Διευθυντή Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας ν. STRAT BIOENERGY LTD, Αρ. Υπόθεσης: 6210/2015, 23/3/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2021:B40 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Γ. Χρ. Φούλια, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 6210/2015 Μεταξύ: Διευθυντή Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας Κατηγορούσα Αρχή και STRAT BIOENERGY LTD (H.E.165610) Κατηγορούμενη Ημερομηνία: 23.3.2021 Για την Κατηγορούσα Αρχή: κ. Γ. Προδρόμου Για την Κατηγορούμενη: κ. Γ. Κ. Καζαντζής μαζί με κ. Κ. Γ. Καζαντζή ΑΠΟΦΑΣΗ Η κατηγορούμενη εταιρεία αντιμετωπίζει τις ακόλουθες 4 κατηγορίες: ΕΚΘΕΣΗ ΑΔΙΚΗΜΑΤΟΣ Πρώτη Κατηγορία Παράλειψη εφαρμογής κατάλληλου συστήματος ασφάλειας ή συστήματος διαχείρισης των κινδύνων για τη βελτίωση των θεμάτων ασφάλειας, υγείας και ευημερίας των εργοδοτουμένων, κατά παράβαση των Κανονισμών 2, 3, και 5
(1)των περί Διαχείρισης Θεμάτων Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Κανονισμών του 2002 και των Άρθρων 2, 3, 13, 38, 53
(1)και 53
(4)των περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμων του 1996 έως 2011. ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΑΔΙΚΗΜΑΤΟΣ Η κατηγορούμενη εταιρεία, από άγνωστη στην Κατηγορούσα Αρχή ημερομηνία μέχρι τις 6.12.2004, ενώ ήταν εργοδότης, παρέλειψε να εφαρμόσει κατάλληλο σύστημα ασφάλειας ή σύστημα διαχείρισης των κινδύνων, το οποίο να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, διευθετήσεις για τον αποτελεσματικό προγραμματισμό, την οργάνωση, τον έλεγχο καθώς και την παρακολούθηση και την αναθεώρηση των προληπτικών και προστατευτικών μέτρων που πρέπει να λαμβάνονται για τις δραστηριότητες στον χώρο εργασίας που ενέχουν κινδύνους με αποτέλεσμα εργοδοτούμενα της πρόσωπα καθώς και άλλα πρόσωπα να εκτίθενται σε κίνδυνο. ΕΚΘΕΣΗ ΑΔΙΚΗΜΑΤΟΣ Δεύτερη Κατηγορία Παράλειψη εργοδότη να έχει στη διάθεση του γραπτή εκτίμηση των υφιστάμενων κατά την εργασία κινδύνων με βάση την οποία να καθορίσει τα προληπτικά και προστατευτικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν, για την ασφάλεια και υγεία των εργοδοτουμένων του και των κινδύνων για την ασφάλεια και την υγεία των προσώπων που δεν εργοδοτούνται από αυτόν και οι οποίοι δημιουργούνται από ή σε σχέση με τον τρόπο που διεξάγει τις δραστηριότητες του ή διευθύνει την επιχείρηση του, κατά παράβαση των Κανονισμών 2, 3, και 4 των περί Διαχείρισης Θεμάτων Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Κανονισμών του 2002 και των Άρθρων 2, 3, 13, 38, 53
(1)και 53
(4)των περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμων του 1996 έως 2011. ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΑΔΙΚΗΜΑΤΟΣ Η κατηγορούμενη εταιρεία κατά τον ίδιο χρόνο, όπως αναφέρεται στην πρώτη κατηγορία ενώ ήταν εργοδότης, παρέλειψε να έχει στη διάθεση της γραπτή εκτίμηση των κινδύνων για την ασφάλεια και υγεία των εργοδοτουμένων της και άλλων προσώπων με βάση την οποία να καθοριστούν τα προληπτικά και προστατευτικά μέτρα αντιμετώπισης των κινδύνων, με αποτέλεσμα εργοδοτούμενα και άλλα πρόσωπα να εκτίθενται σε κίνδυνο λόγω του μη έγκαιρου εντοπισμού και εκτίμησης των κινδύνων καθώς και της μη λήψης των αναγκαίων προληπτικών μέτρων. ΕΚΘΕΣΗ ΑΔΙΚΗΜΑΤΟΣ Τρίτη Κατηγορία Παράλειψη γραπτής γνωστοποίησης ατυχήματος εντός δέκα πέντε ημερών από την ημερομηνία του ατυχήματος στο αρμόδιο Επαρχιακό Γραφείο Επιθεώρησης Εργασίας, κατά παράβαση των Κανονισμών 2, 3(α) και 4
(1)(β) των περί Ασφάλειας και Υγείας στην εργασία (Γνωστοποίηση Ατυχημάτων και Επικίνδυνων Συμβάντων) Κανονισμών του 2007 και των Άρθρων 2, 3, 38, 53
(1)και 53
(4)των περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμων του 1996 έως 2011. ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΑΔΙΚΗΜΑΤΟΣ Η κατηγορούμενη εταιρεία από τις 6.12.2004, μέχρι σήμερα, ενώ ήταν εργοδότης, παρέλειψε να υποβάλει κατάλληλα και πλήρως συμπληρωμένο το εγκεκριμένο έντυπο γνωστοποίησης ατυχήματος στο Επαρχιακό Γραφείο Επιθεώρησης Εργασίας Λευκωσίας εντός δέκα πέντε ημερών από την ημερομηνία του ατυχήματος. ΕΚΘΕΣΗ ΑΔΙΚΗΜΑΤΟΣ Τέταρτη Κατηγορία Παράλειψη του εργοδότη να είναι ασφαλισμένος με οποιοδήποτε ασφαλιστή έναντι της ευθύνης του για ατύχημα ή επαγγελματική ασθένεια σε κάθε εργοδοτούμενο του, κατά παράβαση των Άρθρων 2, 3, 4
(1)και 21 των περί Υποχρεωτικής Ασφάλισης της Ευθύνης των Εργοδοτών Νόμων του 1989 έως
- ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΑΔΙΚΗΜΑΤΟΣ Η κατηγορούμενη εταιρεία, από άγνωστη στην Κατηγορούσα Αρχή ημερομηνία μέχρι τις 6.12.2004, ενώ ήταν εργοδότης προσώπου το οποίο απασχολούσε για εκτέλεση εργασιών παρέλειψε να ασφαλιστεί με οποιοδήποτε ασφαλιστή έναντι της ευθύνης της για ατύχημα ή επαγγελματική ασθένεια σε κάθε εργοδοτούμενό της. Προτού ξεκινήσει η ακρόαση της υπόθεσης οι δικηγόροι των διαδίκων δήλωσαν ως παραδεκτό γεγονός ότι η κατηγορούμενη είναι εταιρεία δεόντως εγγεγραμμένη στον Έφορο Εταιρειών. Η κατηγορούσα αρχή παρουσίασε 3 μάρτυρες προς απόδειξη της υπόθεσής της. Ως Μ.Κ.1 κατέθεσε ο κ. XXXXX Κατσάρης ο οποίος ισχυρίστηκε ότι είναι επιθεωρητής εργασίας στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας από το έτος 2009 και ότι διερεύνησε ένα ατύχημα που έλαβε χώρα σε εργοστάσιο στο Γέρι. Αναφορικά με το ως άνω περιστατικό ετοίμασε σχετική Έκθεση Διερεύνησης Θανατηφόρου Ατυχήματος η οποία σημειώθηκε ως Έγγραφο Α και αποτέλεσε μέρος της κυρίως εξέτασής του. Ισχυρίστηκε ότι στις 6.12.2014 μετέβηκε στην οδό Θεμιστοκλέους 3 στη Βιομηχανική Περιοχή Γερίου στο υποστατικό της κατηγορούμενης εταιρείας όπου ο κ. XXXXX Στρατουράς είχε εντοπίσει τον XXXXX Chelaru καταπλακωμένο από βαριά μεταλλική κατασκευή. Στον χώρο είχε μεταβεί και η ιατροδικαστής XXXXX Αντωνίου η οποία διαπίστωσε τον θάνατο του XXXXX Chelaru. Κατά τη διερεύνηση του ατυχήματος διαπίστωσε ότι στον χώρο υπήρχε μια μεταλλική δεξαμενή αποθήκευσης καυσίμων πάνω στην οποία υπήρχαν τοποθετημένες 2 μεταλλικές κατασκευές από πασαμάνα, η μία εκ των οποίων είχε σχήμα ορθογώνιο παραλληλόγραμμο και η άλλη σχήμα «Π». Στο έδαφος και δίπλα από τη μεταλλική δεξαμενή αποθήκευσης καυσίμων βρέθηκαν 2 μεταλλικές κατασκευές ίδιες με αυτές που υπήρχαν πάνω στη δεξαμενή καυσίμου. Η μεταλλική κατασκευή που είχε σχήμα ορθογώνιου παραλληλόγραμμου φαίνεται να τραυμάτισε θανάσιμα τον XXXXX Chelaru. Διαπίστωσε επίσης ότι εντός του χώρου του εργοστασίου υπήρχε μικρού βάθους εκσκαφή και στην πίσω δεξιά πλευρά του εργοστασίου υπήρχαν χυμένα τηγανέλαια στο δάπεδο κάτω από τα ρουμπινέτα. Στο πίσω μέρος του εργοστασίου βρισκόταν ο χώρος διαμονής του θανούντος και της συζύγου του. Διαπίστωσε επίσης ότι το ατύχημα δεν είχε γνωστοποιηθεί από τον φερόμενο ως εργοδότη του θανούντος ο οποίος ισχυρίστηκε ότι το εργοστάσιο ήταν ανενεργό και πως παραχώρησε το μικρό διαμέρισμα που βρίσκεται εντός του εργοστασίου για τη διαμονή του θανούντος και της συζύγου του. Η κατηγορούμενη δραστηριοποιείται με την παραγωγή βιοκαυσίμου από τηγανέλαια και είχε άδεια διαχείρισης αποβλήτων από τις 16.5.2014 έως τις 31.1.2019 για συλλογή - μεταφορά και επεξεργασία αποβλήτων τηγανελαίων και συλλογή - μεταφορά και αποθήκευση αποβλήτων ελαστικών. Ισχυρίστηκε επίσης ότι η κατηγορούμενη δεν διέθετε Σύστημα Ασφάλειας ή Διαχείρισης Κινδύνων, δεν υπήρχαν γραπτές εκτιμήσεις των υφιστάμενων κατά την εργασία κινδύνων αναφορικά με την ασφάλεια και υγεία των προσώπων στην εργασία ούτε και είχε συνάψει συμβόλαιο υποχρεωτικής ασφάλισης ευθύνης εργοδότη για την ασφάλιση των εργοδοτουμένων της. Κατέθεσε επίσης ως τεκμήριο 1 σε δέσμη 12 φωτογραφίες τις οποίες έλαβε στις 6.12.2014 και 8.12.2014 από τον χώρο του εργοστασίου κατά τη διερεύνηση του ως άνω περιστατικού. Οι φωτογραφίες 1 έως 11 λήφθηκαν στις 6.12.2014 και η φωτογραφία 12 στις 8.12.
- Ο Μ.Κ.1 κατέθεσε επίσης ως τεκμήρια 2 έως 4 την κατάθεση του κ. XXXXX Στρατουρά, την κατάθεση της κας XXXXX Chelaru και την κατάθεση του κ. XXXXX Fronius και ως τεκμήριο 5 αντίγραφο του Ιατρικού Πιστοποιητικού της ιατροδικαστού XXXXX Αντωνίου η οποία διενήργησε νεκροτομή στη σορό του XXXXX Chelaru και διαπίστωσε ότι ο θάνατός του προήλθε από κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Κατέθεσε επίσης ως τεκμήριο 8 αντίγραφο της επιστολής του Τμήματος Περιβάλλοντος ημερομηνίας 11.12.2014 προς την προϊστάμενη του Επαρχιακού Γραφείου του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας Λευκωσίας. Σε ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν κατά την κυρίως εξέτασή του ο Μ.Κ.1 ισχυρίστηκε επίσης ότι κάθε εργοδότης πρέπει να έχει γραπτή εκτίμηση κινδύνων στην οποία να καταγράφονται οι εργασίες που εκτελούνται στο υποστατικό του, οι κίνδυνοι που υπάρχουν και τα μέτρα που λαμβάνονται για προστασία από αυτούς τους κινδύνους. Ισχυρίστηκε ότι σε περίπτωση που συμβεί ατύχημα στον χώρο εργασίας ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να το γνωστοποιήσει στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας συμπληρώνοντας προς τούτο το σχετικό έντυπο. Κατά την αντεξέτασή του ο Μ.Κ.1 ισχυρίστηκε πως πήγε στον επίδικο χώρο 2 φορές και κατά τη δεύτερη χρονικά επίσκεψή του στις 8.12.2014 επισκέφθηκε τον χώρο του εργοστασίου ο οποίος απεικονίζεται στη φωτογραφία αριθμός
- Στον εν λόγω χώρο δεν είχε δει να υπάρχουν λάδια στο δάπεδο ούτε και εξέτασε κατά πόσο ήταν σε λειτουργία επειδή το ατύχημα δεν είχε συμβεί εκεί. Δεν γνώριζε κατά πόσο ο εν λόγω εσωτερικός χώρος του εργοστασίου λειτουργούσε, ισχυρίστηκε, όμως, πως εκεί σίγουρα εκτελούνταν εργασίες αφού ο κ. Στρατουράς άνοιγε τα ρουμπινέτα για σκοπούς συντήρησης. Ισχυρίστηκε ότι το άνοιγμα των ρουμπινέτων είναι εργασία συντήρησης και ότι ως τέτοια αποτελεί εργασία. Την κατάθεση από τον κ. XXXXX Fronius την έλαβε ο ίδιος με τη βοήθεια διερμηνέως. Ως Μ.Κ.2 παρουσιάστηκε ο κ. XXXXX Fronius ο οποίος ισχυρίστηκε ότι τα τελευταία 15 χρόνια εργάζεται σε ένα εργοστάσιο τουβλοποιΐας στη βιομηχανική περιοχή Γερίου. Γνωρίζει εξ όψεως τον κ. XXXXX Στρατουρά ο οποίος έχει ένα εργοστάσιο πίσω από το εργοστάσιο που ο ίδιος εργάζεται. Δεν είδε ούτε και γνώριζε κατά πόσο στο εν λόγω εργοστάσιο δούλευε κάποιος κατά το έτος 2014 αλλά κάποιος του είχε πει ότι είχε δουλέψει σε εκείνο τον χώρο. Αναγνώρισε ότι το τεκμήριο 4 είναι η κατάθεση την οποία έδωσε το έτος 2014 αναφορικά με κάποιο περιστατικό που έγινε στον εν λόγω χώρο. Στην κατάθεσή του ανέφερε ότι συναντήθηκε με τον Liviu στην πόρτα του εργοστασίου στο οποίο δουλεύει και εκείνος του ανέφερε ότι καταγόταν από τη Ρουμανία και ότι εργαζόταν στο εργοστάσιο του XXXXX Στρατουρά στο οποίο διέμενε μαζί με τη σύζυγό του. Του ανέφερε ότι λαμβάνει μισθό περί τα €600,00 με €650,00 μηνιαίως. Είχε δει τον Liviu στην αριστερή πλευρά πίσω από την είσοδο του εργοστασίου να έχει στο χέρι του ένα στύλο. Κατά τα 8 χρόνια που δούλευε στο εν λόγω εργοστάσιο διαπίστωσε ότι το απέναντί τους εργοστάσιο δεν δούλευε κανονικά ως εργοστάσιο, δεν είδε ανθρώπους να δουλεύουν μέσα σε αυτό αλλά κάποτε έκαναν μόνο μερικές εργασίες. Ισχυρίστηκε τέλος ότι ο Liviu δεν του είπε τι δουλειές έκανε στο εργοστάσιο. Κατά την αντεξέτασή του ο Μ.Κ.2 ισχυρίστηκε ότι ο ίδιος ουδέποτε είδε τον Liviu να εργάζεται στο επίδικο εργοστάσιο αλλά ότι εκείνος ήρθε κοντά του και του είπε πως είναι από τη Ρουμανία και ότι εργάζεται εκεί. Ισχυρίστηκε επίσης ότι δεν έβλεπε κανένα να εργάζεται στο εν λόγω εργοστάσιο το οποίο φαινόταν να ήταν εγκαταλελειμμένο και κάποτε ερχόταν κάποιος σε αυτό και μετά έφευγε. Είχε δει τον Liviu 3 φορές αλλά δεν τον είδε να δουλεύει. Τέλος, ως Μ.Κ.3 παρουσιάστηκε ο Αστυφύλακας XXXXX κ. XXXXX Ευσταθίου ο οποίος κατά την κυρίως εξέτασή του ισχυρίστηκε ότι εξέτασε την υπόθεση του αιφνίδιου θανάτου του XXXXX Chelaru και ότι κατά την εξέταση έλαβε ανακριτικές καταθέσεις από τον διευθυντή της κατηγορούμενης εταιρείας κ. XXXXX Στρατουρά, από τη σύζυγο του θανούντα και από άλλα πρόσωπα. Κατά την αντεξέτασή του ο Μ.Κ.3 ισχυρίστηκε ότι κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης για το αδίκημα της πρόκλησης θανάτου εξ αμελείας έλαβε κατάθεση από τον κ. XXXXX Στρατουρά αλλά δεν θυμόταν κατά πόσο τελικά το ως άνω πρόσωπο κατηγορήθηκε. Ισχυρίστηκε ότι κατά τον χρόνο που λάμβανε την ως άνω κατάθεση, στο γραφείο μαζί του, ήταν παρόντες και 2 λειτουργοί του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας την παρουσία των οποίων παρέλειψε να σημειώσει στην κατάθεση. Ισχυρίστηκε ότι στην εν λόγω κατάθεση κατέγραψε τις απαντήσεις του προσώπου που έδιδε την κατάθεση και ότι ο ίδιος απλώς κατέγραφε όσα εκείνος του έλεγε χωρίς να διαφωνήσει ή να συμφωνήσει με αυτά. Μετά που το Δικαστήριο έκρινε ότι είχε αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον της κατηγορούμενης εταιρείας μαρτυρία προς υπεράσπισή της έδωσε ο κ. XXXXX Στρατουράς. Ο Μ.Υ.1 κατά την κυρίως εξέτασή του ισχυρίστηκε ότι το τεκμήριο 2 είναι η κατάθεση την οποία έδωσε στον αστυνομικό κ. Ευσταθίου ο οποίος τον είχε πληροφορήσει ότι διερευνούσε εναντίον του το αδίκημα της πρόκλησης θανάτου εξ αμελείας. Ισχυρίστηκε ότι η κατάθεσή του δόθηκε σε ένα γραφείο στον Αστυνομικό Σταθμό Πέρα Χωρίου, διήρκεσε 2 ώρες και κατά τη διάρκειά της δεν εισήλθε στο εν λόγω γραφείο κανένας από το Γραφείο Εργασίας. Ισχυρίστηκε ότι στο τεκμήριο 8 αναφέρεται ότι η κατηγορούμενη εταιρεία είχε εξασφαλίσει άδεια διαχείρισης αποβλήτων και άδεια για συλλογή και μεταφορά μηχανέλαιου. Το έτος 2011 λόγω της οικονομικής κρίσης σταμάτησαν όλες οι εργασίες στο εργοστάσιο της εταιρείας. Ισχυρίστηκε επίσης ότι ο θανών και η σύζυγός του φιλοξενούνταν σε ένα διαμέρισμά το οποίο βρισκόταν στην πίσω πλευρά του εργοστασίου. Ισχυρίστηκε ότι μέσα στα ντεπόζιτα που υπήρχαν στον χώρο του εργοστασίου αποθηκεύονταν χρησιμοποιημένα λάδια και για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να βουλλώσουν κάθε 1 με 2 μήνες άνοιγε τη βάνα που υπήρχε στο κάτω μέρος τους για να φύγουν οι ακαθαρσίες που υπήρχαν σε αυτά. Κατά την αντεξέτασή του ο Μ.Υ.1 ισχυρίστηκε ότι την ημέρα που συνέβηκε το επίδικο ατύχημα ρεύμα είχε μόνο το γραφείο του εργοστασίου και το διαμέρισμα. Ισχυρίστηκε ότι ο θανών και η σύζυγός του διέμεναν δωρεάν στο διαμέρισμα που τους είχε παραχωρήσει χωρίς να κάνουν οτιδήποτε προς ανταπόδοση της φιλοξενίας την οποία ελάμβαναν. Μετά που η προσκόμιση μαρτυρίας ολοκληρώθηκε η υπόθεση ορίστηκε για αγορεύσεις. Οι δικηγόροι των διαδίκων αγορεύοντας έθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου τις θέσεις και εισηγήσεις τους. Ο κ. Καζαντζής εισηγήθηκε πρώτα ότι ο Μ.Κ.1 δεν απέδειξε ότι είναι Επιθεωρητής Εργασίας στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας και το γεγονός ότι αυτή του η ιδιότητα δεν αμφισβητήθηκε από την κατηγορούμενη δεν αναιρεί την υποχρέωση της κατηγορούσας αρχής να την αποδείξει αφού άπτεται θέματος δημοσίας τάξεως. Εισηγήθηκε επίσης ότι επειδή δεν αποδείχθηκε ότι ο Μ.Κ.1 είναι Επιθεωρητής Εργασίας αυτός δεν μπορούσε νόμιμα να διερευνήσει το επίδικο συμβάν ούτε και να λάβει οποιαδήποτε κατάθεση από το πρόσωπο το οποίο παρουσιάστηκε ως Μ.Κ.2 κατά την ακρόαση της υπόθεσης. Εισηγήθηκε περαιτέρω πως η είσοδος του στον χώρο της κατηγορούμενης ήταν παράνομη. Σε σχέση με την κατάθεση της συζύγου του θανούντος εισηγήθηκε ότι δεν πρέπει να ληφθεί υπόψη επειδή δεν παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο ως μάρτυρας. Τέλος επανέλαβε την εισήγησή του που είχε θέσει και πριν από την έναρξη της ακρόασης της υπόθεσης ότι ο χρόνος που μεσολάβησε για την ολοκλήρωση της παρούσας υπόθεσης επηρέασε κάποια δικαιώματα της κατηγορούμενης. Εισηγήθηκε συγκεκριμένα ότι η διαπραγμάτευση πώλησης του εργοστασίου της κατηγορούμενης απέτυχε, παρόλο που είχε με κάποιους ενδιαφερόμενους αγοραστές, επειδή εκκρεμούσε η παρούσα υπόθεση και αυτό το γεγονός πρέπει να ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο. Ο κ. Προδρόμου από την άλλη εισηγήθηκε ότι ο νομοθέτης καθόρισε πως τα αδικήματα που προβλέπονται από τον περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμο 89/1996 είναι αδικήματα αυστηρής ευθύνης. Εισηγήθηκε επίσης ότι από την προσκομισθείσα μαρτυρία αποδείχθηκε στον απαιτούμενο βαθμό η διάπραξη όλων των επίδικων αδικημάτων και κάλεσε το Δικαστήριο να κρίνει ένοχη την κατηγορούμενη. Έχω μελετήσει με προσοχή τις θέσεις και εισηγήσεις που τέθηκαν ενώπιόν μου, τις έχω υπόψη μου και θα κάνω αναφορά σε αυτές όπου είναι αναγκαίο. Αναφορικά με την εισήγησή του κ. Καζαντζή ότι ο κ. Κατσάρης δεν είναι Επιθεωρητής Εργασίας κρίνω ότι αυτή δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή αφού όπως και ο ίδιος ανέφερε στην αγόρευσή του δεν αμφισβήτησε την ιδιότητα του εν λόγω μάρτυρα όταν τον αντεξέταζε. Κρίνω επίσης ότι το εν λόγω θέμα δεν αποτελεί θέμα δημοσίας τάξεως ούτως ώστε η παράλειψη αμφισβήτησής του από κάποιο διάδικο να μπορεί να θεραπευθεί με την αυτεπάγγελτη εξέτασή του από το Δικαστήριο. Θέματα δημοσίας τάξεως είναι για παράδειγμα η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου και όχι το κατά πόσο κάποιος μάρτυρας έχει μια συγκεκριμένη υπηρεσιακή θέση ή ιδιότητα. Αναφορικά με την άλλη εισήγηση του κ. Καζαντζή ότι ο χρόνος που μεσολάβησε για την ολοκλήρωση της επίδικης υπόθεσης επηρέασε τα δικαιώματα της κατηγορούμενης, με όλο τον σεβασμό προς αυτή την εισήγηση, κρίνω ότι ούτε αυτή μπορεί να γίνει αποδεκτή. Κατά την κρίση μου το ουσιώδες στοιχείο το οποίο λαμβάνεται υπόψη σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι η δίκη δεν ολοκληρώθηκε εντός ευλόγου χρόνου είναι ο επηρεασμός των δικαιωμάτων ενός διαδίκου υπό την έννοια, για παράδειγμα, ότι απώλεσε κάποια μαρτυρία που θα μπορούσε να είναι επιβοηθητική για την υπεράσπισή του και όχι η απώλεια οικονομικού οφέλους, όπως εισηγήθηκε ο κ. Καζαντζής, ότι συνέβη στην παρούσα υπόθεση. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Σχετικός με την παρούσα υπόθεση είναι ο περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμος 89(Ι)/1996 και οι κανονισμοί οι οποίοι εκδόθηκαν δυνάμει αυτού. Στο άρθρο 2 του ως άνω Νόμου δίδονται οι ακόλουθοι ορισμοί: «εργοδότης» σημαίνει κάθε πρόσωπο που έχει την ευθύνη για το χώρο εργασίας, το υποστατικό, την επιχείρηση ή/και την εγκατάσταση στο οποίο απασχολείται ή απασχολήθηκε ο εργοδοτούμενος: Νοείται ότι ο εργοδότης περιλαμβάνει και πρόσωπο που δεν έχει άλλα εργοδοτούμενα πρόσωπα, αλλά διεξάγει οικονομική δραστηριότητα ή διευθύνει την επιχείρησή του με σκοπό κερδοσκοπικό ή μη· «εργοδοτούμενος» σημαίνει πρόσωπο που εργάζεται ή εργάστηκε με σύμβαση απασχόλησης με σκοπό την εκτέλεση εργασίας ή ασκούμενο ή μαθητευόμενο πρόσωπο και περιλαμβάνει πρόσωπο .. και ο όρος «εργοδότηση» θα ερμηνεύεται ανάλογα· «σύμβαση απασχόλησης» σημαίνει σύμβαση είτε ρητή είτε εξυπακουόμενη και, εάν είναι ρητή, είτε προφορική είτε γραπτή και περιλαμβάνει σύμβαση μαθητείας. Στο άρθρο 3
(1)του Νόμου καθορίζεται ότι αυτός εφαρμόζεται μεταξύ άλλων: (α) σε χώρους εργασίας, υποστατικά, επιχειρήσεις, εγκαταστάσεις και σε όλους τους δημόσιους ή ιδιωτικούς τομείς δραστηριοτήτων, όπως βιομηχανικές, γεωργικές, εμπορικές, διοικητικές, εκπαιδευτικές, πολιτιστικές δραστηριότητες, δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών αναψυχής, (β) σε εγκαταστάσεις ανελκυστήρων και σε εγκαταστάσεις δοχείων πίεσης και (γ) σε οικιακά υποστατικά και οικιακές εγκαταστάσεις που βρίσκονται στη Δημοκρατία. Σύμφωνα δε με το άρθρο 3
(2)ο νόμος εφαρμόζεται και σε oπoιαδήπoτε άλλη περίπτωση όπου διεξάγεται επιχείρηση ή άλλη δραστηριότητα για σκοπούς κέρδους. Στο άρθρο 13 προνοείται ότι κάθε εργοδότης πρέπει vα διασφαλίζει τηv ασφάλεια, υγεία και ευημερία στηv εργασία όλωv τωv εργoδoτoυμέvωv τoυ καθώς και άλλων προσώπων που μπορεί να επηρεάζονται από τις δραστηριότητές του ή τον τρόπο που διευθύνει την επιχείρησή του και χωρίς επηρεασμό της γενικότητας των υποχρεώσεών του, στο εδάφιο
(2)αναφέρονται διάφορες πτυχές από τις εν λόγω υποχρεώσεις του. Σύμφωνα με το άρθρο 13
(1)του Νόμου ο εργοδότης απαλλάσσεται από την ευθύνη για συμβάντα οφειλόμενα σε ανώμαλες και/ή απρόβλεπτες συνθήκες που εκφεύγουν του ελέγχου του και/ή σε έκτακτα γεγονότα οι συνέπειες των οποίων δεν θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί παρ' όλη την επιδειχθείσα επιμέλεια. Στο άρθρο 38 προνοείται η δυνατότητα έκδοσης κανονισμών οι οποίοι μεταξύ άλλων μπορούν να επιβάλλουν υπoχρεώσεις σε σχέση με τις διατάξεις τoυ εν λόγω Νόμου. Το άρθρο 53 του ως άνω Νόμου έχει ως ακολούθως: «53.-
(1)Τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος άρθρου, οποιοδήποτε πρόσωπο στο οποίο επιβάλλονται υποχρεώσεις με βάση τον παρόντα Νόμο ή τους Κανονισμούς που εκδίδονται δυνάμει αυτού παραλείπει να συμμορφωθεί με αυτές, είvαι έvoχo αδικήματoς και υπoκείται σε πρόστιμo πoυ δεv υπερβαίvει τις ογδόντα χιλιάδες ευρώ ή σε φυλάκιση πoυ δεv θα υπερβαίvει τα τέσσερα χρόνια ή και στις δύo αυτές πoιvές ..». Το άρθρο 54 του ως άνω Νόμου προνοεί ότι σε oπoιεσδήποτε διαδικασίες για αδίκημα πoυ διαπράττεται κατά παράβαση oπoιωvδήπoτε διατάξεών τoυ τo oπoίo συvίσταται σε παράλειψη πρoσώπoυ vα συμμoρφωθεί με υπoχρέωση ή με απαίτηση για εκτέλεση καθήκovτoς, καθόσo η συμμόρφωση αυτή είvαι πρακτικώς εφικτή ή είvαι ευλόγως εφικτή, απoτελεί ευθύvη τoυ κατηγoρoύμεvoυ vα απoδείξει ότι δεv ήταv πρακτικώς εφικτό ή δεv ήταv ευλόγως εφικτό vα πράξει περισσότερα από όσα έπραξε για εκπλήρωση της υπoχρέωσης ή της απαίτησης πoυ τέθηκαv σε αυτόv. Στους περί Διαχείρισης Θεμάτων Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Κανονισμούς του 2002 (Κ.Δ.Π. 173/2002) και συγκεκριμένα στον Κανονισμό 4
(1)(α) θεσπίζεται η υποχρέωση ενός εργοδότη, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση των δραστηριοτήτων του υποστατικού, της επιχείρησης ή/και της εγκατάστασής του, να εκτιμά τους κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία των εργοδοτουμένων του. Στον Κανονισμό 4
(2)(α)(i) της Κ.Δ.Π. 173/2002 ορίζεται η υποχρέωση του εργοδότη να έχει στη διάθεσή του μια γραπτή εκτίμηση των υφιστάμενων κατά την εργασία κινδύνων για την ασφάλεια και την υγεία των εργοδοτουμένων του. Στον Κανονισμό 4
(2)(β) ορίζεται ότι ο εργοδότης με βάση την πιο πάνω γραπτή εκτίμηση οφείλει να καθορίζει τα προληπτικά και προστατευτικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Στον Κανονισμό 5
(1)(α) της Κ.Δ.Π. 173/2002 ορίζεται ότι κάθε εργοδότης πρέπει να εφαρμόζει κατάλληλο σύστημα ασφάλειας ή σύστημα διαχείρισης των κινδύνων προβαίνοντας σε τέτοιες διευθετήσεις, κατάλληλες για τη φύση των δραστηριοτήτων του, για τον αποτελεσματικό προγραμματισμό, την οργάνωση, τον έλεγχο, καθώς και την παρακολούθηση και αναθεώρηση των προληπτικών και προστατευτικών μέτρων που καθορίστηκαν με βάση την εκτίμηση που προνοεί ο Κανονισμός 4. Στους περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (Γνωστοποίηση Ατυχημάτων και Επικίνδυνων Συμβάντων) Κανονισμούς του 2007 (Κ.Δ.Π. 531/2007) και συγκεκριμένα στους Κανονισμούς 2, 3 και 4 θεσπίζεται η υποχρέωση γνωστοποίησης ενός ατυχήματος ή ενός επικίνδυνου συμβάντος με τον πιο γρήγορα πρακτικό τρόπο και η γραπτή γνωστοποίησή του εντός 15 ημερών από την ημέρα που αυτό συμβαίνει. Την υποχρέωση γνωστοποίησης σύμφωνα με τον Κ.4
(1)(α) και (β) τη φέρει το «υπεύθυνο πρόσωπο» δηλαδή ο εργοδότης του εργοδοτούμενου. Σχετικός επίσης με τα επίδικα θέματα της παρούσας υπόθεσης είναι και ο περί Υποχρεωτικής Ασφάλισης της Ευθύνης των Εργοδοτών Ν.174/1989στον οποίο στηρίζεται η 4η κατηγορία. Σύμφωνα με τον εν λόγω νόμο «εργοδότης» σημαίνει πρόσωπο με το οποίο ο εργοδοτούμενος έχει συνάψει σύμβαση εργασίας ή μαθητείας ή αν και δεν έχει συνάψει με αυτό σύμβαση εργασίας ή μαθητείας, η σχέση μεταξύ τους είναι σχέση εργοδότη και εργοδοτουμένου. Σύμφωνα με το άρθρο 4 του ως άνω Νόμου «κάθε εργοδότης υποχρεούται να είναι ασφαλισμένος με οποιοδήποτε ασφαλιστή έναντι της ευθύνης του για ατύχημα ή επαγγελματική ασθένεια σε κάθε εργοδοτούμενό του». Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Λατομεία Φαρμακάς Λτδ
(2004)2 Α.Α.Δ. 573, λέχθηκε ότι η ευθύνη για τη λήψη μέτρων συμμόρφωσης με τις πρόνοιες ενός νόμου ο οποίος ρυθμίζει θέματα ασφαλείας σε χώρους εργασίας βαρύνει αποκλειστικά τους εργοδότες. Στην υπόθεση Mass Pack Trading Ltd v. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας Πάφου
(1996)2 Α.Α.Δ. 142, λέχθηκαν τα ακόλουθα αναφορικά με το καθήκον του εργοδότη να παρέχει ασφαλές σύστημα εργασίας: «Έχει λεχθεί ότι ακόμα και όταν οι εργαζόμενοι αφαιρούν μετά την τοποθέτησή τους τα προφυλακτικά μέτρα, η ευθύνη του εργοδότη δεν μειώνεται γιατί η συνεχής παροχή ασφαλούς συστήματος εργασίας αποτελεί αποκλειστικά δική του ευθύνη. Κάθε εργοδότης πρέπει να διατηρεί συνεχή έλεγχο και επιτήρηση της πιστής εφαρμογής των κανονισμών ασφαλείας. Το καθήκον συντήρησης των προστατευτικών μέτρων στις οικοδομικές εργασίες είναι απόλυτο. Η υποχρέωση για διατήρηση των μέτρων ασφάλειας και η συντήρησή τους δεν είναι μόνο απόλυτη αλλά και διαρκής (Εταιρεία Γενικών Κατασκευών Λτδ ν. Επαρχιακού Λειτουργού Λεμεσού
(1989)2 Α.Α.Δ. 51, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Πάφου ν. Κώστα Κυριάκου και Υιού Λτδ και Άλλου
(1995)2 Α.Α.Δ. 290). Η μέριμνα για διασφάλιση της συμμόρφωσης με τους κανονισμούς ασφαλείας αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των εργοδοτών που είναι και οι μόνοι που έχουν τον έλεγχο των συνθηκών εργασίας. Η πιθανή συντρέχουσα αμέλεια του Μ.Κ.1 δυνατόν να σχετίζεται με τον καταμερισμό της ευθύνης σε πολιτική υπόθεση, δεν επηρεάζει όμως την ποινική ευθύνη των κατηγορουμένων για την παράλειψή τους να φροντίσουν όπως ο συγκεκριμένος εργάτης απασχολείται σε δάπεδο εργασίας που διέθετε μέσα προστασίας». Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Η αξιολόγηση της μαρτυρίας είναι άρρηκτα συνυφασμένη με την αξιοπιστία του μάρτυρα. Είναι κατ' εξοχή έργο του πρωτόδικου δικαστηρίου το οποίο είχε την ευκαιρία να ακούσει τους μάρτυρες και να παρακολουθήσει τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Έχει λεχθεί ότι η εντύπωση που ο μάρτυρας αφήνει στο Δικαστήριο είναι παράγοντας εξαιρετικής σπουδαιότητας για την κρίση της αξιοπιστίας του (C. & A. Pelekanos Assoc. Ltd v. Πελεκάνου
(1999)1 Α.Α.Δ. 1273) και πως οι γνώσεις του για τα επίδικα γεγονότα, οι αντιδράσεις και η συμπεριφορά του στο εδώλιο του μάρτυρα, σε συνδυασμό με τη μνήμη, την ειλικρίνεια και τον τρόπο αφήγησης των γεγονότων, συνιστούν καθοριστικούς για την αξιοπιστία του παράγοντες. Στην υπόθεση Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506, υποδείχθηκε ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενό της, την ποιότητα και πειστικότητά της και τη σύγκρισή της με την υπόλοιπη μαρτυρία, ενώ στην υπόθεση Χριστοφή v. Ζαχαριάδη
(2002)1 Α.Α.Δ. 401, αφού επισημάνθηκε το γεγονός ότι η μαρτυρία θα πρέπει να προσεγγίζεται με πολλή προσοχή «γιατί συμβαίνει αναξιόπιστος μάρτυρας να προκαλεί ευμενή εντύπωση και αντίστροφα», λέχθηκε πως ο τρόπος που καταθέτει ένας μάρτυρας «συνιστά και εκδηλώνει την προσωπικότητά του. Οι πνευματικές και άλλες αρετές του μάρτυρα που εξωτερικεύονται μαζί με το αφηγηματικό μέρος της μαρτυρίας του προσδίδουν κατά κανόνα αξιοπιστία στη μαρτυρία». Στην υπόθεση Ανδρέας Γιάγκου Σάντης ν. Δέσποινας Χατζηβασιλείου κ.ά.
(2009)1 Α.Α.Δ 288, τονίστηκε η αναγκαιότητα ακόμη και στην περίπτωση που μάρτυρας εντυπωσιάζει θετικά το Δικαστήριο, να καταγράφονται οι λόγοι της θετικής αυτής αποκόμισης ώστε να παραμένουν κατά νου καθόλη τη διάρκεια του έργου της αξιολόγησης της υπόθεσης ως ασφαλιστική δικλείδα για τη σφαιρική αντιμετώπιση της αξιολόγησης των διαδίκων και της μαρτυρίας τους. Έχω παρακολουθήσει τους μάρτυρες στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης έχοντας την ευκαιρία να παρακολουθήσω τις αντιδράσεις τους, φυσικές ή αφύσικες, τον τρόπο που αντιδρούσαν, τη νευρικότητα ή την επιφυλακτικότητά τους ή την ιδιοσυγκρασία που εκδήλωναν, παράγοντες που σύμφωνα με τη νομολογία έχουν ιδιαίτερη σπουδαιότητα κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας, χωρίς βεβαίως να παραγνωρίζω ότι τα πιο πάνω στοιχεία μπορούν να προσδώσουν θετικότητα στη μαρτυρία ενός μάρτυρα αλλά δεν μπορούν να αποτελέσουν τον αποκλειστικό λόγο για την αποδοχή της μαρτυρίας του. Έχω επίσης κατά νου την αρχή ότι μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς και ότι δεν θεωρείται επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα (Χρίστου ν. Khoreva
(2002)1 Α.Α.Δ. 454). Έχω επίσης υπόψη μου ότι στην περίπτωση που ένας μάρτυρας δεν αντεξετασθεί επί όλων των ουσιαστικών γεγονότων τα οποία αμφισβητούνται, το Δικαστήριο θεωρεί - και το εκλαμβάνει - ότι η μαρτυρία του δεν αμφισβητήθηκε (Frederickou Schools Co. Ltd κ.ά. ν. Acuac Inc.
(2002)1 Α.Α.Δ. 1527). Τέλος, στην υπόθεση Κοινοτικό Συμβούλιο Παλαιόμυλου ν. Έλλης Μιχαήλ Κτωρίδη
(2007)1 Α.Α.Δ. 204 λέχθηκε ότι το Δικαστήριο καταλήγει στην απόφασή του λαμβάνοντας υπόψη του το σύνολο της ενώπιόν του μαρτυρίας ανεξαρτήτως της προέλευσής της. Το πλήρες περιεχόμενο της μαρτυρίας βρίσκεται καταγεγραμμένο στα πρακτικά της υπόθεσης και μαζί με το περιεχόμενο των τεκμηρίων έχει μελετηθεί και λαμβάνεται υπόψη στο σύνολό του. Είναι νομολογημένο ότι τα επίδικα θέματα μιας ποινικής υπόθεσης είναι αυτά τα οποία προκύπτουν από το ενώπιον του Δικαστηρίου κατηγορητήριο και μόνο όσα από αυτά έχουν αμφισβητηθεί και ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται με αποκλειστικό γνώμονα τα επίδικα θέματα μιας υπόθεσης. Έχοντας υπόψη μου την αντεξέταση στην οποία υποβλήθηκαν οι μάρτυρες που παρουσίασε η κατηγορούσα αρχή καθώς και τους ισχυρισμούς του Μ.Υ.1 κρίνω ότι κατά την ακρόαση της παρούσας υπόθεσης δεν αμφισβητήθηκε ότι στις 6.12.2014 ο αποβιώσας XXXXX Chelaru βρισκόταν στον χώρο του εργοστασίου της κατηγορούμενης εταιρείας στη Βιομηχανική Περιοχή Γερίου και ότι ο θάνατός του προήλθε από κρανιοεγκεφαλική κάκωση συνεπεία του τραυματισμού του από μια μεταλλική κατασκευή η οποία βρισκόταν στον εν λόγω χώρο και τον καταπλάκωσε. Κρίνω επίσης ότι στην παρούσα υπόθεση το κρίσιμο επίδικο θέμα το οποίο χρήζει απάντησης είναι το κατά πόσο η κατηγορούμενη εταιρεία ήταν εργοδότρια του θανούντος XXXXX Chelaru και ταυτόχρονα κατά πόσο το εν λόγω πρόσωπο ήταν εργοδοτούμενός της. Ο Μ.Κ.1 ήταν ο εξεταστής της υπόθεσης. Η μαρτυρία του είχε λογική και συνοχή και κρίνω ότι οι ισχυρισμοί του δεν κλονίστηκαν κατά την αντεξέτασή του. Στη σκηνή του ατυχήματος μετέβη μετά που έλαβε χώρα το επίδικο συμβάν και εκ των πραγμάτων δεν μπορούσε να είχε άμεση και ιδία αντίληψη για το κατά πόσο ο αποβιώσας ήταν εργοδοτούμενος της κατηγορούμενης εταιρείας. Κατά την παρουσία του στο Δικαστήριο παρέθεσε τη σχετική μαρτυρία που συνέλεξε κατά τη διερεύνηση του επίδικου συμβάντος. Ο Μ.Κ.2 ήταν ο μοναδικός μάρτυρας που παρουσίασε η κατηγορούσα αρχή ο οποίος είχε δει τον αποβιώσαντα στον επίδικο χώρο του εργοστασίου της κατηγορούμενης και μίλησε μαζί του. Ο χώρος εργασίας του εν λόγω μάρτυρα γειτνίαζε με τον χώρο του εργοστασίου της κατηγορούμενης και κρίνω ότι λόγω τούτου ήταν σε ευνοϊκή θέση να έχει ιδία γνώση για το κατά πόσο στο εργοστάσιο της κατηγορούμενης διεξάγονταν εργασίες και εάν εργαζόταν εκεί ο αποβιώσας. Κρίνω ότι η μαρτυρία του είχε λογική και συνοχή και ότι αποτελεί ασφαλές υπόβαθρο για να στηριχθώ σε αυτή. Από αυτή προκύπτει ότι κατά τα 8 χρόνια που ο εν λόγω μάρτυρας εργαζόταν σε εργοστάσιο δίπλα από το εργοστάσιο της κατηγορούμενης μέχρι και την ημέρα που έδωσε τη γραπτή του κατάθεση τεκμήριο 4 το επίδικο εργοστάσιο της κατηγορούμενης δεν δραστηριοποιείτο κανονικά, όπως ανέφερε επί λέξει, ούτε δούλευαν μέσα σε αυτό παρά μόνο κάποτε έκαναν κάποιες εργασίες σε αυτό. Ο ισχυρισμός του αυτός γίνεται αποδεκτός επειδή επιβεβαιώνεται και από την επιστολή του Τμήματος Περιβάλλοντος του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος ημερομηνίας 11.12.2014, τεκμήριο 8, στην οποία το ως άνω Τμήμα επικοινωνώντας με το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας αναφέρει ότι το εργοστάσιο της κατηγορούμενης μέχρι και τις 11.12.2014 δεν είχε δραστηριοποιηθεί παρά το γεγονός ότι η τελευταία είχε εξασφαλίσει τις σχετικές άδειες επεξεργασίας αποβλήτων. Αποδέχομαι επίσης τον ισχυρισμό του ότι ουδέποτε είδε τον θανούντα να εργάζεται στο εργοστάσιο της παραπονούμενης ως ανταποκρινόμενο στην αλήθεια αφού δεν είχε οποιοδήποτε λόγο, σε περίπτωση που πράγματι τον είχε δει να εργάζεται εκεί, να μην το αναφέρει. Δεν παραβλέπω τον ισχυρισμό του Μ.Κ.2 ότι ο αποβιώσας του είπε κάποτε σε μια συνάντησή τους πως εργαζόταν στο εργοστάσιο της κατηγορούμενης και λάμβανε μισθό περίπου €600,00 με €650,00 μηνιαίως. Επειδή όμως ο ίδιος κατά την αντεξέτασή του ισχυρίστηκε ότι ουδέποτε είδε τον θανούντα να εργάζεται στο επίδικο εργοστάσιο και σε συνδυασμό με τον άλλο ισχυρισμό του ότι κατά τα 8 χρόνια που εργαζόταν κοντά στο εργοστάσιο της κατηγορούμενης αυτό δεν δραστηριοποιείτο κρίνω ότι είναι επισφαλές να αποδεχθώ ότι η δήλωση που του έκανε ο θανών ότι εργαζόταν στο εργοστάσιο της κατηγορούμενης ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Επιπλέον αυτό το οποίο του ανέφερε ο αποβιώσας δεν συνάδει με το ως άνω εύρημά μου ότι το εργοστάσιο της κατηγορούμενης δεν δραστηριοποιείτο. Δεν μπορεί κατά την κρίση μου να αποκλειστεί το ενδεχόμενο ο αποβιώσας να ανέφερε στον Μ.Κ.2 ότι εργαζόταν εκεί απλώς και μόνο για να δικαιολογήσει την παρουσία του στον χώρο ή επειδή ενδεχομένως να μην ήθελε να του πει ότι διαμένει εκεί χωρίς να καταβάλλει οποιοδήποτε ενοίκιο στον ιδιοκτήτη του χώρου. Αναφορικά με την κατάθεση της συζύγου του αποβιώσαντα κας XXXXX Chelaru η οποία κατατέθηκε ως τεκμήριο 3 από τον Μ.Κ.1 κατά την κυρίως εξέτασή του, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτή αποτελεί εξ ακοής μαρτυρία. Σύμφωνα με το άρθρο 24
(1)του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9 «η εξ ακοής μαρτυρία δεν αποκλείεται από οποιαδήποτε διαδικασία ενώπιον οιουδήποτε Δικαστηρίου, απλώς και μόνο διότι αυτή είναι εξ ακοής». Σύμφωνα δε με το άρθρο 26
(1)«Σε περίπτωση κατά την οποία οποιοσδήποτε διάδικος προσάγει εξ ακοής μαρτυρία και δεν κλητεύει ως μάρτυρα στη διαδικασία το πρόσωπο, το οποίο είχε προβεί στην αρχική δήλωση, τότε οποιοσδήποτε άλλος διάδικος δύναται, με την άδεια του Δικαστηρίου, πριν ο διάδικος που έχει προσάξει την εξ ακοής μαρτυρία κλείσει την υπόθεσή του, να κλητεύει το εν λόγω πρόσωπο για να το αντεξετάσει σε σχέση με την αρχική του δήλωση». Στο Σύγγραμμα «Το Δίκαιο της Απόδειξης, Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές», Β' Έκδοση των Τάκη Ηλιάδη & Νικόλα Γ. Σάντη, στη σελίδα 319 αναφέρεται ότι «ο διάδικος που επιθυμεί κλήτευση προσώπου που προέβη στην αρχική δήλωση μπορεί να επιφυλάξει το δικαίωμα να το πράξει κατά την ακροαματική διαδικασία (Αριστείδου ν Δημοκρατίας
(2011)2 ΑΑΔ 32). Εάν όμως δεν το επιφυλάξει ή δεν υποβάλει αίτημα κλήτευσης για αντεξέταση, δεν μπορεί ευλόγως να παραπονείται ότι δεν του δόθηκε η ευκαιρία να αντεξετάσει (Ανδρέου και Άλλων ν Αστυνομίας
(2010)2 ΑΑΔ 152, Μελάς και Άλλων ν Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
(2008)2 ΑΑΔ 412, Κωνσταντινίδη ν Hissin
(2007)1(Β) ΑΑΔ 1140). Στην παρούσα υπόθεση, όπως προκύπτει από τα πρακτικά, όταν κατατέθηκε η ως άνω εξ ακοής μαρτυρία, τεκμήριο 3, ο κ. Καζαντζής δήλωσε ξεκάθαρα ότι επιθυμεί να αντεξετάσει το πρόσωπο το οποίο προέβηκε σε αυτή. Παρά όμως το γεγονός ότι επεφύλαξε το σχετικό δικαίωμά του στη συνέχεια δεν υπέβαλε τέτοιο αίτημα όπως προνοείται από το άρθρο 26
(1)του Κεφ.
- Συνεπώς η εν λόγω μαρτυρία δεν αποκλείεται απλώς και μόνο επειδή είναι εξ ακοής αλλά υπόκειται σε αξιολόγηση της βαρύτητας που θα της αποδοθεί από το Δικαστήριο κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 27 του Κεφ.
- Στην εν λόγω κατάθεση τεκμήριο 3 περιλαμβάνεται ο ακόλουθος ισχυρισμός της συζύγου του αποβιώσαντα: «Ο κύριος XXXXX μας έφερε στον χώρο του εργοστασίου και μας παραχώρησε ένα μικρό χώρο για να διαμένουμε και παράλληλα να εργαζόμαστε έναντι αμοιβής 150 - 160 Ευρώ την εβδομάδα και για τους δύο. Όσο καιρό είμαστε εδώ, εγώ έκανα διάφορες εργασίες καθαρισμού χώρων του εργοστασίου και κάποιες άλλες φορές βοηθούσα τον σύζυγο μου στην μετακίνηση βαρελιών που τα γέμιζε ο ίδιος με λάδια. Επίσης έπλενα και τα ποτήρια στον χώρο των γραφείων. Ο σύζυγος μου είναι ηλεκτροσυγκολλητής και έκανε διάφορες εργασίες με συγκολλήσεις όταν χρειαζόταν καθώς και άλλες εργασίες με τα λάδια και καθαρισμό σε διάφορους χώρους. Ο σύζυγος μου έπιανε δουλειά από τις έξι το πρωί μέχρι τις έξι με εφτά το απόγευμα και για ότι εργασίες έκανε είτε εντός είτε εκτός του εργοστασίου, ήταν κατόπιν οδηγιών του μάστρου XXXXX». Κρίνω ότι ο ως άνω ισχυρισμός της ότι εκείνη και ο σύζυγός της εργάζονταν για τον διευθυντή της κατηγορούμενης δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός επειδή είναι αντίθετος με τον σχετικό ισχυρισμό του Μ.Κ.2 τον οποίο για τους λόγους που ανέφερα πιο πάνω αποδέχθηκα ως αληθή και συγκεκριμένα με τον ισχυρισμό ότι εκείνος ουδέποτε είδε τον αποβιώσαντα να εργάζεται στο εργοστάσιο της κατηγορούμενης. Αναφορικά με τη μαρτυρία του Μ.Κ.3 κρίνω ότι αυτή είναι τυπική και δεν μπορεί να είναι επιβοηθητική για την επίλυση των επίδικων θεμάτων της παρούσας υπόθεσης και κυρίως του κατά πόσο η κατηγορούμενη ήταν εργοδότρια του θανούντος XXXXX Chelaru. Ο Μ.Υ.1 κρίνω ότι ήταν μάρτυρας της αλήθειας και αποδέχομαι ως ειλικρινή τον ισχυρισμό του ότι επέτρεψε στον ως άνω θανούντα και στη σύζυγό του να διαμένουν στο διαμέρισμα που βρισκόταν το πίσω μέρος του εργοστασίου της κατηγορούμενης χωρίς να του πληρώνουν ενοίκιο ή να του παρέχουν την εργασία τους. Αποδέχομαι επίσης τον ισχυρισμό του ότι το εργοστάσιο της κατηγορούμενης στην Βιομηχανική Περιοχή Γερίου κατά τον χρόνο του επίδικου συμβάντος δεν δραστηριοποιείτο επειδή ο εν λόγω ισχυρισμός του συνάδει αφενός με τον ισχυρισμό του Μ.Κ.2 τον οποίο για τους λόγους που ανέφερα πιο πάνω αποδέχθηκα ως αληθή και αφετέρου με όσα περιέχονται στην επιστολή του Τμήματος Περιβάλλοντος τεκμήριο
- Στη βάση των πιο πάνω κρίνω ότι στις 6.12.2014 στη Βιομηχανική Περιοχή Γερίου ο Επιθεωρητής Εργασίας κ. XXXXX Κατσάρης μετέβηκε στην οδό Θεμιστοκλέους 3 στη Βιομηχανική Περιοχή Γερίου στο υποστατικό της κατηγορούμενης εταιρείας όπου ο κ. XXXXX Στρατουράς είχε εντοπίσει τον XXXXX Chelaru καταπλακωμένο από βαριά μεταλλική κατασκευή. Στον χώρο είχε μεταβεί και η ιατροδικαστής XXXXX Αντωνίου η οποία διαπίστωσε τον θάνατο του XXXXX Chelaru. Στο εν λόγω χώρο είναι το εργοστάσιο της κατηγορούμενης το οποίο δεν δραστηριοποιείτο και σε ένα διαμέρισμα στον πίσω χώρο του υπήρχε ένα διαμέρισμα στο οποίο διέμεναν δωρεάν ο θανών και η σύζυγός του κατόπιν αδείας του διευθυντή της κατηγορούμενης. Κρίνω επίσης ότι από την ενώπιόν μου μαρτυρία προκύπτει ότι ο αποβιώσας δεν ήταν εργοδοτούμενος της κατηγορούμενης. Εν κατακλείδι, έχοντας προβεί πλέον σε υποκειμενική αξιολόγηση της ενώπιόν μου μαρτυρίας και διαπιστώνοντας ότι η κατηγορούμενη στις 6.12.2014 δεν ήταν εργοδότρια του XXXXX Chelaru και ταυτόχρονα αυτός δεν ήταν εργοδοτούμενός της κρίνω ότι υπό τις περιστάσεις δεν αποδείχθηκε πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας συστατικό στοιχείο των επίδικων κατηγοριών. Όλες οι κατηγορίες τις οποίες αντιμετωπίζει η κατηγορούμενη αναφέρονται σε υποχρεώσεις που κατά τους επίδικους νόμους είναι καθήκον ενός εργοδότη να τις τηρήσει και δεν αποδείχθηκε ότι πράγματι η κατηγορούμενη ήταν εργοδότρια του θανούντος XXXXX Chelaru. Επειδή η κατηγορούμενη δεν ήταν εργοδότρια κρίνω ότι δεν είχε υποχρέωση να πράξει όσα με τις 4 επίδικες κατηγορίες της αποδίδονται ότι παρέλειψε να πράξει υπό εκείνη την κατ' ισχυρισμό ιδιότητά της. Λόγω των πιο πάνω η κατηγορούμενη εταιρεία αθωώνεται στις κατηγορίες 1, 2, 3 και 4 τις οποίες αντιμετωπίζει. (Υπ.) ........... Γιώργος Χρ. Φούλιας Επαρχιακός Δικαστής Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο