Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Κυριάκου, Αρ. Υπόθεσης: 23707/19, 19/7/2021

(2)(δ) των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών 86/72, ως ίσχυε στις 6/1/2019. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος: «ο κατηγορούμενος, κατά τον τόπο και χρόνο που αναφέρεται στην 1η κατηγορία, ενώ οδηγούσε το ίδιο μηχανοκίνητο όχημα δεν συμμορφώθηκε με την ένδειξη του κόκκινου φανού των φωτεινών σηματοδοτών οι οποίοι ρυθμίζουν την τροχαία κίνηση στην πιο πάνω διασταύρωση». Η πέμπτη κατηγορία αφορά μη συμμόρφωση με σήμα τροχαίας που τοποθετήθηκε ή χαράχτηκε από την αρμόδια αρχή κατά παράβαση του άρθρου 58

(2)(δ) των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών 86/72, ως ίσχυε στις 6/1/

1. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος: «Ο κατηγορούμενος κατά τον χρόνο και τόπο που αναφέρεται στην 1η κατηγορία, ενώ οδηγούσε το ίδιο μηχανοκίνητο όχημα, δε συμμορφώθηκε σε σήμα τροχαίας που τοποθετήθηκε ή χαράκτηκε από την αρμόδια αρχή και τον έλεγχο ή τη ρύθμιση της τροχαίας κίνησης, δηλαδή ενώ οδηγούσε σε λωρίδα κυκλοφορίας με υποχρεωτική κατεύθυνση δεξιά, αυτός κινήθηκε με ευθεία πορεία κατά παράβαση του σήματος τροχαίας». Οι κατηγορίες 3 και 4 διακόπηκαν από την Κατηγορούσα αρχή στις 4/6/
2. Μαρτυρία Για να στοιχειοθετήσει την υπόθεση της η Κατηγορούσα Αρχή παρουσίασε έξι μάρτυρες κατηγορίας, τον αστυφύλακα XXXXX κύριο XXXXX Κυριάκου (στο εξής ΜΚ1), τον κύριο XXXXX Μούζουρο (στο εξής ΜΚ2), τον κύριο XXXXX Βενιζέλου (στο εξής ΜΚ3), την κυρία XXXXX Σιάλου Νικολάου (στο εξής ΜΚ4), τον κύριο XXXXX Ζερβό (στο εξής ΜΚ5) και τον κύριο XXXXX Σάββα (στο εξής ΜΚ6). ΜΚ1 Ο ΜΚ1 αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο εντός της αίθουσας του Δικαστηρίου. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 1 γραπτή κατάθεση που ετοίμασε στα πλαίσια διερεύνησης της υπόθεσης, την οποία αφού αναγνώρισε και ανάφερε ότι υιοθετεί το περιεχόμενο της, την ανέγνωσε στο Δικαστήριο ως μέρος της κυρίως εξέτασης του. Σύμφωνα με τον ΜΚ1, στις 6/1/2019 και περί ώρα 16:55 επισκέφτηκε την σκηνή τροχαίου δυστυχήματος το οποίο συνέβηκε την ίδια μέρα και περί ώρα 16:30 στη διασταύρωση των Λεωφόρων Ιωσήφ Χ¨Ιωσήφ, Σπύρου Κυπριανού και Δημήτρη Βικέλα στον Στρόβολο (στο εξής η «Διασταύρωση») με τα ακόλουθα οχήματα και οδηγούς εμπλεκόμενους: · XXXXX Κυριάκου (Κατηγορούμενος) οδηγός οχήματος με αρ. εγγραφής XXXXX
3. · XXXXX Ζερβός (ΜΚ5) οδηγός οχήματος με αρ. εγγραφής XXXXX38 · XXXXX Ψάλτης οδηγός οχήματος με αρ. εγγραφής XXXXX62 Στην γραπτή του κατάθεση αναφέρει ότι κατά την άφιξη του στη σκηνή, βρήκε μόνο το όχημα XXXXX38 στην τελική θέση που κατέληξε μετά τη σύγκρουση, αφού τα άλλα δύο οχήματα είχαν μετακινηθεί. Ο ΜΚ1 ετοίμασε πρόχειρο σχέδιο (Τεκμήριο 2) και συμμετρικό σχέδιο (Τεκμήριο 3). Όπως ανέφερε, τα φώτα τροχαίας είχαν ελεγχθεί και λειτουργούσαν κανονικά. Στις 18:10 μετέβηκε στις πρώτες βοήθειες του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας και υπέβαλε τον ΜΚ5 σε έλεγχο για εντοπισμό αλκοόλης στην εκπνοή του με αρνητικό αποτέλεσμα. Επίσης, στις πρώτες βοήθειες βρήκε και τον Κατηγορούμενο ο οποίος παρουσίαζε συμπτώματα μέθης, δηλαδή μύριζε έντονα οινόπνευμα, είχε κόκκινο πρόσωπο και η ομιλία του ήταν συγχυσμένη. Του ζήτησε να υποβληθεί σε έλεγχο για χρήση αλκοόλης και ο Κατηγορούμενος απάντησε «φύε που αμέ, δεν σου διώ τίποτε». Ο ΜΚ1 ανάφερε επίσης ότι ο Κατηγορούμενος προσπάθησε να του επιτεθεί αλλά τον συγκράτησαν οι συγγενείς του. Στις 12/1/2019 και μεταξύ των ωρών 10:50 - 11:20 στην τροχαία Λευκωσίας, κατηγόρησε γραπτώς τον Κατηγορούμενο (Τεκμήριο 8), ο οποίος του απάντησε «Δεν θυμούμαι τίποτε». Έλαβε επίσης ανακριτική κατάθεση (Τεκμήριο 7), σύμφωνα με την οποία ο Κατηγορούμενος του ανέφερε τα ακόλουθα: · Την 6/1/2019 και περί ώρα 16:30, οδηγούσε το όχημα XXXXX69 στη λεωφόρο Χ΄΄Ιωσήφ από Λεωφόρο Σταυρού προς Λεωφόρο Σπύρου Κυπριανού. · Δεν θυμόταν σε ποια από τις δύο λωρίδες της Λεωφόρου Χ΄΄Ιωσήφ οδηγούσε. · Η ταχύτητα του ήταν 50 ΧΑΩ. · Το μόνο που θυμάται είναι ότι εισήλθε στη διασταύρωση και συγκρούστηκε με ένα άλλο αυτοκίνητο. · Δεν θυμάται τι χρώμα ήταν τα φώτα τροχαίας όταν εισήλθε στη Διασταύρωση. · Στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας αρνήθηκε να εξεταστεί και να δώσει δείγμα εκπνοής για προκαταρκτικό έλεγχο γιατί είχε νεύρα. · Προηγουμένως ήταν σε τραπέζι και ήπιε μερικά ποτά. ΜΚ2 Ο ΜΚ2 κατέθεσε ως εμπειρογνώμονας σε θέματα λειτουργίας και ρύθμισης φωτεινών σηματοδοτών ρύθμισης τροχαίας κίνησης. Ο ΜΚ2 εργάστηκε από το 1980 μέχρι την 1/12/2019 στο Τμήμα Δημοσίων Έργων ως τεχνικός επιθεωρητής. Τα καθήκοντα του, περιλάμβαναν τον προγραμματισμό όλων των φώτων τροχαίας σε όλη την Κύπρο. Για την άσκηση των καθηκόντων του έλαβε εκπαίδευση τόσο στην Κύπρο, όσο και στο εξωτερικό, και έδωσε μαρτυρία σχετικά με την εμπειρογνωμοσύνη του σε αρκετές περιπτώσεις το παρελθόν. Η πλευρά της υπεράσπισης δεν έφερε ένσταση στο να καταθέσει ως εμπειρογνώμονας. Ο ΜΚ2 αναγνώρισε την επιστολή του ημερ. 12/2/2019, με συνημμένο πίνακα στον οποίο καταγράφονται οι χρόνοι λειτουργίας των φώτων τροχαίας στην σχετική διασταύρωση (Τεκμήριο 13). Ακολούθως, επεξήγησε στο Δικαστήριο το πρόγραμμα λειτουργίας των συγκεκριμένων φωτεινών σηματοδοτών ρύθμισης τροχαίας. ΜΚ3 Στις 6/1/2019 και περί ώρα 16:30, ήταν συνοδηγός στο αυτοκίνητο που οδηγούσε ο συνάδελφος του XXXXX Σάββα (ΜΚ6). Την ώρα της σύγκρουσης βρίσκονταν στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας στην Λεωφόρο Σπ. Κυπριανού με κατεύθυνση από Κυκλικό Κυκλοφοριακό Κόμβο Καλαμών (στο εξής Κ.Κ.Κ.Κ.) προς Λεωφόρο Ι. Χ΄΄Ιωσήφ. Μπροστά τους υπήρχαν άλλα αυτοκίνητα επίσης σε αναμονή. Σύμφωνα με την κατάθεση του ημερομηνίας 12/1/2019 (Τεκμήριο 11), ο ΜΚ3 δεν θυμόταν ποιο χρώμα ήταν αναμμένο στα φώτα τροχαίας σε σχέση με την πορεία τους. Ενώ βρίσκονταν σε αναμονή, είδε ένα γκρίζο όχημα να εισέρχεται στη διασταύρωση από τη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας της Λεωφόρου Ι. Χ΄΄Ιωσήφ και να συγκρούεται με αυτοκίνητο τύπου «Land Rover». Δεν θυμόταν από πού εισήλθε στη διασταύρωση το «Land Rover». Κατά τον χρόνο που το γκρίζο αυτοκίνητο εισήλθε στη διασταύρωση, στην αριστερή λωρίδα της Λεωφόρου Ι. Χ΄΄Ιωσήφ ,που οδηγεί στην Λεωφόρο Δ. Βικέλα, τα οχήματα βρίσκονταν σε στάση αναμονής. Σε συμπληρωματική του κατάθεση ημερομηνίας 3/9/2019 (Τεκμήριο 18), διευκρίνισε ότι όταν σταμάτησε το αυτοκίνητο στο οποίο επέβαινε ως συνοδηγός, υπήρχαν τρία αυτοκίνητα μπροστά τους τα οποία ήταν σε στάση αναμονής, καθώς κάποια άλλα αυτοκίνητα, τα οποία προηγουμένως βρίσκονταν στην ίδια λωρίδα κυκλοφορίας, είχαν προλάβει να εισέλθουν στην Λεωφόρο Ι. Χ΄΄Ιωσήφ. Κατά τον χρόνο που βρίσκονταν σε στάση αναμονής, είχαν έρθει κάποια άλλα αυτοκίνητα και σταμάτησαν - επίσης σε στάση αναμονής - στην αριστερή πλευρά του οχήματος τους ως η πορεία τους. Ακολούθως, είδε το γκρίζο αυτοκίνητο να εισέρχεται στη διασταύρωση και να ακολουθεί η σύγκρουση. Κατά την κυρίως εξέταση, ανάφερε ότι τη στιγμή που το γκρίζο αυτοκίνητο είχε εισέλθει στην διασταύρωση, τα αυτοκίνητα που βρίσκονταν στα αριστερά ως η πορεία τους, είχαν ήδη ξεκινήσει να κινούνται. Την θέση αυτή την επανέλαβε και κατά την αντεξέταση. Μετά τη σύγκρουση του γκρίζου αυτοκινήτου με το «Land Rover», το γκρίζο αυτοκίνητο κινήθηκε ανεξέλεγκτα και συγκρούστηκε με άλλο αυτοκίνητο, το οποίο βρισκόταν σε στάση αναμονής στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας της Λεωφόρου Δ. Βικέλα που οδηγεί προς την Λεωφόρο Ι. Χ΄΄ Ιωσήφ. Το γκρίζο αυτοκίνητο που εισήλθε στη διασταύρωση από την Λεωφόρο. Ι. Χ΄΄Ιωσήφ φαινόταν να «έχει ταχύτητα». Κατά την αντεξέταση του ο ΜΚ3 ανέφερε ότι πριν να σταματήσουν σε στάση αναμονής, είχε δει ότι το φως ως η πορεία τους ήταν πράσινο δεξιό βέλος. Επίσης ανέφερε ότι την ώρα της σύγκρουσης, το φως από Κ.Κ.Κ.Κ. προς Κωνσταντινουπόλεως ήταν πράσινο στρογγυλό. Δεν γνωρίζει ποια ήταν η πρόθεση του γκρίζου οχήματος, αλλά το είδε να εισέρχεται από τη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας που οδηγεί σε υποχρεωτική κατεύθυνση από Λεωφόρο Ι. Χ΄΄Ιωσήφ προς Λεωφόρο Σπύρου Κυπριανού (με κατεύθυνση προς Λεωφόρο Κωνσταντινουπόλεως) και να ακολουθεί ευθεία πορεία προς ΓΣΠ και να συγκρούεται. ΜΚ4 Η ΜΚ4 υιοθέτησε δύο γραπτές καταθέσεις που έδωσε στην αστυνομία στα πλαίσια διερεύνησης της υπόθεσης, η πρώτη ημερομηνίας 9/1/2019 (Τεκμήριο 6) και η δεύτερη ημερομηνίας 21/7/2019 (Τεκμήριο 15). Σύμφωνα με τη ΜΚ4, στις 6/1/2019 και περί ώρα 16:30, οδηγούσε στη Λεωφόρο Δ. Βικέλα με κατεύθυνση από οδό Τάσου Ισαάκ προς Λεωφόρο Ιωσήφ Χ΄΄Ιωσήφ. Στη Διασταύρωση σταμάτησε το αυτοκίνητο της πίσω από ένα μαύρο αυτοκίνητο μάρκας «Mercedes», το οποίο βρισκόταν σε στάση αναμονής, καθώς στα φώτα τροχαίας ήταν αναμμένο το κόκκινο φως για την πορεία που ακολουθούσαν. Καθώς βρισκόταν σε στάση αναμονής, είδε ένα αυτοκίνητο τύπου «saloon» να εισέρχεται στη Διασταύρωση από την Λεωφόρο Ι. Χ΄΄Ιωσήφ και να συγκρούεται με ένα αυτοκίνητο μάρκας «Land Rover», το οποίο εισήλθε στη Διασταύρωση από την Λεωφόρο Σπ. Κυπριανού με κατεύθυνση από Κ.Κ.Κ.Κ. προς Λεωφόρο Κωνσταντινουπόλεως. Μετά τη σύγκρουση, το «saloon» ακολούθησε ανεξέλεγκτη πορεία και συγκρούστηκε με το αυτοκίνητο μάρκας «Mercedes», που ήταν σε στάση αναμονής μπροστά της. Το «saloon» οδηγούσε στη μεσαία λωρίδα κυκλοφορίας - η οποία οδηγεί σε υποχρεωτική κατεύθυνση δεξιά στη Λεωφόρο Σπ. Κυπριανού προς Λεωφόρο Κωνσταντινουπόλεως - αλλά ακολουθούσε ευθεία πορεία προς τη Λεωφόρο Δημήτρη Βικέλα με κατεύθυνση προς οδό Τάσου Ισαάκ. Η ΜΚ4 ήταν απόλυτη σε αυτό το σημείο, αναφέροντας ότι το «saloοn» δεν έκανε καμία κίνηση στη Διασταύρωση για να στρίψει δεξιά (ως η πορεία του) ούτε είχε ελαττώσει ταχύτητα. Δεν είχε προσέξει αν κατά τον χρόνο της σύγκρουσης ήταν αναμμένο το πράσινο βέλος που επιτρέπει την κατεύθυνση από Λεωφόρο Δημήτρη Βικέλα δεξιά προς Λεωφόρο Σπ. Κυπριανού (κατεύθυνση προς Κ.Κ.Κ.Κ). Αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο ως τον οδηγό του «saloon» οχήματος που εισήλθε στη Διασταύρωση και συγκρούστηκε με το «Land Rover». ΜΚ5 Ο ΜΚ5 υιοθέτησε δύο γραπτές καταθέσεις που έδωσε στην αστυνομία στα πλαίσια διερεύνησης της υπόθεσης, η πρώτη ημερομηνίας 8/1/2019 (Τεκμήριο 4) και η δεύτερη ημερομηνίας 21/7/2019 (Τεκμήριο 14). Στις 6/1/2019 και περί ώρα 16:30 οδηγούσε το αυτοκίνητο του, με αριθμούς εγγραφής XXXXX38, στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας της Λεωφόρου Σπ. Κυπριανού στο Στρόβολο, με κατεύθυνση από τον Κ.Κ.Κ.Κ. προς Λεωφόρο Κωνσταντινουπόλεως. Στη Διασταύρωση σταμάτησε γιατί ήταν αναμμένο κόκκινο στρογγυλό. Μπροστά του, πίσω του και στη μεσαία λωρίδα κυκλοφορίας δεν υπήρχαν άλλα οχήματα. Στην τρίτη λωρίδα (δεξιά) υπήρχαν αυτοκίνητα σε στάση αναμονής. Όταν άναψε πράσινο στρογγυλό, εκκίνησε το αυτοκίνητο του με κατεύθυνση προς Λεωφόρο Κωνσταντινουπόλεως. Καθώς προχωρούσε, συγκρούστηκε στο αυτοκίνητο του ένα αυτοκίνητο που εισήλθε στη Διασταύρωση από τη Λεωφόρο Ι. Χ΄΄Ιωσήφ. Λόγω της σύγκρουσης, το αυτοκίνητο του ΜΚ5 ανέβηκε πάνω σε χτιστή νησίδα και συγκρούστηκε σε πάσσαλο οδικού φωτισμού όπου ακινητοποιήθηκε. Ο ΜΚ5 από το δυστύχημα τραυματίστηκε ελαφρά. Στη συνέχεια κατέβηκε από το αυτοκίνητο του και προσέγγισε τον Κατηγορούμενο τον οποίο ρώτησε «Ρε φίλε τι έκαμες, επέρασες με κόκκινο;» και ο Κατηγορούμενος απάντησε «Ναι ρε φίλε, έχουμε ασφάλειες». ΜΚ6 Τελευταίος για την Κατηγορούσα Αρχή, κλήθηκε και έδωσε μαρτυρία ο ΜΚ6, ο οποίος υιοθέτησε δύο γραπτές καταθέσεις που έδωσε στην αστυνομία ημερομηνίας 12/1/2019 (Τεκμήριο 10) και ημερομηνίας 5/8/2019 (Τεκμήριο 17). Σύμφωνα με τον ΜΚ6, στις 6/1/2019 και περί ώρα 16:30, οδηγούσε με συνοδηγό του τον ΜΚ3 στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας της Λεωφόρου Σπ. Κυπριανού στο Στρόβολο, η οποία οδηγεί σε υποχρεωτική πορεία δεξιά στη Λεωφόρο Ι. Χ΄΄ Ιωσήφ. Μπροστά τους, πίσω τους και αριστερά τους, υπήρχαν και άλλα αυτοκίνητα σε στάση αναμονής. Πριν σταματήσουν σε στάση αναμονής, κάποια αυτοκίνητα που προπορεύονταν στη λωρίδα κυκλοφορίας τους, πρόλαβαν να προχωρήσουν και να εισέλθουν στην Λεωφόρο Ι. Χ΄΄ Ιωσήφ. Είδε τη σύγκρουση των αυτοκινήτων του Κατηγορουμένου με αυτό του ΜΚ5, είδε ότι ο Κατηγορούμενος εισήλθε στη Διασταύρωση από την Λεωφόρο Χ΄΄ Ιωσήφ, αλλά δεν είδε σε ποια λωρίδα κυκλοφορίας οδηγούσε. Δεν είδε από ποια κατεύθυνση εισήλθε στη διασταύρωση ο ΜΚ5, ούτε ποιο φως κυκλοφορίας ήταν αναμμένο ως προς την πορεία του Κατηγορούμενου ή του ΜΚ
4. Γενικά δεν θυμόταν πολλά γεγονότα από το δυστύχημα όταν έδινε μαρτυρία στο Δικαστήριο. Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας της Κατηγορούσας αρχής, το Δικαστήριο βρήκε τον Κατηγορούμενο εκ πρώτης όψεως ένοχο στις κατηγορίες 1, 2 και 5 τον κάλεσε σε απολογία. Ο Κατηγορούμενος επέλεξε να κλείσει την υπόθεση του χωρίς να προσφέρει μαρτυρία και χωρίς να προβεί σε ανώμοτη δήλωση. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Είχα την ευκαιρία μέσα από τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης να παρακολουθήσω και να ακούσω με προσοχή και υπομονή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν. Έχοντας διεξέλθει της μαρτυρίας που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου στη βάση του συνόλου της και όχι αποσπασματικά, θα προχωρήσω στην αξιολόγηση της αντλώντας καθοδήγηση από τις αρχές που τίθενται από την σχετική νομολογία, λαμβάνοντας μεταξύ άλλων παραγόντων υπόψη μου, τη φυσικότητα, ευθύτητα, αμεσότητα και σαφήνεια των απαντήσεων, τυχόν ύπαρξη υπερβολών, ουσιωδών αντιφάσεων, προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν αλλά και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. (βλ. μεταξύ άλλων, Στυλιανίδη v Χατζηπιέρα

(1992)1 ΑΑΔ 1056, Ζαβρού ν. Χαραλάμπους Ποιν. Έφ. 9163, ημερ. 24.9.97, Αθανασίου ν. Κουνούνη Ποιν. Έφ. 9041 ημερ. 29.5.97 και Καρεκλά ν. Κλεάνθους Ποιν. Έφ. 9161, ημερ. 24.5.97, Αυξεντίου v. Δίγκλη

(2007)1 Α.Α.Δ. 1367, Χάρης Χρίστου v. Ευγενείας Khoreva

(2002)1 A.A.Δ. 454, Παπαδοπούλου v Αστυνομίας

(2007)2 Α.Α.Δ. 173 κ.α.) Ο ΜΚ1 μου προκάλεσε θετική εντύπωση και αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Προσέφερε την μαρτυρία του με σαφήνεια, αμεσότητα και φυσικότητα και έχοντας ακούσει τη μαρτυρία του στο σύνολο της, δεν έχω αμφιβολία ότι τα όσα ανάφερε είναι αληθή και ανταποκρίνονται στα πραγματικά γεγονότα. Δεν λαμβάνω υπόψη μου τη μαρτυρία που έδωσε, με την οποία προσέφερε τη γνώμη του αναφορικά με το ποιος είχε εισέλθει εντός της Διασταύρωσης με κόκκινο ή πράσινο φανάρι, καθώς αυτό αποτελεί εύρημα στο οποίο θα πρέπει να καταλήξει το Δικαστήριο. Ο ΜΚ2 κλήθηκε να καταθέσει ως ειδικός σε θέματα λειτουργίας και ρύθμισης φωτεινών σηματοδοτών ρύθμισης τροχαίας κίνησης. Σύμφωνα με τη νομολογία, η αξιολόγηση μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων δεν διαφέρει από την αξιολόγηση της συνήθους μαρτυρίας, εκτός από το ότι η συμπεριφορά ενός εμπειρογνώμονα μάρτυρα στο εδώλιο δεν έχει τόση σπουδαιότητα για τη διαπίστωση της αξιοπιστίας του, παρόλο που παραμένει ένα από τα στοιχεία για να κριθεί η αξία της γνώμης του (βλ. Vassiliko Cement Works Ltd v. Stavrou

(1978)1 C.L.R. 389, Νικολάου v. Σταύρου

(1992)1 Α.Α.Δ. 746, Star Fiber Glass Ltd v. Elneda Trading Ltd

(1992)1 Α.Α.Δ. 875 και Χαραλάμπους v. Αβραάμ κ.α.

(1999)1 Α.Α.Δ. 1441). Οι εμπειρογνώμονες οφείλουν να παρουσιάσουν στο Δικαστήριο όλα εκείνα τα επιστημονικά κριτήρια με βάση τα οποία κατέληξαν στα συμπεράσματα τους ώστε το Δικαστήριο να μπορέσει να ελέγξει την ορθότητα των ευρημάτων τους (βλέπε επίσης Σύγγραμμα Το Δίκαιο της Απόδειξης, Τάκης Ηλιάδης, 1994, σελίδες 138-146) και το Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των Ηλιάδη και Σάντη

(2014)στις σελίδες 580-586). Με βάση καλά καθιερωμένες αρχές, το Δικαστήριο θα πρέπει πρώτα να πεισθεί ότι ο μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας στον τομέα που καταθέτει. Στη συνέχεια εξετάζει εάν με τη μαρτυρία του έχει δώσει τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του. Με τον τρόπο αυτό, το Δικαστήριο διαμορφώνει την δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων αυτών, πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία. Στην υπόθεση Θεοσκέπαστη Φαρμ. ν. Δημοκρατίας

(1990)1 Α.Α.Δ. 984, λέχθηκε ότι το κατά πόσον ένας μάρτυρας έχει τα απαιτούμενα προσόντα να κριθεί εμπειρογνώμονας, είναι ζήτημα που εμπίπτει στη σφαίρα της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου. Το Δικαστήριο στα πλαίσια άσκησης της διακριτικής του ευχέρειας, εξετάζει τις γνώσεις και την εμπειρία του μάρτυρα, στα θέματα που καλείται να καταθέσει (βλέπε Σιακόλα ν. Αστυνομίας

(2013)2 Α.Α.Δ. 110). Έτσι κάποιος μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματογνώμονας, όχι μόνο λόγω ακαδημαϊκών προσόντων αλλά λόγω απόκτησης της αναγκαίας πείρας από την εργασία του (σχετική η Κυριάκου ν. Γρίβα

(2002)1 Α.Α.Δ 825). Σημειώνεται ότι η πλευρά της υπεράσπισης δεν έφερε ένσταση στο να καταθέσει ο ΜΚ2 ως εμπειρογνώμονας, ούτε έχει αμφισβητήσει την εμπειρογνωμοσύνη ως προς τα θέματα για τα οποία κατέθεσε. Δεν έχει αμφισβητηθεί ούτε η μαρτυρία που έδωσε στο Δικαστήριο. Έχω ικανοποιηθεί ότι ο ΜΚ2 κατέχει τις απαραίτητες γνώσεις και εμπειρία για να δώσει μαρτυρία ως εμπειρογνώμονας στα θέματα που κλήθηκε για να καταθέσει. Ο ΜΚ2 μου άφησε θετική εντύπωση και αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Σύμφωνα με το πρόγραμμα των φώτων τροχαίας στη Διασταύρωση, με βάση τη μαρτυρία του ΜΚ2 καταλήγω ότι δεν υπήρχε χρονικό σημείο στο οποίο να συνέπιπτε ταυτόχρονα αναμμένο στρογγυλό πράσινο φως και/ ή πράσινο βέλος που να επέτρεπε ταυτόχρονα στον Κατηγορούμενο και τον ΜΚ5 να εισέλθουν στη Διασταύρωση ως η πορεία τους. Συνεπώς, είτε ο Κατηγορούμενος, είτε ο ΜΚ5, είχε εισέλθει τη διασταύρωση ενώ υπήρχε αναμμένο κόκκινο φως ως προς την πορεία του. Ο ΜΚ3 μου άφησε θετική εντύπωση και αποδέχομαι και αυτού τη μαρτυρία του. Έδωσε άμεσες και σαφείς απαντήσεις στις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν και κατέθεσε με φυσικότητα, πείθοντας το Δικαστήριο ότι ακριβώς κατέθεσε τα πράγματα όπως εξελίχθηκαν στην πραγματικότητα. Δεν έχει διαφύγει της προσοχής μου ότι ο ΜΚ3 υπέπεσε σε μικρές αντιφάσεις σε επουσιώδη ζητήματα, οι οποίες όμως ουδόλως έχουν κλονίσει την αξιοπιστία του. Σύμφωνα με τη νομολογία, αντιφάσεις σε επουσιώδη και δευτερευούσης σημασίας ζητήματα, δεν οδηγούν σε κατάληξη περί αναξιοπιστίας, σε αντίθεση με τις αντιφάσεις ουσιαστικής μορφής που οδηγούν σε ρήγματα στην υπόθεση (Βασιλείου ν. Δημοκρατίας

(2012)2 ΑΑΔ 254, Χρίστου v. Δημοκρατία, Ποινική Έφεση Αρ. 46/2017, 19/7/2019). Αντιθέτως μπορεί να οδηγήσουν στην αντίθετη κατεύθυνση, ενδυναμώνοντας την πεποίθηση του Δικαστηρίου ότι δεν υπήρξε προσχεδιασμός και συνεννόηση μεταξύ των μαρτύρων ως προς το τι θα κατέθεταν ώστε να επιτευχθεί η καταδίκη του Κατηγορουμένου (Ιωσηφίδη ν. Αστυνομίας, ECLI:CY:AD:2014:B289, Ποιν. Έφ. 243/2012, ημερ. 2/5/2014, Γεώργιος Τυμπιώτης ν. Δημοκρατίας

(2004)2 ΑΑ.Δ. 612, Μohammed Jaber Akil v. Αστυνομίας

(2009)2 Α.Α.Δ. 148). Έχοντας παρακολουθήσει και μελετήσει προσεκτικά τη μαρτυρία του ΜΚ3, μου έχουν δημιουργηθεί αμφιβολίες αναφορικά με το κατά πόσον είχε προσωπική γνώση αναφορικά με τα φώτα τροχαίας που ήταν αναμμένα ως η πορεία του Κατηγορούμενου και του ΜΚ5. Ο ΜΚ3, δεν ανέφερε ρητά ότι η μαρτυρία του στηρίχτηκε στο τι πραγματικά είχε δει. Συνεπώς, δεν μπορώ να αποκλείσω το ενδεχόμενο ο ΜΚ3 να ανέφερε ότι ο ΜΚ5 προχώρησε με πράσινο στρογγυλό φως, στηριζόμενος σε προσωπικούς του συνειρμούς ή στο τι άκουσε από άλλους μάρτυρες. Συνακόλουθα δεν θα στηριχτώ στη μαρτυρία του ΜΚ3 όσον αφορά το ερώτημα αυτό. Η ΜΚ4 μου άφησε θετική εντύπωση και αποδέχομαι τη μαρτυρία της. Ήταν σταθερή στη θέση της ως προς τα γεγονότα της υπόθεσης, έδωσε άμεσες και σαφείς απαντήσεις στις ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν και κατέθεσε με φυσικότητα, πείθοντας το Δικαστήριο ότι ακριβώς κατέθεσε τα πράγματα όπως εξελίχθηκαν στην πραγματικότητα. Η μαρτυρία της ήταν ανεπιτήδευτη και απαντούσε μόνο σε σχέση με γεγονότα τα οποία γνώριζε χωρίς να προβαίνει σε αχρείαστα και περιττά σχόλια. Ο ΜΚ5 μου άφησε θετική εντύπωση και αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Απαντούσε με σαφήνεια, αμεσότητα και φυσικότητα, χωρίς περιττά σχόλια και απαντήσεις. Έχω παρακολουθήσει και μελετήσει τη μαρτυρία του στο σύνολο της και δεν έχω αμφιβολία ότι τα όσα ανάφερε είναι αληθή και ανταποκρίνονται στα πραγματικά γεγονότα. Ο ΜΚ6, μου άφησε θετική εντύπωση υπό την έννοια ότι είναι μάρτυρας που ήρθε στο Δικαστήριο με πρόθεση να πει την αλήθεια. Ήταν έκδηλη όμως η αδυναμία του να θυμηθεί τα γεγονότα της υπόθεσης και κρίνω ότι το Δικαστήριο δεν μπορεί να στηριχτεί στη μαρτυρία που έδωσε. Εξάλλου η μαρτυρία του δεν βοηθά ιδιαίτερα στην εξαγωγή συμπερασμάτων ως προς τα επίδικα γεγονότα της υπόθεσης. Νομική Πτυχή Στις ποινικές υποθέσεις αποτελεί πάγια αρχή ότι το βάρος απόδειξης των συστατικών στοιχείων της κάθε κατηγορίας το φέρει η Κατηγορούσα αρχή και η ενοχή πρέπει να αποδεικνύεται πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. (Woolmington v D.P.P. 25 Cr. App. R. 72, Charitonos and Others v. The Republic

(1971)2 CLR 40). Η απόδειξη της κατηγορίας και κάθε στοιχείου που την συνιστά, βαρύνει εξ' ολοκλήρου την Κατηγορούσα Αρχή. Δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και αν είναι. Κενά αναφορικά με την ύπαρξη των πρωτογενών γεγονότων που συνιστούν και αποδεικνύουν το αδίκημα αφήνουν την κατηγορία ατεκμηρίωτη και έκθετη σε απόρριψη (Γεν. Eισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Aνδρέα Σάζου

(2001)2 ΑΑΔ 18, Λοΐζου v. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363, Γεν. Εισαγγελέας ν. Σπύρου

(2002)2 Α.Α.Δ. 71). Εναπόκειται στην Κατηγορούσα Αρχή να παρουσιάσει μαρτυρία που να είναι και αξιόπιστη, αλλά και σαφής (βλ. Φλουρής v. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 401). Εάν στο τέλος της υπόθεσης μείνει έστω και η παραμικρή αμφιβολία στο μυαλό του Δικαστηρίου για την ενοχή του κατηγορουμένου, τότε αυτό θα πρέπει να αποφασισθεί υπέρ του και να απαλλαγεί της κατηγορίας (Τούμπας v. Δημοκρατίας

(1984)2 C.L.R. 110). Πρώτη Κατηγορία Σύμφωνα με το άρθρο 8 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου του 1972 (86/1972) (ως ίσχυε κατά την 22/5/2019): «Πας όστις οδηγεί μηχανοκίνητον όχημα επί τινος οδού μη καταβάλλων την προσήκουσαν επιμέλειαν και προσοχήν ή μη επιδεικνύων εύλογον μέριμναν δι' έτερα πρόσωπα, χρησιμοποιούντα την οδόν, είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται εις φυλάκισιν διά διάστημα μη υπερβαίνον το εν έτος ή εις χρηματικήν ποινήν μη υπερβαίνουσαν τας ,1000 ή εις αμφοτέρας τας ποινάς της φυλακίσεως και της χρηματικής τοιαύτης». Το πιο κάτω απόσπασμα από την υπόθεση Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 ΑΑΔ 1 είναι σχετικό με το τι συνιστά αμέλεια: «Η αμέλεια σύγκειται στην παράλειψη εκπληρώσεως του καθήκοντος μέριμνας και φροντίδας για την ασφάλεια άλλων προσώπων που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το καθήκο φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού· τον γείτονα, όπως επιγραμματικα αναφέρεται στην απόφαση του Λόρδου Atkin στην υπόθεση Donoghue v. Stevenson [1932] A.C. 562. Τα συστατικά στοιχεία της αμέλειας είναι τα ίδια στο αστικό και ποινικό δίκαιο ό,τι διαφέρει είναι το βάρος της αποδείξεως. Το απρόσωπα προσδιοριζόμενο καθήκο προς κάθε ένα που είναι λογικά δυνατό να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού, συγκεκριμενοποιείται στα πλαίσια των γεγονότων της υποθέσεως για να αποφασισθεί - (α) η φύση του καθήκοντος και (β) όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη του κατά πόσο ο οδηγός το έχει εκπληρώσει. Το κριτήριο για τη διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό, και μέτρο ο προσεκτικός και όχι ο τέλειος οδηγός. Τέλος, η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική συνέπεια.» Διαφωτιστική είναι επίσης και η πρόσφατη απόφαση Χαραλάμπους ν. Mc Gill, ECLI:CY:AD:2019:A527, Πολιτική Έφεση Αρ. 38/2015, 18/12/2019 όπου αναφέρθηκε ότι: «Υπό το φως των αλώβητων ευρημάτων του πρωτόδικου Δικαστηρίου είναι φανερό ότι ο εφεσείων είχε πλήρη ευθύνη έχοντας υπόψη την διαχρονική και σαφή νομολογία ότι ένας οδηγός οφείλει να επιδεικνύει την ανάλογη επιμέλεια κινούμενος με το όχημα του, έχει δε καθήκον φροντίδας για τους υπόλοιπους που χρησιμοποιούν επίσης τον δρόμο, περιλαμβανομένων και πεζών. Η αμέλεια επί των τροχαίων ατυχημάτων είναι η ίδια και στο αστικό και στο ποινικό δίκαιο και ό,τι διαφέρει είναι ως προς το βάρος απόδειξης, (Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και Βασιλείου ν. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 202). Όπως τονίστηκε επανειλημμένα το καθήκον φροντίδας και μέριμνας οφείλεται και επιδεικνύεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη δυνατό να επηρεαστεί από τις πράξεις ενός οδηγού. Το κριτήριο για την διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό, με μέτρο το μέσο συνετό και προσεκτικό οδηγό και η πρόβλεψη για την δυνατότητα κινδύνου συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες οδήγησης και το καθήκον της δέουσας παρατηρητικότητας. Όταν η πιθανότητα κινδύνου είναι εύλογα αναμενόμενη ή αντιληπτή, τότε η παράληψη προφύλαξης συνιστά αμέλεια (Αργυρού ν. Αστυνομίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 378). Αναφέρθησαν και από τις δυο πλευρές διάφορες αποφάσεις ως προς την κατανομή της ευθύνης και την κατ΄ ισχυρισμόν επίδειξη συντρέχουσας αμέλειας από την πλευρά της εφεσίβλητης. Δεν χρειάζεται όμως αναφορά σε αυτές δεδομένου ότι όπως έχει υποδειχθεί και στη Γεώργιου Μάρκου ν. Παναγιώτη Μιχαήλ ECLI:CY:AD:2018:A310, ECLI:CY:AD:2018:A310, Πολιτική Έφεση αρ. 246/12 ημερ. 27.6.2018, η αμέλεια ως νομική έννοια εξαντλείται στην πράξη στην εξέταση των πραγματικών γεγονότων της κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης. Ούτε είναι μετρήσιμη με απολύτους μαθηματικούς υπολογισμούς, παραμένουσα ζήτημα εκτίμησης και υπαγωγής των πραγματικών περιστατικών του ατυχήματος στις καθιερωμένες νομολογιακές αρχές. Ο οδηγός έχοντας υπόψη το αντικειμενικό επίπεδο επιμέλειας έχει την υποχρέωση να συμπεριφέρεται κατά τον έλεγχο του οχήματος του όπως αναμένεται από ένα μέσο συνετό οδηγό (Κωνσταντίνου ν. Κατσιάρδη

(2007)1 Α.Α.Δ. 1178). Από την άλλη, οι άλλοι χρήστες του δρόμου, είτε οδηγοί, είτε πεζοί, υπέχουν συντρέχουσα αμέλεια εάν δεν λαμβάνουν μέτρα αυτοπροστασίας. Η συντρέχουσα αμέλεια δεν εδράζεται σε καθήκον επιμέλειας που φέρει ο ενάγων απέναντι στον εναγόμενο, αλλά σε καθήκον αυτοπροστασίας, (Γεωργική Εταιρεία Πλατώνια Λτδ ν. Mohammad Al Sharif

(2012)1 Α.Α.Δ. 28). Δεύτερη και Τρίτη Κατηγορία: Σύμφωνα με το άρθρο 58

(2)των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών 66/1984: «Κάθε πρόσωπο που οδηγεί ή έχει την ευθύνη ή τον έλεγχο μηχανοκίνητου οχήματος, έχει τα πιο κάτω καθήκοντα και υποχρεώσεις: ... (δ) να συμμορφώνεται προς όλα τα σήματα τροχαίας, συμπεριλαμβανομένων πινακίδων, που τοποθετούνται ή χαράσσονται πάνω ή κοντά σε οποιοδήποτε δρόμο με ή κατ' εντολή της Αστυνομίας ή αρχής τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλης αρχής, στην οποία έχει ανατεθεί δυνάμει οποιασδήποτε νομοθετικής διάταξης ο έλεγχος ή η ρύθμιση της τροχαίας κυκλοφορίας» Περαιτέρω σύμφωνα με το άρθρο 2 των πιο πάνω κανονισμών: «σήμα τροχαίας» ορίζεται ως «οιονδήποτε αντικείμενον ή μέσον (μονίμως τοποθετημένο ή κινητόν), ή οιονδήποτε σημείον, σήμανσιν, σύμβολον ή γραμμήν προς μετάδοσις εις την τροχαίαν κίνησιν εν γένει ή εις ορισμένην κατηγορίαν ταύτης, προειδοποιήσεων, πληροφοριών, κανόνων, περιορισμών ή απαγορεύσεων οιασδήποτε φύσεως, καθώς και οιονδήποτε σημείον, σήμανσιν, σύμβολον ή γραμμήν επί ή πλησίον οιασδήποτε οδού ή κεχαραγμένων επί του καταστρώματος οιασδήποτε οδού, προς μετάδοσιν τοιούτων προειδοποιήσεων, πληροφοριών, κανόνων, περιορισμών ή απαγορεύσεων.» Επιπρόσθετα, ο Κανονισμός 71 των Κανονισμών διαλαμβάνει τα εξής: «Ως σήματα τροχαίας καθορίζονται τα σήματα τα οποία εκτίθενται εις τον Οδικόν Κώδικα τον εκδιδόμενον από καιρού εις καιρόν υπό του Εφόρου και δημοσιευμένου κατά τοιούτον τρόπον ως ο Έφορος ήθελε ορίσει, τα σήματα τα οποία ορίζονται υπό δημοτικού συμβουλίου ή υφ' οιασδήποτε άλλης αρχής εμπεπιστευμένης τον έλεγχον και την ρύθμισιν της τροχαίας, και τα σήματα τα οποία ορίζονται δυνάμει οιουδήποτε νόμου ή κανονισμού ή οιασδήποτε διεθνούς Συμβάσεως εις την οποίαν προσεχώρησε και η Δημοκρατία.» Τέλος, ο Κανονισμός 72 των Κανονισμών προνοούσε κατά την ημερομηνία διάπραξης του αδικήματος ότι ο παραβάτης οποιασδήποτε διάταξης των Κανονισμών είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται σε ποινή φυλάκισης μέχρι ενός έτους ή σε χρηματική ποινή μέχρι €1.708,00 ή και στις δύο αυτές ποινές. Τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος όπως προκύπτουν από το άρθρο 58

(2)(δ) είναι τα ακόλουθα: Α) οδήγηση ή ευθύνη ή έλεγχος μηχανοκίνητου οχήματος Β) κατά την οποία να υπάρχει μη συμμόρφωση με σήμα τροχαίας. Ευρήματα Σύμφωνα με την πιο πάνω αξιολόγηση της μαρτυρίας που έχει προσφερθεί στο Δικαστήριο καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα. Στις 6/1/2019 και περί ώρα 16:30, ο Κατηγορούμενος οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής XXXXX69, οδηγώντας στη μεσαία λωρίδα κυκλοφορίας η οποία οδηγεί σε υποχρεωτική κατεύθυνση δεξιά (ως η πορεία που ακολουθούσε) προς Λεωφόρο Σπ. Κυπριανού (κατεύθυνση προς Λεωφόρο Κωνσταντινουπόλεως). Ο Κατηγορούμενος, εισήλθε στην Διασταύρωση ενώ ήταν αναμμένο το κόκκινο φως για όλα τα αυτοκίνητα που εισέρχονταν στη Διασταύρωση από την Λεωφόρο Ιωσήφ Χ΄΄ Ιωσήφ. Ακολούθησε ευθεία πορεία, χωρίς να προσπαθήσει να στρίψει δεξιά και χωρίς να ελαττώσει ταχύτητα. Ως αποτέλεσμα, το αυτοκίνητο του Κατηγορουμένου συγκρούστηκε με το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο ΜΚ5 και στη συνέχεια με άλλο αυτοκίνητο που βρισκόταν σε στάση αναμονής στη Λεωφόρο Δ. Βικέλα. Ο ΜΚ5 είχε εισέλθει στη Διασταύρωση αφού είχε ανάψει το πράσινο φως κυκλοφορίας που του επέτρεπε να το πράξει, με σκοπό να προχωρήσει ευθεία στην Λεωφόρο Σπ. Κυπριανού με κατεύθυνση προς Λεωφόρο Κωνσταντινουπόλεως. Από τα πιο πάνω ευρήματα προκύπτει ξεκάθαρα ότι ο τρόπος με τον οποίο οδήγησε ο Κατηγορούμενος ήταν αμελής. Η αμέλεια του συνιστάται στα ακόλουθα σημεία: · Απέτυχε να ακινητοποιήσει το αυτοκίνητο του σε στάση αναμονής, ενώ υπήρχε αναμμένο κόκκινο φως που του απαγόρευε να εισέλθει στη Διασταύρωση. · Απέτυχε να οδηγήσει το αυτοκίνητο του εντός της λωρίδας κυκλοφορίας που αντιστοιχεί με την κατεύθυνση προς την οποία προτίθετο να ακολουθήσει. Προκύπτει επίσης ότι παραβίασε σήματα τροχαίας ως ακολούθως: · Παράλειψη συμμόρφωσης με την ένδειξη του κόκκινου φανού των φωτεινών σηματοδοτών (κατηγορία 2). · Ακολούθησε ευθεία πορεία ενώ βρισκόταν σε λωρίδα κυκλοφορίας που οδηγούσε σε υποχρεωτική κατεύθυνση δεξιά (κατηγορία 5). Κατάληξη Σύμφωνα με τα πιο πάνω, η Κατηγορούσα Αρχή έχει επιτύχει να αποδείξει την ενοχή του Κατηγορούμενου πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας στις κατηγορίες 1, 2 και 5. Συνακόλουθα ο Κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος στις πιο πάνω κατηγορίες. [Υπ.] .............. Α. Λοΐζου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο