Δημοκρατία ν. Σάββα, Αρ. Υπόθεσης: 4039/18, 1/11/2020

(4)(δ) του Περί Εκρηκτικών Υλών Νόμου, Κεφ.54 (βλ. κατηγορία 1), κατοχή πυροβόλου όπλου κατηγορίας Α, κατά παράβασιν των άρθρων 2, 4

(1)και 51 του Πρώτου Παραρτήματος του Περί Πυροβόλων και μη Πυροβόλων Όπλων Νόμου 113(Ι)/04, ως έχει τροποποιηθεί (βλ. κατηγορία 2), παράνομη χρήση εκρηκτικών υλών, κατά παράβασιν των άρθρων 2, 4

(4)(ζ) του Περί Εκρηκτικών Υλών Νόμου, Κεφ.54 (βλ. κατηγορία 3) και κακόβουλη βλάβη σε περιουσία, κατά παράβασιν του άρθρου 324 του Κεφ.154 (βλ. κατηγορία 5). Είναι εκδοχή της Κατηγορούσας Αρχής (η οποία στη βάση της δεν αφίσταται των λεπτομέρειών του κάθε αδικήματος που αποδίδεται στον κατηγορούμενο), πως τούτος την 26.7.18 στο Παραλίμνι, είχε στην κατοχή του εκρηκτική ύλη, δηλαδή μία αμυντική χειροβομβίδα τύπου Μ26 (με την εκρηκτική της ύλη), χωρίς να είναι κάτοχος άδειας και ότι τούτη (η χειροβομβίδα), προσδιοριζόμενη και ως πυροβόλο όπλο Κατηγορίας Α με βάση τον Περί Πυροβόλων και μη Πυροβόλων Όπλων Νόμο 113(Ι)/04, ήταν στην κατοχή του και χρησιμοποιήθηκε στις 26.7.18 η ώρα 2:30 έξω από τα γραφεία της εταιρείας Desand στη Λεωφόρο Κάππαρη στο Παραλίμνι, με τον κατηγορούμενο να είναι το άτομο που διενήργησε την πυροδότηση (ως αναφέρεται στις κατηγορίες 1 και 2), με αποτέλεσμα διά της παράνομης πυροδότησης της, να προκληθεί ζημιά στα γραφεία της εταιρείας και σε αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής LAR 511. Είναι θέση του κατηγορουμένου, πως όσα του καταμαρτυρούνται ως ποινικώς κολάσιμα, ουδόλως μπορεί να αποδειχτούν και τούτο διότι το γενετικό του υλικό (ως εντοπίστηκε επί συγκεκριμένου αντικειμένου που δυνητικώς θα μπορούσε να συνδυαστεί με τη χειροβομβίδα), τοποθετήθηκε εκεί υπό συνθήκες καλόπιστες, μετά από εντοπισμό από αυτόν κάποιου αντικειμένου, ή του εν λόγω αντικειμένου, στο έδαφος ενώ περπατούσε. Εν πάση περιπτώσει - και τούτο συνιστά το απόσταγμα της Υπεράσπισης - η Κατηγορούσα Αρχή, έχοντας το βάρος απόδειξης των κατηγοριών, δεν κατόρθωσε να το αποσείσει. Οι μάρτυρες που έδωσαν μαρτυρία απογράφονται στα πρακτικά. Ο XXXXX Καριόλου (ΜΚ1), Διευθυντής του Εργαστηρίου Δικανικής Γενετικής στο Ινστιτούτο Νευρολογίας, έδωσε μαρτυρία ως πραγματογνώμονας, εξηγώντας πτυχές επί των ευρεθέντων τεκμηρίων και γνωματεύοντας για τον εκεί εντοπισμό γενετικού υλικού του κατηγορουμένου. Ο XXXXX Μουγής (ΜΚ2), ανακριτής στην υπόθεση, με αναφορά και στο Έγγραφο Β, ως μέρος της κυρίως εξέτασης του, εξήγησε εκφάνσεις του ανακριτικού έργου, παρέχοντας διευκρινίσεις επί ερωτημάτων που του είχαν τεθεί για την ανακριτική διεργασία. Ο XXXXX Παπαδόπουλος (ΜΚ3), με αναφορά και στο Έγγραφο Γ ως μέρος της κυρίως εξέτασης του, έδωσε μαρτυρία για την αμυντική χειροβομβίδα και άλλη συναφή μαρτυρία αναφορικώς προς τον μηχανισμό και χαρακτηριστικά των χειροβομβίδων αυτών. Ο XXXXX Κακουλλής (ΜΚ4), με αναφορά στις καταθέσεις του/Έγγραφο Ε, κατέθεσε για επιθετικές ενέργειες και απειλές που δέχθηκε σε χρόνους γύρω από εκείνους που αφορούν στις επίδικες κατηγορίες στο κατηγορητήριο. Ο XXXXX Αρχοντίδης (ΜΚ5), κλήθηκε (κατόπιν αδείας μας) να δώσει αντικρουστική μαρτυρία επί πτυχών που παρουσίασε η Υπεράσπιση για την ικανότητα του κατηγορουμένου να οδηγεί μοτοσικλέτα λόγω των προβλημάτων οράσεως που λέγει πως έχει (και τα οποία ανέπτυξε ο κατηγορούμενος αλλά και ο οφθαλμίατρος XXXXX Κωνσταντίνου [ΜΥ2]). Ο κατηγορούμενος (ως ΜΥ1) - κληθείς σε απολογία και στη βάση της υπερασπιστικής εκδοχής που προείπαμε - εξειδίκευσε πράξεις, ενέργειες και συμπεριφορές του για όσα του επιμαρτυρούνται, απορρίπτοντας πάντα όσα η Κατηγορούσα Αρχή θεωρεί πως τον υπάγουν στις επίμαχες και ποινικώς κολάσιμες συμπεριφορές. Ο XXXXX Κωνσταντίνου (ΜΥ2), οφθαλμίατρος έδωσε μαρτυρία για τα φερόμενα προβλήματα οράσεως του κατηγορουμένου ως και για τα παρεπόμενα αυτών στην οδηγητική του ικανότητα. Στη δίκη δηλώθηκαν ως παραδεκτά και εγκρίθηκαν από το Δικαστήριο κατά τα προνοούμενα στο άρθρο 19 του Περί Απόδειξης Νόμου, Κεφ.9, σειρά γεγονότων που αφορούν σε ποικίλες συνιστώσες του ανακριτικού έργου και της υπόθεσης γενικότερα. Εντάξαμε τα παραδεκτά γεγονότα στο σύνολο της μαρτυρίας, θεωρώντας τα ως δεδομένα και κρίνοντας τα ως περιέχοντα παραδεκτή κατά το δίκαιον μαρτυρία (βλ. κατ' αναλογίαν, John v Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 201/13, ημ. 17.6.16, Χριστοδούλου άλλως Ρόπας και Άλλων ν Δημοκρατίας (Αρ 2)

(2000)2 ΑΑΔ 628, 640, Αντρέα και Άλλων ν Αστυνομίας

(1999)2 ΑΑΔ 498, 501). Οι αναφορές των μαρτύρων (και του κατηγορουμένου εννοείται), ως και τα κατατεθέντα τεκμήρια, αξιολογήθηκαν πλήρως, έστω και αν δεν εκτίθενται ρητώς από εμάς τη στιγμή αυτή που εκφωνούμε την ετυμηγορία μας, μη χρειαζούμενης και της επανάληψης των μαρτυριακώς λεχθέντων εκτός μιας περίληψης για σκοπούς πρακτικότητας περισσότερον (βλ. κατ' αναλογίαν, G&K Exclusive Fashions Ltd v Παπαδόπουλου και Άλλων

(2001)1(Α) ΑΑΔ 88, 92, Al Watani και Άλλων v Παπαδόπουλου

(2000)1(Γ) ΑΑΔ 1924, 1936-1937, Paphos Stone C Estates v Ζαβρού και Άλλου

(1998)1(Γ) ΑΑΔ 1854, 1859). Ό,τι καθηκόντως επράχθη, είναι ο προσδιορισμός των επιδίκων θεμάτων, η συνάρθρωση τους με τη μαρτυρία και η κατάληξη σε ευρήματα (βλ. κατ' αναλογίαν, Λεοντίου ν Καραγιώργη, ΠΕ 189/12, ημ. 12.7.18, Βασιλείου και Άλλων ν Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 12/15, ημ. 4.7.17). Οι παρατιθέμενες περικοπές μεταφέρθηκαν αυτούσιες από τα πρακτικά, τα τεκμήρια και τις γραπτές αγορεύσεις. Μέσα στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης - θέτουσα εκ των πραγμάτων το Δικαστήριο σε πλεονεκτική θέση να βλέπει και να αξιολογεί τους μάρτυρες, με τα ευεργετήματα που τούτο ενέχει (βλ. κατ' αναλογίαν, Μελή ν Κωνσταντίνου και Άλλων, ΠΕ 2/13, ημ. 13.3.19) - παρακολουθήσαμε και ακούσαμε με την ίδια προσοχή και υπομονή τους μάρτυρες που κατέθεταν. Θέσαμε ως δείκτη, μεταξύ άλλων, το διαδικαστικό στάδιο από το οποίο ανέκυψε η μαρτυρία, την πηγή και κύρος της γνώσης των μαρτύρων, το όποιο προσωπικό τους συμφέρον ή προκατάληψη στην υπόθεση, τις ευκαιρίες που είχαν να δουν ή να καταλάβουν τα διαδραματιζόμενα, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν για να θυμούνται ή για να πιστεύουν αυτά περί των οποίων κατέθεταν, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων, τις υπερβολές, ανακολουθίες ή αντιφάσεις (σε παραλληλισμό με τις μικροαντιφάσεις), τις προηγούμενες γραπτές και προφορικές ασυνεπείς ή αντιφατικές τους δηλώσεις, τη φιλαλήθεια τους και τον τρόπο αφήγησης των γεγονότων, το φυσικό ή αφύσικο των αντιδράσεων τους και τη γενικότερη ιδιοσυγκρασία που εκδήλωναν ενώ έδιναν μαρτυρία. Ήμασταν προσεκτικοί να μην αποδώσουμε υπέρμετρο βάρος στα εξωτερικά γνωρίσματα της μαρτυριακής τους διαγωγής, μια και τούτο ενέχει εγγενή επικινδυνότητα (βλ. κατ' αναλογίαν, Νικολάου ν Παπαϊωάννου

(2011)1(Γ) ΑΑΔ 1797, 1806), αφού δεν είναι σπάνιο κάποιοι μάρτυρες να είναι ιδιαζόντως ικανοί στο να φανερώνουν μια παράταιρη εικόνα από εκείνη που πραγματικώς τους χαρακτηρίζει (βλ. κατ' αναλογίαν, Χριστοφή ν Ζαχαριάδη

(2002)1(Α) ΑΑΔ 401, 406), μα και γιατί μερικές συμπεριφορές στο εδώλιο μπορεί να ορμώνται από πλειάδα αιτίων και όχι πάντοτε από διάθεση ψεύδους ή παραπλάνησης (βλ. κατ' αναλογίαν, Χρίστου ν Ηροδότου και Άλλων

(2008)1(Α) ΑΑΔ 676, 685). Εφόδιο αξιολόγησης αποτέλεσε και η δικαστική τριβή, εμπειρία και γνώση για την ανθρώπινη προσωπικότητα, γνώμονες που, πέραν της εγγενούς και ιδιάζουσας διεργασίας που γίνεται συνειδησιακώς από τον Δικαστή, προσδίδουν σε αυτόν δυνατότητα κρίσης (ανθρώπινη πάντοτε), για εύρεση της αλήθειας (βλ. κατ' αναλογίαν, Καραολή ν Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου και Άλλων, ΠΕ 418/11, ημ. 15.2.18, ΣΠ ν Αστυνομίας

(2014)2(Α) ΑΑΔ 468, 491, C&A Pelekanos Associates Limited v Πελεκάνου

(1999)1(Β) ΑΑΔ 1273, 1280-1281). Σταθμίζοντας τη μαρτυρία, τελούσαμε σε διαρκή εγρήγορση μήπως και συμπλέξουμε απαραδέκτως την αξιοπιστία με το εφαρμοζόμενο βάρος και επίπεδο απόδειξης (βλ. κατ' αναλογίαν, Λεριός ν Αλεξίου και Άλλου

(2000)1(Β) ΑΑΔ 1195, 1205, Αθανασίου και Άλλου ν Κουνούνη

(1997)1(Β) ΑΑΔ 614, 636-642). Αποτιμώντας τη μαρτυρία δεν περιοριστήκαμε στην ατομική αξιολόγηση τής αξιοπιστίας των μαρτύρων αλλά συσχετίσαμε και αντιπαραβάλαμε τη μαρτυρία με το σύνολο της υπόλοιπης μαρτυρίας (βλ. κατ' αναλογίαν, Ιωαννίδη και Άλλων ν Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου, ΠΕ 80/13, ημ. 13.1.20, Γερολέμου ν Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας και Άλλου, Ποιν. Έφ. 486/12, ημ. 10.9.19, Ιορδάνους ν Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 152/14, ημ. 19.4.18, Φώτσιου ν Ηροδότου

(2010)1(Β) ΑΑΔ 1172, 1175). Αξιολογώντας τους μάρτυρες, υπενθυμίσαμε εαυτόν ότι, ακόμη και η απόρριψη κάποιων εκδοχών τους, δεν οδηγεί δίχως άλλο σε αποκήρυξη της μαρτυρίας τους (βλ. κατ' αναλογίαν, Αυξεντίου ν Δίγκλη

(2007)1(Β) ΑΑΔ 1367, 1371). Τη μαρτυρία των αστυνομικών οργάνων, την προσεγγίσαμε με ιδιαίτερη προσοχή, εκτιμώντας προς τούτο κάποιες παρατηρήσεις στην Volettos v The Republic

(1961)CLR 169, 180-182, έτσι ώστε να διακριβώσουμε αν τα όσα ανέφεραν εξέφραζαν, τωόντι, πιστώς και ορθώς την πραγματικότητα. Για τους (παραδεκτώς) πραγματογνώμονες μάρτυρες XXXXX Καριόλου (ΜΚ1), XXXXX Παπαδόπουλο (ΜΚ3), XXXXX Αρχοντίδη (ΜΚ5) και XXXXX Κωνσταντίνου (ΜΥ2), υπογραμμίζουμε ότι δεν θεωρήσαμε τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο τόσον σημαντική όσον των άλλων μαρτύρων που κατέθεσαν και τούτο από υποδείξεις της νομολογίας επί του θέματος (βλ. κατ' αναλογίαν, Genzyme Corporation v Kayat Trading Limited, ΠΕ 199/14, ημ. 25.5.18, Αθηνής ν Δημοκρατίας

(1990)2 ΑΑΔ 41, 62-65). Αυτό, δεν σημαίνει πως αξιολογήσαμε τους ως άνω πραγματογνώμονες, εκτός των καθιερωμένων αρχών, ή ότι τους είδαμε διαφορετικώς από τους υπόλοιπους μάρτυρες, αφού τούτο θα ήταν κατ' αρχήν κατακριτέο (βλ. κατ' αναλογίαν, ΠΕ ν KRU, Έφεση 23/18, ημ. 3.12.19, Κοινοτικό Συμβούλιο Ομόδους ν Κονναρή

(2011)1(Γ) ΑΑΔ 2298, 2309-2310, Ψάλτης ν Αστυνομίας

(2001)2 ΑΑΔ 113, 119). Ως θα αναλύσουμε αμέσως, οι μάρτυρες κατηγορίας μας δημιούργησαν εξαιρετική εντύπωση, αφού ήσαν (ανάμεσα σε άλλα), διεξοδικοί και συμπαγείς στις αναφορές τους, σε αντίθεση με τον κατηγορούμενο και τον Χρίστο Κωνσταντίνου (ΜΥ2), που μας προξένησαν αρνητική εντύπωση (σε διαφορετικά επίπεδα και έκταση ο καθένας). Ο XXXXX Καριόλου (ΜΚ1), παρέθεσε τη μαρτυρία του ενεργώντας με βάση τις καλά καθιερωμένες και εμπεδωμένες αρχές που διέπουν τη μαρτυρία πραγματογνωμόνων, με τρόπο που έδωσε στο Δικαστήριο τα εργαλεία στο να κατανοήσει πλήρως τη μαρτυρία του μάρτυρα, ούτως ώστε, με υπόψιν και τα επίδικα θέματα, να καταλήξει στα δικά του αντικειμενικά συμπεράσματα. Κύρια αναφορά και ουσία της μαρτυρίας του μάρτυρα ήταν τα περί εντοπισμού γενετικού υλικού του κατηγορουμένου επί του μοχλού οπλίσεως χειροβομβίδας (βλ. Τεκμήριο 2). Παραθέτουμε, χωρίς πολλά, ερωταπάντηση στην κυρίως εξέταση, η οποία, θεωρούμε, εξεικονίζει το μεδούλι της μαρτυρίας του μάρτυρα. Τούτη η ερωταπάντηση απογράφεται στη σελίδα 30 των πρακτικών: «E. Και εκπαιδευτήκατε και στη ρίψη χειροβομβίδων; A. Μάλιστα, ήμουν στις Καταδρομές, ήμουν Ανθυπολοχαγός και ήμουν στις καταστροφές, οπότε έχω γνώση περί χειροβομβίδων. E. Έχουμε 2 σενάρια, 2 ενδεχόμενα σενάρια για αυτήν την υπόθεση, το ένα σενάριο είναι αυτό που θέλει τον κατηγορούμενο να έριξε ο ίδιος την χειροβομβίδα και με αυτόν τον τρόπο να εναποτέθηκε το γενετικό υλικό που βρήκετε, το άλλο το σενάριο είναι ότι τον μοχλό οπλίσεως τον βρήκε ο κατηγορούμενος τυχαία ενώ περπατούσε μετά την έκρηξη και από περιέργεια τον έπιασε με το χέρι του, το γυμνό του χέρι, για να τον περιεργαστεί, μπορούμε να πούμε ότι τα ευρήματα γενετικού υλικού πάνω στο τεκμήριο συνάδουν με τη μια ή με την άλλη θέση; A. Καταρχάς θα ήθελα να πω ότι η εύρεση γενετικού υλικού πάνω στο Τεκμήριο 2 στο συγκεκριμένο σημείο συνάδει και με τα 2 σενάρια, δηλαδή φαίνεται ότι είναι αποδεκτό ότι σε κάποια φάση ο κατηγορούμενος ήρθε σε επαφή με το αντικείμενο Τεκμήριο 2 και ως εκ τούτου εναπόθεσε το γενετικό υλικό. Αν τώρα πάρουμε ξεχωριστά τα 2 σενάρια και παίρνω το πρώτο σενάριο όπου εκεί είναι ότι ο κατηγορούμενος έριξε τη χειροβομβίδα, όπως έχω αναφέρει προηγουμένως, ο μοχλός οπλίσεως της χειροβομβίδας και αν πάλι θεωρήσουμε ότι έχει το σχήμα Γ, η εσωτερική πλευρά του σχήματος Γ, δηλαδή αυτή που εμπερικλείει τη γωνιά 90 μοιρών είναι πολύ κοντά στο κυρίως σώμα της χειροβομβίδας και ως εκ τούτου κάποιος πιάνοντας τον μοχλό οπλίσεως δεν υπάρχει πιθανότητα να εναποθέσει το γενετικό του υλικό είτε στην εσωτερική, την κάτω πλευρά του μοχλού οπλίσεως είτε στα πλευρά του μοχλού οπλίσεως, δηλαδή ο μόνος τόπος λογικός που θα μπορούσε κάποιος να εναποθέσει το γενετικό του υλικό είναι στην πάνω εξωτερική πλευρά, αυτού δηλαδή που είναι στην εξωτερική πλευρά του μοχλού οπλίσεως και έτσι είναι εκεί ακριβώς που εντοπίστηκε το γενετικό υλικό. Έρχομαι τώρα στο δεύτερο σενάριο, όπου τυχαία κάποιος συναντά το Τεκμήριο 2 και το περιεργάστηκε στα χέρια του, κατά την άποψη μου αυτό, δηλαδή το να περιεργαστώ το Τεκμήριο 2 θα σημαίνει αυτόματα ότι αγγίζω όχι μόνο την πάνω εξωτερική επιφάνεια αλλά αναγκαστικά θα έπρεπε να αγγίξω είτε την εσωτερική επιφάνεια παίρνοντας τον μοχλό οπλίσεως με τον αντίχειρα και τον δείκτη μου και έχοντας το μέταλλο μέσα στη μέση αυτών των δύο δακτύλων, ή θα άγγιζα στο πάνω μέρος απ' όπου έγινε η δειγματοληψία 1.1 που δεν εντοπίστηκε γενετικό υλικό ή τα πλευρά που πάλι δεν εντοπίστηκε γενετικό υλικό, 1.3 ή όπως έχω πει στην εσωτερική πλευρά 1.4 που και εκεί δεν εντοπίστηκε γενετικό υλικό. Ως εκ τούτου εάν υποθέσουμε ότι ναι κατά τη στιγμή που αγγίζει ένα άτομο εναποθέτει το γενετικό του υλικό θα ανέμενε κάποιος ότι θα εντόπιζε το γενετικό υλικό σε επιφάνεια του μοχλού οπλίσεως πέραν αυτής που εγώ έχω ονομάσει 1.2». Βεβαίως, ποσώς παραβλέψαμε τις στοχευμένες ερωτήσεις της αντεξέτασης επί των σεναρίων που ανέπτυξε ο μάρτυς, οι οποίες όμως, θεωρούμε, πως δεν κατόρθωσαν να εξανδραποδίσουν το αδιάσπαστο και ορθολογικό της μαρτυρίας του μάρτυρα. Σημειώνουμε, πως ο κ. Μαππουρίδης, χωρίς περιστροφές, ανέφερε στην αγόρευση του πως δεν αμφισβητεί την αξιοπιστία του μάρτυρα, αλλά και το ότι ο ευπαίδευτος συνήγορος συνέπλευσε με αναφορά του Δικαστηρίου που επακολούθησε, ότι το ζήτημα της αξιοπιστίας είναι η μία πτυχή και το ζήτημα της βαρύτητας της μαρτυρίας που προκύπτει, είναι η άλλη πτυχή. Δεχόμαστε τη μαρτυρία του XXXXX Καριόλου (ΜΚ1). Ο XXXXX Μουγής (ΜΚ2), ήταν σταθερός και ειλικρινής. Δεν περιέπεσε σε αντιφάσεις ή ανακολουθίες. Έδωσε τη μαρτυρία του στη βάση της δικής του εμπλοκής, απαντώντας ευθέως σε όσα ρωτήθηκε, όντας μακράν ιδιοτελών ή έτερων αθέμιτων συμφερόντων. Δεχόμαστε τη μαρτυρία του XXXXX Μουγή (ΜΚ2). Ο XXXXX Παπαδόπουλος (ΜΚ3), κατά τα πρότυπα του XXXXX Καριόλου (ΜΚ2), ανέπτυξε τη θεώρηση του περί των πραγμάτων σταθερώς, λεπτομερώς και επεξηγηματικώς, δίδοντας και στο Δικαστήριο παραστάσεις και στοιχεία από τα οποία θα μπορούσε τούτο να εξαγάγει τα δικά του αντικειμενικά συμπεράσματα. Δεχόμαστε τη μαρτυρία του XXXXX Παπαδόπουλου (ΜΚ3). Ο XXXXX Κακουλλής (ΜΚ4), έδωσε την ερμηνευτική του εκδοχή περί των γεγονότων. Δεν εντοπίσαμε εγγενείς αοριστίες ή αντιφάσεις στη μαρτυρία του, όμως - και τούτο αφορά στη σχετικότητα και βαρύτητα της μαρτυρίας του - τα όσα είπε διόλου δεν εμπλέκουν τον κατηγορούμενο σε αυτά που του αποδίδονται. Ο XXXXX Αρχοντίδης (ΜΚ5), ήταν σαφής και επεξηγηματικός σε όσα είπε, παρουσιάζοντας τη γνώμη του για την επίδραση των προβλημάτων οράσεως του κατηγορουμένου συγκροτημένως και κατανοητώς, παρέχοντας συνάμα και τα αναγκαία εργαλεία για διήθηση των αναφορών του μέσα από τη δικαστική βάσανο. Ο μάρτυς υπήρξε εναργής στο ότι η επιστημονική τάξη των πραγμάτων, όπως την περιέγραψε, ανέδυε την πιθανότητα κάποιοι άνθρωποι στην κατάσταση (οπτικής αδυναμίας) του κατηγορουμένου να είναι σε θέση να ενεργούν καλύτερα από ό,τι άλλοι και τούμπαλιν. Απόδειξη για τούτο είναι και μερικές αναφορές του κατηγορουμένου για το οδήγημα αυτοκινήτου από τον ίδιον στην ταχύτητα που είπε, αλλά και στη χρησιμοποίηση από αυτόν δίκυκλου (ουχί μοτοσικλέτας μεγάλου κυβισμού). Δεχόμαστε τη μαρτυρία του XXXXX Αρχοντίδη (ΜΚ5). Ο κατηγορούμενος δεν μας δημιούργησε καλή εντύπωση. Ήταν - και χρησιμοποιούμε τον όρο με κάθε σεβασμό και επίγνωση της βαρύτητας του δικαστικού λόγου - προγραμματισμένος να ακολουθήσει μία καθορισμένη γραμμή η οποία θα τον απεμάκρυνε από οτιδήποτε πιθανώς να τον ενέπλεκε σε όσα του καταλογίζονται. Ο κατηγορούμενος όταν έπρεπε να είναι συγκεκριμένος ήταν γενικός και εκεί που αναμενόταν να δώσει λεπτομέρειες των εκδοχών του το απέφευγε. Από απόλυτος που φαινόταν πως ήταν σε κάποιες απαντήσεις, μεταστρεφόταν, για τα ίδια ή για παρόμοια, σε διαλλακτικό και αυτά πέραν των αντιφάσεων και ασυνεπειών που ανεφύησαν από τη μαρτυρία του και τις εκδοχές που προέτασσε. Για παράδειγμα, στη γραπτή του δήλωση/Έγγραφο ΣΤ είπε, στην παράγραφο 4, ότι είχε υποβάλει αίτηση για άδεια να ασκεί επάγγελμα φύλακα και πως δεν κατέστη δυνατόν να εξεταστεί η αίτηση του αυτή επειδή δεν κατείχε κάποια έγγραφα. Αργότερα, πιεσθείς προφανώς από την αντεξέταση του κ. Αντωνίου, μετέστρεψε τα πράγματα λέγοντας ότι δεν υπέβαλε αίτηση γιατί δεν κατάφερε να εξασφαλίσει τα (απαιτούμενα) έγγραφα. Περιπλέον, είχε πει στη γραπτή δήλωση/Έγγραφο ΣΤ, στην παράγραφο 5, πως τις μέρες που εργαζόταν ως νυχτοφύλακας, μετά που σχόλναγε πήγαινε στην περιοχή Κάππαρη και περπατούσε κατά μήκος της ομώνυμης λεωφόρου, αναδύοντας ο κατηγορούμενος (ως παρατηρήσαμε) μία εικόνα καθημερινής συνήθειας και ρουτίνας. Κάποτε δε, κολυμπούσε κιόλας στην περιοχή. Παρόμοια δήλωσε και στην κατάθεση του στην Αστυνομία (βλ. Τεκμήριο 9). Εντούτοις, στην αντεξέταση είπε ότι «Δεν πήγαινα κάθε μέρα ποτζιεί, άλλασσα τους τόπους που πήγαινα και έκαμνα περπάτημα, κάποιες μέρες πήγαινα τζιαμέ, κάποιες μέρες μπορεί να πήγαινα τζιαμέ στη δουλειά που πίσω, είχε ωραίο πεζόδρομο και έκανες το περπάτημα σου, κάποιες άλλες φορές μπορούσε να πάω κοντά στο χωρκό μου, εξαρτάται, δεν πήγαινα κάθε μέρα». Τούτη η ανακολουθία έχει τη σημασία της για την εκδοχή που ανέπτυξε ενώπιον μας ο κατηγορούμενος και έτσι, μ' όλο που μπορεί να φαντάζει περιθωριακής σημασίας, αυτονοήτως δεν είναι. Περαιτέρω, προκαλεί εντύπωση και το ότι (εν σχέσει προς την αναγνώριση του μοχλού οπλίσεως Τεκμήριο 2), ο κατηγορούμενος με μόνη την περιγραφή των αστυνομικών και το ότι το περί ου ο λόγος τεκμήριο ήταν χειρολαβή οπλίσεως χειροβομβίδας (με σχετική και την αναφορά του στην παράγραφο 6 της γραπτής δήλωσης/Έγγραφο ΣΤ) - και τον οποίο μοχλό οπλίσεως είπε στην κατάθεση του προς την Αστυνομία/Τεκμήριο 9 πως ήξερε πώς έμοιαζε από την τηλεόραση και το ίντερνετ - ο κατηγορούμενος επανάφερε στη μνήμη το αντικείμενο τούτο περιγράφοντας το ως «σιδερούι» που βρήκε στο έδαφος στην περιοχή Κάππαρη, ενώ από τότε μέχρι τη μέρα για την οποία μιλούσε, ιδιαίτερα όταν έμαθε ότι θα κατηγορείτο (και κατηγορήθηκε) για ένα τόσον σοβαρό αδίκημα, δεν μπορούσε να ανακαλέσει στη μνήμη ούτε το πώς έμοιαζε το αντικείμενο αυτό αλλά ούτε και για το πού το είχε βρει (με αναφορά σε καταστήματα, οικίες και άλλες χωροταξικές λεπτομέρειες). Μήτε και μετά που είδε το Τεκμήριο 2 μπόρεσε να το ταυτίσει. Θα επανέλθουμε σε αυτό, αφού πρώτα πούμε και τούτο. Αυτοπροειδοποιηθήκαμε περί του ζητήματος της μνήμης του κατηγορουμένου κατά τις σαφείς προσταγές της νομολογίας πως δεν αναμένεται ότι όλοι οι άνθρωποι μπορεί να θυμούνται την κάθε λεπτομέρεια που αφορά σε ένα περιστατικό περί του οποίου καταθέτουν. Υπάρχουν άνθρωποι με δυνατή μνήμη, υπάρχουν άνθρωποι με αδύνατη μνήμη, υπάρχουν άνθρωποι με δυνατή μνήμη που ψεύδονται και άνθρωποι με αδύνατη μνήμη που λεν την αλήθεια. Στρέψαμε συναφώς την προσοχή μας στις αναφορές του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Σκορδέλλη και Άλλων ν Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 101/13, ημ. 6.6.16 (διά της Ψαρά-Μιλτιάδους Δ.), ότι «. η ανθρώπινη μνήμη δεν λειτουργεί μηχανιστικά και σίγουρα ο ανθρώπινος νους δεν εργάζεται ως ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής ώστε να καταγράφει εξομοιωτικά και να αναπαράγει με τον ίδιο τρόπο λεπτομέρειες περιγράφοντας μια σκηνή ή ένα επεισόδιο. Στο κάθε άτομο, ενδεχομένως να εντυπώνονται διαφορετικές λεπτομέρειες με βάση τα προκρίματα και τα ενδιαφέροντα του ...». Στην προκειμένη περίπτωση, η καταφυγή του κατηγορουμένου στην αστοχία μνήμης ήταν πλασματική. Για το Τεκμήριο 2 και τον τρόπο χειρισμού του - και επανερχόμαστε - ο κατηγορούμενος κλήθηκε να περιγράψει το πώς το πήρε από το έδαφος και το περιεργάστηκε. Αναμέναμε, ευλόγως θα λέγαμε - δοσμένης της αρχικής περιέργειας του κατηγορουμένου να πάρει στα χέρια το τι είχε εντοπίσει - ότι θα ήταν σε θέση να περιγράψει τις κινήσεις και χειρισμούς του. Δεν ήταν. Δεν μπορούσε να δώσει περιγραφή του τρόπου με τον οποίο έπιασε το επίδικο αντικείμενο, πόσω δε μάλλον σαφή, προτάσσοντας για το γεγονός, γενικόλογες και αόριστες τοποθετήσεις, ως τούτες απογράφονται ανάμεσα σε άλλα στις σελίδες 83-84 των πρακτικών. Ο μάρτυς δεν ήταν ειλικρινής ούτε και για τα αντικείμενα που του λέχθηκαν ότι έπρεπε να είχε εντοπίσει κανονικώς εχόντων των πράγματων ενώ περπατούσε κατά τους χρόνους που ο ίδιος ισχυρίστηκε πως εντόπισε το υπό αναφοράν αντικείμενο, ή για εκείνα που είχε πει ότι δεν είχε προσέξει. Επί παραδείγματι, αντεξεταζόμενος για το αν είχε δει τον καναπέ που του υποδείχθηκε πλησίον της σκηνής του εγκλήματος, ή τις ζημιές που τούτος φερόμενα είχε υποστεί, ή γενικώς τον «χαμό» (κατά την περιγραφή του κ. Αντωνίου), ο κατηγορούμενος είπε πως δεν του κίνησε οτιδήποτε την περιέργεια. Σχετική είναι και η αναφορά του στην σελίδα 85 των πρακτικών (« . δεν μου κίνησε κάτι την περιέργεια να δω αυτά τα πράματα»). Μολοντούτο, σε επόμενη ερώτηση για το κατά πόσον υπήρχαν ή όχι τα περί ων ο λόγος αντικείμενα, ο κατηγορούμενος έδωσε την εξής απάντηση «. αυτά τα πράγματα αν ήταν εκεί θα τα έβλεπα, δεν τα είδα σημαίνει δεν ήταν εκεί». Του υποβλήθηκε ότι δεν είδε τις ζημιές γιατί την ώρα που πέρασε από το σημείο ήταν για να ρίξει την επίδικη χειροβομβίδα, με αυτόν, ως είδαμε, να απεικονίζει μάρτυρα που σκοπό είχε την απόκρυψη της αλήθειας (όποια και να ήταν αυτή). Οι τοποθετήσεις του διακρίνονταν και από ασυνέπεια. Ο κατηγορούμενος είχε πει λόγου χάριν πως με το αυτοκίνητο του μπορεί να οδηγήσει σε υπεραστικό δρόμο (highway), με ταχύτητα πάνω από 100 χιλιόμετρα την ώρα και αυτό γιατί « . Με το αυτοκίνητο λογικά είναι διαφορετικά που τη μοτόρα .». Μολαταύτα, ο XXXXX Κωνσταντίνου (ΜΥ2) είχε πει ότι « . οποιοσδήποτε ασθενής με αυτήν την όραση που έχει (σαφώς εννοώντας άτομο με την κατάσταση του κατηγορουμένου), μπορεί να οδηγήσει ένα αυτοκίνητο τη μέρα με χαμηλές ταχύτητες θα τα καταφέρει. Για βραδινή ώρα, εντάξει πιστεύω επιστημονικά δεν στέκει ότι μπορεί να οδηγήσει με αυτήν την όραση». Σε τούτο το στάδιο, περιοριζόμαστε απλώς στο να υποδείξουμε την πασιφανή ασυμφωνία των δύο εκδοχών. Ο κατηγορούμενος δεν είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο. Απορρίπτουμε τη μαρτυρία του κατηγορουμένου. Ο XXXXX Κωνσταντίνου (ΜΥ2), καίτοι δεν ήρθε στο Δικαστήριο για να ψευσθεί - δεν το ισχυριζόμαστε τούτο - δεν κατόρθωσε ως πραγματογνώμονας που είναι, να επικουρήσει το Δικαστήριο για να κατασταλάξει στα δικά του συμπεράσματα. Ένα χαρακτηριστικό της μαρτυρίας του και που αυτονοήτως έχει τη δική του αξία στα πράγματα vis-à-vis την εκδοχή του κατηγορουμένου, είναι το κατά πόσον ένας άνθρωπος ως ο κατηγορούμενος, με τα προβλήματα οπτικής υγείας τα οποία είπε ο μάρτυς πως παρουσιάζει, θα μπορούσε να οδηγήσει δίκυκλο ή μοτοσικλέτα μεγάλου κυβισμού. Ο μάρτυς εξέφρασε επί τούτω ποικίλες απόψεις, μα χωρίς να τις αιτιολογεί δεόντως, παλινδρομώντας μάλιστα σε περιγραφές όπως, το ότι είναι πολύ δύσκολο να γίνει τούτο κατορθωτό, ή αδύνατο ή πολύ-πολύ δύσκολο ως αδύνατο ή αδιανόητο, πολύ πιο δύσκολο και ούτω καθεξής. Αναμέναμε πως θα τυγχάναμε από τον μάρτυρα περισσότερης βοήθειας αν μη τι άλλο σε ό,τι αφορά στις τοποθετήσεις του και ότι η ακρίβεια λόγου που φαίνεται επιλεκτικώς να ασπαζόταν αλλού στη μαρτυρία του, θα ήταν μεγαλύτερη από αυτή που τελικώς παρουσίασε. Μία ακρίβεια λόγου που εξέλειπεν, ακόμα και κατά την απάντηση του (μετά από ερώτηση του Δικαστηρίου) ως προς την κατηγοριοποίηση - έστω υποκειμενική διαμέσου της δικής του θεώρησης ή και αντικειμενική μέσω της επιστημοσύνης του - μιας ταχύτητας ως μεγάλης ή μικρής. Παραπέμπουμε στη σχετική ερώτηση και απάντηση του μάρτυρα, χωρίς να προσθέσουμε οτιδήποτε άλλο: «Δικαστήριο: Ξεχάστε αυτήν την υπόθεση, θα σας ρωτήσουμε κάτι γενικότερο, εξ αφορμής κάποιων αναφορών στις οποίες προβήκατε. Οι ερωτήσεις μας δεν αφορούν με άμεσο τρόπο αυτήν την υπόθεση, κάνατε κάποιους προσδιορισμούς σε μεγάλη ταχύτητα, μικρή ταχύτητα και ούτω καθ' εξής, συναρτήσατε τούτες τις απαντήσεις με κάποιες οφθαλμολογικές δυνατότητες. Μπορείτε να μας εξηγήσετε, να μας πείτε λίγα πράγματα περισσότερα στο ό,τι αφορά σε τούτο, δηλαδή πώς εννοεί η βιβλιογραφία, η επιστήμη σας τη μεγάλη ταχύτητα, τη μικρή ταχύτητα και τι επίδραση έχει τούτη. Προσδιορίζει με την πλέον μικρή ή μεγάλη ταχύτητα, όταν τούτη αφορά σε αυτοκίνητο ή μοτοσυκλέτα ή οτιδήποτε άλλο, προς το τι είπατε στη γενικότητα των πραγμάτων και επαναλαμβάνουμε όχι σε ό,τι αφορά σ' αυτόν τον Κατηγορούμενο; Μάρτυρας: Σας καταλαβαίνω Εντιμότατε. Ο συσχετισμός της μειωμένης όρασης με την ταχύτητα έχει μεγάλη σχέση, δηλαδή όταν κινείται κάποιος με μειωμένη όραση, με αργά βήματα μπορεί να κινηθεί άνετα, να οδηγήσει ένα αυτοκίνητο, μπορεί να οδηγήσει ένα δίκυκλο, μπορεί να το οδηγήσει, όταν αναπτύσσει ταχύτητα, δεν προλαβαίνει να αντιληφθεί ούτε αντικείμενα, ούτε τον δρόμο καλά καλά γι' αυτό και μπορεί να είναι με χαμηλή ταχύτητα και με μειωμένη όραση, μπορεί να ξεχωρίσει και να οδηγήσει είτε αυτοκίνητο, είτε δίκυκλο. Όταν είναι με κάποια ταχύτητα, επειδή περνούν τα αντικείμενα τόσο γρήγορα, δεν μπορεί να αντιληφθεί και να ξεχωρίσει τόσο καθαρά και είναι σε πολύ δυσμενή θέση να οδηγήσει είτε αυτοκίνητο είναι, είτε δίκυκλο και αυτό που είπα Εντιμότατε, είναι ότι αυτή η κατάσταση χειροτερεύει σε βραδινές ώρες ή σε χώρους που δεν έχει αρκετό φωτισμό». Απορρίπτουμε τη μαρτυρία του XXXXX Κωνσταντίνου (ΜΥ2). Προσεγγίζοντας και ξεψαχνίζοντας όλα όσα τέθηκαν αξιοπίστως ενώπιον μας, είχαμε κατά νουν - ανάμεσα σε άλλα - δικαστικές προσεγγίσεις όπως στην Αντωνίου ν Δημοκρατίας

(2008)2 ΑΑΔ 746 και Γενικός Εισαγγελέας ν Νικολάου

(2010)2 ΑΑΔ 525. Απαύγασμα των νομολογιακών αυτών τοποθετήσεων, αλλά και άλλων, είναι πως η ύπαρξη γενετικού υλικού μπορεί ανά περίπτωσιν να αποτιμάται ως απολύτως ικανοποιητική για σκοπούς καταδίκης εκεί ακόμα όπου τούτη η μαρτυρία είναι η μοναδική που υπάρχει, ή αντιστρόφως, να μην είναι ικανοποιητική (είτε από μόνη της είτε και σε συνδυασμό με άλλη μαρτυρία). Εν προκειμένω ο XXXXX Καριόλου (ΜΚ1), έδωσε - ως είπαμε - άσειστη μαρτυρία ως προς τον τρόπο που ο κατηγορούμενος, ως βρίσκουμε, πήρε στα χέρια την επίδικη χειροβομβίδα τύπου Μ26 (κατά τον τρόπο που περιέγραψε ο μάρτυς). Δεν διέλαθε την προσοχή μας η αντεξεταστική γραμμή του κ. Μαππουρίδη ως προς την πιθανότητα εξωτερικοί περιβαλλοντικοί παράγοντες να συνέτειναν στην εναπόθεση του γενετικού υλικού του κατηγορουμένου στον μοχλό οπλίσεως/Τεκμήριο 2, ή να επίδρασαν τέλος πάντων με τρόπο ανατρεπτικό των θέσεων της Κατηγορούσας Αρχής. Παρά ταύτα, ο μάρτυς υπήρξε καθαρός πως ακόμα και αν υπήρχαν οι εξωγενείς περιβαλλοντικοί παράγοντες που μνημόνευσε ο κ. Μαππουρίδης και πάλι δεν θα μιλούσε κανείς λελογισμένως για εξαΰλωση του γενετικού υλικού που εδώ αφορά, αλλά, ίσως, για μείωση του. Συνεπώς, η συναφής εκδοχή της Κατηγορούσας Αρχής, γίνεται αποδεκτή για τους λόγους που εξηγήσαμε. Ωστόσο - και έχει αυτόδηλη σημασία αυτό - καμία άλλη μαρτυρία από εκείνη που παρουσίασε η Κατηγορούσα Αρχή δεν μπορεί να οδηγήσει με βάση οποιοδήποτε επίπεδο απόδειξης, τοσούτω δε μάλλον ποινικό, σε συμπέρασμα ή εύρημα ότι η επίδικη χειροβομβίδα τύπου Μ26, την οποία ο κατηγορούμενος κατείχε κατά τρόπο που περιγράφεται και δικαιολογείται στις κατηγορίες 1 και 2, χρησιμοποιήθηκε από αυτόν κατά τα καταμαρτυρούμενα (με τον μοχλό οπλίσεως/Τεκμήριο 2, να συνθέτει και αναπόσπαστο τμήμα της περί ης ο λόγος χειροβομβίδας κατά τους αφορώντες χρόνους). Η πραγματική μαρτυρία στην οποία έγινε αναφορά από την Κατηγορούσα Αρχή (όπως τα οπτικά πλάνα από κάμερες ασφαλείας), δεν ταυτίζει, αναγνωρίζει, ή τοποθετεί τον κατηγορούμενο στη σκηνή του επίδικου εγκλήματος. Εύρημα μας είναι ότι ο κατηγορούμενος είχε στην κατοχή του την επίδικη χειροβομβίδα κατά τον τρόπο που προείπαμε. Τίποτα περισσότερο και τίποτε λιγότερο. Εγείρεται και το εξής σε σχέση προς τις λεπτομέρειες αδικήματος στην κατηγορία 1 (οι οποίες ως εκ του περιεχομένου της κατηγορίας αποτελούν και το σημείο αναφοράς στην κατηγορία 2). Δεν υπάρχει μαρτυρία πως ο κατηγορούμενος στις 26.7.18 και δη εκείνη τη συγκεκριμένη μέρα, τούτος είχε στην κατοχή του την επίδικη χειροβομβίδα. Κατ' ακολουθίαν, βρίσκουμε ότι ο κατηγορούμενος σε άγνωστο χρόνο και σε άγνωστη τοποθεσία στην Κύπρο, είχε στην κατοχή του την επίδικη χειροβομβίδα. Είχαμε θέσει και στην Υπεράσπιση και στην Κατηγορούσα Αρχή το ενδεχόμενο (και ουχί ασφαλώς ως προειλημμένη απόφαση), να επηρεάζονταν (σε περίπτωση τέτοιου ευρήματος), τα όποια δικαιώματα του κατηγορουμένου. Η απάντηση Κατηγορούσας Αρχής και Υπεράσπισης ήταν ότι ουδέν δικαίωμα του κατηγορουμένου θα μπορούσε να επηρεαστεί. Δεν είναι όμως τούτη η θέση των συνηγόρων που διαμόρφωσε και διάρθρωσε την κρίση μας επί του ζητήματος, αλλά η ανεξάρτητη απόφανση μας επί των αξιόπιστων γεγονότων της υπόθεσης και η στάθμιση όλων των παράλληλων και επάλληλων παραμέτρων. Επομένως, έχοντας στο μυαλό και νομολογία, όπως η Δημοκρατία ν Χρυσάνθου, Ποιν. Έφ. 137/15, ημ. 2.6.16 και προπαντός τις προβλέψεις του άρθρου 85

(4)του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ.155, προβαίνουμε αυτεπαγγέλτως, για τους λόγους που εξηγήσαμε, σε τροποποίηση της κατηγορίας 1, ώστε η κατηγορία 1 να διαβάζει ότι ο κατηγορούμενος σε άγνωστη ημερομηνία μέχρι και την 26.7.18, σε άγνωστο τόπο στην Κύπρο, είχε στην κατοχή του εκρηκτική ύλη, ήτοι μία αμυντική χειροβομβίδα τύπου Μ26 με την εκρηκτική της ύλη, χωρίς να είναι κάτοχος σχετικής άδειας και πως με τον ίδιο τρόπο και στον ίδιο χρόνο και τόπο που περιγράφεται στην κατηγορία 1, διέπραξε το αδίκημα της κατηγορίας 2. Εν κατακλείδι, η Κατηγορούσα Αρχή απέδειξε τις κατηγορίες 1 και 2, όχι όμως τις κατηγορίες 3 και 5 στις οποίες ο κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται. (Υπ.) ........... Ν. Γ. Σάντης, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ............. Σ. Κλεόπα - Χατζηκυριάκου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) ........... Τ. Νικολάου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΚΧ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο