ΓΙΑΝΝΗ ν. ΣΑΒΒΑ, Αρ. Υπόθεσης:19451/15, 18/2/2021

(1)του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154. Τα γεγονότα που οδήγησαν στην καταδικαστική απόφαση καταγράφονται εκτενώς στην απόφαση του Δικαστηρίου ημερομηνίας 21/01/2021 και δεν χρειάζεται να επαναληφθούν στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας. Ό,τι συνοπτικά μπορεί να λεχθεί είναι ότι η Κατηγορούμενη εξέδωσε τις πιο πάνω επιταγές, συνολικής αξίας €9.106,64, με δικαιούχο τον Παραπονούμενο, για την εξόφληση οφειλόμενων ενοικίων (στο εξής οι «επίδικες Επιταγές»). Οι επίδικες Επιταγές εκδόθηκαν επί της Τράπεζας Κύπρου και παρουσιάστηκαν για πληρωμή στις 11/05/2009 πλην όμως δεν εξοφλήθηκαν λόγω του ότι ο λογαριασμός της Κατηγορούμενης ήταν κλειστός και παρέμειναν απλήρωτες για περίοδο 15 ημερών από της εν λόγω παρουσιάσεως τους. Πέραν των επίδικων Επιταγών, η Κατηγορούμενη είχε εκδώσει προς τον Παραπονούμενο, κάτω από τις ίδιες περιστάσεις και για τον ίδιο λόγο, ακόμα δύο επιταγές εκ €3.000 έκαστη, τις οποίες εξόφλησε στις 21/2/20211, γεγονός το οποίο οδήγησε στην απόσυρση των πρώτων δύο κατηγοριών που είχαν συμπεριληφθεί αρχικά στο υπό κρίση κατηγορητήριο. Για το χρέος όλων αυτών των επιταγών εκδόθηκε στις 7/10/2011 εκ συμφώνου δικαστική απόφαση υπέρ του Παραπονούμενου και εναντίον της Κατηγορούμενης στο πλαίσιο της αγωγής 7526/10, για την είσπραξη του οποίου ο Παραπονούμενος έλαβε μέτρα εκτέλεσης εναντίον της Κατηγορούμενης, όπως την έκδοση διατάγματος μηνιαίων δόσεων και την καταχώριση ΜΕΜΟ στην περιουσία της Κατηγορούμενης, τα οποία όμως δεν επέφεραν το επιθυμητό για αυτόν αποτέλεσμα, δηλαδή εκείνο της πλήρους εξόφλησης του χρέους. Έτσι, το χρέος που αφορούν οι επίδικες Επιταγές (συνολικού ύψους €9.106,64) παραμένει μέχρι σήμερα οφειλόμενο εφόσον, όπως αναφέρθηκε από την συνήγορο του Παραπονούμενου κατά τη διαδικασία επιβολής ποινής και το οποίο δεν αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση, ουδέν ποσό καταβλήθηκε προς τον Παραπονούμενο στο χρόνο που διέρρευσε από την ημερομηνία έκδοσης της καταδικαστικής απόφασης. Η συνήγορος της Κατηγορούμενης, αγορεύοντας προφορικά για μετριασμό της ποινής, υιοθέτησε το περιεχόμενο της έκθεσης του Γραφείου Ευημερίας σε σχέση με τις προσωπικές, οικογενειακές και οικονομικές περιστάσεις της Κατηγορούμενης, εστιάζοντας την προσοχή του Δικαστηρίου στο λευκό ποινικό της μητρώο και στο χρόνο που παρήλθε από την ημερομηνία διάπραξης των αδικημάτων σε συσχετισμό με την μεταβολή των προσωπικών περιστάσεων της Κατηγορούμενης, η οποία είναι σήμερα 69 ετών, συνταξιούχος και με πολλά προβλήματα υγείας, όπως αυτά εκτίθενται στην έκθεση του Γραφείου Ευημερίας καθώς και σε μια Ψυχιατρική Βεβαίωση ημερομηνίας 15/2/2021, την οποία κατέθεσε στο Δικαστήριο ως Έγγραφο Γ. Υπό αυτές τις περιστάσεις και προσθέτοντας ότι ο Παραπονούμενος έχει τη δυνατότητα να αποζημιωθεί για το χρέος μέσω της εκτέλεσης της απόφασης που εξασφάλισε, κάλεσε το Δικαστήριο να κρίνει την Κατηγορούμενη με τη μέγιστη δυνατή επιείκεια κατά την επιβολή της αρμόζουσας ποινής. Το σύνολο της αγόρευσης της συνηγόρου της Κατηγορούμενης καθώς και το περιεχόμενο της έκθεσης του Γραφείου Ευημερίας ως επίσης και το περιεχόμενο του Εγγράφου Γ έχουν μελετηθεί με την επιβαλλόμενη προσοχή και δεν χρειάζεται να αναφερθούν εδώ με λεπτομέρεια. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το αδίκημα της έκδοσης επιταγής χωρίς αντίκρισμα είναι σοβαρό. Αυτό διαφαίνεται τόσο από το ανώτατο όριο ποινής που προβλέπεται στο Νόμο (ποινή φυλάκισης μέχρι 3 έτη ή χρηματική ποινή μέχρι €10.000 ή και με τις αυτές δύο αυτές ποινές) όσο και από το ότι το εν λόγω αδίκημα πλήττει καίρια σημαντικό έννομο αγαθό, αυτό της ασφάλειας και της εμπιστοσύνης των συναλλαγών, η προστασία των οποίων είναι πρωταρχικής σημασίας για τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς (βλ. Θεοχάρους & Υιός Λτδ ν. Χρίστου Ορφανίδη κ.α., ECLI:CY:AD:2016:B120, Ποιν. Εφέσεις 102/2014 και 115/2014, ημ. 25/2/2016). Υποσκάπτει την εμπιστοσύνη που θα πρέπει να υπάρχει στις εμπορικές σχέσεις και ιδιαίτερα στις συναλλαγές με την έκδοση επιταγών, στο πλαίσιο των οποίων όσοι συναλλάσσονται με επιταγές θα πρέπει να έχουν την απαραίτητη εμπιστοσύνη ότι οι επιταγές, όταν θα καταστούν πληρωτέες και θα παρουσιαστούν, θα τιμηθούν (βλ. Γρηγορίου ν. Φλωρεντίνου Ποιν. Έφεση 34/2019 ημ. 8/7/2020). Περαιτέρω, το αδίκημα στο οποίο κρίθηκε ένοχη η Κατηγορούμενη βρίσκεται σε ανησυχητική έξαρση στη χώρα μας, κάτι που προκύπτει και από τις υποθέσεις που επιλαμβάνεται καθημερινά το Δικαστήριο, μεγάλο ποσοστό των οποίων αφορά τη διάπραξη αδικημάτων όπως αυτά της παρούσας υπόθεσης. Για τους πιο πάνω λόγους, κρίνεται αναγκαίο όπως επιβάλλονται αποτρεπτικές ποινές για τη διάπραξη του αδικήματος της έκδοσης επιταγών χωρίς αντίκρισμα (βλ. και την Ισιδώρου v. G.M. Christofi Enterprises Ltd κ.ά.

(1999)2 Α.Α.Δ. 60). Η συνήθης ποινή για την διάπραξη αυτού του αδικήματος είναι αυτή της άμεσης φυλάκισης. Ωστόσο το σύνηθες δεν αποτελεί ταυτόχρονα και άκαμπτο κανόνα αφού κατά πάγια νομολογιακή αρχή κάθε περίπτωση αντιμετωπίζεται στη βάση των ιδιαίτερων περιστατικών της. (βλ. Θεοχάρους & Υιός Λτδ ανωτέρω). Γι' αυτό και το Δικαστήριο έχει πάντοτε την υποχρέωση για εξατομίκευση της ποινής που θα επιβάλει λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ελαφρυντικά στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί για σκοπούς εξισορρόπησης της ποινής ούτως ώστε αυτή να μην συνιστά απλώς τιμωρία, αλλά να αρμόζει στο πρόσωπο του συγκεκριμένου παραβάτη (Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 224). Από την άλλη, όμως, η εξατομίκευση αυτή, δεν πρέπει να οδηγεί σε εξουδετέρωση της σοβαρότητας του αδικήματος και του στοιχείου της αποτροπής, όταν συντρέχουν λόγοι για την απόδοση αποτρεπτικού χαρακτήρα στην ποινή (Γενικός Εισαγγελέας v Ζακατζιώτη

(2001)2 Α.Α.Δ. 85). Στο πλαίσιο προσδιορισμού και εξατομίκευσης της ποινής, λαμβάνω υπόψη μου ως επιβαρυντικούς παράγοντες τη σοβαρότητα των αδικημάτων στα οποία κρίθηκε ένοχη η Κατηγορούμενη, την έξαρση που παρατηρείται για χρόνια τώρα στη διάπραξή τους καθώς και την ανάγκη επιβολής αποτρεπτικών ποινών, υπό το φως της προαναφερθείσας νομολογίας. Λαμβάνω επίσης υπόψη μου ότι ουδεμία απολογία εκφράστηκε από την Κατηγορούμενη, μέσω της συνηγόρου της, για τα αδικήματα που διέπραξε, παρά την έκδοση της καταδικαστικής απόφασης, και ότι μέχρι σήμερα δεν υπήρξε οποιαδήποτε έμπρακτη μεταμέλεια από πλευράς Κατηγορούμενης αναφορικά με τη διάπραξη των εν λόγω αδικημάτων. Η έμπρακτη μεταμέλεια, όπως αναφύεται μέσα από την αποζημίωση του παραπονούμενου, δικαιούχου της επιταγής, με την πλήρη εξόφληση του ποσού που αφορά και όχι η απλή διάθεση προς εξόφληση, είναι η παράμετρος που πολλές φορές επενεργεί ώστε να αποφευχθεί το έσχατο μέτρο τιμωρίας (βλ. Φλωρεντίνου ανωτέρω). Στην προκείμενη περίπτωση, είναι γεγονός ότι δεν καταβλήθηκε οποιοδήποτε ποσό έναντι του χρέους των επίδικων Επιταγών. Από την άλλη, δεν παραγνωρίζω ότι το χρέος των επίδικων Επιταγών αφορούσε μέρος ποσού οφειλόμενων ενοικίων για την πλήρη εξόφληση του οποίου εκδόθηκαν προς τον Παραπονούμενο και δύο έτερες επιταγές (εκ €3.000 έκαστη) σε σχέση με τις οποίες, πριν από την καταχώριση της παρούσας υπόθεσης, καταβλήθηκε από την Κατηγορούμενη το ποσό των €6.000 έναντι και προς πλήρη εξόφληση τους. Τόσο οι ρηθείσες δύο επιταγές (οι οποίες αφορούσαν την 1η και 2η κατηγορία του υπό κρίση κατηγορητηρίου) όσο και οι επίδικες Επιταγές εκδόθηκαν χωρίς αντίκρισμα, κάτω από τις ίδιες περιστάσεις, στο πλαίσιο μιας ενιαίας έκνομης συμπεριφοράς και συνδέονται χρονικά και τοπικά μεταξύ τους, με την ανικανοποίητη συνολική οφειλή να περιορίζεται σήμερα, μετά την πληρωμή των €6.000, στο ποσό των €9.106,64, γεγονός το οποίο, σε αυτή την έκταση, λαμβάνεται υπόψη για σκοπούς μετριασμού της ποινής. Περαιτέρω, δεν παραβλέπω ότι υπήρξε μεγάλη καθυστέρηση από τη διάπραξη των αδικημάτων στα οποία η Κατηγορούμενη κρίθηκε ένοχη, μέχρι σήμερα. Το Δικαστήριο καλείται να επιβάλει ποινή για αδικήματα που διαπράχθηκαν πριν από 11 χρόνια και 9 μήνες. Στην καθυστέρηση αυτή συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό το γεγονός ότι το κατηγορητήριο καταχωρίστηκε μόλις την 18/11/2015, δηλαδή 6 ½ χρόνια μετά τη διάπραξη των αδικημάτων. Η τόσο μεγάλη καθυστέρηση έχει αφ' εαυτής τη σημασία της πολύ δε περισσότερο αφού στο χρονικό διάστημα που μεσολάβησε οι προσωπικές συνθήκες της Κατηγορούμενης έχουν διαφοροποιηθεί ουσιωδώς (βλ. PA Charalambous Trading Co Ltd v. Παναγή, Ποιν. Έφ. Αρ. 212/2014, ημερ. 11.2.2020 και Φλωρεντίνου ανωτέρω). Όπως αναφέρθηκε από την ευπαίδευτη συνήγορο της, κατά το χρόνο διάπραξης των αδικημάτων η Κατηγορούμενη εργαζόταν ενώ, όπως προκύπτει από την Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας η Κατηγορούμενη έχει από το 2014 συνταξιοδοτηθεί και σήμερα λαμβάνει μηνιαίως πολύ χαμηλό εισόδημα (€573,36). Περαιτέρω, αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας σε σχέση με τα οποία λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, όπως σχετικά αναφέρεται στο Έγγραφο Γ, και στις 21/01/2021 υποβλήθηκε σε βιοψία λόγω γυναικολογικών προβλημάτων. Συνεπώς, το χρονικό διάστημα που διέρρευσε από την ημερομηνία διάπραξης των αδικημάτων μέχρι σήμερα λαμβάνεται υπόψη για μετριασμό της ποινής, χωρίς να παραγνωρίζεται ότι μεγάλο μερίδιο ευθύνης φέρει η πλευρά της Κατηγορούμενης στην καθυστέρηση που παρατηρείται από τότε που καταχωρήθηκε η παρούσα υπόθεση μέχρι την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας. Επιπρόσθετα, λαμβάνω υπόψη για μετριασμό της ποινής ότι η Κατηγορούμενη είναι ηλικίας 69 ετών και δεν βαρύνεται με προηγούμενες καταδίκες. Στο ίδιο πλαίσιο, λαμβάνω επίσης υπόψη τις υπόλοιπες προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις της Κατηγορούμενης[1], τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει καθώς και την κακή οικονομική της κατάσταση, ως αυτά προκύπτουν από την Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας, τα οποία όμως δεν μπορούν να εξουδετερώσουν την σοβαρότητα των αδικημάτων που έχουν διαπραχθεί και την ανάγκη επιβολής αποτρεπτικής ποινής, ούτε είναι αποφασιστικής σημασίας στον καθορισμό του είδους της ποινής (βλ. G v. Yiannacos Procopiou Mavrokefalos

(1966)2 CLR 93, The Attorney - General of the Republic v. Neophytos Nicola Vasiliotis alias Kaizer and Another

(1967)2 CLR 20, Tibor Domotov κ. α. ν Αστυνομίας

(1996)2 Α.Α.Δ. 328, Γενικός Εισαγγελέας ν. Σωτηρίου

(2003)2 Α.Α.Δ. 331 και Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν Σπύρου Σπύρου Ποιν. Έφεση 276/2015, ημ. 18/09/2017). Ως επιπρόσθετο μετριαστικό παράγοντα λαμβάνω επίσης υπόψη το γεγονός ότι ο Παραπονούμενος έχει τη δυνατότητα να αποζημιωθεί για το χρέος των επίδικων Επιταγών μέσω της προώθησης περαιτέρω μέτρων εκτέλεσης της απόφασης που εξασφάλισε στο πλαίσιο της αγωγής 7526/10 (βλ., κατ' αναλογία, την METRON (CYPRUS) LTD ν. ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΝΙΟΥ, Ποινική Έφεση 64/15, 16/1/2018). Συνεκτιμώντας, λοιπόν, όλα τα πιο πάνω δεδομένα και ιδιαίτερα τη φύση και τη σοβαρότητα των αδικημάτων σε συνδυασμό με τις προβλεπόμενες ποινές, την συχνότητα διάπραξης τους και με δεδομένο το στοιχείο της αποτροπής και από την άλλη όλους τους ελαφρυντικούς παράγοντες που προαναφέρθηκαν, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη το γεγονός ότι δεν έχει επέλθει η πλήρης αποζημίωση του Παραπονούμενου, παράμετρο καθοριστική στην επιλογή του είδους τους ποινής για τέτοιου είδους αδικήματα (βλ. Φλωρεντίνου ανωτέρω), καταλήγω ότι η αρμόζουσα ποινή για την Κατηγορούμενη είναι αυτή της φυλάκισης. Συνακόλουθα, και έχοντας κατά νου την αρχή της συνολικότητας και αναλογικότητας της ποινής, επιβάλλεται στην Κατηγορούμενη ποινή φυλάκισης για περίοδο τριών

(3)μηνών σε κάθε κατηγορία στην οποία κρίθηκε ένοχη (κατηγορίες 3 μέχρι και 6). Οι ποινές φυλάκισης να συντρέχουν. Έχω εξετάσει κατά πόσο θα ήταν υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης ορθό και δίκαιο να ασκήσω τη διακριτική ευχέρεια που μου παρέχει ο περί Υφ' Όρων Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλακίσεως εις Ορισμένος Περιπτώσεις Νόμου του 1972 (ως έχει τροποποιηθεί) και να αναστείλω την εκτέλεση της ποινής φυλάκισης, υπό το φως και της σχετικής νομολογίας (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Τζιαουχάρη

(2005)2 Α.Α.Δ. 161, METRON (CYPRUS) LTD ν. ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΝΙΟΥ (ανωτέρω), Φλωρεντίνου ανωτέρω). Λαμβάνοντας κατά κύριο λόγο υπόψη τις προσωπικές περιστάσεις της Κατηγορούμενης σε συνάρτηση με το χρόνο που έχει διαρρεύσει από την ημερομηνία διάπραξης των αδικημάτων μέχρι σήμερα σε συνδυασμό με το ότι η Κατηγορούμενη έχει καταβάλει στον Παραπονούμενο το ποσό των €6.000 έναντι της συνολικής οφειλής στο πλαίσιο της οποίας εκδόθηκαν και οι επίδικες Επιταγές και ότι ο Παραπονούμενος διατηρεί τη δυνατότητα να προωθήσει εναντίον της μέτρα εκτέλεσης της απόφασης που εξασφάλισε προς εξόφληση της εναπομείνασας οφειλής, καταλήγω ότι είναι κατάλληλη περίπτωση να ασκήσω τη διακριτική μου ευχέρεια προς όφελος της Κατηγορούμενης και να αναστείλω την επιβληθείσα ποινή, σύμφωνα με το Νόμο, για τρία χρόνια. (Εξηγείται η φύση της ποινής φυλάκισης με αναστολή στην Κατηγορούμενη) Τα έξοδα της διαδικασίας επιδικάζονται υπέρ του Παραπονούμενου και εναντίον της Κατηγορούμενης, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον αρμόδιο Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ) .................................. Α. Αναγνώστου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Η Κατηγορούμενη είναι μητέρα 4 ενήλικων τέκνων, με 10 εγγόνια και σύζυγο ηλικίας 70 ετών που είναι συνταξιούχος και ο οποίος αντιμετωπίζει καρδιακά προβλήματα. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο