Αστυνομικός Διευθυντής Αμμοχώστου ν. Κωνσταντή, Aρ. Υπόθεσης: 2280/18, 29/10/2019

(1984)2 C.L.R. 441 συμπεριφορές, οι οποίες ουσιαστικά έχουν ως αποτέλεσμα ή αποσκοπούν στο να εκφοβίσουν κάποιο πρόσωπο, ώστε να μην πράξει κάτι που δικαιούται ή να πράξει κάτι που δεν υποχρεούται, δεν μπορούν να γίνουν ανεκτές από τα Δικαστήρια και είναι απεχθείς για την κοινωνία μας. Περαιτέρω στο ίδιο πνεύμα στην Γενικός Εισαγγελέας ν. Φανιέρου

(1996)2 Α.Α.Δ 303 αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, ότι η απειλή σαν μέσο για προώθηση οποιωνδήποτε απαιτήσεων, δεν μπορεί να γίνει ανεκτή υπό όποιες συνθήκες και αν γίνεται. Θα αναφερθώ στη συνέχεια σε αποφάσεις που έχω εντοπίσει, σχετικές με το υπό τιμωρία αδίκημα και μέσα από τις οποίες ακριβώς προκύπτει πως πρέπει να αντιμετωπίζονται τα αδικήματα αυτής της φύσης, γνωρίζοντας ότι οι προηγούμενες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, αναφορικά με τις επιβληθείσες ποινές, είναι απλά ενδεικτικές του μέτρου τιμωρίας συγκεκριμένων εγκλημάτων και των παραμέτρων του καθορισμού της ποινής. Δεν έχουν τον δεσμευτικό χαρακτήρα, που ενέχει ο καθορισμός αρχών δικαίου. Και τούτο, γιατί η ποινή που επιβάλλεται σε κάθε υπόθεση είναι αλληλένδετη με τις ιδιαιτερότητες των γεγονότων που τη συνθέτουν και με τις ιδιαιτερότητες των συνθηκών του παραβάτη (Χαραλάμπους v. Δημοκρατίας

(2000)2 Α.Α.Δ 1 και Μιχαήλ v. Δημοκρατίας

(2003)2 Α.Α.Δ 123). Στην Ποιν. Έφ.243/14, Σπετσιώτης v. Αστυνομίας, ημερ. 25/05/15, μετά από ακροαματική διαδικασία ο κατηγορούμενος-εφεσείων βρέθηκε ένοχος σε τρεις κατηγορίες που αντιμετώπιζε, της κοινής επίθεσης κατά παράβαση του άρθρου 242, της δημόσιας εξύβρισης κατά παράβαση του άρθρου 99 και της απειλής κατά παράβαση του άρθρου 91Α του Ποινικού Κώδικα. Στην κατηγορία της επίθεσης του επιβλήθηκε ποινή προστίμου €1000 και στην κατηγορία της απειλής €1500.-. Ο εφεσείων προσέβαλε τις ποινές ως υπερβολικές. Παρεμβάλλω πως η απειλή ήταν η εξής: «από δω και μπρος εσύ και η οικογένειά σου δεν θα δείτε καλή μέρα από εμένα. Θα σας κάμω κακό εσένα και της οικογένειάς σου.» Για σκοπούς επιβολής ποινής είχε ληφθεί υπόψη η έλλειψη προσχεδιασμού εκ μέρους του εφεσείοντα, το ότι η επιθετική συμπεριφορά του ήταν η συνέχεια κάποιας συζήτησης με τον παραπονούμενο η οποία προηγήθηκε, ως αποτέλεσμα της οποίας ο εφεσείων έχασε τη ψυχραιμία του, το λευκό ποινικό μητρώο του κατηγορούμενου-εφεσείοντα και τα προσωπικά του περιστατικά και ιδιαίτερα ότι πρόκειται για συγκροτημένο οικογενειάρχη ο οποίος αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα. Ακόμη ότι η όλη συμπεριφορά του εφεσείοντα ήταν αποτέλεσμα ενός μεμονωμένου και ατυχούς περιστατικού. Το Εφετείο αφού ανέφερε ότι τα γεγονότα που περιβάλλουν την έκνομη συμπεριφορά του εφεσείοντα-κατηγορούμενου είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικά εφόσον, εκτός από τις απειλές κατά της ζωής και της οικογένειάς του παραπονούμενου, τον άρπαξε από το λαιμό και τον έσφιγγε, με αποτέλεσμα να του προκαλέσει φόβο και ψυχολογικά προβλήματα, κατέληξε ότι οι ποινές, χωρίς να παραγνωρίζεται ότι ο εφεσείων βρέθηκε ένοχος μετά από ακροαματική διαδικασία, δεν ήταν έκδηλα υπερβολικές. Πρόσθεσε δε το Εφετείο ότι "Το πρωτόδικο δικαστήριο, ορθά σταθμίζοντας τα ενώπιόν του στοιχεία, απέφυγε να επιβάλει ποινή στερητική της ελευθερίας - η οποία δυνατόν και να ήταν δικαιολογημένη υπό το φως των γεγονότων που περιβάλλουν τις κατηγορίες - επέβαλε όμως ποινές προστίμου, ανάλογες με τη σοβαρότητα των αδικημάτων που διέπραξε ο εφεσείων." Στην Ποιν. Έφ.290/14, Μυλτιάδους v. Αστυνομίας, ημερ.14/11/16, ο κατηγορούμενος (εφεσείων) και η παραπονούμενη ήταν πρώην σύζυγοι και η οικία που διέμεναν ενόσω ήταν παντρεμένοι αποτελούσε αντικείμενο διαφορών μεταξύ τους. Η άδεια χρήσης του οικοπέδου όμως επί του οποίου ανεγέρθη η οικία παραχωρήθηκε από την Κυπριακή Δημοκρατία στην παραπονούμενη και ο εφεσείων γνώριζε ότι δικαιούχος της χρήσης του ακινήτου ήταν η παραπονούμενη. Ενώ αρχικά ο εφεσείων εγκατέλειψε την εν λόγω οικία επανήλθε σε αυτή εμποδίζοντας την παραπονούμενη και την κόρη τους να εισέλθουν σε αυτή. Ακολούθησε διαδικασία που είχε ως αποτέλεσμα την έκδοση διατάγματος που διέτασσε τον εφεσείοντα να εγκαταλείψει την οικία. Όταν η παραπονούμενη επιχείρησε με βάση το διάταγμα να πάει στο σπίτι ο εφεσείοντας την απείλησε με τη φράση «Τόλμα έμπα του καγκελιού και εγώ θα σε σκοτώσω». Ο εφεσείων βρέθηκε ένοχος στο αδίκημα της απειλής βιαιοπραγίας και του επεβλήθη ποινή φυλάκισης 2 μηνών. Αναφέρθηκαν δε από το Εφετείο τα εξής: "Παρατηρούμε ότι η ποινή έχει πλήρως αιτιολογηθεί στη βάση πρωτίστως των γεγονότων του αδικήματος για το οποίο ο εφεσείων ευρέθη ένοχος (όπου προνοείται φυλάκιση 3 χρόνων), και των προσωπικών του περιστάσεων. Αφού το Δικαστήριο στάθμισε όλους τους σχετικούς παράγοντες θεώρησε ότι η ποινή που έπρεπε να επιβάλει ήταν αυτή της δίμηνης φυλάκισης. ΄Ηταν θεμιτό στο πρωτόδικο Δικαστήριο να θεωρήσει ότι στην υπό κρίση περίπτωση προείχε το στοιχείο της αποτροπής.." Έχοντας εντοπίσει δε την πρωτόδικη απόφαση επί της ποινής, να πω εδώ ότι ο εφεσείων στην πιο πάνω υπόθεση βαρυνόταν με μια προηγούμενη καταδίκη για αδίκημα όχι παρόμοιας φύσης και μικρότερης σοβαρότητας, ήταν 43 ετών και πατέρας μιας ανήλικης θυγατέρας. Στην προκειμένη περίπτωση είναι γεγονός ότι η απειλή που εκστόμισε ο κατηγορούμενος, ως προς το περιεχόμενο της, δεν ήταν της έντασης και της σοβαρότητας των πιο πάνω υποθέσεων ή παρόμοιας φύσης. Από την άλλη όμως τούτο δεν συνεπάγεται σε καμία περίπτωση μείωση της σοβαρότητας του αδικήματος γιατί να μην διαφεύγει ότι η απειλή στην προκειμένη περίπτωση, έστω με το συγκεκριμένο περιεχόμενο της, έγινε εναντίον Λοχία της Αστυνομίας, ο οποίος έχοντας στην κατοχή του ένταλμα έρευνας που εκδόθηκε από αρμόδιο Δικαστήριο επισκέφθηκε την οικία του κατηγορούμενου και απειλήθηκε στην προσπάθεια του να εκτελέσει το καθήκον του. Δέχομαι βεβαίως ότι η απειλή υπό τις περιστάσεις εκστομίστηκε χωρίς προσχεδιασμό και ότι έγινε στα πλαίσια μιας στιγμιαίας αντίδρασης του κατηγορούμενου, έχοντας υπόψη και την άγνοια του προφανώς για το ότι τα παιδιά που φιλοξενούνταν στο σπίτι του είχαν εν τω μεταξύ μετακινηθεί πίσω στο σπίτι του πατέρα του (ότι υπήρχαν παιδιά, τα οποία όμως κατά την έρευνα από τον ΜΚ1 και τους λοιπούς αστυνομικούς που εισήλθαν στην οικία δεν βρίσκονταν εντός της οικίας αλλά στην πίσω κατοικία του πατέρα του κατηγορούμενου επιβεβαιώνεται από τη μαρτυρία του ΜΚ1), όμως πρέπει να είναι και πάλιν ξεκάθαρο πως το Δικαστήριο θεωρεί ότι η απειλή εναντίον οργάνου τήρησης της τάξης κατά τη νόμιμη εκτέλεση των καθηκόντων του, ακόμη και υπό αυτές τις συνθήκες, συνιστά ένα ιδιαίτερα σοβαρό αδίκημα. Στην παρούσα λοιπόν λαμβάνω υπόψη μου τη σοβαρότητα του αδικήματος ως αυτή διαφαίνεται με βάση όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω και την έξαρση που παρατηρείται στη διάπραξη των αδικημάτων αυτής της φύσης, πράγμα για το οποίο λαμβάνω δικαστική γνώση καθημερινά από τον μεγάλο αριθμό τέτοιων υποθέσεων που καταχωρούνται ενώπιον μου, καθώς και ότι η έξαρση αυτή καθιστά αναγκαία την επιβολή αποτρεπτικών ποινών. Πάρα δε τα πιο πάνω δεν μειώνεται σε καμία περίπτωση η ανάγκη για εξατομίκευση της ποινής ούτως ώστε αυτή να μην συνιστά απλώς τιμωρία αλλά να αρμόζει στις προσωπικές συνθήκες του συγκεκριμένου παραβάτη. Το καθήκον εξατομίκευσης της ποινής δεν ατονεί ακόμη και στις περιπτώσεις όπου υπάρχει η ανάγκη επιβολής αποτρεπτικής ποινής. Τονίζεται όμως ότι η εξατομίκευση δεν θα πρέπει να οδηγεί σε εξουδετέρωση ούτε της σοβαρότητας ούτε του στοιχείου της αποτροπής που επιβάλλουν η φύση και τα περιστατικά των αδικημάτων τόσο για τον ίδιο τον κατηγορούμενο όσο και για το κοινό γενικότερα (βλ. Ιωάννου κ.α ν. Δημοκρατίας

(2003)2 Α.Α.Δ. 171 και Αστυνομία ν. Toorac Fashion Ltd

(1993)2 Α.Α.Δ. 17). Προς όφελος λοιπόν του κατηγορούμενου στην παρούσα λαμβάνω υπόψη μου: · Το λευκό του ποινικό μητρώο, που σε συνάρτηση με την ηλικία του δηλ. 52 ετών καταδεικνύει πως η παρούσα ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό για τον κατηγορούμενο. · Τις προσωπικές, οικογενειακές και λοιπές του περιστάσεις όπως τις εξέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου ο ευπαίδευτος συνήγορος του και αναφέρθηκαν σε άλλο σημείο πιο πάνω. Ιδιαίτερα σημειώνω το σοβαρό πρόβλημα υγείας που αντιμετωπίζει το 3ο του παιδί, ηλικίας 17 ½ ετών, που προέκυψε κατόπιν τροχαίου δυστυχήματος στις 03/08/18 (μερικές μέρες δηλαδή μετά το επίδικο αδίκημα) και που φαίνεται με βάση τα έγγραφα που έχουν προσκομιστεί να ταλαιπωρείται έκτοτε με επεμβάσεις, επισκέψεις σε γιατρούς στο εξωτερικό κλπ. Ως αναφέρθηκε προγραμματίζονται αυτή την βδομάδα νέες επισκέψεις στους γιατρούς στο εξωτερικό. Σημειώνω επίσης ότι για το θέμα αυτό φαίνεται και πάλιν με βάση τα έγγραφα που παρουσιάστηκαν να ξοδεύονται μεγάλα ποσά, που συνολικά με βάση όσα αναφέρθηκαν ανέρχονται σε €170.000.- περίπου. Το παιδί, αναφέρεται τέλος, συνοδεύεται στο εξωτερικό στους γιατρούς από τον πατέρα του, με τον οποίο και διαμένει, όπως επίσης διαμένουν μαζί του και τα 2 ανήλικα κορίτσια. Ως προς τις επιπτώσεις που θα υπάρξουν από τυχόν φυλάκιση του κατηγορούμενου στην οικογένεια του και ιδιαίτερα στα ανήλικα, αυτές συγκαταλέγονται μεν στους ελαφρυντικούς παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη, πλην όμως δεν είναι αποφασιστικής σημασίας στον καθορισμό της ποινής (βλ. Domotov κ.α. v. Αστυνομίας

(1996)2 ΑΑΔ 328). Όλοι δε οι προαναφερόμενοι ελαφρυντικοί παράγοντες λαμβάνονται μεν υπόψη για σκοπούς μετριασμού της ποινής, δεν είναι όμως τέτοιας έκτασης που να υπερφαλαγγίζουν την ανάγκη για αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου, λόγω της σοβαρότητας των αδικημάτων, όπως την έχω περιγράψει πιο πάνω και για αποφυγή επιβολής της αρμόζουσας ποινής. Μπορούν να επηρεάσουν το ύψος όχι όμως και το είδος της ποινής. Συνεκτιμώντας λοιπόν όλα τα δεδομένα της παρούσας και λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη την σοβαρότητα του αδικήματος, ως αυτή διαφαίνεται από τα γεγονότα που περιβάλλουν την διάπραξη τους, κρίνω ότι προέχει το στοιχείο της αποτροπής και ότι μόνη αρμόζουσα ποινή εν σχέση με την κατηγορία είναι η ποινή φυλάκισης. Οιαδήποτε άλλη ποινή δεν θα εξυπηρετούσε κατά την κρίση μου τους σκοπούς του νόμου και θα έστελνε λανθασμένα μηνύματα σε επίδοξους νέους παραβάτες. Καταληκτικά επιβάλλω στον κατηγορούμενο στην 1η κατηγορία που αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης 3 μηνών. Ενόψει της πιο πάνω κατάληξής μου θα έλθω τώρα να εξετάσω εάν η επιβληθείσα ποινή θα πρέπει να οδηγήσει στην άμεση φυλάκιση του κατηγορούμενου ή δύναται να ανασταλεί δυνάμει των διατάξεων του περί της Υφ' Όρων Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλακίσεως εις Ωρισμένας Περιπτώσεις Νόμου του 1972. Με το Νόμο 186(Ι)/2003, ο οποίος τροποποίησε τον πιο πάνω Νόμο, η διακριτική ευχέρεια αναστολής μιας ποινής φυλάκισης έχει πλέον διευρυνθεί, καθώς, όπως προνοείται «Το Δικαστήριο διατάσσει την αναστολή εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης, αν αυτό δικαιολογείται από το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης και τα προσωπικά περιστατικά του κατηγορουμένου». Στη Γενικός Εισαγελέας ν. Τζιαουχάρη

(2005)2 Α.Α.Δ. 161 τέθηκαν τα κριτήρια για την άσκηση της διακριτικής αυτής ευχέρειας του Δικαστηρίου ως εξής: «Με βάση τα κριτήρια που ίσχυαν πριν τον περιορισμό της εξουσίας του δικαστηρίου όπως είχε επιβληθεί με το Ν. 41

(1)/97 (που τώρα έχει καταργηθεί), τα κριτήρια που μπορούσε να λάβει υπόψη το δικαστήριο κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας να εκδώσει ή όχι τέτοιο διάταγμα ήσαν τα ακόλουθα: (α) η σοβαρότητα του αδικήματος και τα κίνητρα διάπραξης του (β) το ποινικό μητρώο του κατηγορουμένου δηλαδή αν είναι τέτοιο που υπάρχει η ανάγκη αποτροπής και (γ) η διαγωγή του κατηγορουμένου μετά τη διάπραξη του αδικήματος συμπεριλαμβανομένης και της μεταμέλειας» Στην προκειμένη περίπτωση έχω ομολογουμένως προβληματιστεί πάρα πολύ. Συνεκτιμώντας και πάλιν όλα τα στοιχεία που ευρίσκονται ενώπιον μου και με ιδιαίτερη έμφαση στις συνθήκες διάπραξης του αδικήματος, για το οποίο δεν υπήρξε προσχεδιασμός και συνίστατο σε μια στιγμιαία αντίδραση του κατηγορούμενου, και στο λευκό ποινικό μητρώο του κατηγορούμενου, αλλά και λαμβάνοντας υπόψη το πρόβλημα υγείας του παιδιού του και την ανάγκη προφανώς να ευρίσκεται δίπλα του και να το συνοδεύει στο εξωτερικό σε μια δύσκολη περίοδο της ζωής του, συν ότι τυχόν άμεση φυλάκιση του θα συνεπάγεται ουσιαστικά και τιμωρία του παιδιού αυτού αλλά και των 2 ανήλικων κοριτσιών που προφανώς έχουν την ανάγκη του πατέρα τους, έχω αποφασίσει να του δώσω μια δεύτερη ευκαιρία. Συνεπώς διατάσσεται η αναστολή της ποινής φυλάκισης πιο πάνω για περίοδο 3 ετών. (Εξηγείται στον κατηγορούμενο η έννοια της αναστολής της ποινής φυλάκισης). (Υπ.) ......................................... Μ. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο