ούτε η 1η κατηγορία. Ανεξάρτητα της ύπαρξης του διατάγματος ημερ. 29/03/16 και της παρουσίας του κατηγορούμενου στην οικία την επίδικη ημερομηνία, δεν έχω ενώπιον μου οιανδήποτε μαρτυρία που να δείχνει ηθελημένη ανυπακοή, ήτοι πρόθεση του κατηγορούμενου για καταστρατήγηση του διατάγματος του δικαστηρίου (βλ. KAY ν. M/TY L/CA

(1982)2 Α.Α.Δ. 236, Mouzouris and Another v. Xylophagou Plantations Ltd

(1977)1 C.L.R. 287 και Θεοφάνους Ελισάβετ ν. CCC Laundries (Paphos) Ltd και Άλλων

(2009)2 Α.Α.Δ. 634). Ως εκ των ανωτέρω ο κατηγορούμενος απαλλάσσεται και αθωώνεται από όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει. (Υπ.) ........................................... Μ. Παπαθανασίου, Ε. Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο