Αστυνομικός Διευθυντής Αμμοχώστου ν. Μιτσίδης, Αρ. Υπόθεσης: 2267/2018, 29/10/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2019:B11 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: M. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 2267/2018 Μεταξύ: Αστυνομικός Διευθυντής Αμμοχώστου ν. ....... Μιτσίδης Κατηγορούμενος -------------------------------------------------- Ημερομηνία: 29 Οκτωβρίου 2019 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κ. Α. Δημοσθένους (για ν' ακούσει την απόφαση η κα Π. Πίτσιλλου) Για τον Κατηγορούμενο : εμφανίζεται αυτοπροσώπως Κατηγορούμενος: παρών Α Π Ο Φ Α Σ Η Η παρούσα υπόθεση προχώρησε σε ακρόαση μόνο για την 1η κατηγορία, η οποία αφορά το αδίκημα των απερίσκεπτων και αμελών πράξεων κατά παράβαση του άρθρου 236(δ) του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.
- Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της 1ης κατηγορίας ο κατηγορούμενος στις 30.5.18 και περί ώρα 18:40 στην οδό XXXXX στην Ξυλοτύμπου της επαρχίας Λάρνακας, ενώ ήταν ιδιοκτήτης ενός σκύλου αμέλησε να πάρει προφυλάξεις εναντίον πιθανού κινδύνου από το ζώο του, δηλαδή τον άφησε ελεύθερο και προκάλεσε σωματική βλάβη στην XXXXX Hamac από τις Φιλιππίνες ήτοι την δάγκωσε. Παρεμβάλω ότι το κατηγορητήριο περιλαμβάνει άλλες τέσσερις κατηγορίες και συγκεκριμένα για κατοχή σκύλου χωρίς άδεια από την αρμόδια αρχή (2η κατηγορία), για κατοχή σκύλου που δεν είναι εγγεγραμμένος (3η κατηγορία), για κατοχή σκύλου που δεν είναι σεσημασμένος (4η κατηγορία) και τέλος για παράλειψη ανάρτησης πινακίδας «Προσοχή Σκύλος» (5η κατηγορία). Εν σχέση όμως με τις συγκεκριμένες κατηγορίες ο κατηγορούμενος έχει προβεί εξ΄ αρχής σε παραδοχή και αυτές είναι ορισμένες για γεγονότα και επιβολή ποινής. Η κατηγορούσα αρχή για να αποδείξει την υπόθεση της παρουσίασε στο Δικαστήριο δύο μάρτυρες ενώ μετά την ενδιάμεση απόφαση του Δικαστηρίου για απόδειξη εκ πρώτης όψεως υπόθεσης, ο κατηγορούμενος προέβη σε ανώμοτη δήλωση και περαιτέρω κάλεσε δύο μάρτυρες για την υπεράσπιση του. Ως ΜΚ1 κατέθεσε ο Α/Αστ. XXXXX XXXXX Ματθαίου, ο οποίος κατέθεσε με την έναρξη της κυρίως εξέτασης του την κατάθεση που ετοίμασε για την παρούσα υπόθεση (τεκμ.1), ενώ ακολούθως κατάθεσε την ανακριτική κατάθεση του κατηγορούμενου ως τεκμ.2, την ιατρική αναφορά εν σχέση με την XXXXX Hamac ως τεκμ.3 (εις αυτήν αναγράφεται ότι εξετάστηκε στο Τμήμα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου και φέρει εκδορά στο αριστερό βραχιόνιο - αναφερόμενο δείγμα σκύλου), καθώς επίσης κατέθεσε την γραπτή κατηγορία εν σχέση με τον κατηγορούμενο ως τεκμ.4, στην οποία αυτός απάντησε πως ότι είχε να πει τα έδωσε στην προηγούμενη του κατάθεση. Εν συνεχεία ο μάρτυρας ανέφερε ότι επισκέφθηκε την σκηνή και ως προς την περίφραξη της συγκεκριμένης οικίας είπε ότι πρόκειται για συνήθη μεταλλικό κάγκελο ύψους 1,5 μέτρου με διαχωριστικά 10 εκ. ενδιάμεσα σίδερο. Ο ίδιος δεν είδε το σκύλο, δεν ήταν στο σημείο εκεί. Στην ερώτηση δε αν η περίφραξη ήταν τέτοια ώστε να μπορούσε να περιορίσει ένα σκύλο αφού επανέλαβε ότι ήταν μια συνήθης περίφραξη κατοικίας 1,5 μέτρο, από εκεί και πέρα ανέφερε πως έγκειται στην δυνατότητα και στο μέγεθος του σκύλου και σε ότι έχει να κάνει με το ζώο. Ο συγκεκριμένος μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε. Ως ΜΚ2 κατέθεσε η παραπονούμενη XXXXX Hamac και κατά την έναρξη της κυρίως εξέτασης της αναγνώρισε την κατάθεση που έδωσε στην αστυνομία στις 19.5.18, η οποία έγινε Τεκμ.
- Σ΄ αυτήν αναφέρει εν ολίγοις ότι ζει και εργάζεται στην Ξυλοτύμπου και στις 6:40 το απόγευμα περπατούσε στην οδό XXXXX στην Ξυλοτύμπου και καθώς περνούσε έξω από την κατοικία με αρ. 29 στην πιο πάνω οδό, είδε ένα νεαρό άντρα να στέκεται μπροστά στην βεράντα της οικίας μαζί με τον σκύλο του. Το σπίτι αυτό έχει χαμηλή περίφραξη και η πόρτα της περίφραξης ήταν κλειστή. Όταν ο σκύλος την εντόπισε να περνά έτρεξε προς το μέρος της, πήδηξε πάνω από την περίφραξη και της επιτέθηκε. Συγκεκριμένα την δάγκωσε στο αριστερό της χέρι μια φορά. Ο ιδιοκτήτης ήρθε στο δρόμο και φώναξε το σκύλο του ο οποίος επέστρεψε στον ιδιοκτήτη του. Αυτός είναι ο λόγος που ο σκύλος σταμάτησε να την δαγκώνει. Ο ιδιοκτήτης απολογήθηκε προς την ίδια και της έδωσε το τηλέφωνο του. Επισκέφθηκε το νοσοκομείο Παραλιμνίου, της δόθηκαν οι Πρώτες Βοήθειες και έφυγε. Ο συγκεκριμένος σκύλος ήταν περίπου 70 εκ. ύψος, μαύρου και καφέ χρώματος, δεν γνωρίζει την ράτσα του αλλά μπορεί να τον αναγνωρίσει όταν τον ξαναδεί. Επίσης μπορεί να αναγνωρίσει τον ιδιοκτήτη του σκύλου. Επίσης επισημαίνει ότι ο σκύλος δεν της γαύγισε καθόλου. Σε περαιτέρω ερωτήσεις του συνηγόρου της κατηγορούσας αρχής, ανέφερε ότι περπατούσε στο δρόμο ίσως 5 βήματα από τον φράκτη και ο σκύλος πήδηξε από πάνω. Δεν ήταν δεμένος, ήταν στην βεράντα και όταν την είδε πήδηξε από τον φράκτη και την δάγκωσε. Στο σημείο υπήρχε ένας νεαρός άντρας και μια γυναίκα ενώ αναγνώρισε τον κατηγορούμενο ως τον άντρα που βρισκόταν εκεί. Κατά την αντεξέταση της ανέφερε ότι την ημέρα εκείνη δεν ήταν μόνη της αλλά με κάποια φίλη της γιατί πήγαινε στην εκκλησία. Ερωτώμενη επανέλαβε ότι όταν ο σκύλος πήδηξε και ήρθε κοντά της είδε τον κατηγορούμενο και μετά από μερικά δευτερόλεπτα ήρθε και μια γυναίκα και είπε συγνώμη, ενώ μετά από λίγο ο κατηγορούμενος της έβαλε σπρέι στο χέρι. Παρεμβάλω στο σημείο αυτό ότι ο κατηγορούμενος συμφώνησε ότι την περιέθαλψε. Εν συνεχεία ερωτήθηκε με δεδομένο ότι το περιστατικό έγινε το απόγευμα γιατί πήγε στην αστυνομία μετά τις 10 το βράδυ και μάλιστα ερωτήθηκε ποιος την έβαλε πάνω για να δώσει κατάθεση και ανέφερε το αφεντικό της. Σε άλλη ερώτηση απάντησε ότι οι άνθρωποι που ήταν στο σπίτι έτρεξαν προς το μέρος της ενώ σε υποβολή ότι ο σκύλος ήταν δεμένος απάντησε αρνητικά. Τέλος της υποβλήθηκε ότι ο σκύλος ήταν δεμένος 1,5 - 2 μέτρα από την καγκελόπορτα και υπήρχαν και άλλα άτομα εκεί και απάντησε ότι δεν ήταν δεμένος και γι΄ αυτό πετάχτηκε από το φράκτη. Ο κατηγορούμενος ως προαναφέρθηκε προέβη σε ανώμοτη δήλωση. Ανέφερε συγκεκριμένα τα εξής: " Tην ημέρα εκείνη σχόλασα 4:30 το απόγευμα από την δουλειά. Πήγα σπίτι και επειδή ο σκύλος ήταν μέσα τον έβγαλα έξω να κάνει την ανάγκη του. Έπειτα κάθισα στη βεράντα και τον έδεσα σε απόσταση 5 μέτρα από εμένα. Στην φάση εκείνη που έγινε το περιστατικό δεν έβλεπα τον σκύλο αλλά όταν πήγα εκεί μπροστά, ήταν εκεί δεμένος. Είδα την κοπέλα έξω από το καγκέλι μου και κρατούσε το χέρι της και έλεγε ότι την δάγκωσε. Εγώ το μόνο που μπορούσα να κάνω ήταν να της βάλω ένα φάρμακο που είχα εκεί και να την ρωτήσω αν θέλει κάτι άλλο. Αλλά επιμένω και επαναλαμβάνω ότι ο σκύλος ήταν δεμένος. Αυτά μπορούν να τα επαληθεύσουν και ο αδελφός μου και ο πατέρας μου που βρίσκονταν εκείνη την ώρα εκεί." Ο ΜΥ1 XXXXX Μιτσίδης είναι ο αδελφός του κατηγορούμενου. Ανέφερε ότι την ημέρα εκείνη ήταν με τον αδελφό του στη δουλειά και όταν επέστρεψαν πήγε να κάνει μπάνιο ενώ ο αδελφός του έβγαλε τον σκύλο βόλτα. Μετά βγήκε στη βεράντα για να καθίσει και μόλις τελείωσε την βόλτα ο αδελφός του έδεσε το λουρί στο κάγκελο του σπιτιού και κάθισαν μαζί στην βεράντα. Άκουσαν θόρυβο στα κάγκελα της εισόδου και έτρεξαν, διευκρινίζοντας ότι είχε δέντρα μπροστά και δεν έβλεπαν τι έγινε. Τότε βρήκαν εκεί μια κυρία έξω από τα κάγκελα του σπιτιού και κρατούσε το χέρι της στο οποίο είχε ένα κόκκινο σημάδι. Ισχυριζόταν ότι ήταν δάγκωμα. Δεν υπήρχαν τα σαγόνια του σκύλου πάνω, ενώ ο σκύλος είναι φιλικός και μπορεί να πετάχτηκε για να παίξει ή κάτι. Στην συνέχεια ανέφερε ότι υπάρχουν κάγκελα εξωτερικά του σπιτιού ενώ από μέσα ανεβαίνοντας 4-5 σκαλιά υπάρχουν τα κάγκελα της βεράντας. Ανέφερε επίσης ότι το λουρί του σκύλου είναι 1 μέτρο περίπου. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι ο πατέρας του ήταν μέσα στο σαλόνι και δεν έβλεπε και βγήκε έξω μετά όταν έγινε το συμβάν. Επανέλαβε ότι δεν μπορούσαν να δουν τον δρόμο ενώ τον σκύλο μπορούσαν να τον δουν μόνο από το πίσω μέρος του αφού καλυπτόταν από δέντρα. Ανέφερε ότι κάποιος «έσουσε το κάγκελο» και όταν πήγαν ήταν η κυρία και κρατούσε το χέρι της, ενώ είπε επίσης ότι σε κάποια στιγμή έχασαν τον σκύλο όταν έγινε το συμβάν και όταν έφθασε η κυρία μπορεί ο σκύλος να πετάχτηκε να δει, να παίξει. Δεν ξέρει αν η κυρία πήγε να τον χαϊδέψει, δεν έβλεπαν όλο το πεζοδρόμιο. Η κυρία όμως όταν έγινε το συμβάν ήταν στο πεζοδρόμιο το οποίο είναι περίπου 1 ½ μέτρο από τον σκύλο. Δεν γνωρίζει πως έγινε το συμβάν ενώ σε υποβολή ότι ο σκύλος δεν ήταν δεμένος, ανέφερε πως ήταν. Του υποβλήθηκε ότι αν ήταν δεμένος δεν θα μπορούσε να φθάσει την κυρία στο πεζοδρόμιο, και απάντησε ότι όπως ισχυρίζεται η κυρία «που είναι οι τρύπες που έβγαλε»; Στη συνέχεια είπε ότι ο σκύλος δεν είχε επαφή, το λουρί του είναι 1 μέτρο και η απόσταση από εκεί που ήταν μέχρι το πεζοδρόμιο είναι 1,5 μέτρο περίπου και μπορεί η κυρία να είδε τον σκύλο και να πήγε να τον χαϊδέψει. Σε άλλο σημείο ανέφερε ότι ο σκύλος είναι ροτβάιλερ και συμφώνησε ότι πρόκειται για δυνατό σκύλο με ψηλό άλμα και θα μπορούσε να υπερπηδήσει με μεγάλη ευκολία 1 ½ μέτρο, όμως ανέφερε ξανά ότι ήταν δεμένος και διερωτήθηκε πως μπορεί να πετάχτηκε. Δεν συμφώνησε με την υποβολή ότι ενώ περπατούσε η κυρία στο πεζοδρόμιο δεν προέταξε το χέρι της και διερωτήθηκε πως την έφθασε, επιμένοντας ότι ο σκύλος ήταν δεμένος. Στο τέλος της αντεξέτασης του ανέφερε ότι η πόρτα της περίφραξης ήταν κλειστή και σημείωσε ότι δεν υπάρχει περίπτωση η γυναίκα να πέρασε μέσα από το κάγκελο. Κατά την επανεξέταση του ερωτήθηκε κατά πόσο πιστεύει ότι θα έφθανε ο σκύλος την κοπέλα αν έβαλλε το χέρι της εντός και αυτός έδωσε καταφατική απάντηση. Ως ΜΥ2 κατάθεσε ο XXXXX Μιτσίδης πατέρας του κατηγορούμενου. Ανέφερε ότι την ημέρα εκείνη το απόγευμα ήταν μέσα στο σπίτι και τα παιδιά του ήταν έξω στην βεράντα και ξαφνικά άκουσε φασαρία. Αμέσως βγήκε έξω και είδε την κοπέλα έξω από το κάγκελο να κρατά το χέρι της και τα παιδιά του να είναι μαζί της. Ρώτησε τι είχε γίνει και του είπαν για τον σκύλο ο οποίος ήταν δεμένος μέσα από το κάγκελο. Την ρώτησαν τι είχε γίνει και τι έπαθε αλλά δεν καταλάβαινε τι έγινε. Είχε ένα γδάρσιμο στο αριστερό της χέρι, της είπαν να την πάρουν γιατρό και είπε ότι είναι εντάξει και συνέχισε να περπατά, ενώ την είδαν να πηγαίνει στον Άγιο Ραφαήλ να προσκυνήσει. Το βράδυ έμαθε ότι πήγε στην αστυνομία και κατάγγειλε ότι την δάγκωσε ο σκύλος. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι ο σκύλος ήταν δεμένος στο κάγκελο, ανεβαίνοντας τα σκαλάκια μετά το κάγκελο εξωτερικά του σπιτιού και το λουρί του σκύλου είναι 1 -1,5 μέτρο. Ανέφερε δε ότι από τα κάγκελα εξωτερικά του σπιτιού μέχρι το τελευταίο σημείο που έφθανε ο σκύλος η απόσταση ήταν 1- 1,5 μέτρο περίπου. Ήταν εκεί έτσι ώστε αν περνά κάποιος και είχε πρόθεση να δαγκώσει να μην μπορεί. Συμφώνησε ότι κάποιος περαστικός δεν θα μπορούσε να έχει επαφή με το σκύλο εκτός και αν έτεινε το χέρι του προς τα μέσα και πάλι θα πρέπει να ήταν ιδιαίτερα ψηλός αυτός ο άνθρωπος. Σε άλλο σημείο είπε ότι μετά από 2-3 μέρες επισκέφθηκε την οικία ο Λοχίας ο Πάνος με άνθρωπο του Συμβουλίου και τρία άτομα από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες και ήρθαν και είδαν και το λουρί και τον σκύλο και μετά επειδή ασχολείται ο ίδιος πολύ με τους σκύλους τους ρώτησε αν ο σκύλος αυτός δαγκώνει και του είπε ο ένας ότι είναι «σαν αρνί». Του τέθηκε η θέση ότι η παραπονούμενη και να έκανε το χέρι της δεν θα μπορούσε να φθάσει 1,5 μέτρο και θα έπρεπε να βάλει ολόκληρο το κορμί της μέσα αφού ο φράκτης ήταν και ψηλός που δεν της επέτρεπε να βάλει το κορμί της και απάντησε, εκτός και αν άνοιγε το κάγκελο και έμπαινε μέσα, αποκλείεται όμως αυτός ο σκύλος να την δάγκωσε. Αν άνοιξε και μπήκε μέσα πετάχτηκε να παίξει και όχι για να την δαγκώσει. Όπως διαπίστωσαν οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες και ο Λοχίας είναι ήρεμος ο σκύλος. Συμφώνησε ότι ο ρότβαιλερ είναι κάποιες φορές φιλικός και κάποιες επιθετικός, όμως ο συγκεκριμένος σκύλος είπε πως όταν έγινε το συμβάν ήταν ενός χρόνου, δηλαδή μικρός. Αν ασχοληθείτε με σκυλιά, ένας χρόνος είναι σημαντικό, θα παίζει και επανέλαβε ότι ο σκύλος ήταν δεμένος. Στην ερώτηση αν μπορούσε να υπερπηδήσει τον φράκτη απάντησε ότι αυτό με πολλή δυσκολία και αμφιβάλλει αν θα μπορούσε στην ηλικία που ήταν εφόσον ενός χρόνου ήταν κουτάβι. Ενηλικιώνεται σχεδόν στα 2 χρόνια και ανέφερε ότι ασχολείται με σκυλιά. Σε άλλο σημείο είπε ότι αμφιβάλλει αν την δάγκωσε και αν τα σημάδια που είχε ήταν από δάγκωμα, διερωτώμενος γιατί δεν πήγε ενωρίτερα στην αστυνομία παρά μόνο μεσάνυχτα όπως ανέφερε και μήπως κάποιος την έβαλε πάνω για ευνόητους λόγους. Η κυρία όπως ανέφερε λέει ψέματα και αμφιβάλει αν υπήρξε επαφή με τον σκύλο λέγοντας ότι αν είχε επαφή τότε μπήκε στο σπίτι η κυρία. Ο σκύλος δεν της επιτέθηκε και έπαιξε μαζί της, μπορεί να πήδηξε πάνω της από χαρά. Όσον αφορά το κάγκελο της εξωτερικής περίφραξης είπε ότι ήταν ανοικτό γιατί τα παιδιά του ήταν στην είσοδο. Κατά την επανεξέταση του ερωτήθηκε αν η κοπέλα η οποία είναι μικρή έβαζε το χέρι της αν μπορούσε να την φθάσει ο σκύλος, απάντησε μπορεί προσθέτοντας όμως αυτό με πολλή αμφιβολία. Αξιολογώντας τη μαρτυρία που ευρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου αναφέρω τα εξής: Ο ΜΚ1 ήταν ο εξεταστής της υπόθεσης και αναφέρθηκε στις ενέργειες του. Η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή. Εν πάση περιπτώσει να σημειώσω ότι αυτός δεν αντεξετάστηκε και η μαρτυρία του παρέμεινε αναντίλεκτη. Ως προς την ΜΚ2 - παραπονούμενη ευθέως αναφέρω πως η μαρτυρία της επίσης γίνεται αποδεκτή. Επί της ουσίας θεωρώ η μαρτυρία της δεν αμφισβητήθηκε, ενώ παρατηρώ πως μέσα από την αντεξέταση της σε καμία περίπτωση δεν κλονίστηκε καθ΄ οιονδήποτε τρόπο η αξιοπιστία της ή οτιδήποτε έχει αναφέρει. Ανώμοτη δήλωση κατηγορούμενου Όσον αφορά την επιλογή του αυτή κατ' αρχήν πρέπει να λεχθεί ότι αποτελεί απόλυτο δικαίωμα του και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη εναντίον του. Όσον αφορά τη βαρύτητα και την αξία ανώμοτης δήλωσης είναι νομολογιακά αποσαφηνισμένο ότι αυτή εξετάζεται και αξιολογείται μέσα στο σύνολο της μαρτυρίας ανάλογα με το πως ταιριάζει στη συγκεκριμένη περίπτωση. Τέτοια δήλωση χωρίς όρκο δεν πρέπει να παραμερίζεται ολότελα. Το Δικαστήριο έχει την υποχρέωση να της δώσει το βάρος που της αρμόζει και να τη λάβει υπόψη του πριν φτάσει στο συμπέρασμα κατά πόσο η κατηγορούσα αρχή έχει αποδείξει την υπόθεση (βλ. Rv. Frost
(1964)64 Cr. App. R. 284). Η ενδεχόμενη αξία της της είναι πειστική μάλλον παρά αποδεικτική εφόσον δεν μπορεί να αποδείξει γεγονότα που δεν είναι με άλλο τρόπο αποδεδειγμένα με μαρτυρία. Δεν εξομοιώνεται δηλ. με ένορκη μαρτυρία η οποία υπόκειται σε έλεγχο δηλ. η οποία δοκιμάζεται από αντεξέταση (βλ. Vrakas v. Republic
(1973)2 C.L.R. 139, Themistokleous v.The Police
(1981)2 CLR 200, Anastasiades v. Republic
(1977)2 C.L.R. 97). Μπορεί να βοηθήσει το Δικαστήριο να δει τα αποδεδειγμένα γεγονότα και τα συμπεράσματα που πρέπει να βγουν από αυτά με διαφορετικό φως (Rv. Coughlan
(1976)64 Cr. App. R. 11). Με αυτά υπόψη ν' αναφέρω πως πέραν του ότι αυτός ήταν εκεί στη βεράντα του σπιτιού του όταν έγινε το περιστατικό και ότι περιέθαλψε την ΜΚ2, στοιχεία που επιβεβαιώνονται από τη μαρτυρία της τελευταίας, κατά την κρίση μου, ενόψει και των όσων αναφέρονται κατωτέρω για τους ΜΥ1 και ΜΥ2, δεν μπορεί να προσδοθεί καμία αξία στη δήλωση του και πιο συγκεκριμένα στη θέση του ότι ο σκύλος ήταν δεμένος. Ερχόμενος ακριβώς τώρα στους ΜΥ1 και ΜΥ2, ν' αναφερθεί πως δεν έχω καμία αμφιβολία ότι αυτοί ήρθαν στο Δικαστήριο εντεταλμένοι για να πουν ότι χρειάζεται για να βοηθήσουν τον κατηγορούμενο. Όπως μπορεί εύκολα κάποιος να διακρίνει μελετώντας τη μαρτυρία τους, ενώ στην πραγματικότητα δεν γνώριζαν τι ακριβώς έχει γίνει, αυτοί αντί να περιοριστούν στα γεγονότα που γνώριζαν στην ουσία ξεκίνησαν και έκαναν σενάρια και εικασίες, αντιφατικά μεταξύ τους, για να «αποδείξουν» ότι ο κατηγορούμενος δεν έχει καμία ευθύνη. Στα πλαίσια αυτά υπάρχουν σημεία στη μαρτυρία τους που στερούνται λογικής και περαιτέρω συνδυαστικά μεταξύ τους παρουσιάζουν ουσιώδεις αντιφάσεις. Παρεμβάλλω εδώ πως δεν μπορεί βέβαια να μείνει ασχολίαστο το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος ουδέποτε αμφισβήτησε ότι υπήρξε δάγκωμα και ότι της απολογήθηκαν, αλλά και ότι ο ίδιος ουδέποτε ισχυρίστηκε ότι η ΜΚ2 μπήκε μέσα στο σπίτι. Αντίθετα, αναφέρεται πως την ίδια στιγμή που οι ΜΥ1 και ΜΥ2 αμφισβήτησαν ακόμη και την επαφή του σκύλου μαζί της, ο ίδιος ο κατηγορούμενος προκύπτει ότι ουσιαστικά παραδέχτηκε ότι έγινε το δάγκωμα της ΜΚ2. Διότι εκτός από το ότι περιέθαλψε την ΜΚ2 επί τόπου, είπε στην κατάθεση του τεκμ.2, μεταξύ άλλων, τα εξής: Απάντηση 4, σελ.3 «Δεν αμφιβάλλω ότι ο σκύλος τραυμάτισε την κοπέλα,.... η κοπέλα ήταν σαν μελανιασμένη στο χέρι....» Απάντηση 6, σελ.4 «Θέλω να πω ότι είμαι εξαιρετικά αναστατομένος με αυτό που έγινε. Μακάρι να μην συνέβαινε. Δεν συνέβηκε ποτέ ξανά τέτοιο περιστατικό και θα κανονήσω να μην γίνει αυτό ποτέ ξανά απολογουμε για τον σκυλο μου θα είμαι πλεων εξερετικα προσεκτικός». Επίσης ως προκύπτει από τη μαρτυρία του ΜΚ1 (βλ. τεκμ.1), όταν ο τελευταίος πληροφόρησε τον κατηγορούμενο για την υπόθεση που διερευνά και του επέστησε την προσοχή του στο νόμο αυτός απάντησε «μακάρι να μην την άκκανε ο σκύλος μου». Αναφορικά με την έλλειψη λογικής στη μαρτυρία τους να σημειωθεί εδώ για παράδειγμα το εξής. Αν το πεζοδρόμιο είναι σε απόσταση 1,5 μέτρο από το τελευταίο σημείο που μπορούσε να φτάσει ο σκύλος ως αναφέρθηκε, είναι ζήτημα κοινής λογικής ότι η ΜΚ2, την οποία το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να δει, ευρισκόμενη μπροστά από μία περίφραξη ύψους 1,5 μέτρου, λίγο πιο κάτω από το ύψος της δηλαδή, θα ήταν αδύνατο τεντώνοντας το χέρι της προς τα μέσα να φτάσει τον σκύλο στο τελευταίο σημείο πιο πάνω και μάλιστα κατά τρόπο ώστε αυτός να την δαγκώσει στο σημείο του βραχιονίου. Ας σημειωθεί την ίδια στιγμή ότι όλα αυτά τα σενάρια των μαρτύρων δεν υποβλήθηκαν ποτέ στην ΜΚ2 για να τα σχολιάσει. Δεν υποβλήθηκαν ποτέ στη μάρτυρα οι ισχυρισμοί, ουσιώδεις αναμφίβολα, ότι για παράδειγμα έβαλε το χέρι της μέσα από το κάγκελο ή ότι «έσουσε» το κάγκελο ή ότι μπήκε μέσα και ο σκύλος ήθελε να παίξει ή ακόμη ότι ο σκύλος ουδέποτε την δάγκωσε, καμία επαφή δεν είχε μαζί της και λέει ψέματα. Εδώ να τονίσω πως η θέση της ΜΚ2 κατά τη μαρτυρία της ότι βρισκόταν 5 βήματα από τον φράκτη όταν συνέβη το περιστατικό δεν έχει αμφισβητηθεί. Ούτε σημειώνω τέθηκαν στον εξεταστή της υπόθεσης, ΜΚ1, όσα γενικά ομολογουμένως αναφέρθηκαν για επίσκεψη στην οικία του κατηγορούμενου κάποιου Λοχία Πάνου, ενός ανθρώπου του συμβουλίου και των κτηνιατρικών υπηρεσιών ή για το σχόλιο ενός εξ' αυτών ότι ο σκύλος αυτός είναι σαν «αρνί». Εν σχέση με τους πιο πάνω ουσιώδεις ισχυρισμούς που δεν τέθηκαν στους μάρτυρες κατηγορίας για σχολιασμό θα σημειώσω εδώ τη Νομολογία, με βάση την οποία οι ισχυρισμοί αυτοί ούτως ή άλλως δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτοί, ενώ περαιτέρω προκύπτει και αναξιοπιστία της Υπεράσπισης ως εκ της μη προβολής καθαρών θέσεων εξ' αρχής ενώπιον του Δικαστηρίου. (βλ. Tekinder Pal. ν Δημοκρατίας
(2010)2 ΑΑΔ 551 και Σύγγραμμα των Τάκη Ηλιάδη και Νικόλα Σάντη «Το Δίκαιο της Απόδειξης», Β' Έκδοση, σελίδες 720 - 723). Κοντολογίς η μαρτυρία των δύο μαρτύρων υπεράσπισης δεν γίνεται αποδεκτή. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Με βάση την αξιολόγηση πιο πάνω, τα ευρήματα του Δικαστηρίου είναι τα εξής: Στις 19/05/18, ενώ η ΜΚ2 περπατούσε με μια φίλη της στο πεζοδρόμιο έξω από την κατοικία του κατηγορούμενου, ο σκύλος του κατηγορούμενου, ράτσας ρότβαιλερ, ο οποίος δεν ήταν δεμένος, πήδηξε πάνω από την περίφραξη της κατοικίας ύψους 1,5 μέτρου και δάγκωσε την ΜΚ2 στο αριστερό χέρι και συγκεκριμένα στον βραχίονα, προκαλώντας της εκδορά. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Το άρθρο 236 (δ) του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.154, προνοεί ότι : " 236. Όποιος, µε τέτοιο αλόγιστο τρόπο, βεβιασµένο ή αµελή, ώστε να θέτει σε κίνδυνο ανθρώπινη ζωή ή να είναι ενδεχόµενο να προκαλέσει σωµατική βλάβη σε άλλο— .............. (δ) παραλείπει να πάρει προφυλάξεις εναντίον πιθανού κινδύνου από οποιοδήποτε ζώο που έχει στην κατοχή του· ............... είναι ένοχος πλημμελήματος. Νοείται ότι, όπου η κατηγορία δυνάμει της υποπαραγράφου (δ) του παρόντος άρθρου αναφέρεται σε σκύλο, τεκμαίρεται ότι ο κατηγορούμενος είχε γνώση της πιθανότητας πρόκλησης σωματικής βλάβης από τον εν λόγω σκύλο, ανεξάρτητα από τη φύση ή την προηγούμενη συμπεριφορά ή τις συνήθειες του σκύλου αυτού. Στο σύγγραμμα Penal Law of India, 9η έκδοση, Τόμος 2, αναφέρεται σχετικά με το αντίστοιχο άρθρο
(289)πως οι αρχές που διέπουν το ζήτημα του κατά πόσον υφίσταται καθήκον επιμέλειας είναι παρόμοιες με τις ισχύουσες κατά το κοινοδίκαιο. Πρέπει λοιπόν να θεωρείται πως ένα τέτοιο καθήκον υπάρχει προς κάθε ένα που μπορεί να επηρεαστεί από τις πράξεις ή παραλείψεις του Κατηγορούμενου, δηλαδή τον πλησίον. Στην παρούσα αναμφίβολα υπήρχε ένα τέτοιο καθήκον προς τους ανθρώπους, οι οποίοι καθημερινά κινούνταν πεζοί στο πεζοδρόμιο και ή στον δρόμο μπροστά από το σπίτι του κατηγορούμενου. Με βάση το ίδιο σύγγραμμα (στις σελ. 1986-1987) στην περίπτωση ζώων άγριων εκ φύσεως, δηλαδή των λεγόμενων ferae naturae (όπως οι τίγρεις, οι λύκοι, οι αρκούδες ή τα φίδια) ο ιδιοκτήτης γνωρίζει τον κίνδυνο ανά πάσα στιγμή. Στην περίπτωση τους ο κίνδυνος τεκμαίρεται και το βάρος ανήκει στον Κατηγορούμενο να αποδείξει ότι έχει λάβει τέτοιες προφυλάξεις, οι οποίες ήταν αναγκαίες για να διασφαλίσουν το κοινό έναντι της αγριότητάς τους. Τα πιο πάνω ισχύουν αναφέρεται και για τον σκύλο. Με την επιφύλαξη στο άρθρο 236 πιο πάνω, στην πραγματικότητα εξισώνεται ο σκύλος με τα άγρια εκ φύσεως ζώα (ferae naturae). Στην υπόθεση ΠΟΛΥΜΕΤΑΛ ΛΤΔ κ.α. ν. Κωνσταντίνου
(1998)1 ΑΑΔ 393 λέχθηκε ότι η κατοχή ήμερου ζώου μπορεί, ανάλογα με τη φύση του, να παρεμβάλλει προβλεπτούς κινδύνους για την ασφάλεια του γείτονα. Στην ίδια υπόθεση τέθηκε σχετικά σε ελεύθερη μετάφραση το ακόλουθο απόσπασμα από το Λόρδο Άτκιν στην υπόθεση Fardon v. Harcourt - Rivington
(1932)ALL E.R. Rep. 81: "Αλλά, είναι επίσης αληθές, ότι ανεξάρτητα από την ευθύνη η οποία επιβάλλεται στον ιδιοκτήτη ζώων ή το πρόσωπο το οποίο τα έχει υπό τον έλεγχό του, λόγω γνώσης των τάσεων τους, υπάρχει, και το σύνηθες καθήκον προσώπου να μεριμνά έτσι ώστε το ζώο του ή το κινητό αντικείμενο υπό τον έλεγχο του δεν τίθεται σε τέτοια χρήση που να είναι πιθανόν να βλάψει το γείτονα. Το σύνηθες καθήκον επιμέλειας όπως ορίζουν οι αρχές του δικαίου της αμέλειας." Το θέμα της αμέλειας είναι θέμα γεγονότων και αποφασίζεται με βάση τις συνθήκες και τις περιστάσεις της κάθε υπόθεσης (βλ. Panagiotou v. Mavrou
(1970)1 C.L.R. 215 και Patsalides v.Yiapani
(1969)1 C.L.R. 84). Η έννοια της αμέλειας ως πραγματικού γεγονότος συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Το θέμα αυτό συνοψίζεται στην Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 Α.Α.Δ. 475 ως εξής: «Αυτό κατά εναρμονισμό προς το θεμελιωμένο ότι η αμέλεια ως πραγματικό γεγονός συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Συναφώς θα υπενθυμίζαμε πως γενικά, εφόσον η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι εύλογα εμφανής, η παράλειψη λήψης μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια (Elpiniki Panayiotou v. Georghios Kyriakou Mavrou
(1979)1 C.L.R. 215)». Το θέμα της αμέλειας του άρθρου 236 πραγματεύεται στο σύγγραμμα του Στοιχεία Ποινικού Δικαίου και Δικονομίας, σελ. 187-194, ο Κώστας Η. Σατολιά. Στις σελ. 192-194 δε αναφέρονται τα εξής : "Σύμφωνα με τον Clarlesworth & Percy on Negligence, 8η έκδοση, παραγρ.1-14, χρήση του όρου "αμέλεια" παρόμοια με την πιο πάνω έχει γίνει από τον Lord Atkin στην Andrews v. Director of Public Prosecutions
(1937)A.C. 576, στην οποία τονίστηκε (σε μετάφραση): « " Απλή έλλειψη επιμέλειας η οποία ισοδυναμεί με αστική ευθύνη δεν είναι αρκετή : για τους σκοπούς του ποινικού δικαίου υπάρχουν βαθμοί αμέλειας : και είναι απαραίτητο να αποδεικνύεται ψηλός βαθμός αμέλειας προτού αποδειχθεί το έγκλημα" To τι πρέπει να κάνει ο κατήγορος για να αποδείξει αμέλεια το πραγματεύεται ο Glanville Williams στο βιβλίο του Textbook of Criminal Law, σελ. 44 : " Τι πρέπει να κάνει ο κατήγορος για να αποδείξει αμέλεια; .......................... Δεν υπάρχουν παρόμοια δικόγραφα στις ποινικές υποθέσεις, αλλά ο κατήγορος που ισχυρίζεται αμέλεια πρέπει να είναι έτοιμος να πει τι μπορούσε να κάμει και έπρεπε να κάμει ο κατηγορούμενος (ή να απείχε από το να κάμει) για να αποφύγει το ατύχημα ή άλλο συμβάν. Η μαρτυρία που δίνεται πάνω στο θέμα της αμέλειας είναι σχεδόν αποκλειστικά μαρτυρία για το τι έκαμε ο κατηγορούμενος (ή παρέλειψε να κάμει). Μετά από αυτό εναπόκειται στους ενόρκους (ή τους πταισματοδίκες) να πουν κατά πόσο η συμπεριφορά του εναγόμενου (προφανώς ο συγγραφέας εκ παραδρομής αναφέρει εδώ εναγόμενου αντί κατηγορούμενου) αποκάλυπτε έλλειψη της δέουσας προσοχής" Εδώ ο κατηγορούμενος κατέχει ένα σκύλο και αναμφίβολα γνώριζε ότι αν δεν ήταν δεμένος υπήρχε πιθανότητα να πηδήξει από το κάγκελο. Επίσης αυτός δεν απέδειξε μέσα από αποδεκτή μαρτυρία ότι γνωρίζοντας αυτό το πράγμα έλαβε τις αναγκαίες προφυλάξεις για να το αποφύγει. Είχε όμως υποχρέωση να το κάνει. Γνώριζε επίσης ότι υπήρχε πιθανότητα πρόκλησης σωματικής βλάβης σε τρίτο από τον εν λόγω σκύλο. Ήταν συνεπώς θεωρώ αναμφίβολα αμελής με την έννοια που αναφέρθηκε πιο πάνω. Βεβαίως στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφερθεί ότι παρόλο που έχει αποδειχθεί στην προκειμένη περίπτωση ότι ο κατηγορούμενος διέπραξε το αδίκημα, εντούτοις η κατηγορία διαπιστώνω δεν αποδεικνύεται ως έχει στο κατηγορητήριο αφού οι λεπτομέρειες αδικήματος είναι λανθασμένες και συγκεκριμένα ο χρόνος που αποδίδεται στον κατηγορούμενο η παράνομη συμπεριφορά είναι λανθασμένος. Με βάση τη μαρτυρία και ως προκύπτει από τα ευρήματα του Δικαστηρίου το αδίκημα έχει διαπραχθεί στις 19/05/18 και όχι στις 30/05/18 που αναφέρεται στις λεπτομέρειες. Την τελευταία αυτή ημερομηνία ο κατηγορούμενος δεν διέπραξε οιονδήποτε αδίκημα. Το ερώτημα που τίθεται συνεπώς ενόψει των όσων αναφέρονται ανωτέρω είναι κατά πόσο οι λανθασμένες λεπτομέρειες οδηγούν αυτόματα σε αθώωση του κατηγορούμενου χωρίς άλλο ή κατά πόσο υπάρχει θεραπεία. Ευθέως λοιπόν αναφέρω ότι τα πιο πάνω δεν αποτελούν κώλυμα για την καταδίκη του κατηγορούμενου αφού είναι προφανές ότι στην προκειμένη περίπτωση, έχοντας κυρίως υπόψη την μαρτυρία την οποία έχει κάνει αποδεκτή το Δικαστήριο και τα ευρήματα του Δικαστηρίου, τυγχάνει εφαρμογής το άρθρο 85
(4)του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ.155. Το άρθρο 85
(4)του Κεφ.155 έχει ως εξής: « Αν στο τέλος της δίκης το Δικαστήριο είναι της γνώμης ότι έχει αποδειχτεί με μαρτυρία ότι ο κατηγορούμενος διέπραξε ποινικό αδίκημα ή ποινικά αδικήματα που δεν περιλαμβάνονται στο κατηγορητήριο ή το κατηγορητήριο που καταχωρίστηκε σε Κακουργιοδικείο και για τα οποία δεν δύναται να καταδικαστεί χωρίς τροποποίηση του κατηγορητηρίου ή του κατηγορητηρίου που καταχωρίστηκε σε Κακουργιοδικείο και για τα οποία καταδικαζόμενος δεν θα υπόκειται σε ποινή μεγαλύτερη εκείνης στην οποία θα υπόκειτο αν καταδικαζόταν βάσει του κατηγορητηρίου ή του κατηγορητηρίου που καταχωρίστηκε σε Κακουργιοδικείο και ότι ο κατηγορούμενος δεν θα επηρεαζόταν με αυτό δυσμενώς στην υπεράσπιση του, το Δικαστήριο δύναται να διατάξει την προσθήκη στο κατηγορητήριο ή το κατηγορητήριο που καταχωρίστηκε στο Κακουργιοδικείο κατηγορίας ή κατηγοριών εναντίον του κατηγορούμενου για τέτοιο ποινικό αδίκημα ή ποινικά αδικήματα, και το Δικαστήριο αποφασίζει για αυτά ωσάν η κατηγορία αυτή ή οι κατηγορίες αποτελούσαν μέρος του αρχικού κατηγορητηρίου ή του κατηγορητηρίου που καταχωρίστηκε σε Κακουργιοδικείο. » Για την άσκηση των εξουσιών του Δικαστηρίου με βάση το άρθρο 85
(4)του Κεφ.155 θα πρέπει να συντρέχουν οι εξής τέσσερις προϋποθέσεις (βλ. και σύγγραμμα των κ.κ.Λοϊζου και Πική Criminal Procedure in Cyprus σελ. 75):
- Στο τέλος της Δίκης το Δικαστήριο να είναι της γνώμης ότι έχει αποδειχθεί με μαρτυρία, η διάπραξη αδικήματος από τον Κατηγορούμενο το οποίο δεν περιλαμβάνεται στο κατηγορητήριο.
- Ο Κατηγορούμενος να μη μπορεί να καταδικαστεί χωρίς τροποποίηση του κατηγορητηρίου.
- Ο Κατηγορούμενος να μην υπόκειται σε ποινή μεγαλύτερη εκείνης στην οποία θα υπόκειτο αν καταδικαζόταν βάσει του αρχικού κατηγορητηρίου. Με άλλα λόγια, η ποινή που προβλέπεται από το Νόμο για το αδίκημα που προστίθεται στο κατηγορητήριο δεν θα πρέπει να υπερβαίνει την ποινή που προβλέπεται για το αρχικό αδίκημα.
- Ο Κατηγορούμενος δεν θα επηρεαστεί δυσμενώς στην υπεράσπιση του. Σχετικές με την εφαρμογή του άρθρου 85
(4)του Κεφ.155, είναι και οι υποθέσεις Χρυσοστόμου ν. Αστυνομίας 24 CLR 192, Φορής ν. Δημοκρατίας
(1980)1 ΑΑΔ 152, 177 και Κυριάκου ν. Αστυνομίας
(1992)2 ΑΑΔ 458, 466 στις οποίες επαναλήφθηκαν οι πιο πάνω προϋποθέσεις στην άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου. Στην προκειμένη περίπτωση κρίνω ότι πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις για τροποποίηση του κατηγορητηρίου αφού:
- Όπως έχει αναφερθεί πιο πάνω, με βάση την ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία έχει αποδειχθεί ότι ο κατηγορούμενος διέπραξε το αδίκημα των απερίσκεπτων και αμελών πράξεων και έχουν αποδειχθεί οι συνθήκες διάπραξης του αδικήματος.
- Δεν είναι δυνατή η καταδίκη του Κατηγορούμενου για το αδίκημα αυτό χωρίς προηγούμενη τροποποίηση του κατηγορητηρίου.
- Η ποινή για το αδίκημα είναι η ίδια.
- Καμία δυσμένεια δεν θα προκληθεί στον Κατηγορούμενο ο οποίος υπερασπίσθηκε τον εαυτό του για το αδίκημα ακριβώς των απερίσκεπτων και αμελών πράξεων. Η γραμμή υπεράσπισης του δε όπως διαφάνηκε ήταν συγκεκριμένη και χωρίς αμφιβολία ενόψει και των όσων αναφέρονται ανωτέρω δεν θα ήταν διαφορετική αν εξαρχής στο κατηγορητήριο αναφερόταν ότι το αδίκημα έγινε 19/05/
- Αυτό εν πάση περιπτώσει ήταν γνωστό στην Υπεράσπιση με την ολοκλήρωση της μαρτυρίας της κατηγορούσας αρχής και μέσω των μαρτυριών που δόθηκαν και η πλευρά της εις ουδεμία εισήγηση έχει προβεί δηλώνοντας επηρεασμό της Υπεράσπισης ή δυσμένεια από τα πιο πάνω. Ενόψει των ανωτέρω, τροποποιώ το κατηγορητήριο, με την προσθήκη 6ης κατηγορίας ως κατωτέρω αναφέρεται. Έκθεση Αδικήματος Αρ. κατηγορίας 6 Απερίσκεπτες και αμελείς πράξεις, κατά παράβαση των άρθρων 4, 236(δ) και 35 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, όπως τροποποιήθηκε από το Νόμο 166/
- ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΑΔΙΚΗΜΑΤΟΣ Ο κατηγορούμενος στις 19/05/18 και περί ώρα 18:40 στην οδό XXXXX στην Ξυλοτύμπου της επαρχίας Λάρνακας, ενώ ήταν ιδιοκτήτης ενός σκύλου αμέλησε να πάρει προφυλάξεις εναντίον πιθανού κινδύνου από το ζώο του, δηλαδή τον άφησε ελεύθερο και προκάλεσε σωματική βλάβη στην XXXXX Hamac από τις Φιλιππίνες ήτοι την δάγκωσε. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Με βάση τα πιο πάνω κρίνω ότι η κατηγορούσα αρχή πέτυχε να αποδείξει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας την 6η κατηγορία εναντίον του κατηγορούμενου, τον οποίο κρίνω ένοχο σε αυτήν. Εν σχέση με την 1η κατηγορία αυτός απαλλάσσεται και αθωώνεται. (Υπ.)............. Μ.Παπαθανασίου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο