Γενικού Εισαγγελέα ν. Louimar Fisheries Limited κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 2266/2020, 30/11/2020

(2)του Συντάγματος και πιο συγκεκριμένα, παραβίαση της επιταγής του Συντάγματος για διάγνωση ποινικής κατηγορίας εντός εύλογου χρόνου. Στις λεπτομέρειες των αδικημάτων φαίνεται ως χρόνος τέλεσης τους η 6/5/

1. Από τον φάκελο της υπόθεσης προκύπτει ότι ο Δικηγόρος, ο οποίος εκπροσωπεί την Κατηγορούσα Αρχή αποδέχθηκε διορισμό του την 25/5/2020, καταχώρησε κατηγορητήριο την 29/5/2020 και η υπόθεση άχθηκε πρώτη φορά ενώπιον μου την 28/9/
2. Οι Κατηγορούμενοι μέσω του δικηγόρου τους υποστηρίζουν ότι παραβιάστηκε το δικαίωμα τους σε δίκη εντός ευλόγου χρόνου, κατά παράβαση του άρθρου 30

(2)του Συντάγματος, αφού οι Κατηγορούμενοι κατηγορήθηκαν την 6/5/2018 και εναντίον τους υπόθεση καταχωρήθηκε την 29/5/2020. Επικράτησε ως ισχυρίζονται μακρά αβεβαιότητα και ανησυχία για την έκβαση της ποινικής τους ευθύνης. Η Κατηγορούσα Αρχή διαφωνεί και αντιτείνει ότι με in abstracto ισχυρισμούς δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί παραβίαση της εν λόγω συνταγματικής επιταγής. Το άρθρο 30

(2)αναφέρει ότι: «Έκαστος, κατά την διάγνωσιν των αστικών αυτού δικαιωμάτων και υποχρεώσεων ή οιασδήποτε κατ' αυτού ποινικής κατηγορίας, δικαιούται ανεπηρεάστου, δημοσίας ακροαματικής διαδικασίας εντός ευλόγου χρόνου, ενώπιον ανεξαρτήτου, αμερολήπτου και αρμοδίου δικαστηρίου ιδρυομένου διά νόμου.» Ανάλογο άρθρο στην ΕΣΔΑ είναι το 6

(1). Τα κριτήρια που προσμετρούνται για να αποφασιστεί το εύλογο ή μη μιας δίκης, όπως έχουν καθοριστεί από τη Νομολογία του ΕΔΔΑ είναι:

1. η πολυπλοκότητα της υπόθεσης,
2. η συμπεριφορά του προσφεύγοντος,
3. η στάση των αρχών και
4. το διακύβευμα της υπόθεσης για τον προσφεύγοντα. (Frydllender v. Γαλλίας, 30979/1996, 27/6/2000, παρ. 46) Αυτές οι αρχές υιοθετήθηκαν και σε σειρά κυπριακών αποφάσεων. Στην Ευσταθίου v. Αστυνομίας

(1990)2 Α.Α.Δ. 294, υποδεικνύεται ότι παραβίαση των δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στο άρθρο 30.2, καθιστά τη διαδικασία άκυρη στην ολότητά της. Το κατά πόσο μια υπόθεση εκδικάζεται εντός εύλογου χρόνου είναι ζήτημα που πρέπει να εξετάζεται με βάση το πολύπλοκο της υπόθεσης, τις περιστάσεις κάτω από τις οποίες προκαλείται η καθυστέρηση και τη συμπεριφορά των διαδίκων. Στην Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Γεώργιου Γαβριήλ και Άλλων

(2005)2 ΑΑΔ 10, στην οποία παρέπεμψε ο συνήγορος των Κατηγορουμένων αναφέρθηκε ότι «η απόφαση για διακοπή δίκης είναι εξαιρετικά δραστικό μέτρο που χρησιμοποιείται μόνο και όπου τα γεγονότα της υπόθεσης το επιβάλλουν ως θέμα ορθής λειτουργίας της δικαιοσύνης.» Υπάρχει όμως και μια σειρά κυπριακών αποφάσεων που θέτει κρίσιμο ζήτημα. Συγκεκριμένα στην Πουμπουρής Ανδρέας ν. Aστυνομίας

(2008)2 ΑΑΔ 1 αναφέρθηκαν τα κάτωθι: «Το κατά πόσο μια δίκη είναι δίκαιη δεν κρίνεται με τρόπο αφηρημένο αλλά ο κατηγορούμενος πρέπει να αποδεικνύει σε κάθε περίπτωση ότι η θέση του πραγματικά επηρεάστηκε δυσμενώς. Στην υπό κρίση υπόθεση ούτε πρωτόδικα ούτε κατ' έφεση αποδείχθηκε δυσμενής επηρεασμός. Εξάλλου το θέμα δεν ηγέρθη κατά τη δίκη στο πρωτόδικο δικαστήριο. Η κατοχύρωση των εχεγγύων της δίκαιης δίκης εξετάζεται στα πλαίσια της ιδίας της δίκης και όχι έξω από αυτή εφόσον η απλή διαπίστωση καθυστέρησης δεν συνιστά από μόνη της στοιχείο αποφασιστικό για την αθώωση του κατηγορούμενου. Βλ. Αστυνομία ν. Φάντη κ.ά.

(1994)2 Α.Α.Δ. 160 και Δημοκρατία ν. Ford (Αρ. 2)

(1995)2 Α.Α.Δ. 232.» Στην Λοίζου Χατζηγεωργίου κ.α. ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 72/2014, 17/11/2016, με αναφορά στην Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Ηλία Ευσταθίου

(2009)2 ΑΑΔ, 376 ειπώθηκε ότι: «Η διαπίστωση της παραβίασης του θεμελιώδους δικαιώματος ενός κατηγορουμένου για δίκη εντός ευλόγου χρόνου, δεν εξετάζεται in abstracto, αόριστα δηλαδή. Αυτό τίθεται κάτω από τη βάσανο του συνυπολογισμού ύπαρξης και άλλων παραμέτρων που να φανερώνουν ότι, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, δεν μπορεί να διεξαχθεί δίκαιη δίκη. Η διαπίστωση των εγγενών αδυναμιών ή των δυσμενών επιπτώσεων που ενδεχομένως να αντιμετωπίσει ο κατηγορούμενος, λόγω της καθυστέρησης, γίνονται κατά τη διεξαγωγή και στα πλαίσια της δίκης.» Στο ίδιο πλαίσιο και στην Λάμπη κ.α. ν. Αστυνομίας, Ποινική ΄Εφεση Αρ. 111/2019, 3/2/2020, στην οποία παρέπεμψε ο ευπαίδευτος συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής, τονίζεται ότι: «Πέραν τούτου, στοιχείο άκρως σημαντικό, κανένας από τους Εφεσείοντες, σε κανένα στάδιο της διαδικασίας, δεν έθεσε ζήτημα πραγματικού αρνητικού επηρεασμού του από το χρονικό διάστημα που διέρρευσε. Ούτε και διαπιστώθηκε οποιασδήποτε μορφής αδυναμία προβολής της υπεράσπισης και παράθεσης της εκδοχής των Εφεσειόντων, ως απόρροια του χρόνου που μεσολάβησε.» Το παρόν Δικαστήριο, χωρίς να ακούσει ίχνος μαρτυρίας, σε αυτό το εντελώς πρώιμο στάδιο δεν μπορεί να ανεύρει τον όποιο δυσμενή ή αρνητικό επηρεασμό των κατηγορούμενων. Δεν υπονοείται ότι τέτοιος δεν υπήρξε, αλλά σε καμία περίπτωση δεν έχει καταδειχθεί έως σήμερα. Άλλωστε η ακρόαση της υπόθεσης δεν έχει ακόμη ξεκινήσει, καθώς το Δικαστήριο κλήθηκε να εκδώσει απόφαση για δύο ειδικές απαντήσεις και αμέσως μετά την μη παραδοχή των Κατηγορουμένων, χωρίς να ακουστεί μαρτυρία να αποφασίσει για το επίδικο ζήτημα. Συνεπώς η προδικαστική ένσταση των Κατηγορούμενων απορρίπτεται. (Υπ.)............ Α. Λουκά Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο