ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ν. ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ, Αρ. Υπόθεσης: 22158/19, 17/5/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2021:B96 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Α. ΛΟΪΖΟΥ, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 22158/19 ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Κατηγορούσα Αρχή ν. XXXXX ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ Κατηγορούμενος Ημερομηνία: 17/5/2021 Για κατηγορούσα αρχή: κος Τσαγγαρίδης Για τον Κατηγορούμενο: Προσωπικά Κατηγορούμενος: Παρών ΑΠΟΦΑΣΗ Ο Κατηγορούμενος αντιμετωπίζει δύο κατηγορίες στις οποίες δήλωσε μη παραδοχή με αποτέλεσμα η υπόθεση να οδηγηθεί σε ακρόαση. Οι κατηγορίες που αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος, αφορούν αμελή οδήγηση κατά παράβαση του άρθρου 9 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου του 1972 (Ν.86/72), όπως τροποποιήθηκε και χρήση μηχανοκίνητου οχήματος χωρίς πιστοποιητικό ασφάλισης ευθύνης έναντι τρίτου, κατά παράβαση του άρθρου 3 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλιση Ευθύνης Έναντι Τρίτου) Νόμου 96(Ι)/2000 όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της πρώτης κατηγορίας, ο Κατηγορούμενος στις 22/05/19 στη συμβολή των οδών Κυριάκου Μάτση και Βυζαντίου, στον Άγιο Δομέτιο, της επαρχίας Λευκωσίας, οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής XXXXX24 χωρίς την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της δεύτερης κατηγορίας, ο Κατηγορούμενος κατά τον ίδιο τόπο και χρόνο οδηγούσε το ως άνω όχημα χωρίς να ευρίσκεται σε ισχύ πιστοποιητικό ασφάλισης ευθύνης, που αφορά ευθύνη του οδηγού του αναφερόμενου οχήματος έναντι τρίτου. Μαρτυρία Για να στοιχειοθετήσει την υπόθεση της η Κατηγορούσα Αρχή παρουσίασε δύο μάρτυρες κατηγορίας, τον Αστυφύλακα XXXXX κύριο XXXXX Αγιώτη (στο εξής ΜΚ1) και τον κύριο MD XXXXX Islam (στο εξής ΜΚ2). Ο ΜΚ1 κατάθεσε ως Τεκμήριο 1 γραπτή κατάθεση που ετοίμασε στα πλαίσια διερεύνησης της υπόθεσης, την οποία αφού αναγνώρισε και ανάφερε ότι υιοθετεί το περιεχόμενο της, την ανέγνωσε στο Δικαστήριο ως μέρος της κυρίως εξέτασης του. Σύμφωνα με την κυρίως εξέταση του ΜΚ1, στις 22/5/2019 και ώρα 22:30, κατόπιν πληροφορίας, επισκέφθηκε την σκηνή τροχαίου δυστυχήματος το οποίο συνέβηκε την ίδια μέρα περί ώρα 22:10 στη συμβολή της λεωφόρου Κυριάκου Μάτση και της οδού Βυζαντίου, στον Άγιο Δομέτιο, με εμπλεκόμενα οχήματα το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής XXXXX24 που οδηγούσε ο XXXXX Κυριακίδης από Βουκουρεστίου 9, Άγιος Δομέτιος και τη μοτοσυκλέτα με αριθμούς εγγραφής XXXXX78 που οδηγούσε ο Islam MD XXXXX (MK2) από XXXXX 4, Διαμ. XXXXX, Λευκωσία. Σύμφωνα με τον ΜΚ1, όταν κατέφθασε στη σκηνή βρήκε τα οχήματα στην τελική τους θέση. Από το δυστύχημα ο Islam MD XXXXX (MK2) τραυματίστηκε και μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Ο ΜΚ1 κατάθεσε επίσης ως Τεκμήρια 2 και 3 πρόχειρο και συμμετρικό σχέδιο της σκηνής αντίστοιχα που ετοίμασε ο ίδιος. Το Τεκμήριο 2 το είχε υποδείξει στον Κατηγορούμενο και τον ΜΚ2 οι οποίοι το υπόγραψαν ως ορθό. Σύμφωνα με τον ΜΚ1 στη σκηνή παρατήρησε τα ακόλουθα: · Το δυστύχημα έγινε κατά τη διάρκεια της νύχτας. · Ο δρόμος φωτιζόταν από λαμπτήρες υψηλής ισχύος, οι οποίοι παρείχαν ικανοποιητικό φωτισμό. · Ο καιρός ήταν αίθριος. · Η άσφαλτος ήταν στεγνή και καθαρή και ο δρόμος ευθύς και επίπεδος. · Η Λεωφόρος Κυριάκου Μάτση είναι δρόμος διπλής κατεύθυνσης, με δύο λωρίδες κυκλοφορίας προς τον κυκλικό κυκλοφοριακό κόμβο Κολοκασίδη και μια λωρίδα κυκλοφορίας προς την Λεωφόρο Δημοκρατίας. Στο σημείο του δυστυχήματος οι δύο κατευθύνσεις διαχωρίζονται από άσπρη διακεκομμένη γραμμή. · Η περιοχή είναι κατοικημένη, με όριο ταχύτητας 50 ΧΑΩ. · Η ορατότητα του Κατηγορούμενου εν σχέσει με την πορεία του ΜΚ2 και αντίστροφα ήταν περίπου 150 μέτρα. · Στην σκηνή του δυστυχήματος δεν βρέθηκαν οποιαδήποτε ίχνη τροχοπέδησης. · Το σημείο σύγκρουσης ήταν στο μέσο περίπου της λωρίδας κυκλοφορίας (Λεωφόρος Κυριάκου Μάτση προς Λεωφόρο Δημοκρατίας) που κινείτο ο ΜΚ2 όπως φαίνεται στα Τεκμήρια 2 και 3. · Τόσο ο Κατηγορούμενος όσο και ο ΜΚ2 βρέθηκαν αρνητικοί σε χρήση αλκοόλης μετά από σχετικό έλεγχο. · Κατά την διερεύνηση της υπόθεσης ο ΜΚ1 διαπίστωσε ότι ο Κατηγορούμενος κατά τον ουσιώδη χρόνο που οδηγούσε το αναφερόμενο όχημα δεν καλυπτόταν από ασφάλεια κάλυψης ευθύνης έναντι τρίτου. Κατά την αντεξέταση ο ΜΚ1 παρέμεινε σταθερός στις πιο πάνω θέσεις του και πρόσθεσε ότι όταν κατέφθασε στο σημείο βρήκε τον Κατηγορούμενο και τον ΜΚ2 παρόντες στο σημείο όπου και έλαβε τα στοιχεία τους. Παρουσιάστηκε απόλυτα βέβαιος ότι είχε βρει τον Κατηγορούμενο στη σκηνή, παρά τις περί του αντιθέτου υποβολές. Επέμεινε επίσης, ότι ο Κατηγορούμενος ήταν το πρόσωπο που του έδωσε την ανακριτική κατάθεση (Τεκμήριο 5). Κατέθεσε επίσης τη γραπτή προειδοποίηση που δόθηκε στον Κατηγορούμενο ως Τεκμήριο 10. Σημειώνεται ότι ο Κατηγορούμενος δεν αμφισβήτησε τη θεληματικότητα της κατάθεσης (Τεκμήριο 5) στην οποία υπάρχει μερική ομολογία ενοχής, η θέση του ήταν ότι δεν δόθηκε από αυτόν τέτοια κατάθεση. Συνεπώς, δεν τέθηκε θέμα διεξαγωγής δίκης εντός δίκης αφού η άρνηση του ισχυρισμού πως ο κατηγορούμενος προέβη σε ενοχοποιητική δήλωση, δεν αφήνει αντικείμενο που θα μπορούσε να εξεταστεί σε ένα τέτοιο πλαίσιο (βλ. Δημοκρατία v. Kirnouyan κ.α.
(1996)2 ΑΑΔ 126, Ηρακλέους ν. Αστυνομίας Ποινική Έφεση αρ. 262/2014, 16/5/2018). Ο ΜΚ1 επέμεινε επίσης ότι ο Κατηγορούμενος είχε υπογράψει στην παρουσία του το Τεκμήριο 2 (πρόχειρο σχέδιο σκηνής), το Τεκμήριο 5 (ανακριτική κατάθεση Κατηγορουμένου), το Τεκμήριο 6 (βεβαίωση πληροφόρησης και παραλαβής εγγράφων δικαιωμάτων υπόπτων/ κατηγορουμένων), το Τεκμήριο 8 (ανακριτική κατάθεση με την οποία κατηγορήθηκε γραπτώς) και το Τεκμήριο 10 (έντυπο με το οποίο του επιστήθηκε η προσοχή στο νόμο και του δόθηκε η προαπαιτούμενη προειδοποίηση). Σε σχέση με το Τεκμήριο 5, ανέφερε ότι λήφθηκε με ανακριτική μορφή, υποβάλλοντας προφορικές ερωτήσεις στον Κατηγορούμενο του οποίου οι απαντήσεις καταγράφονταν σε αφηγηματική μορφή. Ως δεύτερος μάρτυρας κατηγορίας κατέθεσε ο παραπονούμενος MD XXXXX Islam (ΜΚ2). Σύμφωνα με τον ΜΚ2, στις 22/5/2019, γύρω στις 22:10 οδηγούσε τη μοτοσυκλέτα του στη Λεωφόρο Κυριάκου Μάτση και η κατεύθυνση του ήταν προς τη Λεωφόρο Δημοκρατίας. Δεν μετέφερε άλλο πρόσωπο στη μοτοσικλέτα, φορούσε το κράνος του, τα φώτα ήταν αναμμένα και η ταχύτητα του ήταν περί τα 40 ΧΑΩ. Καθώς προχωρούσε ευθεία, ξαφνικά ένα αυτοκίνητο έστριψε δεξιά χωρίς να θέσει σε λειτουργία τον δεξιό πορτοκαλί φανό δείχτη πορείας, αποκόπτοντας του την πορεία με αποτέλεσμα να επέλθει η σύγκρουση. Συνεπεία της σύγκρουσης, ο ΜΚ2 και η μοτοσικλέτα έπεσαν στο έδαφος και ο ΜΚ2 υπέστη τραυματισμούς και χρειάστηκε να μεταφερθεί στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας για νοσηλεία. Προκλήθηκαν επίσης ζημιές στη μοτοσικλέτα του. Ανάφερε επίσης ότι συμφωνεί με το πρόχειρο σχέδιο σκηνής που ετοιμάστηκε από τον ΜΚ1 (Τεκμήριο 2). Τέλος ο ΜΚ2 αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο ως τον οδηγό του αυτοκινήτου που του απέκοψε την πορεία. Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας της Κατηγορούσας αρχής, το Δικαστήριο βρήκε τον Κατηγορούμενο εκ πρώτης όψεως ένοχο στην πρώτη και δεύτερη κατηγορία ενώ τον αθώωσε και τον απάλλαξε στην τρίτη κατηγορία με το σκεπτικό που αναφέρεται στην ενδιάμεση απόφαση ημερομηνίας 19/3/
- Κατόπιν τούτου, ο Κατηγορούμενος κλήθηκε σε απολογία στις δύο πρώτες κατηγορίες και επέλεξε να δώσει μαρτυρία ενόρκως. Ο Κατηγορούμενος επανέλαβε ενόρκως τη θέση του ότι δεν έδωσε ποτέ την κατάθεση Τεκμήριο 5, και αρνήθηκε κάθε εμπλοκή με την υπόθεση. Ειδικότερα, αρνήθηκε ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο οδηγούσε το αυτοκίνητο XXXXX
- Ανέφερε ότι εκείνη την ημέρα τελέστηκε η κηδεία της γυναίκας του, που είχε αποβιώσει λίγες ημέρες πριν. Ισχυρίστηκε ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο είχε σε ισχύ ασφαλιστήριο έγγραφο που να κάλυπτε την ευθύνη του έναντι τρίτου. Όσον αφορά το ασφαλιστήριο έγγραφο που κατέθεσε ο ΜΚ1 (Τεκμήριο 9) ισχυρίστηκε ότι το ακύρωσε 2 ημέρες αφότου του είχε αποσταλεί από την ασφαλιστική εταιρεία και το αντικατέστησε με νέο ασφαλιστήριο που τον κάλυπτε για ευθύνη έναντι τρίτου. Προσκόμισε δέσμη 8 εγγράφων, τα οποία κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 12Α ως 12Η, στα οποία, όπως ισχυρίστηκε, περιλαμβάνεται και το ασφαλιστήριο έγγραφο που τον κάλυπτε κατά τον ουσιώδη χρόνο. Αμφισβήτησε έντονα την ορθότητα των ενεργειών του ΜΚ1 κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης και ανάφερε ότι τόσο ο ΜΚ1 όσο και ο ΜΚ2 είπαν ψέματα στο δικαστήριο. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Είχα την ευκαιρία μέσα από τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης να παρακολουθήσω και να ακούσω με προσοχή και υπομονή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν. Έχοντας διεξέλθει της μαρτυρίας που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου στη βάση του συνόλου της και όχι αποσπασματικά, θα προχωρήσω στην αξιολόγηση της αντλώντας καθοδήγηση από τις αρχές που τίθενται από την σχετική νομολογία, λαμβάνοντας μεταξύ άλλων παραγόντων υπόψη μου, τη φυσικότητα, ευθύτητα, αμεσότητα και σαφήνεια των απαντήσεων, τυχόν ύπαρξη υπερβολών, ουσιωδών αντιφάσεων, προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν αλλά και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. (βλ. μεταξύ άλλων, Στυλιανίδη v Χατζηπιέρα
(1992)1 ΑΑΔ 1056, Ζαβρού ν. Χαραλάμπους Ποιν. Έφ. 9163, ημερ. 24.9.97, Αθανασίου ν. Κουνούνη Ποιν. Έφ. 9041 ημερ. 29.5.97 και Καρεκλά ν. Κλεάνθους Ποιν. Έφ. 9161, ημερ. 24.5.97, Αυξεντίου v. Δίγκλη
(2007)1 Α.Α.Δ. 1367, Χάρης Χρίστου v. Ευγενείας Khoreva
(2002)1 A.A.Δ. 454, Παπαδοπούλου v Αστυνομίας
(2007)2 Α.Α.Δ. 173 κ.α.) Ο ΜΚ1 μου προκάλεσε θετική εντύπωση και αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Προσέφερε την μαρτυρία του με σαφήνεια, αμεσότητα και φυσικότητα και έχοντας ακούσει τη μαρτυρία του στο σύνολο της, δεν έχω αμφιβολία ότι τα όσα ανάφερε είναι αληθή και ανταποκρίνονται στα πραγματικά γεγονότα. Ο ΜΚ2 μου άφησε επίσης θετική εντύπωση και αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Ήταν σταθερός στη θέση του ως προς τα γεγονότα της υπόθεσης, έδωσε άμεσες και σαφείς απαντήσεις στις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν και κατέθεσε με φυσικότητα, πείθοντας το Δικαστήριο ότι ακριβώς κατέθεσε τα πράγματα όπως εξελίχθηκαν στην πραγματικότητα. Ο Κατηγορούμενος δεν μου έχει αφήσει καθόλου καλή εντύπωση ως μάρτυρας. Καθ' όλη τη διάρκεια της μαρτυρίας του, ήταν έκδηλη η αδυναμία του Κατηγορούμενου να θυμηθεί τα γεγονότα της υπόθεσης καθώς τελούσε υπό σύγχυση σε σχέση με το τι πραγματικά συνέβηκε. Ενδεικτικά αναφέρω, επί παραδείγματι, τον ισχυρισμό του Κατηγορούμενου ότι είχε ακυρώσει το ασφαλιστήριο έγγραφο που είχε καταθέσει ο ΜΚ1 ως Τεκμήριο 9 και είχε εκδώσει νέο με το οποίο καλυπτόταν σε σχέση με ευθύνη έναντι τρίτου κατά τον επίδικο χρόνο. Όμως το Τεκμήριο 12 Α - Η, το οποίο κατέθεσε ως το ασφαλιστήριο που είχε εκδώσει προς αντικατάσταση του Τεκμηρίου 9, αφορά περίοδο μεταγενέστερη της ημερομηνίας διάπραξης του αδικήματος. Παρά το ότι το Δικαστήριο προσπάθησε να εξηγήσει το γεγονός αυτό στον Κατηγορούμενο, δεν κατέστη δυνατό να το αντιληφθεί. Σύμφωνα με την εκδοχή του Κατηγορούμενου, οι ΜΚ1 και ΜΚ2 ουσιαστικά συνωμότησαν για να τον εμπλέξουν στις κατηγορίες που αντιμετωπίζει χωρίς να έχει καμία σχέση με την υπόθεση. Αρνήθηκε ακόμα και ότι οδηγούσε το όχημα XXXXX24 κατά τον ουσιώδη χρόνο. Η εκδοχή του Κατηγορούμενου δεν μπορεί να αντέξει στη βάσανο της λογικής. Δεν φαίνεται να υπάρχει οποιαδήποτε λογική εξήγηση, για την οποία και οι δύο μάρτυρες κατηγορίας να εμπλέκουν τον Κατηγορούμενο στη σκηνή, να τον έχουν αναγνωρίσει εντός της αίθουσας του Δικαστηρίου και να αναφέρουν τα όσα αναφέρουν με τόση λεπτομέρεια, αν ο Κατηγορούμενος δεν ήταν πραγματικά το πρόσωπο που εμπλεκόταν στο δυστύχημα. Αντιπαραβάλλοντας τη μαρτυρία του Κατηγορούμενου με τη μαρτυρία των ΜΚ1 και ΜΚ2 δεν έχω αμφιβολία ότι οι ΜΚ1 και ΜΚ2 λένε την αλήθεια σε σχέση με τα γεγονότα της υπόθεσης. Νομική Πτυχή Στις ποινικές υποθέσεις αποτελεί πάγια αρχή ότι το βάρος απόδειξης των συστατικών στοιχείων της κάθε κατηγορίας το φέρει η Κατηγορούσα αρχή και η ενοχή πρέπει να αποδεικνύεται πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. (Woolmington v D.P.P. 25 Cr. App. R. 72, Charitonos and Others v. The Republic
(1971)2 CLR 40). Η απόδειξη της κατηγορίας και κάθε στοιχείου που την συνιστά, βαρύνει εξ' ολοκλήρου την Κατηγορούσα Αρχή. Δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και αν είναι. Κενά αναφορικά με την ύπαρξη των πρωτογενών γεγονότων που συνιστούν και αποδεικνύουν το αδίκημα αφήνουν την κατηγορία ατεκμηρίωτη και έκθετη σε απόρριψη (Γεν. Eισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Aνδρέα Σάζου
(2001)2 ΑΑΔ 18, Λοΐζου v. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 363, Γεν. Εισαγγελέας ν. Σπύρου
(2002)2 Α.Α.Δ. 71). Εναπόκειται στην Κατηγορούσα Αρχή να παρουσιάσει μαρτυρία που να είναι και αξιόπιστη, αλλά και σαφής (βλ. Φλουρής v. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 401). Εάν στο τέλος της υπόθεσης μείνει έστω και η παραμικρή αμφιβολία στο μυαλό του Δικαστηρίου για την ενοχή του κατηγορουμένου, τότε αυτό θα πρέπει να αποφασισθεί υπέρ του και να απαλλαγεί της κατηγορίας (Τούμπας v. Δημοκρατίας
(1984)2 C.L.R. 110). Πρώτη Κατηγορία Σύμφωνα με το άρθρο 8 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου του 1972 (86/1972) (ως ίσχυε κατά την 22/5/2019): «Πας όστις οδηγεί μηχανοκίνητον όχημα επί τινος οδού μη καταβάλλων την προσήκουσαν επιμέλειαν και προσοχήν ή μη επιδεικνύων εύλογον μέριμναν δι' έτερα πρόσωπα, χρησιμοποιούντα την οδόν, είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται εις φυλάκισιν διά διάστημα μη υπερβαίνον το εν έτος ή εις χρηματικήν ποινήν μη υπερβαίνουσαν τας ,1000 ή εις αμφοτέρας τας ποινάς της φυλακίσεως και της χρηματικής τοιαύτης». Το πιο κάτω απόσπασμα από την υπόθεση Σωκράτους ν. Αστυνομίας
(1989)2 ΑΑΔ 1 είναι σχετικό με το τι συνιστά αμέλεια: «Η αμέλεια σύγκειται στην παράλειψη εκπληρώσεως του καθήκοντος μέριμνας και φροντίδας για την ασφάλεια άλλων προσώπων που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το καθήκο φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού· τον γείτονα, όπως επιγραμματικα αναφέρεται στην απόφαση του Λόρδου Atkin στην υπόθεση Donoghue v. Stevenson [1932] A.C. 562. Τα συστατικά στοιχεία της αμέλειας είναι τα ίδια στο αστικό και ποινικό δίκαιο ό,τι διαφέρει είναι το βάρος της αποδείξεως. Το απρόσωπα προσδιοριζόμενο καθήκο προς κάθε ένα που είναι λογικά δυνατό να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού, συγκεκριμενοποιείται στα πλαίσια των γεγονότων της υποθέσεως για να αποφασισθεί - (α) η φύση του καθήκοντος και (β) όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη του κατά πόσο ο οδηγός το έχει εκπληρώσει. Το κριτήριο για τη διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό, και μέτρο ο προσεκτικός και όχι ο τέλειος οδηγός. Τέλος, η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική συνέπεια.» Διαφωτιστική είναι επίσης και η πρόσφατη απόφαση Χαραλάμπους ν. Mc Gill, ECLI:CY:AD:2019:A527, Πολιτική Έφεση Αρ. 38/2015, 18/12/2019 όπου αναφέρθηκε ότι: «Υπό το φως των αλώβητων ευρημάτων του πρωτόδικου Δικαστηρίου είναι φανερό ότι ο εφεσείων είχε πλήρη ευθύνη έχοντας υπόψη την διαχρονική και σαφή νομολογία ότι ένας οδηγός οφείλει να επιδεικνύει την ανάλογη επιμέλεια κινούμενος με το όχημα του, έχει δε καθήκον φροντίδας για τους υπόλοιπους που χρησιμοποιούν επίσης τον δρόμο, περιλαμβανομένων και πεζών. Η αμέλεια επί των τροχαίων ατυχημάτων είναι η ίδια και στο αστικό και στο ποινικό δίκαιο και ό,τι διαφέρει είναι ως προς το βάρος απόδειξης, (Σωκράτους ν. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και Βασιλείου ν. Αστυνομίας
(1994)2 Α.Α.Δ. 202). Όπως τονίστηκε επανειλημμένα το καθήκον φροντίδας και μέριμνας οφείλεται και επιδεικνύεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη δυνατό να επηρεαστεί από τις πράξεις ενός οδηγού. Το κριτήριο για την διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό, με μέτρο το μέσο συνετό και προσεκτικό οδηγό και η πρόβλεψη για την δυνατότητα κινδύνου συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες οδήγησης και το καθήκον της δέουσας παρατηρητικότητας. Όταν η πιθανότητα κινδύνου είναι εύλογα αναμενόμενη ή αντιληπτή, τότε η παράληψη προφύλαξης συνιστά αμέλεια (Αργυρού ν. Αστυνομίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 378). Αναφέρθησαν και από τις δυο πλευρές διάφορες αποφάσεις ως προς την κατανομή της ευθύνης και την κατ΄ ισχυρισμόν επίδειξη συντρέχουσας αμέλειας από την πλευρά της εφεσίβλητης. Δεν χρειάζεται όμως αναφορά σε αυτές δεδομένου ότι όπως έχει υποδειχθεί και στη Γεώργιου Μάρκου ν. Παναγιώτη Μιχαήλ ECLI:CY:AD:2018:A310, ECLI:CY:AD:2018:A310, Πολιτική Έφεση αρ. 246/12 ημερ. 27.6.2018, η αμέλεια ως νομική έννοια εξαντλείται στην πράξη στην εξέταση των πραγματικών γεγονότων της κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης. Ούτε είναι μετρήσιμη με απολύτους μαθηματικούς υπολογισμούς, παραμένουσα ζήτημα εκτίμησης και υπαγωγής των πραγματικών περιστατικών του ατυχήματος στις καθιερωμένες νομολογιακές αρχές. Ο οδηγός έχοντας υπόψη το αντικειμενικό επίπεδο επιμέλειας έχει την υποχρέωση να συμπεριφέρεται κατά τον έλεγχο του οχήματος του όπως αναμένεται από ένα μέσο συνετό οδηγό (Κωνσταντίνου ν. Κατσιάρδη
(2007)1 Α.Α.Δ. 1178). Από την άλλη, οι άλλοι χρήστες του δρόμου, είτε οδηγοί, είτε πεζοί, υπέχουν συντρέχουσα αμέλεια εάν δεν λαμβάνουν μέτρα αυτοπροστασίας. Η συντρέχουσα αμέλεια δεν εδράζεται σε καθήκον επιμέλειας που φέρει ο ενάγων απέναντι στον εναγόμενο, αλλά σε καθήκον αυτοπροστασίας, (Γεωργική Εταιρεία Πλατώνια Λτδ ν. Mohammad Al Sharif
(2012)1 Α.Α.Δ. 28). Δεύτερη Κατηγορία Σύμφωνα με το άρθρο 3
(1)(β) του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλιση Ευθύνης έναντι Τρίτου) Νόμος του 2000 (96(I)/2000): «3
(1)Τηρουμένων των διατάξεων του Νόμου αυτού, απαγορεύεται σε οποιοδήποτε πρόσωπο να: - (α) Χρησιμοποιεί μηχανοκίνητο όχημα σε οδό, εκτός αν βρίσκεται σε ισχύ, σχετικά με τη χρήση του από το πρόσωπο αυτό, τέτοιο ασφαλιστήριο που αφορά ευθύνη έναντι τρίτου σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου αυτού» Έχει νομολογηθεί ότι ο έχων τον έλεγχο του αυτοκινήτου έχει ιδιάζουσα γνώση περί των γεγονότων που σχετίζονται με την ύπαρξη άδειας οδικής χρήσης και άδειας κυκλοφορίας και αντίστοιχο καθήκον να αποδείξει την ύπαρξή της. (βλ. Ζυπιτής v Αστυνομίας
(2003)2 ΑΑΔ 220). Αντίστοιχα, στην αγγλική νομολογία έχει αναγνωριστεί ότι από την στιγμή που θα αποδειχτεί η οδήγηση του οχήματος, το βάρος απόδειξης ύπαρξης ισχύουσας άδειας οδήγησης και πιστοποιητικού ασφάλειας κάλυψης ευθύνης έναντι τρίτου που να καλύπτει τον οδηγό βαρύνει τον Κατηγορούμενο, παραπέμπω στο Wilkinson's Road Traffic Offences, 27th edition, παράγραφος 10.69, σελίδα 1/750 «The onus of proving possession of a policy is on the defendant once it is shown that he has used the motor vehicle on the road (Philcox v Carberry [1960] Crim. L.R. 563, following John v. Humphreys [1955]1 All E.R. 793)», σε ελεύθερη μετάφραση: «Η υποχρέωση για απόδειξη κατοχής ασφαλιστηρίου είναι στον Κατηγορούμενο εφόσον έχει καταδειχτεί ότι είχε χρησιμοποιήσει το μηχανοκίνητο όχημα στο δρόμο». Στο ίδιο σύγγραμμα, παράγραφος 11.21, σελίδα 1/770, «it is for the defendant to show that he held a driving licence and was insured once the prosecution established that he had been driving a motor vehicle on the road.» με αναφορά στην DPP v Hay [2005] ECHC 1395; [2006] R.T.R. 3 (p.32). Σε μετάφραση «ο Κατηγορούμενος θα πρέπει να αποδείξει ότι κατέχει άδεια οδήγησης και ότι καλυπτόταν από ασφάλεια αφού αποδειχτεί από την κατηγορούσα αρχή ότι οδηγούσε μηχανοκίνητο όχημα στο δρόμο». Στο ίδιο σύγγραμμα, παράγραφος 1.176, σελίδα 1/72, αναφέρεται ότι το αδίκημα που δημιουργείται με το άρθρο 3
(1)(α) του του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλιση Ευθύνης έναντι Τρίτου) Νόμου του 2000 (96(I)/2000) είναι αδίκημα αυστηρής ποινικής ευθύνης, συνεπώς δεν χρειάζεται να αποδειχτεί η υποκειμενική υπόσταση του αδικήματος (mens rea). Σύμφωνα με την Κυπριακή νομολογία, το θέμα της προσέγγισης της ερμηνείας μιας ποινικής διάταξης για να διαγνωστεί κατά πόσο επιβάλλει ή όχι αυστηρή ευθύνη κρίνεται αρχικά από το λεκτικό της διάταξης και αν υπάρχει αμφιβολία από τη φύση του νομοθετήματος - ρυθμιστικής ή αυστηρώς ποινικής - όπως και από το πρόβλημα που το νομοθέτημα αποσκοπεί να επιλύσει (βλ. Sea Island & Tours Ltd v. Κ.Ο.Τ.
(1995)2 ΑΑΔ 196, Aestas Trading Ltd κ.α. v. Κ.Ο.Τ. ECLI:CY:AD:2015:B574, Π.Ε. 78/14, 3/9/2015, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας V. Αντώνη Δημητρίου
(2010)2 ΑΑΔ 196 και Παντελής Κασάπη v. Συμβούλιο Υδατοπρομήθειας Λάρνακας, Π.Ε. 78/17 ημερ. 19/4/2018). Για παράδειγμα, πράξεις που απαγορεύονται από το Νόμο και τιμωρούνται από αυτόν, για λόγους δημοσίου συμφέροντος ή δημόσιας πολιτικής, ή δημόσιας ευημερίας, όχι σπάνια αποτελούν αντικείμενο αδικημάτων αυστηρής ευθύνης (βλ. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας V. Αντώνη Δημητρίου ανωτέρω). Από το λεκτικό του άρθρου 3
(1)(α) του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλιση Ευθύνης έναντι Τρίτου) Νόμος του 2000 (96(I)/2000, προκύπτει ξεκάθαρα ότι το αδίκημα είναι αδίκημα αυστηρής ευθύνης και δεν χρειάζεται η απόδειξη ότι ο Κατηγορούμενος είχε όντως πρόθεση να οδηγήσει χωρίς να καλύπτεται από ασφαλιστήριο που αφορά ευθύνη έναντι τρίτου σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.96(Ι)/
- Ευρήματα Σύμφωνα με την πιο πάνω αξιολόγηση της μαρτυρίας που έχει προσφερθεί στο Δικαστήριο καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα. Στις 22/5/2019 και περί ώρα 22:10, ο Κατηγορούμενος οδηγούσε το όχημα με αριθμούς εγγραφής XXXXX24 στη Λεωφόρο Κυριάκου Μάτση, με κατεύθυνση από Λεωφόρο Δημοκρατίας προς Κυκλικό Κόμβο Κολοκασίδη. Προσεγγίζοντας τη συμβολή της Λεωφόρου Κυριάκου Μάτση με την οδό Βυζαντίου, επιχείρησε να στρίψει δεξιά με σκοπό να εισέλθει στην οδό Βυζαντίου, χωρίς να θέσει σε λειτουργία τον δεξιό πορτοκαλί φανό δείχτη πορείας. Κατά την προσπάθεια του αυτή, και ενώ βρισκόταν στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας της Λεωφόρου Κυριάκου Μάτση, ανέκοψε την πορεία του ΜΚ2 που οδηγούσε τη μοτοσικλέτα XXXXX78, με κατεύθυνση από Κυκλικό Κόμβο Κολοκασίδη προς Λεωφόρο Δημοκρατίας, με αποτέλεσμα να επέλθει σύγκρουση των δύο οχημάτων. Από την σύγκρουση τα δύο οχήματα υπέστησαν ζημιές και ο ΜΚ2 τραυματίστηκε. Το δυστύχημα έγινε κατά τη διάρκεια της νύχτας, ο δρόμος φωτιζόταν από λαμπτήρες υψηλής ισχύος, οι οποίοι παρείχαν ικανοποιητικό φωτισμό, ο καιρός ήταν αίθριος, η άσφαλτος ήταν στεγνή και καθαρή και ο δρόμος ευθύς και επίπεδος. Η ορατότητα του Κατηγορούμενου σε σχέση με την πορεία του ΜΚ2 και αντίστροφα ήταν περίπου 150 μέτρα. Το σημείο σύγκρουσης ήταν στο μέσο περίπου της λωρίδας κυκλοφορίας (Λεωφόρος Κυριάκου Μάτση προς Λεωφόρο Δημοκρατίας) που κινείτο ο ΜΚ2 όπως φαίνεται στα Τεκμήρια 2 και
- Υπό το πρίσμα των πιο πάνω ευρημάτων, προκύπτει σαφώς ότι ο Κατηγορούμενος είχε ευθύνη, προτού επιχειρήσει να εισέλθει στην οδό Βυζαντίου, να βεβαιωθεί ότι ήταν ασφαλές να το πράξει. Δεν υπήρχε οτιδήποτε που να τον εμποδίζει να αντιληφθεί ότι ο ΜΚ2 οδηγούσε την μοτοσικλέτα του ερχόμενος από την αντίθετη κατεύθυνση. Με βάση τη μαρτυρία που έχω κάνει αποδεχτή, ο Κατηγορούμενος δεν έχει εκπληρώσει το πιο πάνω του καθήκον. Τα πιο πάνω δεν αφήνουν περιθώριο λογικής αμφιβολίας ότι ο Κατηγορούμενος έχει παραλείψει να εκπληρώσει το καθήκον μέριμνας και φροντίδας για την ασφάλεια άλλων προσώπων που χρησιμοποιούν το δρόμο και εν προκειμένω του ΜΚ
- Σε σχέση με τη δεύτερη κατηγορία, αποτελεί ήδη εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο Κατηγορούμενος κατά τον ουσιώδη χρόνο οδηγούσε το όχημα ΚΑΜ
- Το μοναδικό ασφαλιστήριο έγγραφο κάλυψης ευθύνης οδηγού έναντι τρίτου, το οποίο έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου και βρισκόταν σε ισχύ κατά τον ουσιώδη χρόνο, είναι το Τεκμήριο
- Οι πρόνοιες του Τεκμηρίου 9 είναι σαφείς και δεν παρέχουν κάλυψη του Κατηγορούμενο για ευθύνη έναντι τρίτου σύμφωνα με τις διατάξεις του 96(I)/
- Κατάληξη Από τα πιο πάνω ευρήματα προκύπτει ξεκάθαρα ότι η Κατηγορούσα αρχή έχει επιτύχει να αποδείξει την ενοχή του Κατηγορούμενου πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και στις δύο κατηγορίες που αντιμετωπίζει. Συνακόλουθα ο Κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος στις κατηγορίες 1 και
- [Υπ.] .............. Α. Λοΐζου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο