Δημοκρατίας ν. Σάκκου, Υπόθεση αρ.: 20763/2019, 9/11/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEM:2020:24 ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Ηλ. Γεωργίου, Π.Ε.Δ. Κ. Κωνσταντίνου, Α.Ε.Δ. Δ. Θεοδώρου, Ε.Δ. Υπόθεση αρ.: 20763/2019 Μεταξύ: Δημοκρατίας Κατηγορούσας Αρχής και ΧΧΧ Σάκκου Κατηγορούμενου ------------------------------------------------------- Ημερομηνία: 9 Νοεμβρίου, 2020 Για τη Δημοκρατία: κα Χ. Καραολίδου Για τον κατηγορούμενο: κ. Ρ. Μαππουρίδης Κατηγορούμενος παρών Π Ο Ι Ν Η Ο κατηγορούμενος, μετά από ακροαματική διαδικασία, βρέθηκε ένοχος σε συνολικά 8 κατηγορίες, εκ των οποίων, οι 3 αφορούν το αδίκημα της συνομωσίας προς διάπραξη κακουργήματος (κατηγορίες 2, 5 και 6), οι δύο της παράνομης κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β (κατηγορίες 7 και 8), οι δύο της προμήθειας του ίδιου φαρμάκου, σε άλλο πρόσωπο (κατηγορίες 9 και 10) και η μία της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (κατηγορία 11). Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου, τα γεγονότα που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση, έχουν ως ακολούθως: Ο ΧΧΧ Ρόνεη, ηλικίας περίπου 27 ετών, ήταν χρήστης ναρκωτικών από την ηλικία των 15 ετών και στη συνέχεια αγόραζε και προμήθευε ναρκωτικά σε τρίτους, όπως κάνναβη, κοκαΐνη και MDMA. Στην ηλικία των 18 ετών αγόραζε μεγαλύτερες ποσότητες ναρκωτικών, τις οποίες πωλούσε. Ο κατηγορούμενος, κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν έμπορος ναρκωτικών και για λογαριασμό και υπό την εντολή του, δρούσε αριθμός προσώπων για την διακίνηση τους. Ο ΧΧΧ Ρόνεη, αρχές Φεβρουαρίου του 2018, μετέβηκε στην οικία του κατηγορουμένου, στο Τραχώνι και αφού συμφώνησαν, ο τελευταίος τον προμήθευσε, επί πιστώσει, συνολικά, 2 κιλά ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β και ειδικότερα, 1 κιλό κάνναβης (Haze), για το ποσό των €9.000 και 1 κιλό κάνναβης, κατώτερης ποιότητας και αξίας (μαύρο χασίσι), για το ποσό των €3.500, ήτοι, σύνολο €12.
- Στις επόμενες μέρες, ο ΧΧΧ Ρόνεη πώλησε σε τρίτους τα εν λόγω ναρκωτικά και έναντι της πιο πάνω οφειλής του, κατέβαλε στον κατηγορούμενο το ποσό των €6.000, γνωρίζοντας ο τελευταίος ότι το εν λόγω ποσό αποτελούσε έσοδο από τη διάπραξη γενεσιουργού αδικήματος. Με την καταβολή του πιο πάνω ποσού στον κατηγορούμενο, παρέμεινε υπόλοιπο €6.
- Σε μεταγενέστερο χρόνο, ο ΧΧΧ Ρόνεη εγκατέλειψε την Κύπρο και μετέβηκε στην Αγγλία, καθότι χρωστούσε χρήματα, μεταξύ άλλων, σε εμπόρους ναρκωτικών, αλλά και για τον επιπρόσθετο λόγο, ότι ο κατηγορούμενος τον απειλούσε. Στη συνέχεια, γύρω στο τέλος Σεπτεμβρίου του 2018 επανήλθε στην Κύπρο και αρχικά διέμενε και εργαζόταν σε χωριό της επαρχίας Πάφου μέχρι και το Φεβρουάριο του 2019, όπου τον προσέγγισε ο XXXXX και τον προέτρεψε να συνεργαστούν στη διακίνηση ναρκωτικών, πράγμα το οποίο αποδέχτηκε και έτσι επέστρεψε στη Λεμεσό, στις 13.2.
- Ο κατηγορούμενος, όταν πληροφορήθηκε για τη συνεργασία των δύο πιο πάνω προσώπων, επικοινώνησε με τον XXXXX, τον οποίο γνώριζε και ο τελευταίος τον καθησύχασε ότι ο ΧΧΧ Ρόνεη θα εξοφλούσε το χρέος του και αν δεν το έπραττε, θα το πλήρωνε ο ίδιος. Όταν συναντήθηκαν στο Άμστερνταμ, ο XXXXX εγγυήθηκε την πληρωμή του οφειλομένου ποσού. Στις 5.4.2019, ο κατηγορούμενος τηλεφώνησε στον XXXXX και ζητούσε τα χρήματα που του χρωστούσε ο ΧΧΧ Ρόνεη. Την ίδια ημέρα, ο XXXXX πρότεινε στον ΧΧΧ Ρόνεη να δώσει στον κατηγορούμενο ½ κιλό MDMA, που του έδωσε τρίτο πρόσωπο, για να εξοφλήσει χρέος που δημιούργησε έναντι του, από τη χρήση ναρκωτικών. Τότε, ο ΧΧΧ Ρόνεη μίλησε με τον κατηγορούμενο και, μετά από σχετική πρότασή του, αποδέχτηκε να παραλάβει την πιο πάνω ποσότητα MDMA και να του διαγράψει μόνο €4.500, από το χρέος που περιγράφεται πιο πάνω. Έτσι, ο ΧΧΧ Ρόνεη ζήτησε περιθώριο λίγων ημερών για να παραδώσει τα ναρκωτικά. Στη συνέχεια μετέβηκε στο εξωτερικό και όταν επέστρεψε επικοινώνησαν τηλεφωνικώς, στις 11.4.2019, όπου τον ενημέρωσε ότι δεν μπορεί να του τα παραδώσει κατ' εκείνη την ημέρα και τότε ο κατηγορούμενος, του ανέφερε «Ρε, μπάσταρτε, φέρε μου τα ριάλια, να με τραμπάρεις, φέρε το MDMA.». Ο ΧΧΧ Ρόνεη, του εξήγησε ότι ο λόγος που δεν μπορούσε να τα παραδώσει, ήταν διότι οδηγούσε μοτοσυκλέτα και έβρεχε και θα το έπραττε την επόμενη ημέρα. Τότε, ο κατηγορούμενος αποδέχτηκε, δηλώνοντάς του «εντάξει η ώρα 4 να είσαι στο Τραχώνι». Ο ΧΧΧ Ρόνεη, στις 11.4.2019 μετέβηκε στο εργοστάσιο ζωοτροφών του Τταϊφά, όπου παρέλαβε το MDMA και στη συνέχεια, το έκρυψε σε χώρο του κλειστού γηπέδου «Νίκος Σολωμονίδης», στη Λεμεσό. Σε επικοινωνία που είχε με τον κατηγορούμενο, ο τελευταίος, του ανέφερε ότι στις 12.4.2019 θα τον ειδοποιούσε σε ποιο πρόσωπο θα παρέδιδε τα ναρκωτικά, αφού αυτός βρισκόταν στην Ολλανδία. Ο ΧΧΧ Ρόνεη, όμως, συνελήφθηκε στις 12.4.2019, στα πλαίσια άλλης υπόθεσης και έτσι δεν παρέδωσε τα ναρκωτικά στο πρόσωπο που θα του υποδείκνυε ο κατηγορούμενος. Στις 23.4.2019 υπέδειξε σε αστυνομικούς το χώρο που έκρυψε τα ναρκωτικά, τα οποία θα παρέδιδε στον κατηγορούμενο, και μετά από επιστημονικές εξετάσεις που διενεργήθηκαν διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για ελεγχόμενο φάρμακο τάξεως Α (MDMA), συνολικού βάρους 393,1 γραμμαρίων. Ο κατηγορούμενος, ως αναφέρθηκε από την κατηγορούσα αρχή, είναι λευκού ποινικού μητρώου. Αναμφίβολα, όλα τα αδικήματα που διέπραξε ο κατηγορούμενος είναι σοβαρά. Η προβλεπόμενη από το Νόμο ανώτατη ποινή είναι ενδεικτική της έκτασης της σοβαρότητας ενός αδικήματος και αυτό είναι ένα στοιχείο που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής, όπως και το είδος της ποινής που θα επιβληθεί (βλ. Souilmi v. Αστυνομίας
(1992)2 Α.Α.Δ. 248, Γεν. Εισαγγελέας v. Πέτρου
(1993)2 Α.Α.Δ. 9). Όπως τέθηκε στην υπόθεση Λεβέντης v. Αστυνομίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 632: «το μέγιστο ύψος της ποινής που προβλέπεται από το νόμο είναι η βάση από την οποία ξεκινά το Δικαστήριο για να επιμετρήσει την ποινή». Το αδίκημα της προμήθειας ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β, σε άλλο πρόσωπο, είναι από τα πλέον σοβαρά αδικήματα και αυτό αντανακλάται από την προβλεπόμενη από τον Νόμο ποινή, που είναι αυτή της φυλάκισης διά βίου, χωρίς βέβαια να παραγνωρίζεται και η σοβαρότητα των άλλων αδικημάτων, που βρέθηκε ένοχος ο κατηγορούμενος. Ο Νομοθέτης, για το αδίκημα της συνομωσίας προς διάπραξη κακουργήματος, προέβλεψε ποινή φυλάκισης μέχρι 7 χρόνων και προκειμένου για κακούργημα που επισύρει κατά ανώτατο όριο ποινή, κατώτερη από την φυλάκιση 7 χρόνων, σε τέτοια κατώτερη ποινή. Για το αδίκημα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, στην περίπτωση που το πρόσωπο γνώριζε ότι οποιασδήποτε μορφής περιουσία αποτελεί έσοδο από τη διάπραξη γενεσιουργού αδικήματος, προέβλεψε ποινή φυλάκισης 14 ετών ή χρηματική ποινή μέχρι €500.000 ή και τις δύο αυτές ποινές ως επίσης το Δικαστήριο δύναται να εκδώσει διάταγμα δήμευσης, αφού ακολουθηθεί η διαδικασία που προβλέπεται στο Νόμο, πράγμα το οποίο δεν έχει γίνει στην παρούσα περίπτωση. Σε υποθέσεις προμήθειας ναρκωτικών σε άλλα πρόσωπα, μπορεί να αποτυπωθεί, ως απαύγασμα της νομολογίας, η ανάγκη για επιβολή αυστηρών ποινών, αποτρεπτικού χαρακτήρα, ακριβώς λόγω των ολέθριων αποτελεσμάτων που ενέχει η εγκληματική αυτή συμπεριφορά. Όπως δε έχει υποδειχθεί στην υπόθεση Bora ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2018:B110, Ποιν. Εφ. 79/2017, ημερ. 13.3.2018 «Η αυστηρή μεταχείριση των παραβατών προβάλλει ως επιτακτική, δεδομένης της συχνότητας των υποθέσεων αυτής της μορφής που τίθενται ενώπιον των Δικαστηρίων και της ραγδαίας επιδείνωσης του φαινομένου της κατοχής και διακίνησης ναρκωτικών ουσιών. Η εξαθλίωση των θυμάτων, αλλά και η απώλεια ζωών, κυρίως νέων ανθρώπων, επιβάλλει τη δραστική παρέμβαση και συμμετοχή της δικαιοσύνης στην καθολική προσπάθεια αναχαίτισης της σύγχρονης μάστιγας των ναρκωτικών.» (Βλ. επίσης Πισσάς ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2018:B114, Ποιν. Εφ. 229/2016, ημερ. 14.3.2018.) Όπως επισημάνθηκε στην απόφαση Σαμπή ν. Δημοκρατίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 100: «Τα ναρκωτικά αποτελούν τη μάστιγα μιας σύγχρονης κοινωνίας, ιδιαιτέρως σε μια χώρα όπως την Κύπρο η οποία έχει ιδιαίτερα προβλήματα τα οποία ανάγονται στην κατοχή μέρους της χώρας μας από τα τουρκικά στρατεύματα και της αναγκαιότητας στήριξης της νεολαίας. Τα ναρκωτικά, ως επί το πλείστον, έχουν στόχο νεαρά πρόσωπα.» Η έξαρση αυτής της φύσης των αδικημάτων θέτει σε κίνδυνο τα θεμέλια της κοινωνίας και τα Δικαστήρια έχουν υποχρέωση και καθήκον να πατάξουν την διάθεση ναρκωτικών οποιασδήποτε φύσης (βλ. Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας
(2005)2 Α.Α.Δ. 466). Η συχνότητα με την οποία διαπράττονται τέτοιου είδους αδικήματα, σε συνδυασμό με τις μεγάλες ποσότητες ναρκωτικών ουσιών που διακινούνται σε μια μικρή χώρα, όπως η Κύπρος, καθιστά την επιβολή αποτρεπτικών ποινών επιβεβλημένη. Ο αριθμός των θυμάτων αυξάνεται ανεξέλεγκτα και τα Δικαστήρια οφείλουν να προστατέψουν την κοινωνία και ιδιαίτερα τα νεαρά άτομα, που είναι πιο ευάλωτα, από τον κίνδυνο αυτό (βλ. Παύλου ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2019:B130, Ποιν. Έφ. 44/2016, ημερ. 4.4.2019). Θα ήταν αδιανόητο να μην υπάρχει και η ενεργός συμμετοχή της δικαιοσύνης στον καθημερινό αγώνα που γίνεται για την καταπολέμηση της μάστιγας των ναρκωτικών (βλ. Hadavand ν. Δημοκρατίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 359). Το μέγιστο ύψος της ποινής που προβλέπεται από το Νόμο είναι βασική παράμετρος που προσμετρά το Δικαστήριο στην πορεία για επιμέτρηση της ποινής. Πέραν τούτου, λαμβάνονται βεβαίως υπόψη οι συνθήκες διάπραξης ενός αδικήματος, αλλά και οι προσωπικές περιστάσεις ενός κατηγορουμένου, στα πλαίσια εξατομίκευσης της κάθε ποινής. Προεξάρχουσας όμως σημασίας είναι η αποτροπή προς τον σκοπό προστασίας του κοινωνικού συνόλου, στοιχείο που υπαγορεύει παροχή περιορισμένης σημασίας στις προσωπικές συνθήκες και περιστάσεις ενός κατηγορούμενου. Είναι επίσης πάγια νομολογιακή αρχή, ότι όπου παρατηρείται έξαρση και επιμονή στη διάπραξη παρόμοιας φύσης αδικημάτων, παρά τις επιβληθείσες από τα Δικαστήρια αυστηρές ποινές, δικαιολογείται η επιβολή ακόμη αυστηρότερων (βλ. Selmani κ.ά ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2016:B469, Ποιν. Εφ. 235/13, ημερ. 5.10.2016, Πισσάς ν. Δημοκρατίας, ανωτέρω, Λουκά Μιχαήλ ν. Αστυνομίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 577 και Abunazha v. Δημοκρατίας
(2009)2 Α.Α.Δ. 551). Παρά το γεγονός ότι τα Δικαστήρια επιβάλλουν αυστηρές και αποτρεπτικές ποινές, εντούτοις, αδικήματα αυτής της φύσης δεν παρουσιάζουν σημεία κάμψης, αντιθέτως παρουσιάζεται έξαρση. Αποτελεί δικαστική γνώση, η πλειάδα των καταδικαστικών αποφάσεων σε υποθέσεις που σχετίζονται με σοβαρές παραβάσεις του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου. Έτσι, το καθήκον μας για αποτροπή καθίσταται πιο επιτακτικό. Πληθώρα αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, καταπιάνονται με την επιβολή ποινών για αδικήματα της φύσης που ο κατηγορούμενος διέπραξε. Θα αναφερθούμε σε ορισμένες από αυτές, που σχετίζονται με το σοβαρότερο αδίκημα της προμήθειας ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β, σε άλλο πρόσωπο, γνωρίζοντας ότι οι προηγούμενες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, αναφορικά με τις επιβληθείσες ποινές, είναι ενδεικτικές του μέτρου τιμωρίας συγκεκριμένων εγκλημάτων και των παραμέτρων του καθορισμού της ποινής. Δεν έχουν όμως τον δεσμευτικό χαρακτήρα, που ενέχει ο καθορισμός αρχών δικαίου. Και τούτο, γιατί η ποινή που επιβάλλεται σε κάθε υπόθεση είναι αλληλένδετη με τις ιδιαιτερότητες των γεγονότων που την συνθέτουν και με τις ιδιαιτερότητες των συνθηκών του παραβάτη (βλ. Χαραλάμπους v. Δημοκρατίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 1 και Μιχαήλ v. Δημοκρατίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 123. Η όποια αναφορά σε παρόμοιες υποθέσεις γίνεται για να υπάρχει, όσο είναι δυνατόν, κοινή προσέγγιση στην αντιμετώπιση των παραβατών (βλ. Γρηγορίου ν. Αστυνομίας
(1996)2 Α.Α.Δ. 217). Η παραπομπή σε δικαστικά προηγούμενα, θωρακίζει την δικαστική κρίση με την απαραίτητη πειστικότητα αλλά δεν προοιωνίζει ότι θα πρέπει να ακολουθηθεί η ίδια ποινή (βλ. Προεστού ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2017:D183, Ποιν. Εφ. 17/2016, ημερ. 22.5.2017). Στην Gholi ν. Δημοκρατίας
(1997)2 Α.Α.Δ. 30, μετά από ακροαματική διαδικασία, επιβλήθηκαν στον κατηγορούμενο συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 5 και 4 ετών, για τα αδικήματα της παράνομης εισαγωγής ρητίνης κάνναβης βάρους 1,623 γραμμαρίων και της παράνομης κατοχής του ίδιου φαρμάκου. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε τις πιο πάνω ποινές και επισήμανε, μεταξύ άλλων, ότι τα ναρκωτικά πλήττουν την υλική και ηθική ευημερία του ανθρώπου. Στην Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας
(2005)2 Α.Α.Δ. 466, επιβλήθηκε στον εφεσείοντα, ο οποίος κατά το χρόνο της έφεσης ήταν ηλικίας 25 ετών, μετά από ακροαματική διαδικασία, ποινή φυλάκισης έξι ετών στην κατηγορία της κατοχής με σκοπό την προμήθεια σε άλλο πρόσωπο 1.5 σχεδόν κιλών κάνναβης. Η έφεση κατά της ποινής απορρίφθηκε. Στην Soleimani v. Αστυνομίας
(2006)2 Α.Α.Δ. 476, το Εφετείο επικύρωσε ποινή φυλάκισης 8 ετών που επιβλήθηκε σε νεαρό ηλικίας 26 ετών, λευκού ποινικού μητρώου, ο οποίος είχε παραδεχθεί αδίκημα που αφορούσε σε κατοχή με σκοπό την προμήθεια σε τρίτο, σχεδόν ενός κιλού ρητίνης κάνναβης. Στην Πολυδώρου ν. Δημοκρατίας κ.ά.
(2007)2 Α.Α.Δ. 492, μετά από ακροαματική διαδικασία, επιβλήθηκαν στον εφεσείοντα, για τα αδικήματα της συνομωσίας και της κατοχής με σκοπό την προμήθεια, 733 γραμμαρίων κάνναβης, ποινές φυλάκισης με μέγιστη τα 8 χρόνια, οι οποίες επικυρώθηκαν κατ' έφεση. Στην Πιτσιλλίδης ν. Δημοκρατίας κ.ά.
(2009)2 Α.Α.Δ. 662, μετά από ακροαματική διαδικασία, για τα αδικήματα της παράνομης κατοχής κοκαΐνης βάρους 17,3 γραμμαρίων, με σκοπό την προμήθεια σε τρίτα πρόσωπα και της παράνομης κατοχής φυτού κάνναβης βάρους 326,14 γραμμαρίων, με σκοπό την προμήθεια σε τρίτα πρόσωπα, επιβλήθηκαν συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 5 ετών, οι οποίες επικυρώθηκαν κατ' έφεση. Στην Κατσάπαου ν. Δημοκρατίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 318, μετά από παραδοχή, επιβλήθηκαν στον εφεσείοντα, συντρέχουσες ποινές φυλάκισης με μέγιστη τα 8 έτη. Η ανευρεθείσα ποσότητα ανερχόταν στο 1 κιλό και 481 γραμμάρια ξηρής φυτικής κάνναβης. Ειδικότερα, για το αδίκημα της προμήθειας ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β σε άλλο πρόσωπο, επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 3 ετών, της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα, επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 8 ετών και στην παράνομη χρήση ελεγχόμενου φαρμάκου, επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 6 μηνών. Η έφεση, κατά των πιο πάνω ποινών, απορρίφθηκε. Στην Κυριάκου ν. Δημοκρατίας
(2013)2 Α.Α.Δ. 746, ποινή φυλάκισης 6 ετών που επιβλήθηκε στο εφεσείοντα, μετά από παραδοχή, για τα αδικήματα της παράνομης κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β, ήτοι 688,2 γραμμάρια ξηρής φυτικής ύλης κάνναβης, από την οποία δεν είχε εξαχθεί ρητίνη, και κατοχή μέρους της πιο πάνω ποσότητας, δηλαδή 500 γραμμαρίων, με σκοπό την προμήθεια, μειώθηκε κατ' έφεση σε 5 χρόνια. Στην Προεστού ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2017:D183, Ποιν. Έφ. 17/2016, ημερ. 22.5.2017, ο εφεσείων, ηλικίας 43 ετών, μετά από παραδοχή του, κρίθηκε ένοχος και στο αδίκημα της κατοχής, με σκοπό την προμήθεια σε άλλο πρόσωπο, 2 κιλών και 7,5 γραμμαρίων φυτού κάνναβης και του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 4 χρόνων. Ήταν πατέρας, μεταξύ άλλων και ενός ανήλικου παιδιού το οποίο αντιμετώπιζε πολύ σοβαρά προβλήματα υγείας, επρόκειτο για παιδί με ειδικές ανάγκες και είχε άμεση ανάγκη υποστήριξης. Η έφεση, κατά της ποινής, απορρίφθηκε. Στην Πόλεος ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2017:B210, Ποιν. Έφ. 141/2016, ημερ. 2.6.2017, ο εφεσείων, προχωρημένης ηλικίας, μετά από παραδοχή του, κρίθηκε ένοχος στο αδίκημα της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β, δηλαδή κάνναβης, συνολικού βάρους 1.908,4 γραμμαρίων, με σκοπό την προμήθεια της σε άλλα πρόσωπα και του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 4 χρόνων. Η έφεση, κατά της ποινής, απορρίφθηκε. Στην Θεοδώρου ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 208/2018, ημερ. 27.11.2019, μετά από παραδοχή, ποινή φυλάκισης 5 ετών που επιβλήθηκε στην κατηγορία της παράνομης κατοχής 1,415 γραμμαρίων κάνναβης με σκοπό της προμήθεια της σε τρίτο πρόσωπο, επικυρώθηκε κατ' έφεση. Κατ' αρχήν, τονίζουμε ότι το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος βρέθηκε ένοχος, μετά από ακροαματική διαδικασία, δεν επιβαρύνει την θέση του, αλλά του στερεί το δικαίωμα σε περαιτέρω επιείκεια ένεκα παραδοχής (βλ. Yusuf ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2016:B100, Ποιν. Έφ. 46/2014, ημερ.18.2.2016). Λαμβάνουμε υπόψη, ως ελαφρυντικό, το λευκό ποινικό μητρώο του κατηγορουμένου. Όπως έχει νομολογηθεί, οι προσωπικές περιστάσεις ενός κατηγορουμένου, στις περιπτώσεις κατοχής ναρκωτικών, που επιφέρουν ολέθριες συνέπειες, έχουν μόνο οριακή σημασία (βλ. Ζωμενής ν. Αστυνομίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 400, Ρεσλάν ν. Αστυνομίας
(2006)2 Α.Α.Δ. 127, Sovanovic ν. Αστυνομίας
(2005)2 Α.Α.Δ. 635, Αbe ν. Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 211). Οι προσωπικές περιστάσεις και τα ιδιαίτερα προβλήματα αδικοπραγούντων, σ' αυτού του είδους τις υποθέσεις, λαμβάνονται βέβαια σε κάποιο βαθμό υπόψη. Και η εξατομίκευση έχει την θέση της, αλλά δεν μπορεί να εξουδετερώσει ή να αποδυναμώσει τη μέριμνα για προστασία της κοινωνίας (βλ. Gholi ν. Δημοκρατίας, ανωτέρω, Παυλίδης κ.ά. ν. Αστυνομίας
(1996)2 Α.Α.Δ. 220, Μιχαήλ ν. Αστυνομίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 577 και Παύλου ν. Δημοκρατίας, ανωτέρω). Έτσι, και στην προκείμενη περίπτωση, λαμβάνουμε υπόψη τις προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις του κατηγορουμένου, όπως αυτές έχουν εκτεθεί από μέρους του συνηγόρου του και όπως αναδιπλώνονται από την έκθεση του Γραφείου Ευημερίας. Ο κατηγορούμενος είναι ηλικίας 41 ετών, νυμφευμένος, πατέρας τριών ενηλίκων παιδιών, τα οποία σπουδάζουν. Τόσο ο ίδιος όσο και η σύζυγος του, δεν εργάζονται. Το μεγαλύτερο του παιδί, ηλικίας 22 ετών, σπουδάζει στον κλάδο General Business Administration and Law, στο Λονδίνο και οι άλλες δύο δίδυμες θυγατέρες του, ηλικίας 18 ετών, σπουδάζουν στον ίδιο κλάδο, στη Λεμεσό. Ο κατηγορούμενος, το 2007 ήταν θύμα βομβιστικής επίθεσης, με αποτέλεσμα να τραυματιστεί σοβαρά. Συνεπεία του πιο πάνω περιστατικού, υποβλήθηκε σε χειρουργικές επεμβάσεις για αποκατάσταση των τραυμάτων του και έκτοτε αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας. Υποφέρει από συνεχείς πόνους και λαμβάνει ισχυρά αναλγητικά φάρμακα. Τα προβλήματα υγείας του εξακολουθούν και γίνονται όλο και χειρότερα. Τα πόδια του είναι γεμάτα από ουλές και τόσο γι' αυτές όσο και για τους τραυματισμούς στους ώμους του, ως αναφέρεται σε σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό, «χρειάζεται νοσηλεία σε ειδικό νοσηλευτήριο για αντιμετώπιση του προβλήματος του πόνου και μετά να προχωρήσει για την επέμβαση». Αναφορικά με τα σοβαρά προβλήματα υγείας, που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος, θεωρούμε, όπως εξάλλου έχει υποδειχθεί στην απόφαση Μαλεκκίδη ν. Δημοκρατίας, Πον. Έφ. 40/2015, ημερ. 25.11.2016, ότι τούτα μπορούν να αντιμετωπιστούν από το προσωπικό του Σωφρονιστικού Ιδρύματος, το οποίο παρέχει τέτοια δυνατότητα. Παρά ταύτα, στη βάση των όσων έχουν αναφερθεί στην υπόθεση Ιωάννου ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Εφ. 223/2019, ημερ. 8.4.2020, θεωρούμε πως οι αρχές των φυλακών θα πρέπει, εν πάση περιπτώσει, να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε να διαφυλαχθεί η υγεία του κατηγορουμένου καθ' όλο τον χρόνο κράτησής του, στην περίπτωση που το Δικαστήριο ήθελε επιβάλει ποινή στερητική της ελευθερίας. Δεν πρέπει να λησμονείται ότι στο Σωφρονιστικό Ίδρυμα της Κύπρου παρέχεται κάθε μορφής ιατρική περίθαλψη (βλ. Σίμκαση ν. Αστυνομίας
(1995)2 Α.Α.Δ, 22). Στην υπό εξέταση περίπτωση, ο κατηγορούμενος δεν κατατάσσεται στην κατηγορία του περιστασιακού προμηθευτή ναρκωτικών. Τουναντίον, κατατάσσεται ως συνειδητός έμπορος (βλ. Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας, ανωτέρω), ο οποίος πωλούσε ναρκωτικά με σκοπό το οικονομικό όφελος και για λογαριασμό και υπό την εντολή του, δρούσε αριθμός προσώπων προς υλοποίηση των έκνομων δραστηριοτήτων του. Έτσι, ο Τ. Ρόνεη, όντας και ο ίδιος διακινητής ναρκωτικών, αποτάθηκε στον κατηγορούμενο τον Φεβρουάριο του 2018, όπου ο τελευταίος τον προμήθευσε με συνολικά 2 κιλά ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β, για το συνολικό ποσό των €12.
- Ο ΧΧΧ Ρόνεη, μετά από λίγες μέρες, αφού πώλησε τα ναρκωτικά, κατέβαλε στον κατηγορούμενο το ποσό των €6.000 και παρέμεινε υπόλοιπο το ποσό των €6.
- Σε πολύ μεταγενέστερο χρόνο και ειδικότερα, στις 5.4.2019, τα δύο πιο πάνω πρόσωπα συμφώνησαν όπως ο ΧΧΧ Ρόνεη προμηθεύσει τον κατηγορούμενο με ½ κιλό ελεγχόμενο φάρμακο τάξεως Α (MDMA), με σκοπό την προμήθεια σε τρίτα πρόσωπα και θα απόσβενε το ποσό των €4.500 από το πιο πάνω χρέος. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορουμένου εισηγήθηκε ότι, στην προκείμενη περίπτωση, το Δικαστήριο θα πρέπει να λάβει υπόψη τρεις παράγοντες του άρθρου 30
(4)(β) του Νόμου, που καθιστούν το αδίκημα λιγότερο σοβαρό. Ειδικότερα, την ηλικία του κατηγορούμενου, την εξάρτηση του στην κάνναβη, αλλά και το είδος και ποσότητα των απαγορευμένων ουσιών που βρέθηκαν στην κατοχή του. Αναφορικά με την ηλικία του κατηγορουμένου επισημαίνουμε ότι αυτός, κατά τον χρόνο διάπραξης των αδικημάτων, ήταν 40 ετών. Η δε εξάρτηση του από την κάνναβη δεν συσχετίστηκε με τη διάπραξη των αδικημάτων που βρέθηκε ένοχος. Ως προς δε την έτερη θέση του, περί το είδος και την ποσότητα των ναρκωτικών που βρέθηκαν στην κατοχή του, σημειώνουμε ότι τα ναρκωτικά που βρέθηκαν στην κατοχή του είναι τάξεως Β, που δεν είναι από τα πλέον σκληρά ναρκωτικά, πλην όμως η συνολική ποσότητα είναι σημαντική. Η επιβολή αυστηρών ποινών επιβάλλεται σε συνάρτηση με το είδος, την ποσότητα και τον σκοπό της κατοχής των ναρκωτικών (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Sak
(2005)2 A.A.Δ 377). Δεν έχουμε αμφιβολία ότι, κατ' αρχήν, η προσέγγιση των Δικαστηρίων σ' αυτού του είδους τα αδικήματα θα πρέπει να είναι αυστηρή με την επιβολή πολύχρονων ποινών φυλάκισης. Η αρχή της αποτρεπτικότητας θα πρέπει να εξισορροπείται με την αρχή της εξατομίκευσης, μέσα στο πλαίσιο ιδιαιτεροτήτων που αφορούν και στο πρόσωπο του δράστη. Χωρίς να αγνοούμε την έξαρση των ναρκωτικών στην Κύπρο και την ποσότητα ναρκωτικών τάξεως Β, που ο κατηγορούμενος προμήθευσε τον ΧΧΧ Ρόνεη, έχουμε καθήκον να λάβουμε υπόψη όλους τους μετριαστικούς παράγοντες που έχουν εκτεθεί πιο πάνω, στα πλαίσια εξατομίκευσης της ποινής. Συνεκτιμώντας και σταθμίζοντας την σοβαρότητα των διαπραχθέντων αδικημάτων, το σύνολο των γεγονότων που τα περιβάλλουν, ως επίσης και τα ελαφρυντικά του κατηγορουμένου, όπως έχουν ήδη εκτεθεί και μετά από περίσκεψη, καταλήξαμε ότι κατάλληλη και μόνη αρμόζουσα ποινή, είναι αυτή της φυλάκισης, αφού οποιαδήποτε άλλη ποινή, θα ήταν αναμφίβολα ακατάλληλη και ανεπαρκής (βλ. Προδρόμου ν. Αστυνομίας
(1990)2 Α.Α.Δ. 98). Το λευκό ποινικό μητρώο, οι προσωπικές-οικογενειακές περιστάσεις του κατηγορούμενου, τα σοβαρά προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει και γενικά, το σύνολο των ελαφρυντικών που συνηγορούν προς όφελός του, όπως με λεπτομέρεια έχουν εκτεθεί πιο πάνω, θα επηρεάσουν την έκταση της ποινής φυλάκισης. Δεν χωρεί καμιά αμφιβολία ότι έχουμε ενώπιον μας κυρίως δύο ξεχωριστές και αυτοτελείς παράνομες δραστηριότητες, σε διαφορετικές ημερομηνίες. Το ζήτημα των συντρεχουσών ή διαδοχικών ποινών έχει απασχολήσει το Ανώτατο Δικαστήριο στην πρόσφατη υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Θωμά, Ποινικές Εφέσεις Αρ. 132/2017 και 136/2017, ημερομηνίας 26.6.2019, στην οποία ο εφεσίβλητος, στις 28/4/2017 καταδικάστηκε από το Κακουργιοδικείο Λεμεσού σε τρεις κατηγορίες για ανθρωποκτονία, αδικήματα που διαπράχθηκαν στις 24/11/2015 στη Λεμεσό, και για τα οποία του επιβλήθηκαν συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 35 χρόνων στην κάθε κατηγορία. Κατ' έφεση, η καταδίκη του για ανθρωποκτονία αντικαταστάθηκε με καταδίκη για φόνο εκ προμελέτης και στις τρεις κατηγορίες στη βάση του άρθρου 205 του Ποινικού Κώδικα και του επιβλήθηκε διά βίου φυλάκιση σε κάθε κατηγορία. Ακολούθως, το Εφετείο προβληματίστηκε κατά πόσο οι ποινές φυλάκισης θα έπρεπε να συντρέχουν ή να τρέχουν διαδοχικά. Έθεσε το θέμα ως εξής: «Οι αρχές που εφαρμόζονται ως προς τις συντρέχουσες ή τις διαδοχικές ποινές είναι γνωστές. Συντρέχουσες ποινές επιβάλλονται κατά κανόνα όταν τα αδικήματα απορρέουν από μια ενιαία έκνομη συμπεριφορά, τέτοια που χρονικά και τοπικά να συνδέονται (Thomas: Principles of Sentencing σελ. 47κ. επ.). Η ομοιότητα των παρανόμων πράξεων, η σύνδεση και συνάφεια των γεγονότων και η συσχέτιση τους αποτελούν οδηγό για τον τρόπο άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου (Achilleos v. P.
(1989)2 C.L.R. 331, Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 123, Ευσταθίου ν. Δημοκρατίας
(2014)2 Α.Α.Δ. 541 και Γ. Μ. Πική: Sentencing in Cyprus, 2η Έκδ. σελ. 19 κ.ε.). Από την άλλη, η διαδοχικότητα των ποινών είναι δυνατή όπου τα αδικήματα είναι μεταξύ τους ασύνδετα σε τόπο και χρόνο ή υποδηλώνουν συμπεριφορά που να δικαιολογεί τη διαδοχικότητα όπως όταν κάποιος διαπράττοντας σεξουαλικό αδίκημα, προχωρεί ταυτόχρονα φεύγοντας και σε ληστεία του θύματος (R. v. Sam Buckland [2013] EWCA Crim 91, Ομήρου ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. αρ. 91/2017 ημερ. 2.5.2018). Η αρχή που υπερίπταται στη διαδοχικότητα είναι αυτή της συνολικότητας. Οι διαδοχικές ποινές δεν πρέπει να είναι δυσανάλογες εν τω συνόλω τους με τη γενικότερη αποτίμηση της παράνομης συμπεριφοράς. Η επιβαλλόμενη ποινή οφείλει σφαιρικά να είναι δίκαιη και ανάλογη. Αυτή είναι και η οδηγούσα αρχή του Sentencing Guidelines Council: Definitive Guideline του 2012. Σημειώνεται όμως επίσης ότι αδικήματα τα οποία έστω και αν απορρέουν από την ίδια συμπεριφορά ή είναι μεταξύ τους συνδεδεμένα εκ της φύσεως τους, δυνατόν να επισύρουν την ανάγκη για διαδοχικές ποινές εάν οι συντρέχουσες ποινές δεν επαρκούν για να στιγματίσουν την ολική εγκληματική συμπεριφορά. Ακόμη και αν το αποτέλεσμα των διαδοχικών ποινών είναι η σωρευτική ποινή να υπερβαίνει το ανώτατο όριο που επιτρέπεται από το Νόμο, αυτό δεν αποκλείεται όταν κρίνεται αναγκαίο (George Blake [1961] 45 Cr. App. Rep. 292). Στην Thomas, ανωτέρω, σελ. 56, αναφέρεται ότι ακόμη και εάν δύο αδικήματα είναι χρονικά συνδεδεμένα αυτό δεν σημαίνει κατ' ανάγκη ότι θα αντιμετωπισθούν ως μέρος μιας συμπεριφοράς εάν είναι κατ' ουσίαν διαφορετικά σε χαρακτήρα ή έχουν αναφορά σε διαφορετικό θεματολόγιο.» Σχετικές με το συγκεκριμένο ζήτημα είναι και οι υποθέσεις Παπασυμεού κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(2006)2 Α.Α.Δ. 523, και Κέρκης ν. Δημοκρατίας
(2010)2 Α.Α.Δ.
- Όπως έχουμε ήδη επισημάνει, δεν χωρεί καμιά αμφιβολία ότι έχουμε ενώπιον μας δύο ξεχωριστές και αυτοτελείς παράνομες δραστηριότητες του κατηγορουμένου, σε διαφορετικές ημερομηνίες. Ο κατηγορούμενος, όπως έχει ήδη επισημανθεί, τον Φεβρουάριο του 2018, αφού προηγουμένως συμφώνησε με τον ΧΧΧ Ρόνεη (κατηγορίες 5 και 6), προμήθευσε τον τελευταίο με συνολικά 2 κιλά ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β (κατηγορίες 9 και 10), και στο πλαίσιο της πιο πάνω έκνομης δραστηριότητάς τους, κατέβαλε στον κατηγορούμενο το ποσό των €6.000 (κατηγορία 11). Οι ποινές που θα επιβληθούν, αναφορικά με τις κατηγορίες που σχετίζονται με τις πιο πάνω παράνομες πράξεις του κατηγορουμένου, θα πρέπει να συντρέχουν. Ακολούθως, στη δεύτερη περίπτωση, σε πολύ μεταγενέστερο χρόνο και ειδικότερα, στις 5.4.2019, ο κατηγορούμενος συμφώνησε με τον ΧΧΧ Ρόνεη όπως ο τελευταίος τον προμηθεύσει με ½ κιλό ελεγχόμενο φάρμακο τάξεως Α (MDMA), με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα. Η πιο πάνω συμφωνία διαλάμβανε ότι με την προμήθεια των πιο πάνω ναρκωτικών, ο κατηγορούμενος θα απόσβενε μέρος της οφειλής του ΧΧΧ Ρόνεη προς αυτόν και ειδικότερα το ποσό των €4.500 (κατηγορία 2). Η ποινή που θα πρέπει να επιβληθεί για την τελευταία εγκληματική δραστηριότητα του κατηγορουμένου θα πρέπει να είναι διαδοχική των ποινών που θα επιβληθούν σ' αυτόν για την εγκληματική του δραστηριότητα που διαδραματίστηκε τον Φεβρουάριο του
- Το σύνολο όμως των διαδοχικών ποινών θα είναι τέτοιο ώστε να μην παραβιάζεται η αρχή της συνολικότητας της ποινής. Κρίνουμε ως αρμόζουσες, τις ακόλουθες ποινές, τις οποίες και επιβάλλουμε στον κατηγορούμενο: Στην κατηγορία 2, φυλάκιση 2 (δύο) ετών. Στις κατηγορίες 5 και 6, καμία ποινή, καθότι η συνομωσία του κατηγορουμένου με άλλο πρόσωπο, για την διάπραξη του αδικήματος, μετουσιώθηκε σε πράξη και έτσι ουσιαστικά τα γεγονότα αυτών εμπεριέχονται στα γεγονότα των σοβαρότερων κατηγοριών 9 και 10, που αφορούν την προμήθεια ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β σε άλλο πρόσωπο. Στις κατηγορίες 7 και 8 (οι οποίες αφορούν τα αδικήματα της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β), καμία ποινή, καθότι τα γεγονότα που περιβάλλουν αυτές ουσιαστικά εμπεριέχονται στα γεγονότων των κατηγοριών 9 και
- Στην κατηγορία 9, φυλάκιση 6 (έξι) ετών. Στην κατηγορία 10, φυλάκιση 6 (έξι) ετών. Στην κατηγορία 11, φυλάκιση 2 (δύο) ετών. Οι ποινές φυλάκισης που επιβλήθηκαν στις κατηγορίες 9, 10 και 11 να συντρέχουν μεταξύ τους, ενόψει του γεγονότος ότι εντάσσονται και απορρέουν από την ίδια, ενιαία, χρονικά, έκνομη συμπεριφορά του κατηγορουμένου και να είναι διαδοχικές της ποινής που επιβλήθηκε στην κατηγορία
- Οι επιβληθείσες ποινές φυλάκισης, σε εφαρμογή του άρθρου 117
(1)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, μειώνονται για το χρονικό διάστημα που ο κατηγορούμενος τελούσε, στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης, υπό κράτηση και συγκεκριμένα από την 8.11.2019. Και με δεδομένο ότι, της καταδίκης του κατηγορουμένου στο πλαίσιο της παρούσας υπόθεσης προηγήθηκε η διαδικασία εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης στην Ολλανδία και παράδοσής του στην αρμόδια Κυπριακή Αρχή, σε εφαρμογή του άρθρου 35 του περί Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης και των Διαδικασιών Παράδοσης Εκζητουμένων μεταξύ των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης Νόμου 133(Ι)/2004, ο χρόνος κράτησης του κατηγορούμενου στην Ολλανδία, στο πλαίσιο της διαδικασίας παράδοσής του στην αρμόδια Κυπριακή Αρχή, αφαιρείται από τη συνολική διάρκεια της πιο πάνω ποινής. (Υπ.) .............. Ηλ. Γεωργίου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Κ. Κωνσταντίνου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Δ. Θεοδώρου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΑΓ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο