ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ν. SVILUPPO LIMITED κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 1586/2016, 18/6/2021

(1)του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.

1. Οι 4 επίδικες επιταγές είναι ποσού €2.849,35, €1.819,00, €1.126,34 και €1.458,56 αντίστοιχα και εκδόθηκαν η μεν πρώτη στις 12.1.2016 και οι υπόλοιπες στις 5.2.
2. Το κατηγορητήριο της παρούσας υπόθεσης καταχωρίστηκε στις 7.10.
3. Εκ μέρους του δικηγόρου του παραπονούμενου αναφέρθηκε ότι ουδέν ποσόν πληρώθηκε από τις κατηγορούμενες έναντι των επίδικων επιταγών προς τον σκοπό συμμόρφωσης και ότι δεν υπάρχουν οποιεσδήποτε διαθέσιμες προηγούμενες καταδίκες για αυτές. Στο πολυσέλιδο γραπτό κείμενο το οποίο ετοίμασε η δικηγόρος των κατηγορουμένων για σκοπούς μετριασμού της ποινής, γίνεται αναφορά, μεταξύ άλλων, στην παραδοχή τους, στις προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις της κατηγορούμενης 2, στην υγεία της και στον χρόνο που μεσολάβησε από τη διάπραξη των επίδικων αδικημάτων μέχρι και σήμερα που το Δικαστήριο καλείται να επιβάλει ποινή. Η κατηγορούμενη 2 είναι ηλικίας 50 ετών, μητέρα 4 τέκνων και το νεαρότερο από αυτά είναι μαθητής της Α' Λυκείου και από το έτος 2018 είναι χήρα. Η δικηγόρος των κατηγορουμένων σε σχέση με τον παράγοντα χρόνο εισηγήθηκε ότι κατά την ως άνω χρονική περίοδο μεταβλήθηκαν ουσιωδώς οι προσωπικές συνθήκες της κατηγορουμένης 2 αφού κατά τον χρόνο τέλεσης των αδικημάτων ήταν παντρεμένη ενώ τώρα είναι χήρα και το μοναδικό πρόσωπο που έχει την επιμέλεια του ως άνω ανήλικου τέκνου της. Εισηγήθηκε επίσης ότι σε περίπτωση που ήθελε επιβληθεί ποινή στερητική της ελευθερίας θα μπορούσε να εκδοθεί διάταγμα για την αναστολή εκτέλεσής της λόγω του χρόνου που μεσολάβησε από τη διάπραξη των αδικημάτων και της μεταβολής των προσωπικών συνθηκών της κατηγορούμενης 2 η οποία σχετίζεται με το γεγονός ότι σήμερα είναι χήρα έχουσα την επιμέλεια του ανήλικου τέκνου της, με την υγεία της, την κακή της οικονομική κατάσταση και το γεγονός ότι δεν διέπραξε οποιοδήποτε άλλο αδίκημα κατά την περίοδο που μεσολάβησε από τη διάπραξη των επίδικων μέχρι σήμερα. Από τη σχετική Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας που ετοιμάστηκε και κατατέθηκε στο Δικαστήριο επιβεβαιώνονται όσα αναφέρονται και στο γραπτό κείμενο με τις εισηγήσεις της δικηγόρου των κατηγορουμένων σε σχέση με τις προσωπικές συνθήκες της κατηγορούμενης 2 και επιπλέον προκύπτει από αυτή ότι η ως άνω αναφερόμενη έχει μη εξυπηρετούμενα επιχειρηματικά δάνεια ύψους €7 εκ. και λαμβάνει σύνταξη χηρείας ύψους €923,00 μηνιαίως. Το αδίκημα της έκδοσης επιταγής χωρίς αντίκρισμα είναι σοβαρό. Πλήττει καίρια σημαντικό έννομο αγαθό. Αυτό της ασφάλειας και εμπιστοσύνης των συναλλαγών, η προστασία των οποίων είναι πρωταρχικής σημασίας για τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς (Σάββας Θεοχάρους & Υιός Λτδ ν. Ορφανίδη, Ποινικές Εφέσεις Αρ. 102/2014 και 115/2014, ημερομηνίας 25.2.2016). Υποσκάπτει την εμπιστοσύνη που θα πρέπει να υπάρχει στις εμπορικές σχέσεις και ιδιαίτερα στις συναλλαγές με την έκδοση επιταγών. Θα πρέπει όσοι συναλλάττονται με επιταγές να έχουν την απαραίτητη εμπιστοσύνη ότι οι επιταγές, όταν θα καταστούν πληρωτέες και θα παρουσιαστούν, θα τιμηθούν (Κίρλαππος ν. Πέτρου, Ποινική Έφεση Αρ. 32/2016, ημερομηνίας 26.6.2018). Η μέγιστη προβλεπόμενη για το αδίκημα ποινή είναι αυτή της φυλάκισης για τρία χρόνια ή και πρόστιμο €10.
4. Όπως προκύπτει από τη νομολογία (Νεοφύτου ν. Κυριακίδης (Αρ. 3)

(1999)2 Α.Α.Δ. 299, Σιμιλλίδης ν. Νικολάου

(2013)2 Α.Α.Δ. 444, Nikiforos Technologies Ltd ν. Χρίστου, Ποινική Έφεση Αρ. 18/2012, ημερομηνίας 26.4.2014 και L.C.A. Domiki Ltd v. R.K.A. Kikkos Developers Ltd κ.ά., Ποινική Έφεση Αρ. 116/2011, ημερομηνίας 17.2.2015) η ποινή που συνήθως επιβάλλεται είναι η άμεση φυλάκιση. Ωστόσο, όπως υποδεικνύεται στην Σάββας Θεοχάρους & Υιός Λτδ, το σύνηθες δεν αποτελεί ταυτόχρονα και άκαμπτο κανόνα αφού κατά πάγια νομολογιακή αρχή κάθε περίπτωση αντιμετωπίζεται στη βάση των περιστατικών της. Αδικήματα τέτοιας φύσεως βρίσκονται σε ανησυχητική έξαρση στη χώρα μας και για το λόγο αυτό κρίνεται αναγκαίο όπως επιβάλλονται αποτρεπτικές ποινές σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά το φαινόμενο αυτό εκριζώνοντας το έτσι από τα θεμέλια της κυπριακής κοινωνίας. Ενδεικτικά των σκοπών που επιδιώκει η σχετική νομοθεσία αλλά και της σοβαρότητας των σχετικών αδικημάτων και της ανάγκης για επιβολή αποτρεπτικών ποινών είναι τα ακόλουθα αποσπάσματα από την απόφαση Ισιδώρου v. G.M. Christofi Enterprises Ltd κ.ά.

(1999)2 Α.Α.Δ. 60, στις σελίδες 64 και 65 αντίστοιχα: «Ένα άλλο στοιχείο που λαμβάνουμε υπόψη είναι η φύση του αδικήματος. Επηρεάζει τις συναλλαγές και την ιδιοκτησία, η δε διάπραξή του είναι εύκολη. Υπονομεύει την κοινωνική, εμπορική και οικονομική ζωή του τόπου. Με βάση τον μεγάλο αριθμό παρόμοιων υποθέσεων που καταχωρούνται στα Επαρχιακά Δικαστήρια διαπιστώνουμε πως τα αδικήματα αυτά βρίσκονται σε έξαρση. Η έκδοση ακάλυπτων επιταγών έχει προσλάβει ανησυχητικές διαστάσεις. Έχει ορθά χαρακτηρισθεί οικονομική μάστιγα. Η διάπραξη του αδικήματος, πρέπει να λεχθεί, οφείλεται και στην ευκολία με την οποία οι παραβάτες εξασφαλίζουν από τις τράπεζες βιβλιάρια επιταγών. Χωρίς οποιοδήποτε ηθικό περισπασμό ή αναστολή οι κάτοχοι των βιβλιαρίων επιταγών εκδίδουν κατά συρροή ακάλυπτες επιταγές. Εκμεταλλεύονται την εμπιστοσύνη που τους εναποθέτουν οι συμπολίτες τους και πολλές φορές την αφέλεια τους. Οι δοσοληψίες με τη χρήση επιταγών από μέσο για τη διευκόλυνση των συναλλαγών έχουν μετατραπεί σε εργαλείο οικονομικής εκμετάλλευσης, εξαπάτησης και ταλαιπωρίας των θυμάτων. Οι παράγοντες αυτοί αποτελούν κατά την κρίση μας επιβαρυντικούς παράγοντες. ......... Ενόψει λοιπόν της συχνότητας του αδικήματος και των επιπτώσεών του στην οικονομική ζωή του τόπου προβάλλει επιτακτική η ανάγκη για την πάταξη του αδικήματος. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την επιβολή αποτρεπτικών ποινών (βλ. Αστυνομία ν. Toorac Fashion Ltd

(1993)2 Α.Α.Δ 117 και Ηλίας Λάζος Λτδ ν. Πετεβιάν

(1994)2 Α.Α.Δ 61). Έχοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω θεωρούμε ότι η αποτροπή μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την επιβολή ποινής στερητικής της ελευθερίας. Οι ελαφρυντικοί παράγοντες που έχει επικαλεσθεί η εφεσίβλητη 2 δεν είναι ικανοί για να μετατρέψουν το είδος της ποινής. Τονίζουμε πως ενόψει της συχνότητας του αδικήματος η αρμόζουσα ποινή είναι η ποινή φυλάκισης εκτός εάν συντρέχουν πολύ εξαιρετικές περιστάσεις». Χαρακτηριστικό είναι επίσης το ακόλουθο απόσπασμα από την υπόθεση Νικολάου ν. Rolandos Enterprises Ltd

(2004)2 Α.Α.Δ. 546 στη σελίδα 548, το οποίο ομιλεί από μόνο του σε σχέση με τις σοβαρές διαστάσεις που προσλαμβάνουν τέτοιου είδους αδικήματα στη χώρα μας: «Δεν θα επαναλάβουμε αυτά που κατά κόρον έχουν ειπωθεί. Να σημειώσουμε μόνο πως για την αντιμετώπιση της πλημμυρίδας των ποινικών υποθέσεων, με κατηγορίες που αφορούν την έκδοση επιταγών χωρίς αντίκρισμα, έχει γίνει ειδικό πρόγραμμα εργασίας των δικαστών ώστε αυτές να εκδικάζονται κατά αποκλειστικότητα από συγκεκριμένο δικαστή κατά επαρχία. Τούτο από μόνο του δεν περιποιεί τιμή στη χώρα μας. Η συνεχιζόμενη παρανομία, που πλήττει άμεσα στις καθημερινές συναλλαγές των ανθρώπων, που αναμένεται να διεξάγονται στη βάση της νομιμότητας και τιμιότητας, πρέπει να σταματήσει, ιδιαίτερα τώρα που η χώρα μας έγινε μέλος της μεγάλης οικογένειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν συνεχιστεί η συγκεκριμένη παρανομία, τότε βεβαίως και τα Δικαστήρια θα την αντιμετωπίσουν με πιο αυστηρές ποινές. Ενόψει δε της φύσης του αδικήματος και της συχνότητας, που ακόμη παρατηρείται στη διάπραξη του, δεν θα υπάρχει άλλη επιλογή. Ο ίδιος ο νομοθέτης με πρόσφατη τροποποίηση του νόμου (Ν.25

(1)/2003) αύξησε τη χρηματική ποινή που προβλεπόταν στον προηγούμενο νόμο από £1500 σε £5000 και τη φυλάκιση από 2 σε 3 χρόνια». Στην υπόθεση Ταμείο Προνοίας Προσωπικού Βιομηχανιών Συνομοσπονδίας Εργατοϋπαλλήλων Κύπρου (Σ.Ε.Κ.) v. Samoa Clothing Industry Ltd (υπό εκκαθάριση) μέσω του Εφόρου Εταιρειών και Επίσημου Παραλήπτη κ.ά.

(2001)2 Α.Α.Δ. 79, υποδείχθηκε ότι τα τελευταία χρόνια το αδίκημα της έκδοσης ακάλυπτων επιταγών κατάντησε η μάστιγα της εμπορικής ζωής του τόπου αφού ένας κοινότατος τρόπος συναλλαγής μεταβλήθηκε από τους επιτήδειους σε όργανο εξαπάτησης. Το αδίκημα της έκδοσης ακάλυπτης επιταγής είναι βαρύ επειδή έχει καταλυτικές συνέπειες στα συναλλακτικά ήθη και την εμπορική πίστη (Κονιζίδου ν. Αρέστη

(2009)2 Α.Α.Δ. 579). Στο έργο εξατομίκευσης της ποινής είναι καθήκον του Δικαστηρίου να λαμβάνει υπόψη του όλα τα ελαφρυντικά στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί από την υπεράσπιση, περιλαμβανομένων των ατομικών συνθηκών του παραβάτη καθώς και εκείνα που πηγάζουν από τα γεγονότα της συγκεκριμένης υπόθεσης, για εξισορρόπηση της ποινής έτσι ώστε η ποινή να μη συνιστά απλώς τιμωρία αλλά να αρμόζει στο πρόσωπο του συγκεκριμένου παραβάτη (Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 224). Από την άλλη, όμως, η διαδικασία εξατομίκευσης της ποινής δεν πρέπει να συνεπάγεται εξουδετέρωση ούτε της σοβαρότητας του αδικήματος ούτε του στοιχείου της αποτροπής, όταν συντρέχουν λόγοι για την απόδοση αποτρεπτικού χαρακτήρα στην ποινή (Μιχάλης Παναγιώτου ν. Αστυνομίας,

(2012)2 Α.Α.Δ. 557). Η εξατομίκευση της ποινής επιτυγχάνεται μέσα και όχι έξω από το πλαίσιο των αρχών που διέπουν τον καθορισμό της ποινής (Γενικός Εισαγγελέας v. Ευαγόρου

(2001)2 Α.Α.Δ. 285). Προηγούμενες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, αναφορικά με τις επιβληθείσες ποινές, είναι ενδεικτικές του μέτρου τιμωρίας συγκεκριμένων εγκλημάτων και των παραμέτρων του καθορισμού της ποινής. Δεν έχουν, όμως, το δεσμευτικό χαρακτήρα, που ενέχει ο καθορισμός αρχών δικαίου. Και τούτο, γιατί η ποινή που επιβάλλεται σε κάθε υπόθεση είναι αλληλένδετη με τις ιδιαιτερότητες των γεγονότων που τη συνθέτουν και με τις ιδιαιτερότητες των συνθηκών του παραβάτη (Χαραλάμπους ν. Δημοκρατίας

(2000)2 Α.Α.Δ. 1). Στην υπόθεση Γρηγορίου ν. Φλωρεντίνου, Ποινική Έφεση Αρ. 34/2019, ημερομηνίας 8.7.2020 λέχθηκε ότι «η έμπρακτη μεταμέλεια, όπως αναφύεται μέσα από την αποζημίωση του παραπονούμενου, δικαιούχου της επιταγής, με την πλήρη εξόφληση του ποσού που αφορά και όχι η απλή διάθεση προς εξόφληση, είναι η παράμετρος που πολλές φορές επενεργεί ώστε να αποφευχθεί το έσχατο μέτρο τιμωρίας». Στην ως άνω υπόθεση επιβλήθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο, μετά την ακύρωση της πρωτόδικης αθωωτικής απόφασης ποινή φυλάκισης 2 μηνών για έκδοση ακάλυπτης επιταγής ύψους €13.200 για την οποία είχε καταβληθεί το ποσό των €10.000 και παρέμεινε ανικανοποίητη οφειλή για το υπόλοιπο ποσό των €3.

1. Η ποινή φυλάκισης που επιβλήθηκε αναστάλθηκε για περίοδο 3 ετών λόγω της καταβολής του μεγαλύτερου ποσού που η επιταγή αφορούσε, λόγω του χρόνου που είχε διαρρεύσει από τη διάπραξη του αδικήματος, συγκεκριμένα 10 χρόνια και 8 μήνες και λόγω της ουσιώδους διαφοροποίησης των προσωπικών του περιστάσεων κατά τον εν λόγω χρόνο αφού στον χρόνο που μεσολάβησε συνταξιοδοτήθηκε, μειώθηκαν τα εισοδήματά του και αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας. Στην υπόθεση PA CHARALAMBOUS TRADING CO LTD ν. Παναγή, Ποινική Έφεση Αρ. 212/2014, ημερομηνίας 11.2.2020, μετά την καταχώριση της ποινικής υπόθεσης που είχε σχέση με την ως άνω έφεση, η εφεσείουσα είχε καταχωρίσει και αγωγή εναντίον του εφεσίβλητου, στα πλαίσια της οποίας ο τελευταίος δέχθηκε εκ συμφώνου την έκδοση διατάγματος καταβολής μηνιαίων δόσεων έναντι του χρέους, τις οποίες κατέβαλλε ανελλιπώς μέχρι και την ημέρα εκδίκασης της εν λόγω έφεσης. Το Ανώτατο Δικαστήριο επέβαλε στον ως άνω εφεσίβλητο συντρέχουσα ποινή φυλάκισης 6 μηνών στις 4 κατηγορίες που αντιμετώπιζε και λαμβάνοντας υπόψη την ουσιώδη αλλαγή στις συνθήκες ζωής του εφεσίβλητου κατά το ιδιαίτερα μεγάλο χρονικό διάστημα που διέρρευσε διέταξε την αναστολή εκτέλεσης της ποινής για τρία χρόνια. Για προσδιορισμό και εξατομίκευση της ποινής στην παρούσα υπόθεση λαμβάνω υπόψη μου τη σοβαρότητα των αδικημάτων και την ανάγκη επιβολής αποτρεπτικών ποινών όπως αυτή αναφύεται μέσα από την προαναφερθείσα νομολογία αλλά και από το γεγονός ότι τα αδικήματα αυτά βρίσκονται σε έξαρση, πράγμα για το οποίο λαμβάνω δικαστική γνώση από τις υποθέσεις οι οποίες καταχωρούνται καθημερινά ενώπιον του Δικαστηρίου. Επιπρόσθετα λαμβάνω υπόψη μου το συνολικό ποσό των επίδικων επιταγών και την απουσία έμπρακτης μεταμέλειας από πλευράς των κατηγορουμένων αφού δεν κατέβαλαν οποιοδήποτε ποσό έναντι των επίδικων επιταγών. Προς όφελος των κατηγορουμένων για σκοπούς μετριασμού της ποινής λαμβάνω υπόψη μου το γεγονός ότι είναι λευκού ποινικού μητρώου αφού δεν αναφέρθηκε ότι βαρύνονται με προηγούμενες καταδίκες καθώς επίσης και το γεγονός ότι παραδέχθηκαν τη διάπραξη των επίδικων αδικημάτων. Λαμβάνω επίσης υπόψη μου τις προσωπικές, οικογενειακές και οικονομικές περιστάσεις της κατηγορουμένης 2, όπως αυτές εκτέθηκαν από τη δικηγόρο υπεράσπισης. Πρέπει να λεχθεί ότι παρόλο που οι πιο πάνω ελαφρυντικοί παράγοντες λαμβάνονται υπόψη για σκοπούς μετριασμού της ποινής εντούτοις δεν είναι τέτοιας έκτασης που να υπερφαλαγγίζουν την ανάγκη για αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου λόγω της σοβαρότητας των αδικημάτων όπως την έχω περιγράψει πιο πάνω, της απουσίας έμπρακτης μεταμέλειας εκ μέρους των κατηγορουμένων και της αναγκαιότητας για επιβολή αποτρεπτικών ποινών στις κατάλληλες περιπτώσεις. Κρίνω ότι μπορούν να επηρεάσουν το ύψος όχι όμως και το είδος της ποινής. Συνεκτιμώντας και σταθμίζοντας όλα όσα εκτίθενται πιο πάνω και ιδιαίτερα τα γεγονότα που περιβάλουν τη διάπραξη αλλά και τη φύση και τη σοβαρότητα των αδικημάτων και με δεδομένο το στοιχείο της αποτροπής, χωρίς να παραγνωρίζω τους πιο πάνω ελαφρυντικούς παράγοντες, κρίνω ότι η μόνη αρμόζουσα υπό τις περιστάσεις ποινή που θα πρέπει να επιβληθεί στην κατηγορούμενη 2 είναι αυτή της φυλάκισης. Οποιαδήποτε άλλη ποινή όχι μόνο δεν θα εξυπηρετούσε τον σκοπό του Νόμου αλλά επιπλέον θα έστελνε λανθασμένα μηνύματα σε νέους επίδοξους παραβάτες. Το Δικαστήριο έχει καθήκον να πατάξει αξιόποινες συμπεριφορές προκειμένου να καταδείξει ότι η συνέχιση της διάπραξης τέτοιων αδικημάτων από επιρρεπείς συμπολίτες μας δεν είναι ανεκτή και θα πρέπει επιτέλους να τερματιστεί, πέραν από το γεγονός ότι τέτοιες παράνομες ενέργειες υπονομεύουν και πλήττουν τις οικονομικές συναλλαγές και την εμπορική πίστη της χώρας μας και γενικά επηρεάζουν δυσμενώς την οικονομία της. Λόγω των όσων αναφέρθηκαν πιο πάνω επιβάλλεται στην κατηγορούμενη 2 ποινή φυλάκισης 2 μηνών στη 2η κατηγορία και ποινή φυλάκισης 1 μηνός σε καθεμιά από τις κατηγορίες 4, 6 και 8 αντίστοιχα. Οι ποινές φυλάκισης να συντρέχουν. Στην κατηγορούμενη 1 εταιρεία επιβάλλεται πρόστιμο €500,00 στην 1η κατηγορία και €350,00 σε καθεμιά από τις κατηγορίες 3, 5 και
2. Έχοντας υπόψη μου τις πρόνοιες του άρθρου 3

(2)του Νόμου 95/72, όπως τροποποιήθηκε από τον Νόμο 186

(1)/2003 και τις αρχές που έχει καθιερώσει η νομολογία επί του θέματος (Γενικός Εισαγγελέας ν. Λουκάς Φανιέρος

(1996)2 Α.Α.Δ. 303 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Ρομίνας Τζιαουχάρη

(2005)2 Α.Α.Δ. 161) και λαμβάνοντας υπόψη μου το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης, το λευκό ποινικό μητρώο της κατηγορούμενης 2 καθώς επίσης και τις προσωπικές της περιστάσεις και κυρίως την ουσιαστική μεταβολή των προσωπικών της συνθηκών κατά τον χρόνο που μεσολάβησε από τη διάπραξη των επίδικων αδικημάτων μέχρι και σήμερα ήτοι ότι τότε ήταν παντρεμένη ενώ από το έτος 2018 είναι χήρα και το μοναδικό πρόσωπο το οποίο έχει την επιμέλεια του ανήλικου τέκνου της ηλικίας 16 ετών, κρίνω ότι δικαιολογείται η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου να ασκηθεί υπέρ της αναστολής της επιβληθείσας ποινής φυλάκισης. Η ποινή φυλάκισης που επιβλήθηκε στην κατηγορούμενη 2 αναστέλλεται για περίοδο 2 ετών από σήμερα. (Υπ.) ............ Γιώργος Χρ. Φούλιας Επαρχιακός Δικαστής Πιστό Αντίγραφο/Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο